اختلالات روانی: الزایمر

کتاب “اختلالات روانی: آلزایمر”  نوشتۀ سونیا ام لیرانک ترجمه روژان مظفری گزیده‌ای از متن کتاب فصل 1: زوال عقل چیست؟ مورد مطالعاتی: یک معلم دبیرستان جورج 61ساله رئیس دپارتمان علوم دبیرستان و علاقه‏مندی باتجربه به کمپینگ و کوه‏پیمایی بود. روزی درحالی‏که در جنگل پیاده‏روی می‏کرد، غیرمنتظره و ناگهانی، به‏شدت ترسید و به‏سختی توانست قبل از تاریک شدن هوا خودش را به ماشینش برساند. طی چند ماه بعد، او به‏آرامی علاقه‏اش را به سرگرمی‏های معمولش از دست داد. برای مثال، پیش از این عاشق مطالعه بود، اما ناگهان علاقه‏اش را به کتاب از دست داد و دیگر هرگز به کوه‏پیمایی نرفت. در تطبیق دسته‏چکش دچار مشکلاتی شد و مشکلاتی در محاسبات ساده و دم‏دستی پیدا کرد. چندین‏بار هنگام رانندگی در مناطقی که قبلاً برایش آشنا بود، گم شد. از آنجا که آگاه بود حافظه‏اش به مشکل برخورده است، شروع به نوشتن یادداشت‏هایی برای خود کرد تا کارهای روزمره را از یاد نبرد. در تغییری غیرمعمول، ناگهان تصمیم گرفت خودش را بازنشسته کند، بدون اینکه دراین‏باره از قبل با کسی صحبت کرده باشد. پس از بازنشستگی، بیشتر روز را به مرتب کردن وسایل خانه می‏گذراند و آنها را از نقطه‏ای به نقطۀ دیگر خانه می‏برد. لجباز و یک‏دنده شد و با کوچک‏ترین بهانه دعوا راه می‏انداخت. پس از مدتی برای اصلاح صورت و لباس پوشیدن به کمک نیاز داشت. شش سال پس از ظهور نخستین علائم، او تحت معاینۀ فیزیکی قرار گرفت. نمی‏توانست به پزشک بگوید که کجاست یا اکنون چه تاریخی و کدام روز هفته است. نام کالج و تحصیلات تکمیلی یا رشتۀ تحصیلی خود را به خاطر نمی‏آورد و فقط می‏توانست عنوان شغلی خود را بیان کند. در سال 1978 فکر می‏کرد جان اف. کندی رئیس‏جمهور ایالات‏متحده است. کلامش سلیس و واضح بود، اما در پیدا کردن کلمات مشکل داشت. از بسیاری عبارات طولانی و بی‏معنا استفاده می‏کرد تا این تصور ایجاد شود که قادر به حفظ مکالمه‏ای اجتماعی است. فنجان را گلدان نامید و کناره‏های عینک را «دسته». در انجام محاسبات ساده ناتوان بود و نمی‏توانست تصویر یک مکعب را کپی کند یا خانه‏ای بکشد. روحش هم خبر نداشت که اشکالی در کارش هست. معاینات فیزیکی هیچ‏چیز غیرعادی نشان نداد و آزمایش‏های معمول آزمایشگاهی نیز طبیعی بود. اسکن توموگرافی کامپیوتری [1] از مغز نشان داد که مغزش کوچک شده است. شرایطش رو به وخامت نهاد و به یک سال بستری شدن در بیمارستان عمومی برای معاینات فیزیکی نیازمند شد. طی سال بعد، او دیگر سخن نگفت. مدام در بخش به این‏سو و آن‏سو می‏رفت.‏ یک ‏بار از بخش قفل‏شده‏ای فرار کرد و چند مایل دورتر از بیمارستان بی‏هدف و سرگردان پیدا شد. از نظر فیزیکی ظاهراً هیچ مشکلی نداشت، درحالی‏که افت هوشی‏اش آشکار بود. در نهایت شروع به کاهش وزن کرد، به بستر افتاد و دچار انقباضات عضلانی دائمی شد. او در هفتادودوسالگی براثر ذات‏الریه درگذشت. معاینۀ مغزش پس از مرگ تشخیص بیماری آلزایمر را تأیید کرد. ( [i] ) تعریف زوال عقل زوال عقل قسمی اختلال مغزی است که حافظه، تفکر و رفتار را مختل می‏کند. واژۀ زوال عقل از لاتین گرفته شده و به معنای «دور» و «ذهن» است. زوال عقل سندرم بالینی یا عارضه‏ای است که علائمی چند را از خود بروز می‏دهد و مشکلات حافظه و اختلال عملکرد فکری از مشخصات اصلی آن است. زوال عقل بیماری مشخصی نیست؛ اصطلاحی توصیفی برای مجموعه‏ای از علائم است. برخی بیماری‏ها یا جراحت‏های مختلف که بر مغز تأثیر می‏گذارند، ممکن است آن علائم را باعث شوند. تشخیص زوال عقل اغلب دشوار است. در بیشتر موارد، نخستین نشانه‏های زوال عقل خفیف‏ است. این نشانه‏ها سپس با سرعتی ثابت بدتر می‏شود. به دلایلی معلوم و مجهول، تغییرات برگشت‏ناپذیری در سلول‏های عصبی مغز (نورون‏ها) رخ می‏دهد. صدمۀ نورون‏ها اغلب پیش‏رونده است و ممکن است به‏تدریج به تخریب نورون‏ها بینجامد. عملکرد نادرست نورون‏ها باعث ایجاد مشکلات ارتباطی درون و بین نواحی مختلف مغز می‏شود که برای عملکرد طبیعی مغز حیاتی‏اند. زوال عقل عموماً افراد بالای 65 سال را مبتلا می‏کند، اما برخی از انواع زوال عقل ممکن است نوجوانان و بزرگ‏سالان را نیز درگیر کند. تاکنون، هیچ علاجی برای زوال عقل یافت نشده و در نهایت به مرگ منجر می‏شود. جز از دست رفتن تدریجی حافظه، دیگر علائم شایع زوال عقل دشواری در یادگیری، از دست دادن مهارت‏های زبانی، سرگشتگی و مشکلات استدلال و قضاوت است. درنتیجۀ اختلال حافظه، بیماران اغلب نحوۀ استفاده از برخی اشیا را فراموش می‏کنند. برای مثال، ممکن است چگونگی استفاده از شانه، مسواک یا غذا خوردن با قاشق و چنگال را از یاد ببرند. یکی از علائم دردناک برای خانواده این است که ممکن است بیمار عزیزان خود را نشناسد. ممکن است بیماران حتی در محیط‏های آشنا گم شون