روسیه برای خواننده‌ی ایرانی فقط نام یک کشور همسایه نیست. نام تولستوی و داستایفسکی و چخوف را بیشتر کتاب‌خوان‌ها می‌شناسند، اما کمتر کسی می‌داند پشت این رمان‌ها چه بحث‌های فکری پرشوری جریان داشت. روشنفکران روس در قرن نوزدهم سال‌ها بر سر این پرسش بحث کردند که روسیه کیست و به کجا باید برود. نشر بزنگاه یکی از ناشرهایی است که در کتاب‌جم با کتابی در همین حوزه، یعنی تاریخ اندیشه در روسیه، دیده می‌شود. این صفحه برای کسی نوشته شده که نام انتشارات بزنگاه را دیده و می‌خواهد بداند در این فهرست چه هست و چطور وارد دنیای تاریخ اندیشه شود.
صادقانه بگوییم: در حال حاضر عنوان‌های ثبت‌شده از این ناشر در کتاب‌جم بسیار کم است و فعلا عنوانی موجود نیست. پس این صفحه بیشتر راهنمایی است برای آشنایی با تاریخ اندیشه‌ی روسی، کتاب‌های فلسفه و تاریخ اندیشه، و شیوه‌ی انتخاب و خواندن آن‌ها.
نشر بزنگاه در کتاب‌جم: وضعیت امروز
کتاب‌جم فهرست خود را از سایت ناشرها و کتاب‌فروشی‌ها می‌سازد و قیمت و موجودی هر کتاب را هر روز دوباره بررسی می‌کند. عنوانی که از نشر بزنگاه ثبت شده، در دسته‌ی فلسفه قرار دارد و جلدی از یک اثر چندجلدی درباره‌ی تاریخ اندیشه در روسیه است. این نشان می‌دهد خریدار این صفحه احتمالا دانشجو یا خواننده‌ای است که به فلسفه، تاریخ فکر و ادبیات روسی علاقه دارد.
ما درباره‌ی تاریخچه، شهر یا مدیران نشر بزنگاه چیزی نمی‌نویسیم، چون اطلاعات مطمئنی نداریم. آنچه اینجا می‌خوانید بر پایه‌ی فهرست کتاب‌جم و شناخت عمومی این حوزه است. هر عنوان تازه‌ای که از این ناشر ثبت شود، خودبه‌خود در همین صفحه نمایش داده می‌شود.
تاریخ اندیشه چیست؟
تاریخ اندیشه شاخه‌ای از تاریخ است که به جای جنگ‌ها و حکومت‌ها، سراغ ایده‌ها می‌رود: اینکه مردم یک دوره درباره‌ی انسان، جامعه، آزادی، دین، علم و آینده چه فکر می‌کردند، این فکرها از کجا آمدند، چطور با هم درگیر شدند و چه اثری بر رویدادهای تاریخی گذاشتند.
تفاوت تاریخ اندیشه با تاریخ فلسفه این است که فقط به فیلسوفان حرفه‌ای محدود نمی‌شود. رمان‌نویس‌ها، منتقدان ادبی، روزنامه‌نگاران، الهی‌دانان و فعالان سیاسی هم در آن جا دارند. در روسیه‌ی قرن نوزدهم این نکته اهمیت ویژه‌ای دارد، چون بسیاری از مهم‌ترین بحث‌های فکری در رمان‌ها و نقدهای ادبی و مجله‌ها جریان داشت، نه در کتاب‌های فلسفی دانشگاهی.
روسیه‌ی قرن نوزدهم: کشوری در جست‌وجوی خود
برای فهم تاریخ اندیشه‌ی روسی باید کمی از زمینه‌ی آن دانست. روسیه در قرن نوزدهم امپراتوری بزرگی بود که از نظر جغرافیایی هم در اروپا بود و هم در آسیا. از زمان اصلاحات پتر کبیر در قرن هجدهم، بخشی از طبقه‌ی تحصیل‌کرده به اروپای غربی چشم دوخته بود، در حالی که بیشتر مردم دهقانانی بودند که زندگی سنتی داشتند و بسیاری از آن‌ها تا میانه‌ی قرن نوزدهم در نظام سرواژ زندگی می‌کردند.
این شکاف میان یک اقلیت اروپایی‌مآب و اکثریت دهقانی، پرسش بزرگی ساخت: روسیه باید مثل اروپا شود یا راه خودش را برود؟ ریشه‌های هویت روسی کجاست؟ نقش روشنفکر در برابر مردم چیست؟ این پرسش‌ها نسل‌ها ذهن نویسندگان و متفکران روس را مشغول کرد.
جالب اینجاست که خواننده‌ی ایرانی با این پرسش‌ها غریبه نیست. بحث میان سنت و تجدد، میان الگوگرفتن از غرب و تکیه بر هویت بومی، در تاریخ معاصر ایران هم بارها تکرار شده است. شاید یکی از دلایل علاقه‌ی خوانندگان ایرانی به ادبیات و اندیشه‌ی روسی همین شباهت باشد.
جریان‌های اصلی اندیشه در روسیه
کتاب‌های تاریخ اندیشه‌ی روسی، از جمله کتابی که از نشر بزنگاه در کتاب‌جم ثبت شده، معمولا به چند جریان اصلی می‌پردازند. آشنایی اولیه با آن‌ها، خواندن را راحت‌تر می‌کند.
غرب‌گرایان
روشنفکرانی که باور داشتند روسیه باید از اروپای غربی بیاموزد: از علم، قانون، آزادی‌های فردی و نهادهای مدرن. از نظر آن‌ها عقب‌ماندگی روسیه نتیجه‌ی دوری از این مسیر بود.
اسلاوگرایان
در برابر غرب‌گرایان، گروهی باور داشتند که روسیه میراث معنوی و اجتماعی خاص خودش را دارد؛ میراثی که در کلیسای ارتدوکس و در زندگی جمعی روستاها ریشه دارد. از نظر آن‌ها تقلید از غرب، روح روسیه را از بین می‌برد.
رادیکال‌ها و انقلابیون
نسل‌هایی از روشنفکران که به تغییرهای بنیادی و گاهی انقلابی باور داشتند. بحث‌های این گروه درباره‌ی جامعه، اخلاق و نقش علم، در رمان‌های مهم آن دوره هم بازتاب پیدا کرد.
مردم‌گرایان
جنبشی که امید داشت آینده‌ی روسیه را در روستا و در زندگی جمعی دهقانان پیدا کند. برخی جوانان تحصیل‌کرده حتی به روستاها رفتند تا با مردم زندگی کنند و آن‌ها را آگاه کنند.
متفکران دینی و فیلسوفان معنوی
در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، نسلی از فیلسوفان روس به پرسش‌های دینی و معنوی بازگشتند و تلاش کردند میان ایمان، فلسفه و مسئله‌های اجتماعی پیوند برقرار کنند.
ادبیات روسی و تاریخ اندیشه
یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این حوزه، پیوند ادبیات و اندیشه است. در روسیه‌ی قرن نوزدهم، به دلیل محدودیت‌های سیاسی، رمان و نقد ادبی به یکی از اصلی‌ترین جاهای بحث فکری تبدیل شد. بسیاری از رمان‌های مشهور روسی را می‌شود به‌عنوان شرکت در همین بحث‌ها خواند.
برای نمونه، رمان‌هایی که درباره‌ی رابطه‌ی نسل پدران و پسران، یا درباره‌ی جوانی که با نظریه‌ای افراطی دست به جنایت می‌زند، یا درباره‌ی ایمان و شک نوشته شده‌اند، همه در گفت‌وگو با جریان‌های فکری زمانه‌ی خودشان بودند. خواندن تاریخ اندیشه‌ی روسی، این رمان‌ها را از داستان‌هایی جذاب به اسنادی زنده از یک دوره‌ی پرالتهاب تبدیل می‌کند.
اگر رمان‌های روسی را دوست دارید، یک کتاب تاریخ اندیشه می‌تواند به شما کمک کند آن‌ها را با چشم تازه‌ای دوباره بخوانید.
کتاب‌های انتشارات بزنگاه برای چه کسانی است؟
چون فهرست انتشارات بزنگاه در کتاب‌جم فعلا کوتاه است، بهتر است از زاویه‌ی خریدار نگاه کنیم. کتاب‌های تاریخ اندیشه و فلسفه معمولا این گروه‌ها را جذب می‌کنند.
دانشجوی فلسفه و علوم سیاسی
تاریخ اندیشه‌ی سیاسی و اجتماعی در درس‌های این رشته‌ها جایگاه مهمی دارد. اندیشه‌ی روسی، به‌ویژه برای فهم قرن بیستم، اهمیت ویژه‌ای دارد.
دانشجو و دوستدار ادبیات روسی
کسی که رمان‌های روسی را جدی می‌خواند، با کتاب‌های تاریخ اندیشه زمینه‌ی آن‌ها را بهتر می‌فهمد.
دانشجوی تاریخ
تاریخ روسیه و شوروی بدون فهم جریان‌های فکری قرن نوزدهم کامل نمی‌شود.
خواننده‌ی علاقه‌مند به مسئله‌ی سنت و تجدد
کسی که به بحث‌های هویت و نسبت با غرب در ایران علاقه دارد، از مقایسه با تجربه‌ی روسیه نکته‌های زیادی می‌آموزد.
خواننده‌ی کنجکاو
کسی که فقط دوست دارد بداند ایده‌ها چطور تاریخ را شکل می‌دهند.
راهنمای انتخاب کتاب تاریخ اندیشه و فلسفه
چه کتابی از نشر بزنگاه بخرید، چه از ناشر دیگر، این نکته‌ها کمک می‌کند انتخاب بهتری داشته باشید.
- ترتیب جلدها را بدانید. اگر اثری چندجلدی است، بهتر است از جلد اول شروع کنید، مگر اینکه دقیقا به بحثی نیاز دارید که در جلد بعدی آمده است.
- مترجم را ببینید. بیشتر کتاب‌های این حوزه ترجمه‌اند و کیفیت ترجمه در کتاب فکری اهمیت زیادی دارد.
- سطح کتاب را بسنجید. برخی کتاب‌ها برای خواننده‌ی عمومی نوشته شده‌اند و برخی برای متخصص. مقدمه را بخوانید تا مخاطب کتاب را بشناسید.
- به فهرست منابع و نمایه دقت کنید. کتاب تاریخ اندیشه‌ای که نمایه‌ی نام‌ها دارد، برای مراجعه‌ی دوباره بسیار کاربردی‌تر است.
- کتاب پایه کنار دستتان باشد. یک تاریخ کلی روسیه یا یک تاریخ فلسفه‌ی عمومی، کمک می‌کند جای هر متفکر را در زمانه‌اش بفهمید.
- نوبت چاپ را ببینید. چاپ‌های تازه‌تر گاهی ویرایش بهتری دارند.
چطور یک کتاب تاریخ اندیشه را بخوانیم؟
- خط زمانی بکشید. نام متفکران، سال‌ها و رویدادهای مهم را روی یک خط زمانی ساده بنویسید.
- نقشه‌ی جریان‌ها را بسازید. یک برگه داشته باشید و هر متفکر را زیر جریانی که به آن تعلق دارد بنویسید.
- هر فصل را خلاصه کنید. با کلمه‌های خودتان، در چند سطر.
- رمان‌های همان دوره را کنارش بخوانید. این کار خواندن را زنده‌تر و ماندگارتر می‌کند.
- مقایسه کنید. از خودتان بپرسید کدام بحث‌ها شبیه بحث‌های فکری در ایران است.
- آهسته بخوانید. کتاب فکری را نمی‌شود با عجله خواند. روزی چند صفحه با دقت کافی است.
دسته‌ی فلسفه در کتاب‌جم
عنوان ثبت‌شده‌ی نشر بزنگاه در دسته‌ی فلسفه قرار دارد. در این دسته کتاب‌های ناشرهای مختلف کنار هم آمده‌اند: از تاریخ فلسفه و درآمدهای فلسفی تا آثار فیلسوفان بزرگ و کتاب‌های تاریخ اندیشه. می‌توانید فقط کتاب‌های موجود را ببینید، بر اساس قیمت مرتب کنید یا دنبال متفکر خاصی بگردید.
اگر امروز کتابی درباره‌ی تاریخ اندیشه یا فلسفه‌ی روسی لازم دارید و عنوان این ناشر موجود نیست، این دسته بهترین جا برای پیدا کردن جایگزین است.
کتاب‌های جدید نشر بزنگاه را چطور پیدا کنیم؟
کتاب‌جم کتاب‌های تازه‌ی ناشرها را خودکار ثبت می‌کند. هر عنوان جدید یا دوباره موجودشده از نشر بزنگاه در همین صفحه دیده می‌شود.
- این صفحه را نشانه‌گذاری کنید و هر چند وقت یک بار سر بزنید.
- به دسته‌ی کتاب‌های فلسفه سر بزنید تا تازه‌های این حوزه را ببینید.
- عنوان کتاب یا نام متفکر را در جست‌وجوی سایت امتحان کنید؛ جلدهای دیگر یک اثر چندجلدی هم همین‌طور پیدا می‌شوند.
- موجودی هر کتاب هر روز بررسی می‌شود؛ کتابی که امروز ناموجود است ممکن است به‌زودی موجود شود.
چرا تاریخ اندیشه‌ی روسی برای خواننده‌ی ایرانی مهم است؟
شاید بپرسید چرا خواننده‌ی ایرانی باید وقتش را برای تاریخ اندیشه‌ی کشور دیگری بگذارد. چند دلیل وجود دارد.
اول، اثر تاریخی. رویدادهای روسیه در قرن بیستم، از انقلاب تا شکل‌گیری و فروپاشی شوروی، بر سراسر جهان و از جمله بر ایران اثر گذاشت. بسیاری از جریان‌های سیاسی و فکری قرن بیستم ایران، با اندیشه‌هایی پیوند داشتند که ریشه‌شان در همین بحث‌های روسی بود.
دوم، شباهت تجربه. همان‌طور که گفتیم، پرسش رابطه با غرب، سنت و تجدد، و نقش روشنفکر در برابر مردم، در هر دو کشور مطرح بوده است. دیدن اینکه دیگران با این پرسش‌ها چطور کلنجار رفته‌اند، به فهم تجربه‌ی خودمان کمک می‌کند.
سوم، ادبیات. ادبیات روسی در ایران خوانندگان فراوانی دارد. شناخت زمینه‌ی فکری آن، خواندن این ادبیات را عمیق‌تر می‌کند.
و چهارم، درس‌های تاریخ. سرنوشت ایده‌ها در روسیه نشان می‌دهد که اندیشه‌ها چقدر می‌توانند قدرتمند باشند، هم در ساختن و هم در ویران کردن. این درسی است که برای هر جامعه‌ای ارزشمند است.
واژه‌هایی که در کتاب‌های تاریخ اندیشه‌ی روسی می‌بینید
چند واژه در کتاب‌های این حوزه بارها تکرار می‌شوند. آشنایی اولیه با آن‌ها خواندن را راحت‌تر می‌کند.
- روشنفکران: در روسیه‌ی قرن نوزدهم، واژه‌ای خاص برای قشر تحصیل‌کرده‌ای به کار می‌رفت که خود را مسئول سرنوشت جامعه می‌دانست. این مفهوم بعدها به زبان‌های دیگر هم راه یافت.
- سرواژ: نظامی که در آن دهقانان به زمین و ارباب وابسته بودند و آزادی رفت‌وآمد و انتخاب نداشتند. لغو آن در میانه‌ی قرن نوزدهم یکی از رویدادهای بزرگ تاریخ روسیه بود.
- کمون روستایی: شکل سنتی زندگی جمعی در روستاهای روسیه که برخی متفکران آن را پایه‌ی آینده‌ای متفاوت می‌دانستند.
- نیهیلیسم: در بافت روسی، به نگرش نسلی از جوانان گفته می‌شد که سنت‌ها و ارزش‌های پذیرفته‌شده را رد می‌کردند و فقط به علم و سودمندی تکیه داشتند.
- ارتدوکس: شاخه‌ی مسیحیت شرقی که دین اصلی روسیه بود و در بحث‌های هویتی نقش مهمی داشت.
هر کتاب ممکن است این واژه‌ها را دقیق‌تر و با جزئیات بیشتر توضیح دهد، اما همین آشنایی اولیه کمک می‌کند در فصل‌های اول گم نشوید.
ساختن قفسه‌ی اندیشه‌ی روسی در خانه
اگر به این حوزه علاقه‌مند شدید، می‌توانید آرام‌آرام قفسه‌ای برای آن بسازید. یک ترتیب پیشنهادی:
- یک تاریخ کلی روسیه برای فهم زمینه‌ی سیاسی و اجتماعی.
- یک اثر تاریخ اندیشه، ترجیحا با همه‌ی جلدهایش، برای فهم جریان‌های فکری.
- چند رمان مهم روسی قرن نوزدهم که در گفت‌وگو با همین جریان‌ها نوشته شده‌اند.
- زندگی‌نامه‌ی یک یا دو نویسنده یا متفکر روس که برایتان جذاب‌ترند.
- کتابی درباره‌ی فیلسوفان دینی روسیه برای آشنایی با چهره‌ی معنوی این سنت.
این قفسه را با حوصله کامل کنید. در این حوزه، هر کتاب در کتاب بعدی معنای تازه‌ای پیدا می‌کند و خواندن رمان‌ها و کتاب‌های فکری کنار هم، تجربه‌ای بسیار غنی‌تر از خواندن جداگانه‌ی هر کدام می‌سازد.
خرید کتاب نشر بزنگاه: مراحل سفارش
وقتی عنوانی از نشر بزنگاه موجود باشد، سفارش آن ساده است.
- روی کتاب در همین صفحه بزنید تا صفحه‌ی کتاب باز شود.
- مشخصات را بخوانید: نویسنده، مترجم، شماره‌ی جلد، تعداد صفحه و نوبت چاپ.
- قیمت روز و موجودی را ببینید. قیمت پشت جلد هر کتاب هر روز بهروز می‌شود.
- کتاب را به سبد اضافه کنید و اگر جلدهای دیگر را هم لازم دارید، آن‌ها را هم اضافه کنید.
- نشانی را وارد کنید و سفارش را ثبت کنید تا نسخه‌ی چاپی برایتان فرستاده شود.
کتاب‌جم فقط کتاب چاپی می‌فروشد. برای کتاب فکری که قرار است رویش یادداشت بنویسید و بارها به آن برگردید، نسخه‌ی کاغذی بهترین همراه است.
پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی نشر بزنگاه
آیا کتاب‌های نشر بزنگاه الان در کتاب‌جم موجود است؟
فعلا عنوان‌های ثبت‌شده از این ناشر بسیار کم است و عنوانی موجود نیست. موجودی هر روز بررسی می‌شود و هر کتابی که موجود شود، با قیمت روز در همین صفحه نمایش داده می‌شود.
کتاب‌های این ناشر در چه زمینه‌ای است؟
عنوان ثبت‌شده در کتاب‌جم در دسته‌ی فلسفه است و جلدی از یک اثر چندجلدی درباره‌ی تاریخ اندیشه در روسیه است. از روی یک عنوان نمی‌شود درباره‌ی همه‌ی کارهای ناشر حکم داد.
برای خواندن تاریخ اندیشه‌ی روسی، دانش قبلی لازم است؟
کمی آشنایی با تاریخ روسیه یا ادبیات روسی کمک می‌کند، اما لازم نیست. با یک کتاب کلی و حوصله می‌شود شروع کرد.
اگر جلد اول یک اثر چندجلدی موجود نباشد چه کنم؟
عنوان اثر را در جست‌وجوی سایت بنویسید تا جلدهای ثبت‌شده را ببینید. اگر جلد اول ناموجود است، صفحه را نشانه‌گذاری کنید و بعدا سر بزنید.
قیمت کتاب‌ها در کتاب‌جم چطور تعیین می‌شود؟
قیمت پشت جلد هر کتاب از منبع خوانده و هر روز بهروز می‌شود.
آیا نسخه‌ی غیرچاپی هم دارید؟
نه. کتاب‌جم فقط کتاب چاپی می‌فروشد.
جمع‌بندی: نشر بزنگاه و سفری به اندیشه‌ی روسی
نشر بزنگاه در کتاب‌جم فعلا فهرست کوتاهی دارد و عنوان ثبت‌شده‌اش جلدی از یک اثر درباره‌ی تاریخ اندیشه در روسیه است. اگر دنبال کتاب‌های این ناشر هستید، همین صفحه هر عنوان تازه یا دوباره موجودشده را با قیمت روز نشان می‌دهد.
اگر هم امروز می‌خواهید سفر به دنیای اندیشه‌ی روسی یا تاریخ فلسفه را شروع کنید، سری به دسته‌ی فلسفه بزنید، با راهنمای همین صفحه انتخاب کنید و نسخه‌ی چاپی را آنلاین سفارش دهید.
