تاریخ ایران (سرپرسی سایکس)

گزیده ای از کتاب تاریخ ایران (دو جلدی) نگارنده با كمال جرأت ادعا مى‌كند كه از نسل حاضر هيچ انگليسى حتى هيچ اروپايى ديگرى بيشتر و بهتر از اينجانب به سير و سياحت نواحى شرقى و جنوبى ايران موفق نگرديده و از طرفى موقعيت و رتبه رسمى نويسنده بهترين وسيله براى ملاقات طبقات منوره اهالى و كسب اطلاعات عارى از خطا بوده است كه خود اين نعمت كمتر نصيب ديگر سياحان خارجى مى‌شود در آغاز کتاب تاریخ ایران می خوانیم مقدمه ناشر                 15 مقدمه مترجم              19 ديباچه مؤلف بر چاپ سوم كتاب                27 ديباچه مؤلف بر چاپ دوم كتاب                 29 ديباچه مؤلف بر چاپ اول           31 مقاله مقدماتى             33 فصل اول . وضع و ساختمان طبيعى و آب و هوا   47 موقع ايران 47 / حدود و ولايات 48 / تشكيل فلات ايران 51 / شباهت ايران به اسپانيا 53 / خشكسارى آسياى مركزى 54 / آب و هواى ايران 54 / بارندگى 55 / سرما و گرما 56 / باد 57 / آب و هواى ايران قديم 58 / جمعيت ايران 60 / جبال فلات ايران 61 / رشته‌هاى شمالى 62 / رشته‌هاى جنوبى  63 فصل دوم . صحارى، رودخانه‌ها، نباتات، حيوانات و معدنيات ايران          65 لوت يا صحراى ايران 65 / رودخانه‌ها 68 / جيحون 69 / درياچه‌ها 70 / خليج‌فارس 71 / بحر خزر 73 / طرق ارتباط 76 / گل و گياه 77 / حيوانات 79 / معادن  81 فصل سوم . جغرافياى ايلام و بابل   84 آغاز تمدن 84 / ايلام منشاء قديم‌ترين تمدن ايران 86 / تغييرات طبيعى ايلام و بابل از اوايل عهد تاريخ 86 / رودخانه بابل و ايلام 87 / فرات 87 / دجله 87 / كرخه 88 / آبديز 88 / كارون 88 / لشكركشى سناخريب 89 / نئاركوس و سفر دريا 90 / رودهاى بابل و ايلام در عصر حاضر 91 / مرزهاى ايلام  92 / شهرهاى قديم و جديد ايلام 92 / حاصلخيزى طبيعى ايلام 94 / حدود بابل 94 / معنى سومر و آكد 94 / كشور كلده و بابل 95 / وصف بابل 95 / آب و هوا و نباتات و حيوانات آن كشور 95 فصل چهارم . ايلام و پايتخت آن شوش      97 تحقيقات جديد در مبادى تاريخ 97 / معنى ايلام 98 / سياهان سكنه اوليه ايلام 99 / افسانه ممنن: 99 / طوايف مختلف ايلام 100 / انزان يا انشان 101 / زبان قديم ايلام 101 / مذهب ايلام 102 / شوش پايتخت قديم 103 / حفارى‌هاى لفتس 104 / مأموريت ديولافوا و دمرگان 104 / محلات چهارگانه شوش 104 / دوره قبل از تاريخ 105 / دوره عتيق 107 / ايلام در افسانه ژيلگام  107 فصل پنجم . ايلام، سومر و اكد در طلوع تاريخ      109 سومرى‌ها و سامى‌ها 109 / داستان اوانس 109 / زبان سومر 111 / مذهب سومر 111 / تأسيسات قديم سومريان 113 / ان‌ناتوم پادشاه لگش 114 / فتوحات ان‌ناتوم بر ايلامى‌ها 115 / قديم‌ترين نامه و ايلام 115 / ايلام و سلسله كيش 115 / دولت اكد 116 / لشكركشى سارگن به ايلام 116 / تخته سنگ نرامسين 117 / دولت گوتى 117 / گودآ، پاتسى لگش 118 / طلوع سلسله سوم اور 118 / اداره ايلام به توسط دُنگى 119 / زوال سلسله سوم اور به‌واسطه ايلام 119 / تاراجِ ارخ به توسط كودورنان‌خوندى 119 / سلسله نى‌سين 120 / تأثير تمدن سومرى  120 فصل ششم . ايلام و بابل    122 طلوع بابل 122 / نظرى به ماقبل 122 / اشكال مربوط ساختن سلسله‌هاى قديم ايلامى با سلسله‌هاى سومر 123 / يك مقارنه تاريخى حتمى بين ايلام و بابلى‌ها 123 / غلبه ايلام و نتايج آن 124 / كدرلاعمر پادشاه ايلام 125 / انحطاط دولت ايلامى 125 / اولين سلسله بابل 125 / قوانين حمورابى 126 / سلسله دوم بابل 127 / سلسله‌هاى ايلامى معاصر با سلاطين بابل 127 / سلسله كسيت بابل 128 / اوضاع ايلام 128 / شوتروك ناخونتا پادشاه ايلام 129 / سلسله پاشه بابل 129 / صفحات دريايى و سلسله بازى‌ها 129 / كلدانيان  130 فصل هفتم . امپراطورى آشور و سقوط ايلام         131 طلوع آشور 131 / دولت قديم آشور 132 / مهاجرت آراميان 133 / دولت ميانى آشورى 133 / دولت جديد آشور 134 / سارگن دوم 135 / جنگ اول بين آشور و ايلام 135 / سناخريب 136 / جنگ‌هاى سِناخريب با ايلام 137 / تسخير و غارت بابل 138 / اسر هدون از سال 681 تا سال 669 قبل از ميلاد و روابط او با ايلام 138 / فتح مصر در سال 670 قبل از ميلاد 138 / آشور بانيپال 138 / جنگ اول بابل با ايلام 139 / جنگ تولليز 659 قبل از ميلاد 139 / انقلاب شوش 140 / آئين فيروزى آشور 140 / طغيان بابل 141 / جنگ دوم با ايلام 141 / تسخير بابل 142 / جنگ بابل با ايلام 142 / تسخير و غارت شوش 142 / برگرداندن مجسمه «نه نه» به ارخ 143 / محو شدن ايلام  143 فصل هشتم . آريان‌هاى ايران ــ اصل و منشاء و روايات آن‌ها        145 اختلاف مابين اراضى پست و نواحى مرتفع ايران 145 / استيلاى آريان در اراضى مرتفع 145 / مسئله آريان 145 / سرزمين اصلى آريان‌ها 146 / روايات آريان‌هاى ايران 146 / ورود طوايف آريان‌