آنچه در مورد قانون چک باید بدانید

با گذشت زمان عده‌ای از تجار و بازرگانان که در امر مبادله، صداقت و امین بودن خود را به اثبات رسانده بودند مورد وثوق مردم قرار گرفتند و مردم فلزات (پول‌ها)ی خود را در ازای پرداخت بخشی از آن که به‌مراتب پایین‌تر از هزینه نگهداری و حمل بود، نزد آن‌ها به امانت گذاشتند و بدین‌وسیله پایه‌های اولیه صرافی‌ها و بانک‌های امروزی گذاشته شد. این افراد که دیگر کاملاً مورد اعتماد مردم بودند مهرها و علامت‌هایی برای خود ساخته و روی فلزات حک کردند و به صاحبان فلزات می‌دادند تا در مبادلات با ارزش پایین از آن‌ها استفاده کنند و برای هر معامله‌ای که انجام می‌دادند بدون نیاز به مراجعه به شخص صراف، فلزاتی که ممهور به مهر حک شده صرافان بود را در ازای کالای خریداری شده به صاحب کالا می‌دادند و بدین‌وسیله سکه پا به عرصه وجود نهاد و بخش قابل توجهی از مشکلات مبادلات پایاپای را از بین برد. همچنین صرافان که دیگر مردم به صداقت آن‌ها ایمان آورده بودند، در گام بعدی در ازای تحویل فلزات توسط مردم رسیدهایی را به آن‌ها می‌دادند که به مهر صراف ممهور شده بود وبه مرور مردم آموختند به‌جای حمل فلزات با رسیدهای مهر شده صرافان معاملات خود را انجام داده و در ازای دریافت کالا به همان میزان از رسیدهای صراف به صاحب کالا ارائه دهند. براساس توافق بین صراف و صاحبان فلزات، دارنده فلزات و همچنین رسیدهای مهر شده، مالک آن شناخته می‌شد و با ارائه آن‌ها به صراف به همان میزان صاحب فلزات شناخته می‌شد و بدین‌گونه بود که شکلی از پول کاغذی (اسکناس) پا به عرصه مبادلات و تجارت گذاشت. سالیان متمادی به کمک همین وسیله‌های پرداخت اولیه و ساده، مبادلات در جوامع بشری انجام می‌شد، اما با پیشرفت جوامع و تنوع محصولات و نیازها و تشکیل دولت‌ها و قانونمند شدن نظام‌های اجتماعی، اسکناس و مسکوک قانونی چاپ و ضرب شد و در مبادلات مورد استفاده قرار گرفت. اما با گذشت زمان با تقسیم کار منطقه‌ای و بین‌المللی، این وسیله‌های پرداخت دیگر قادر به پاسخ‌گویی همه نیازهای بشر نبودند و لذا وسیله‌های پرداخت دیگری همچون اسناد بانکی (چک و سفته و برات) پا به عرصه وجود نهادند که هر یک قوانین و مقررات خاص خود را دارند. از آنجایی که امروزه بیشتر مبادلات جامعه با چک انجام می‌پذیرد و چک نقش بسیار مهمی در مبادلات پیدا کرده است و تقریباً در همه شئون زندگی مردم نقش‌آفرین شده است، به‌دلیل عدم آگاهی از قوانین و مقررات چک برای صادرکنندگان و دارندگان چک به همان نسبت نیز مشکلات فراوانی به‌وجود آورده است. در این کتاب تلاش شده تا زوایای مختلف قانون چک و آیین‌نامه‌های اجرایی آن و سایر قوانین و مقررات مرتبط با چک، برای خوانندگان محترم و علاقه‌مندان به فعالیت‌های اقتصادی تبیین شود و افراد با آگاهی از این قوانین بتوانند با کمترین دغدغه به فعالیت اقتصادی بپردازند و مبادلات خود را انجام دهند. این کتاب در سه بخش تقدیم حضور علاقه‌مندان می‌شود. بخش اول: کلیات بخش دوم: تبیین و تفسیر قانون چک و سایر قوانین مرتبط بخش سوم: موضوعات تکمیلی فهرست مطالب کتاب آنچه در مورد قانون چک باید بدانید مقدمه 9 بخش اول: کلیات 13 تعریف چک 13 تاریخچه قانون چک در ایران 14 تغییرات سال 1331 14 تغییرات 1344 15 تغییرات 1355 15 اصلاحات سال 1358 15 اصلاحات 1372 16 اصلاحات 1382 16 اصلاحات سال 1397 16 انواع چک 17 بخش دوم: تبیین و تفسیر قانون چک 25 قانون صدور چک 25 مواد قانون 25 صدور چک‌های مشروط 28 الزامات صدور گواهی عدم پرداخت 29 آیین‌نامه اجرایی تبصره 1 ماده 5 مکرر 33 ادامه ماده 5 مکرر قانون 37 چگونگی رفع سوء‌اثر از چک برگشتی 37 مجازات کیفری مرتکبین بزه چک بلامحل 44 شرایط صدور دستور عدم پرداخت 47 بخش سوم: مباحث تکمیلی 55 چک صیادی (چک‌های جدید) 56 چک الکترونیکی (داده پیام) 60 سامانه چکاوک (سیستم انتقال تصویر چک) 63 سامانه پایا 66 سامانه ساتنا 68 شماره شبا 70 جمع‌بندی نهایی 73 ضمایم 75 منابع 121