نامه ها | نیما یوشیج

گزیده از کتاب نامه ها_ نیما یوشیج نامه های عاشقانه ی نیمایوشیج به عالیه جهانگیر (همسرش) عزیزم قلب من رو به تو پرواز می کند مرا ببخش ! از این جرم بزرگ که دوستی است و جنایت ها به مکافات آن رخ می دهد چشم بپوشان ؟ اگر به تو «عزیزم» خطاب کرده ام ، تعجب نکن . خیلی ها هستند که با قلبشان مثل آب یا آتش رفتار می کنند . عارضات زمان ، آن ها را نمی گذارد که از قلبشان اطاعت داشته باشند و هر اراده ی طبیعی را در خودشان خاموش می سازند در آغاز کتاب نامه ها_ نیما یوشیج می خوانیم: يادداشت ناشر زنده ياد سيروس طاهباز مجموعه ى كامل نامه هاى نيما يوشيج (از انتشارات دفترهاى زمانه) را در سال 1368 براى «نخستين» بار منتشر كرد. اينك پس از بيست و پنج سال كه از انتشار اولين چاپ اين كتاب مى گذرد، «مؤسسه انتشارات نگاه» بر آن شده است تا با تجديد چاپ مجموعه ى كامل نامه هاى نيما يوشيج به كوشش سيروس طاهباز اين كتاب ناياب را در اختيار دوستداران آثار بنيانگذار شعر نو ايران قرار دهد و همچنين دين خود را به «يگانه» فردى ادا كند كه بيش از سى سال عمر خود را در راه گردآورى، نسخهبردارى و تدوين آثار نيما يوشيج صرف كرد و در اين راه هر سختى و رنجى را به عشق انتشار اين آثار به جان خريد. جايگاه پر اهميت سيروس طاهباز در اشاعه و به كرسى نشاندن شعر نو در ايران انكارناپذير است. او با انتشار سيزده شماره مجلهى پيشروى «آرش» در دههى چهل نمونههايى از چاپ نخست درخشانترين آثار ادبيات معاصر ايران را منتشر كرد و اين مهم را با كار سترگ گردآورى، نسخهبردارى و تدوين آثار نيما يوشيج پى گرفت. ميراث طاهباز نسخههاى چاپى بيش از بيست هزار برگ دستنوشتههاى ناخوانا و فرسوده ى نيماست كه به اذعان بسيارى از اهل فرهنگ و ادب كه از سال 1340 و از نزديك شاهد كوششهاى خستگىناپذير سيروس طاهباز در انتشار آثار نيما بودند، اگر او به اين امر همت نمىگماشت چه بسا بسيارى از اين آثار از بين مىرفت و هرگز منتشر نمىشد. «مؤسسه انتشارات نگاه» از سالهاى دور شاهد تلاشهاى «يكتنه» و خستگىناپذير سيروس طاهباز در راه نسخهبردارى و انتشار آثار نيما يوشيج بود. او بود كه «يكه» و «تنها» بار اين امانت را بر دوش مىكشيد و عاشقوار و بدون چشمداشت مادى با تمام توان خود مىكوشيد آثار نيما را يكى پس از ديگرى منتشر كند. اما پس از گذشت سى سال از خاموشى نيما و ملّى شدن آثار او عدهاى از جمله فرزند او در گوشه و كنار آثارى از نيما را كه پيشتر توسط سيروس طاهباز نسخهبردارى شده بود به نام خود منتشر كردند. ايشان به انگيزههاى صرفآ مادى و به سوداى توجيه اين اقدامات سعى كردهاند تا با خدشهدار نمودن كوششهاى توانفرساى سيروس طاهباز در انتشار آثار نيما، زمينه را براى فروش نسخههاى «به ظاهر جديدى» از اين آثار فراهم كنند. با مقايسهى كتابهايى كه طاهباز از نيما منتشر كرده است با نسخههاى ديگر درمىيابيم كه اين آثار قريب باتفاق كپىبردارى شده از نسخههايى هستند كه او طى ساليان دراز منتشر كرده بود. اندك مطالبى كه توسط ديگران به اين كتابها افزوده يا از آنها كاسته شده است در بسيارى از موارد چنان ساختگى و مجعول به نظر مىرسند كه صحت آنها را با ترديد جدى روبرو مىسازد. دريغ و درد كه به جاى قدرشناسى از آنچه زندهياد سيروس طاهباز براى ادبيات اين مرز و بوم به يادگار گذاشته است، عدهاى اندك كوشيدهاند تا با هر وسيلهى ممكن به ظلم، كوششهاى او را در اين راه خدشهدار سازند و يا اتهاماتى را متوجه او و خانوادهاش سازند كه سراسر كذب محض است. استقبال هميشگى دوستداران فرهنگ و ادب اين سرزمين از آثارى كه او از نيما يوشيج منتشر كرده است، دليل اين مدعاست كه شايد بتوان در بوق و كرنا «ناحقى» را مدام جار زد اما آنان كه در پى آشنايى با آثار بنيانگذار شعر نو ايران هستند هنوز سيروس طاهباز را به عنوان «يگانه» فردى مىشناسند كه عاشقانه برگ برگ دستنوشتههاى آن بزرگمرد ادب اين سرزمين را نسخهبردارى كرد و به چاپ سپرد و سرانجام جاودانه در كنار نيماى بزرگ در خانهى او در روستاى يوش آرميد… «مؤسسه انتشارات نگاه» به عنوان ناشر مجموعهى آثار نيما يوشيج علاوه بر كتاب حاضر، «مجموعهى اشعار نيما يوشيج» و كتاب ديگر نيما «دربارهى هنر و شعر و شاعرى» همگى به كوشش سيروس طاهباز را منتشر كرده است. يادداشت جلال آلاحمد … يك سال پس از مرگش، 1339، «افسانه و رباعيات» در يك جلد درآمد. در نشريات كيهان. به نظارت استادم محمد معين و داريوش و جنتى و آن «يكى ديگر»، «افسانه» را حتى آماده كرده بود (و اين سومينبار بود كه چاپ مىشد) و رباعيات را ما دو تن ديگر. و دكتر معين فقط سرپرستى مىكرد. و بعد هركدام ما به علتى سرخورديم. يكى به علت ولنگارى اين دوست در فلان رنگيننامه و ديگرى به علت مشاغلى كه داشت و سوّمى به وحشتى كه از «قائميانبازى» مىكرد ـ دكتر معي