اگر دانشجوی الهیات، فلسفه، علوم سیاسی یا حقوق هستید، یا به پژوهش در اندیشه‌ی اسلامی علاقه دارید، کتاب‌های پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی را ببینید. فهرست این ناشر در کتاب‌جم بیشتر کتاب‌های پژوهشی در کلام و اعتقادات، فلسفه‌ی اسلامی، فلسفه‌ی دین، عرفان، تفسیر قرآن، فقه و حقوق، اندیشه‌ی سیاسی و علوم انسانی اسلامی دارد. این صفحه کمک‌تان می‌کند از میان این کتاب‌ها، منبع مناسب درس، پژوهش یا مطالعه‌ی شخصی‌تان را پیدا کنید.
در این راهنما کتاب‌ها را بر اساس رشته و موضوع مرور کرده‌ایم. هدف ما معرفی بی‌طرفانه‌ی فهرست است تا هر خواننده، با هر نگاهی، بتواند کتاب مورد نیازش را پیدا کند.
پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی چه کتاب‌هایی منتشر می‌کند؟
همان‌طور که از نامش پیداست، این ناشر یک پژوهشگاه است و کتاب‌هایش بیشتر حاصل پژوهش‌های تخصصی‌اند. نگاهی به دسته‌های پرتکرار در کتاب‌جم تصویر روشنی می‌دهد. کلام و اعتقادات بزرگ‌ترین دسته است. بعد از آن سیاست و علوم سیاسی، فلسفه اسلامی، عرفان و معنویت، تفسیر قرآن، فلسفه، احکام و رساله و حقوق می‌آیند.
این ترکیب نشان می‌دهد که مخاطب اصلی این کتاب‌ها دانشجوهای تحصیلات تکمیلی، استادها، پژوهشگرها و طلاب‌اند. بسیاری از عنوان‌ها در قالب مجموعه‌های شماره‌دار منتشر شده‌اند؛ مثلا مجموعه‌ی «کلام و دین‌پژوهی» و مجموعه‌ی «فقه و حقوق». این شماره‌ها نشان می‌دهد که هر کتاب بخشی از یک برنامه‌ی پژوهشی بزرگ‌تر است.
یک ویژگی دیگر فهرست، توجه به پرسش‌های میان‌رشته‌ای است: رابطه‌ی دین و فرهنگ، دین و علم، فقه و اقتصاد، و علوم انسانی و اندیشه‌ی دینی.
کلام و فلسفه‌ی دین
کلام، یعنی دانشی که درباره‌ی باورهای دینی استدلال می‌کند، بزرگ‌ترین بخش فهرست این ناشر است. «قاعده الواحد از دیدگاه متکلمان» از مجموعه‌ی کلام و دین‌پژوهی، یکی از عنوان‌های این بخش است که از نامش پیداست به یک قاعده‌ی فلسفی و نگاه متکلمان به آن می‌پردازد.
«جستارهای انتقادی در فلسفه دین» در دو دفتر در فهرست آمده است. طبق عنوان‌ها، دفتر اول به عقل و وحی می‌پردازد و دفتر دوم به تاریخ‌مندی دین و هرمنوتیک. این موضوع‌ها از پرسش‌های اصلی فلسفه‌ی دین معاصرند.
محمدحسن قدردان قراملکی پرتکرارترین نویسنده‌ی این ناشر در کتاب‌جم است و نامش در حوزه‌ی کلام جدید شناخته می‌شود. علی اکبر رشاد و علیرضا قائمی‌نیا هم از نام‌های پرتکرار این فهرست‌اند.
فلسفه‌ی اسلامی و معرفت‌شناسی
فلسفه‌ی اسلامی سومین دسته‌ی پرتکرار فهرست است. «جستارهایی در معرفت‌شناسی و علم دینی» یکی از عنوان‌های این بخش است که از نامش پیداست به پرسش‌های شناخت و نسبت آن با علم دینی می‌پردازد.
مهدی عباس‌زاده و علی فضلی از نام‌های این فهرست‌اند. کتاب‌های این بخش برای دانشجوهای فلسفه و کلام اسلامی که با متن‌های کلاسیک فلسفه آشنا هستند و می‌خواهند بحث‌های تازه را دنبال کنند، مناسب‌اند. اگر تازه وارد این حوزه شده‌اید، بهتر است پیش از این کتاب‌ها، یک درسنامه‌ی مقدماتی فلسفه‌ی اسلامی خوانده باشید.
علوم انسانی اسلامی در کتاب‌های پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
یکی از محورهای مشخص فهرست، بحث علوم انسانی اسلامی است. «هویت علوم انسانی اسلامی» با زیرعنوان معیارها و مؤلفه‌ها، و «بنیادهای علوم انسانی اسلامی از دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی» دو عنوان این بخش‌اند.
این بحث در سال‌های اخیر در محافل دانشگاهی ایران زیاد مطرح شده است: آیا علوم انسانی می‌تواند بر پایه‌ی مبانی دینی ساخته شود؟ معیارهایش چیست؟ کتاب‌های این بخش دیدگاه‌های طرفداران این ایده را به تفصیل توضیح می‌دهند. برای پژوهشگری که می‌خواهد این بحث را بشناسد، چه موافق باشد و چه منتقد، این کتاب‌ها منابع اصلی‌اند.
اندیشه‌ی سیاسی و حکمرانی
سیاست و علوم سیاسی دومین دسته‌ی پرتکرار این ناشر است. «توحید اجتماعی» با تأکید بر قرآن و اندیشه‌های آیت‌الله خامنه‌ای، یکی از عنوان‌های این بخش است. «منظومه فکری آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی» هم، طبق عنوانش، اثری دوجلدی درباره‌ی اندیشه‌ی این مرجع تقلید است.
عبدالوهاب فراتی و احمدرضا معتمدی از نام‌های این فهرست‌اند. کتاب‌های این بخش برای دانشجوهای علوم سیاسی که به اندیشه‌ی سیاسی اسلامی و نظریه‌های حکمرانی در ایران معاصر می‌پردازند، منابع مرتبطی‌اند. مثل هر حوزه‌ی دیگری در علوم سیاسی، بهتر است این آثار را کنار منابع دیگر بخوانید تا تصویر کامل‌تری داشته باشید.
فقه، حقوق و اقتصاد
بخشی از فهرست به فقه و حقوق اختصاص دارد. «پرداخت دیه از بیت‌المال» از مجموعه‌ی فقه و حقوق، طبق زیرعنوانش به مبانی، قلمرو و دادرسی این موضوع می‌پردازد؛ بحثی که هم برای دانشجوهای حقوق جزا و هم برای دانشجوهای فقه اهمیت دارد.
در حوزه‌ی اقتصاد اسلامی هم دو عنوان جلب توجه می‌کند: «عملیات بانکداری» با زیرعنوان الگوی مطلوب و قانون متناسب با آن، و «سنجش طرح‌های مجلس در عملیات بانکداری». این کتاب‌ها برای پژوهشگران بانکداری اسلامی، دانشجوهای اقتصاد و حقوق‌دانانی که با قانون بانکداری سروکار دارند، کاربردی‌اند.
احمدعلی یوسفی از نام‌های پرتکرار این فهرست است که در حوزه‌ی اقتصاد اسلامی شناخته می‌شود. دسته‌ی احکام و رساله هم در فهرست حضور دارد.
قرآن، تفسیر و اخلاق خانواده
تفسیر قرآن هم یکی از دسته‌های این ناشر است. «الگوی اخلاقی روابط والد و فرزندی در قرآن» از عنوان‌های جالب فهرست است که از نامش پیداست به رابطه‌ی پدر و مادر و فرزند از نگاه قرآن می‌پردازد. این کتاب نشان می‌دهد که فهرست فقط به مباحث نظری محدود نیست و به پرسش‌های زندگی روزمره هم سر می‌زند.
محمد عرب صالحی و محمدعلی اردستانی هم از نام‌های پرتکرار این ناشرند.
عرفان و فرهنگ
عرفان و معنویت هم بخشی از فهرست است. «بیان‌ناپذیری یافته‌های عرفانی» با زیرعنوان بحثی در زبان عرفان، به یکی از پرسش‌های قدیمی و همیشه زنده‌ی فلسفه‌ی عرفان می‌پردازد: آیا تجربه‌ی عرفانی را می‌شود با زبان بیان کرد؟
«مناسبات دین و فرهنگ» هم از نامش پیداست که رابطه‌ی دین و فرهنگ را بررسی می‌کند. «پویش: روایت یا داستان» هم عنوانی است که در فهرست دیده می‌شود.
نویسنده‌های پرتکرار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
- محمدحسن قدردان قراملکی: پرتکرارترین نام فهرست، در حوزه‌ی کلام جدید.
- محمد عرب صالحی: از نام‌های پرتکرار فهرست.
- علی اکبر رشاد: نامی در حوزه‌ی فلسفه‌ی دین و منطق فهم دین.
- احمدرضا معتمدی: از نام‌های پرتکرار فهرست.
- علیرضا قائمی‌نیا: نامی در حوزه‌ی فلسفه‌ی دین و زبان دین.
- محمدعلی اردستانی: از نام‌های پرتکرار فهرست.
- عبدالوهاب فراتی: نامی در حوزه‌ی اندیشه‌ی سیاسی.
- مهدی عباس‌زاده و علی فضلی: از نام‌های فلسفه و عرفان.
- احمدعلی یوسفی: نامی در حوزه‌ی اقتصاد اسلامی.
کتاب‌های شاخص این پژوهشگاه
- «جستارهای انتقادی در فلسفه دین» در دو دفتر: عقل و وحی، و تاریخ‌مندی دین و هرمنوتیک.
- «قاعده الواحد از دیدگاه متکلمان»: از مجموعه‌ی کلام و دین‌پژوهی.
- «هویت علوم انسانی اسلامی»: معیارها و مؤلفه‌ها.
- «مناسبات دین و فرهنگ»: رابطه‌ی دین و فرهنگ.
- «پرداخت دیه از بیت‌المال»: از مجموعه‌ی فقه و حقوق.
- «عملیات بانکداری»: الگوی مطلوب و قانون متناسب با آن.
- «الگوی اخلاقی روابط والد و فرزندی در قرآن»: اخلاق خانواده از نگاه قرآن.
- «بیان‌ناپذیری یافته‌های عرفانی»: بحثی در زبان عرفان.
- «جستارهایی در معرفت‌شناسی و علم دینی»: برای پژوهشگران فلسفه.
راهنمای انتخاب بر اساس رشته
- الهیات و کلام: «قاعده الواحد از دیدگاه متکلمان» و کتاب‌های قدردان قراملکی.
- فلسفه‌ی دین: «جستارهای انتقادی در فلسفه دین» و کتاب‌های قائمی‌نیا.
- فلسفه‌ی اسلامی: «جستارهایی در معرفت‌شناسی و علم دینی».
- علوم سیاسی: «توحید اجتماعی» و آثار عبدالوهاب فراتی.
- حقوق: «پرداخت دیه از بیت‌المال» و کتاب‌های مجموعه‌ی فقه و حقوق.
- اقتصاد و بانکداری: «عملیات بانکداری» و «سنجش طرح‌های مجلس در عملیات بانکداری».
- عرفان: «بیان‌ناپذیری یافته‌های عرفانی».
- مطالعات خانواده: «الگوی اخلاقی روابط والد و فرزندی در قرآن».
چطور کتاب پژوهشی را برای پایان‌نامه استفاده کنیم؟
کتاب‌های پژوهشی با کتاب درسی فرق دارند. معمولا یک بحث مشخص را عمیق دنبال می‌کنند و فرض می‌کنند خواننده با مبانی آشناست. چند پیشنهاد برای استفاده‌ی بهتر:
- اول مقدمه و نتیجه را بخوانید. این دو بخش معمولا پرسش اصلی و پاسخ نویسنده را خلاصه می‌کنند.
- فهرست منابع را ببینید. منابع یک کتاب پژوهشی، نقشه‌ی راه پژوهش شماست.
- دیدگاه‌ها را کنار هم بگذارید. در هر بحث، دیدگاه‌های مختلف را از منابع گوناگون جمع کنید تا تحلیل‌تان متوازن باشد.
- ارجاع دقیق بدهید. شماره‌ی جلد، صفحه و سال چاپ را همان لحظه یادداشت کنید.
- مجموعه را دنبال کنید. اگر کتابی از یک مجموعه‌ی شماره‌دار به کارتان آمد، جلدهای دیگر همان مجموعه را هم ببینید.
کلام قدیم و کلام جدید: فرقشان چیست؟
اگر تازه با کتاب‌های کلامی آشنا می‌شوید، احتمالا دو اصطلاح را زیاد می‌بینید: کلام قدیم و کلام جدید. دانستن فرق این دو کمک می‌کند کتاب مناسب را راحت‌تر انتخاب کنید.
کلام قدیم
کلام قدیم بیشتر به مسائلی می‌پردازد که در سنت اسلامی از قرن‌ها پیش مطرح بوده است: صفات خدا، عدل، نبوت، امامت و معاد. روش آن بیشتر استدلال عقلی و نقلی در چارچوب متن‌های کلاسیک است. کتابی مثل «قاعده الواحد از دیدگاه متکلمان» به این سنت نزدیک است.
کلام جدید
کلام جدید به پرسش‌هایی می‌پردازد که در دوران مدرن پیش آمده‌اند: رابطه‌ی علم و دین، زبان دین، تجربه‌ی دینی، کثرت‌گرایی و هرمنوتیک. این حوزه با فلسفه‌ی دین غربی هم گفت‌وگو می‌کند. «جستارهای انتقادی در فلسفه دین» و کتاب‌هایی درباره‌ی زبان عرفان به این بخش نزدیک‌اند.
بسیاری از کتاب‌های این فهرست میان این دو حوزه پل می‌زنند؛ یعنی با پشتوانه‌ی سنت کلاسیک، به پرسش‌های تازه جواب می‌دهند.
فلسفه‌ی دین برای خواننده‌ی غیرمتخصص
شاید فکر کنید کتاب‌های فلسفه‌ی دین فقط برای استادها و دانشجوهای دکتری است. اما پرسش‌های این حوزه، پرسش‌های همه‌ی ماست: عقل و ایمان چه نسبتی دارند؟ آیا تجربه‌ی معنوی را می‌شود با کلمه بیان کرد؟ فهم ما از متن دینی چقدر به زمانه‌ی ما بستگی دارد؟
اگر به این پرسش‌ها علاقه دارید ولی متخصص نیستید، پیشنهاد می‌کنیم آرام شروع کنید. یک کتاب را انتخاب کنید که موضوعش برای‌تان جذاب است، مقدمه را با دقت بخوانید و اصطلاح‌های ناآشنا را یادداشت کنید. خواندن کتاب پژوهشی صبر می‌خواهد، اما پاداشش فهمی عمیق‌تر است.
اشتباه‌های رایج در انتخاب منبع پژوهشی
- تکیه بر یک منبع. هیچ بحث پژوهشی با یک کتاب کامل نمی‌شود. همیشه چند منبع با دیدگاه‌های گوناگون داشته باشید.
- نادیده گرفتن سال چاپ. در بحث‌هایی مثل بانکداری و قانون‌گذاری، شرایط زود تغییر می‌کند. سال چاپ را ببینید.
- خرید بر اساس عنوان. گاهی عنوان کتاب کلی است اما محتوایش بسیار تخصصی. فهرست مطالب را پیش از خرید ببینید.
- فراموش کردن جلدهای دیگر. در کتاب‌های چندجلدی یا چنددفتری، مطمئن شوید جلد مورد نیازتان را انتخاب کرده‌اید.
اصطلاح‌های پرکاربرد در این کتاب‌ها
کتاب‌های این فهرست زبان تخصصی دارند. آشنایی با چند اصطلاح پرکاربرد، خواندن‌شان را ساده‌تر می‌کند:
- کلام: دانشی که درباره‌ی باورهای دینی استدلال می‌کند و از آن‌ها دفاع می‌کند.
- هرمنوتیک: دانش و روش فهم و تفسیر متن.
- معرفت‌شناسی: شاخه‌ای از فلسفه که درباره‌ی شناخت، منابع و اعتبار آن بحث می‌کند.
- تاریخ‌مندی: این ایده که فهم ما از یک متن یا آموزه، با زمانه و شرایط تاریخی گره خورده است.
- قاعده‌ی الواحد: قاعده‌ای فلسفی که می‌گوید از واحد، جز واحد صادر نمی‌شود؛ بحثی کهن در فلسفه و کلام.
- فقه: دانش استنباط احکام عملی از منابع دینی.
اگر در یک کتاب به اصطلاحی برخوردید که نمی‌شناسید، آن را یادداشت کنید و در یک فرهنگ اصطلاحات تخصصی ببینید.
کتاب‌های پژوهشی برای کتاب‌خانه‌های دانشگاهی و حوزوی
کتاب‌های این ناشر برای کتاب‌خانه‌های دانشکده‌های الهیات، علوم سیاسی و حقوق و برای کتاب‌خانه‌های حوزوی منابع مناسبی‌اند. مجموعه‌های شماره‌دار، مثل کلام و دین‌پژوهی و فقه و حقوق، به‌خصوص وقتی کامل در قفسه باشند، برای پژوهشگران ارزش بیشتری دارند؛ چون می‌شود یک بحث را در چند جلد دنبال کرد.
اگر مسئول تأمین کتاب یک کتاب‌خانه هستید، فهرست این صفحه کمک‌تان می‌کند ببینید کدام عنوان‌ها موجود است و کدام فعلا در دسترس نیست. موجودی هر روز به‌روز می‌شود.
پرسش‌های پرتکرار
این ناشر بیشتر چه کتاب‌هایی دارد؟
در فهرست کتاب‌جم بیشتر کتاب‌های پژوهشی در کلام، فلسفه‌ی اسلامی، فلسفه‌ی دین، اندیشه‌ی سیاسی، تفسیر، فقه و حقوق، اقتصاد اسلامی و عرفان دیده می‌شود.
این کتاب‌ها برای چه کسانی مناسب‌اند؟
بیشتر برای دانشجوهای تحصیلات تکمیلی، استادها، پژوهشگرها و طلاب. برخی عنوان‌ها، مثل کتاب اخلاق خانواده، برای خواننده‌ی عام هم خواندنی‌اند.
مجموعه‌های شماره‌دار یعنی چه؟
بعضی کتاب‌ها بخشی از یک مجموعه‌ی پژوهشی‌اند، مثل کلام و دین‌پژوهی یا فقه و حقوق. شماره‌ی هر جلد در عنوان آمده است.
آیا جستارهای انتقادی در فلسفه دین دو جلد است؟
بله، طبق عنوان‌ها دو دفتر در فهرست آمده است: دفتر اول درباره‌ی عقل و وحی و دفتر دوم درباره‌ی تاریخ‌مندی دین و هرمنوتیک.
برای پایان‌نامه‌ی بانکداری اسلامی کدام کتاب کمک می‌کند؟
«عملیات بانکداری» و «سنجش طرح‌های مجلس در عملیات بانکداری» دو عنوان مرتبط‌اند.
آیا این کتاب‌ها برای دانشجوهای کارشناسی هم مناسب‌اند؟
بیشتر کتاب‌ها پژوهشی و تخصصی‌اند و برای تحصیلات تکمیلی نوشته شده‌اند. اما دانشجوی کارشناسی که برای یک مقاله‌ی کلاسی یا تحقیق درسی منبع می‌خواهد، می‌تواند از فصل‌های مرتبط استفاده کند. کتاب‌هایی مثل «مناسبات دین و فرهنگ» یا کتاب اخلاق خانواده در قرآن، برای شروع ساده‌ترند.
قیمت کتاب‌ها چطور مشخص می‌شود؟
قیمت هر کتاب قیمت روز پشت جلد است و قیمت و موجودی هر روز به‌روز می‌شود.
اگر کتابی موجود نباشد چه کنم؟
کتاب‌های ناموجود در فهرست می‌مانند و موجودی هر روز بررسی می‌شود. بعدا دوباره به صفحه‌ی همان کتاب سر بزنید.
کتاب‌های تازه کجا نمایش داده می‌شوند؟
کتاب‌های جدید این ناشر به‌طور خودکار در کتاب‌جم ثبت می‌شوند و به همین صفحه اضافه می‌شوند.
جمع‌بندی: خرید کتاب‌های پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
این ناشر برای کسانی کتاب منتشر می‌کند که اندیشه‌ی دینی را با دقت پژوهشی دنبال می‌کنند: از کلام و فلسفه‌ی دین تا فقه، حقوق، اقتصاد اسلامی، اندیشه‌ی سیاسی و عرفان. همه‌ی کتاب‌هایش که در کتاب‌جم ثبت شده‌اند، در این صفحه یک‌جا جمع شده‌اند.
رشته و پرسش پژوهشی‌تان را در نظر بگیرید، منبع مناسب را پیدا کنید و نسخه چاپی را همین حالا آنلاین سفارش دهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود.
