رئالیسم در ادبیات داستانی ایران و عراق

گزیده ای از کتاب، رئالیسم در ادبیات داستانی ایران و عراق: بررسی تطبیقی در آثار سیمین دانشور و فؤاد تکرلی این بررسی مقایسه‌ای، بر اساس شیوه‌ی مکتب آمریکایی در ادبیات تطبیقی صورت گرفته است؛ این مکتب بر خلاف مکتب فرانسه، بر این باور است که برای تطبیق دو اثر ادبی، نیازی به تقارن تاریخی میان آن دو نیست؛ به این معنا که بدون صورت گرفتن مبادله‌ای میان دو اثر و ارتباطی میان دو نویسنده نیز، می‌توان به تطبیق آثار ادبی دو نویسنده پرداخت. در آغاز کتاب، رئالیسم در ادبیات داستانی ایران و عراق: بررسی تطبیقی در آثار سیمین دانشور و فؤاد تکرلی؛ می خوانیم فهرست مطالب مقدمه. 11 فصل اول بخش نخست. ادبیات تطبیقی.. 21 مفهوم ادبیات تطبیقی.. 21 مکتب‌های ادبیات تطبیقی.. 24 مکتب فرانسوی.. 25 مكتب آمريكايي.. 27 اهمیت ادبیات تطبیقی.. 31 ادبیات تطبیقی در ایران. 34 ادبیات تطبیقی در عراق.. 35 بخش دوم . پیدایش رمان و داستان کوتاه در جهان. 37 رمان. 37 پیدایش رمان وداستان کوتاه در ایران. 64 رمان. 64 داستان کوتاه 79 جمالزاده (1274-1376ش) 89 هدایت (1281-1330م) 92 علوی (1282-1375ش) 93 پیدایش رمان و داستان کوتاه در عراق.. 96 رمان. 96 داستان کوتاه 116 بخش سوم . رئالیسم. 128 انواع رئالیسم. 152 رئالیسم انتقادی.. 153 رئالیسم سوسیالیستی.. 164 رئالیسم جادویی.. 177 ویژگی‌های رئالیسم. 188 فصل دوم سیمین دانشور. 205 زندگی‌نامه‌ی سیمین دانشور. 205 معرفی آثار سیمین دانشور. 214 کوه سرگردان. 225 فعالیت‌ها و آثار دیگر دانشور. 227 ترجمه‌های سیمین دانشور. 228 رئالیسم در آثار سیمین دانشور. 229 تبعیض، ستم و محرومیت طبقاتی.. 230 سیاست و حضور بیگانگان. 247 ویژگی‌های اخلاقی و معایب جامعه. 265 دیـن و اعتقادات دینی.. 295 تاریخ‌گرایی آگاهانه و تکامل اجتماعی.. 305 مبارزات مردمی و حرکت جمعی.. 312 فصل سوم فؤاد تکرلی.. 323 زندگی‌نامه‌ی فؤاد تکرلی.. 323 معرفی آثار فؤاد التکرلی.. 333 رئالیسم در آثار فؤاد تکرلی.. 350 ظلم و ستم طبقات.. 353 اختلاف طبقاتی.. 366 فقر و محرومیت.. 375 سیاست… 382 ویژگی‌های اخلاقی و معایب جامعه. 401 رابطه دین و دیگر باورها 416 تاریخ‌گرایی آگاهانه و تکامل اجتماعی.. 423 حرکت انقلابی و مبارزات مردمی.. 438 فصل چهارم مشابهت‌ها و اختلاف‌های رئالیسم. 449 دانشور و تکرلی.. 449 تبعیض و اختلاف طبقاتی.. 451 ظلم و ستم طبقات.. 459 فقر و محرومیت.. 467 سیاست و حضور بیگانگان. 471 ویژگی‌های اخلاقی و معایب جامعه. 481 دیــن.. 491 حرکت انقلابی و مبارزات مردمی.. 500 تاریخ‌گرایی آگاهانه و تکامل اجتماعی.. 503 نتیجه‌گیری.. 514 منابع و مآخذ. 517 مقدمه يكي از مهم‌ترين مباحثي كه امروزه در جهان و به‌ويژه در اروپا و غرب مطرح شده، بحث ادبيات تطبيقي است. ادبيات تطبيقي با نگرش‌ها و حوزه‌ی فعاليت جذاب خـود، توجه پژوهشگران زيادي را به خود معطوف داشته است؛ به گونه‌اي كه علی‌رغم جديد بودن اين مبحث، تحقيقات متعدد و با ارزشي در اين باب انجام شده اسـت. این اصطلاح نخستین‌بار در اروپا، بـه وسیلـه‌ی فرانسوا ویلمن فرانسـوی در سال 1827م، مـورد استفاده قرارگرفت. پس از وی هموطن دیگرش سنت بوو آن را به کار برد. ادبیات تطبیقی در ابتدا شیوه‌ی علمی و مشخصی نداشت، بلکه نوعی مقایسه میان شاعران کشورهای مختلف بود. این اصطلاح به تدریج وارد دیگر مناطق جهان شد و به روش‌های علمی مزین گردید و به عنوان شاخـه‌ای از ادبیات مورد بررسی و مطالعـه قرار گرفت. در ادبیات تطبیقـی، روابط ادبـی ملل مختلف با هـم بررسی مـی‌شود و از تأثیر آن‌ها بر یک‌دیگر سخـن بـه میان می‌آید. دانشور و تکرلی از بارزترین نویسندگان واقع‌گرای ایران و عراق به‌حساب می‌آیند. هر دوی آنها از نویسندگان دهه‌ی پنجاه میلادی به‌شمار می‌روند، تقریباً هم‌زمان ـ بعد از جنگ جهانی دوم ـ شروع به نوشتن رمان یا داستان کوتاه کردند. وقتی نگارنده به بررسی آثار واقعگرای دانشور و تکرلی پرداخت ملاحظه کرد که عده‌ای از عوامل بر آنها و دیگر نویسندگان رئالیست تاثیر گذاشته‌اند، از جمله در ایران پس از شهریور ماه 1320ش ـ در جریان جنگ جهانی دوم ـ و سرنگونی رضاشاه، فضای سیاسی و فرهنگی نسبتاً بازی در کشور ایجاد شد و تحرک جدیدی در ادبیات روی داد. چاپ و نشر کتاب رونق تازه‌ای گرفت و ادبیات ایران به شکل مجله، روزنامه و کتاب، جریان‌های جدیدی را از سر گذراند. در این سال‌ها، نویسندگان ـ از جملـه دانشـور ـ با مکتب‌هـای جـدید ادبـی و فکـری آشنا شدند؛ امری‌کـه بر آثارشان تاثیر زیادی داشت. در عراق دوره‌ی پس از جنگ جهانی دوم و رویدادهای پیش از آن، روابط اجتماعی و طبقاتی، عراق را در قالب جدیدی درآورد. در این دوره، با آغاز فعالیت و اثربخشی جنبش ملی و نهادهای صنفی، سیاسی و فرهنگی، از شعارهای آزادی و استقلال ملی و از