این کتاب بحثی است در ادامه‌ی روشن‌گران ایرانی و نقد ادبی که پیش از این منتشر شده است. در آن کتاب افکار و آثار میرزا فتح علی آخوند‌زاده، میرزا آقا‌خان کرمانی، میرزا ملکم خان، زین‌العابدین مراغه‌ای، طالبوف تبریزی، احمد کسروی و صادق هدایت، در حوزه‌ی نقد ادبی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته بود و سهم هر یک در نگرش انتقادی بر ادبیات بازنموده شده بود. این کتاب به آثار نقد ادبی علی دشتی نویسنده، منتقد و سیاست‌مدار نام‌آور معاصر ایران اختصاص می‌یابد. کوشیده شده از آثار بسیار او در بررسی و نقد ادبیات، تحلیلی انتقادی ارایه شود و ضعف و قوت کارهایش باز‌نموده شود.