بهداشت و تنظیم خانواده یکی‌ از مشکلات‌ اجتماعی‌ که‌ جامعه‌ ایران، به ویژه‌ طی‌ دو دهه‌ گذشته، با آن‌ دست‌ به‌ گریبان‌ بوده، رشد نامتناسب‌ و بی‌رویه‌ جمعیت‌ است.

افزایش‌ چشمگیر زاد و ولد از یک‌ سو و محدودیت‌ منابع‌ مالی‌ و امکانات‌ رفاهی‌ از دیگر سو، مشکلات‌ بسیاری‌ را، هم‌ در قلمرو عمومی، یعنی‌ برنامه‌ریزی‌های‌ توسعه‌ اقتصادی‌ و فرهنگی، و هم‌ در حوزه‌ خصوصی، یعنی‌ تنظیم‌ امور خانواده‌های‌ ایرانی، پدید آورده‌ است.

از طرف‌ دیگر، واقعیت‌ها حاکی‌ از این‌ است‌ که‌ اکثریت‌ قریب‌ به‌ اتفاق‌ مردم‌ ایران‌ خواهان‌ آن‌ هستند که‌ امور اجتماعی‌ خود را به‌ گونه‌ای‌ تنظیم‌ کنند و سامان‌ بخشند که‌ با قوانین‌ اسلامی‌ و موازین‌ شرعی‌ مغایرت‌ نداشته‌ باشد.

آنان‌ این‌ پایبندی‌ را بخشی‌ از هویت‌ تاریخی‌ و فرهنگی‌ خود می‌شمارند.

با این‌ همه، به‌ نظر می‌رسد به‌رغم‌ رشد شایان‌ توجه‌ علم‌ فقه‌ در حوزه‌های‌ علمیه، به‌ منظور تبیین‌ روزآمد موازین‌ فقهی‌ در زمینه‌هایی‌ از این‌ دست‌ هنوز نیازمند تحقیق‌ و تتبع‌ بیشتر در فهم‌ و درک‌ زوایا و ظرایف‌ صورت‌ مسائل‌ هستیم.

کتاب‌ بهداشت‌ و تنظیم‌ خانواده‌ مجموعه‌ چهار گفتار از آیت‌ الله‌ شهید دکتر۱ بهشتی،۳ بهشتی‌ است‌ که‌ در بهار سال‌۱۳۵۱ در جلسات‌ انجمن‌ اسلامی‌ پزشکان‌ با عنوان‌ «بهداشت‌ و تنظیم‌ خانواده‌ از نظر اسلام» ایراد شده‌ است.