تحول اقتصادی در کره جنوبی

ایجاد فضای رقابتی در بازار، انباشت سرمایه‌های پراکنده در صنایع رو به رشد، مقدم دانستن «رشد مستمر» بر «ثبات»، سرمایه‌گذاری در حوزه تحقیق و توسعه، برقراری نظام سلامت مدیریت، عقلایی‌سازی تولید، کمک به بنگاه‌هایی با توان تولید مازاد بر نیاز جهت صادرات، اعمال قواعد انضباطی بر بازار، ارائه برنامه حمایت از مصرف‌کنندگان داخلی و کنترل قیمت، نظارت بر فرار سرمایه از کشور و استفاده از مالیات به‌عنوان ابزار بازتوزیع ثروت، همگی از عواملی هستند که به کره جنوبی کمک کردند تا موفق‌ترین تجربه توسعه صنعتی شتابان را در میان کشورهای در حال توسعه پس از جنگ جهانی دوم تجربه کند. متوسط رشد اقتصادی 11 درصدی و متوسط رشد صادرات صنعتی 27 درصدی سالانه در طی سه دهه، از مهمترین دستاوردهای دوران شکوفایی اقتصادی کره‌جنوبی است که در کتاب « موفقیت اقتصاد کره‌جنوبی » برسی گردیده و نتایج آن در قالب درس‌های آموختنی و تجربه‌های عملیاتی به علاقه‌مندان ارائه شده است. دانشمندان اقتصادی سه بنیان اساسی را به عنوان مهمترین عوامل رشد اقتصادی کره برشمرده‌اند: اصلاحات شرکتی و سازمانی  با محوریت سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه علوم نوین اصلاحات در بخش دولتی  با محوریت از بین بردن فساد و تسهیل‌گری در امور صادرات اصلاحات در نظام سرمایه  با تجمیع سرمایه‌های خرد و حمایت از بخش خصوصی مولّد کره‌جنوبی با الگوبرداری صحیح از روند رشد چین و ژاپن و برداشت صحیح از تفاوت‌های موجود بین این دو کشور در برنامه‌ریزی اقتصادی، نقشه راه اقتصاد خود را مبتنی بر توسعه تکنولوژیک (برگرفته از مدل ژاپن) و توسعه صادرات‌گرا (برگرفته از مدل چین) ترسیم کرد و در طی 60 سال به این نقشه‌راه پایبند بود. نتیجه این شد که در 20 سال اول، اقتصاد کره‌جنوبی مسیر صحیح و مناسب رشد خود را پیدا کرد و در 40 سال پس از آن، با سرعت در همان جهت حرکت کرد و با این روش، خود را به عنوان قطب اقتصادی جدیدی در دنیا به غول‌های اقتصادی قرن بیست و یکم معرفی کرد. اما این رشد در بخش‌های فرهنگی و اجتماعی، روابط بین‌الملل،‌زیرساخت‌های قانونی و مقررات بازرگانی نیز اتفاق افتاده است و علاوه بر این، رابطه بین دانشگاه و صنعت نیز در این کشور به بهترین و محکمترین سطح خود در سال‌های اخیر رسیده است. شاید 40 سال پیش ایران در شرایط اقتصادی و تکنولوژیکی بهتری نسبت به کره قرار داشت و مسئولان کره‌ای در سفرهای خود به کشورمان از وضعیت صنایع ایران بازدید می‌کردند اما انتخاب سیاست مناسب و اقدام به موقع و صحیح، فاصله بسیاری را بین دو کشور ایجاد کرده است. ظهور برندهای قدرتمند کره‌ای در عرصه بین‌المللی مانند سامسونگ، ال‌جی، هیوندای، کیا موتورز، دوو، و … در این بازه زمانی، نشان از آن دارد که استفاده از تجربه‌های توسعه‌ای و درس‌آموزی از چرایی و چگونگی موفقیت اقتصاد کره جنوبی می‌تواند به توسعه کشورمان نیز کمک کند و با توجه به شباهت‌های فرهنگی مابین دو کشور به علت آسیایی بودن ایران و کره، این کشور را به یکی از بهترین الگوهای اقتصادی برای ایران عزیزمان تبدیل کرده است. کتاب «موفقیت اقتصاد کره جنوبی» با بررسی روند تاریخی توسعه کره، رویه رشد اقتصاد و تجارت کره، تحلیل چگونگی توسعه صنایع کره، موشکافی فرهنگ و جامعه کره و پیش‌بینی آینده این کشور منبعی مناسب برای امور تحقیقاتی و پژوهشی دانش‌آموزان و دانشجویان کشورمان به شمار می‌رود و همچنین مدیران صنایع و سازمان‌ها و کسب‌وکارها نیز می‌توانند از تجربیات غنی موجود در این کتاب بهره‌مند شوند. چطور کره جنوبی فاصله سنت تا مدرنیته را در ۴۰ سال پیمود؟ علی‌رغم آن‌که بسیاری از متخصصان حوزه اقتصاد تصور می‌کنند که کره جنوبی در مرحله نخست توسعه صنعتی قرار دارد، اما باید گفت که گام دوم توسعه اقتصادی این کشور سال‌هاست آغاز شده و کره جنوبی بیش از ۲۰ سال است که مسیر گذار از رشد صنایع میان‌دستی و مکانیکی به صنایع High-Tech ‌ الکترونیکی را می‌پیماید و این کشور به‌زودی به عنوان قدرت اقتصاد دانش‌محور در دنیا مورد پذیرش و احترام قرار می‌گیرد . دانشمندان اقتصادی سه بنیان اساسی را به عنوان مهمترین عوامل رشد اقتصادی کره برشمرده‌اند: اصلاحات شرکتی و سازمانی با محوریت سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه علوم نوین اصلاحات در بخش دولتی با محوریت از بین بردن فساد و تسهیل‌گری در امور صادرات اصلاحات در نظام سرمایه با تجمیع سرمایه‌های خرد و حمایت از بخش خصوصی مولّد کره‌جنوبی با الگوبرداری صحیح از روند رشد چین و ژاپن و برداشت صحیح از تفاوت‌های موجود بین این دو کشور در برنامه‌ریزی اقتصادی، نقشه راه اقتصاد خود را مبتنی بر توسعه تکنولوژیک (برگرفته از مدل ژاپن) و توسعه صادرات‌گرا (برگرفته از مدل چین) ترسیم کرد و در طی ۶۰ سال به این نقشه‌راه پایبند بود. نتیجه این شد که در