صدر اسلام و زایش سرمایه داری تز بسیار بدیعی را مطرح می کند. سرمایه داری برای اولین بار در عربستان ظهور کرد، نه در شهرهای ایتالیایی اواخر قرون وسطی که معمولاً فرض می شود. اسلام اولیه سهم اساسی اما عمدتا ناشناخته ای در تاریخ اندیشه اقتصادی داشت: اسلام تنها دینی است که توسط یک کارآفرین پایه گذاری شده است. محمد (ص) که از سلسله ای نخبه متشکل از رهبران مذهبی، مدنی و تجاری تبار بود، پیش از تأسیس اسلام تاجر موفقی بود. به این ترتیب، دین جدید در مورد تجارت، حمایت از مصرف کننده، اخلاق تجاری و مالکیت حرف های زیادی برای گفتن داشت. همانطور که اسلام به سرعت در سراسر منطقه گسترش یافت، آموزه های اقتصادی اسلام اولیه نیز گسترش یافت، که در نهایت به اروپا راه یافت. اسلام اولیه و تولد سرمایه‌داری نشان می‌دهد که چگونه نهادها و شیوه‌های تجاری اسلامی در ونیز و جنوا پذیرفته و اقتباس شدند. این نوآوری های مالی شامل اختراع شرکت، تکنیک های مدیریت کسب و کار، محاسبات تجاری و اصلاحات پولی است. مؤسسات اسلامی دیگری نیز در اروپا جذب شده بودند: مؤسسات خیریه، وقف و مؤسسات آموزش عالی، مدارس، الگوهایی برای قدیمی ترین دانشکده های آکسفورد و کمبریج بودند. به این ترتیب به حق می توان گفت که این جنبه های اساسی اندیشه سرمایه داری همگی دارای پیشینه های اسلامی هستند.