کتاب دستورالعمل قسامان و مقنیان درباره کاریز و مسائل مرتبط با آن فقط دو متن کهن برجای مانده که یکی از آن‌ها با نام انباط المیاه  الخفیه  اثر ابوبکر محمد بن الحسن الحاسب الکرجی(سده 4 و 5ق) به زبان عربی نگاشته شده است.

متن دیگر که خوشبختانه به زبان فارسی است و نسخه منحصربه فرد آن در سال‌های اخیر شناخته شده، همین کتاب دستورالعمل قسامان و مقنیان است.

این متن اندکی پیش از سال 1117ق یعنی در اواخر دوره صفوی توسط فخرالدین علیشاه حسین قسام جویمی نوشته شده و حاوی اطلاعات فراوان و ارزشمندی درباره کاریز و مسائل فنی و حقوقی آن است.