زنجیره تامین گندم، آرد و نان کشور

نان یک ماده غذایی با ارزش تلقی می‌شود که جایگاه خاصی در سبد مصرفی خانوار ایرانی و در نتیجه امنیت غذایی کشور دارد. چرا که حدود 40 تا 50 درصد از انرژی روزانه و حدود 40 تا 45 درصد از پروتئین مصرفی روزانه شهروندان و به‌ویژه دهک‌های پایین درآمدی، از این ماده غذایی تأمین می‌شود. به دلیل نقش پررنگ هزینه نان در اقتصاد خانوار، انتظار می‌رود این محصول با کیفیت و قیمت مناسب در دسترس مصرف‌کنندگان قرار گیرد و در کنار آن، منافع فعالین اقتصادی زنجیره تأمین نان ‌‌به‌طور مناسبی تأمین شود. لازمه تحقق این اهداف، توجه به سیاست‌گذاری هماهنگ در تمامی حلقه‌های زنجیره تأمین نان از کشت و برداشت گندم در مزرعه تا تولید آرد در کارخانه‌ها و در نهایت پخت و عرضه نان در نانوایی‌هاست. در همین راستا، کتاب حاضر با هدف بررسی چالش‌های زنجیره تأمین آرد و نان کشور و ارائه راهکارهای بهبود آن در ایران به نگارش درآمده است. این مجموعه در پنج بخش ارائه شده است که در هر بخش سعی بر این بوده است که محتوای مطالب ضمن بررسی موضوعات مرتبط حلقه‌‌های زنجیره تأمین گندم، آرد و نان، ارتباط متقابل بین بخش‌‌های مختلف زنجیره را نیز پوشش دهد. ساختار کلی هر بخش به‌گونه‌ای است که در کنار بررسی ابعاد موضوع، به تشریح چالش‌‌ها و راهکارهای پیشنهادی برای رفع آن‌ها نیز می‌پردازد. علاوه بر این، به اقتضای موضوع بخش، تجربیات کشورهای موفق اعم از توسعه‌یافته و درحال ‌توسعه نیز مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس، بخش اول به ‌مرور وضعیت تولید و مصرف گندم و نان در ایران و دیگر کشورهای جهان می‌پردازد. بخش دوم به بررسی سابقه قانون‌گذاری در حوزه گندم، آرد و نان کشور اختصاص دارد. بخش سوم به بحث در مورد کیفیت گندم، آرد و نان تولیدی در کشور اختصاص دارد. در بخش چهار موضوع ضایعات در زنجیره تأمین گندم، آرد و نان مورد بحث قرار گرفته است. بخش پنجم نیز به مسئله حمایت‌های یارانه‌ای از زنجیره تأمین و به‌ خصوص یارانه‌های نان اختصاص دارد. آخرین بخش کتاب نیز به جمع‌بندی مباحث طرح‌شده و ارائه راهکارهای پیشنهادی به همراه الزامات و پیامدهای اجرای هر یک به‌منظور رفع چالش‌های موجود می‌پردازد. در تدوین مطالب این کتاب، علاوه بر منابع مرتبط ازجمله گزارش‌ها، مقالات تخصصی و کتب تدوین‌شده توسط مراکز پژوهشی و تحقیقاتی، آمارهای ارائه شده توسط نهادهای متولی همچون مرکز آمار ایران، بانک مرکزی جمهوری اسلامی، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت، از مطالعات میدانی نیز بهره گرفته شده است. به‌منظور استفاده حداکثری از سوابق مطالعاتی، مؤلفان تلاش کرده‌اند در کنار ارائه دیدگاه‌ها و نقطه‌نظرات تخصصی خود، نسبت به نتایج قابل استناد در این مطالعات احساس مسئولیت نشان داده و از آن‌ها به فراخور نیاز بهره بگیرند. الگوبرداری از تجربیات کشورهای موفق در زمینه سیاست‌گذاری در بخش‌های مختلف زنجیره تأمین آرد، گندم و نان از دیگر مواردی است که در تدوین این کتاب مورد توجه قرار گرفته است.