اوندینه، پری اب ها؛ یک افسانه

دربارۀ کتاب افسانۀ اوندینه یکی از زیباترین آثار الهام و اندیشۀ فوکه است؛ زیرا پیوندی آسان و طبیعی با افسانه‌های مردمی برقرار می‌کند که نمادها و استعاره‌های خیال‌انگیزشان آزمونی بسا هزاران‌ساله را پشت‌سر گذاشته‌اند و در قدمت با اسطوره هم‌ترازی می‌کند. توضیح آنکه قهرمان این افسانه، اوندینه، در باور مردمی و افسانه‌های عامیانۀ آلمان یک پریِ محبوب آب‌ها است که به جوانی از دنیای آدم‌ها دل می‌بازد و اینک در این دنیای پرتناقض باید از عهدۀ مسائل و مشکل‌هایی برآید که درراه رفع آن‌ها، معصومیت طبیعی‌اش چندان گره‌گشایش نیست. این افسانۀ کوتاه زمانی پس‌از انتشار در سال 1811 به زبان‌های انگلیسی، سوئدی و دانمارکی ترجمه شد و در اروپا تا آنجا محبوبیت یافت که برخی نظریه‌پردازانِ مکتب رمانتیک جاذبۀ آن را با افسانه‌های هزارویک‌شب هم‌سنگ دانستند. دربارۀ نویسنده فریدریش دِ لامُت فوکِه (1843 ـ 1777) نویسندۀ فرانسوی‌تبار آلمانی در مکتب رمانتیک آلمان نامی بزرگ دارد. وی ابتدا به‌رسم پدران خود در جوانی به ارتش پیوست و در مقام افسری بلندپایه به‌خدمت امیرنشین ژاکس درآمد. حضور در شهر دالار، پایتخت این امیرنشین مقدمۀ آشنایی او با گوته، شیلر و هردر، سه نویسنده، شاعر و فیلسوف نامیِ این شهر شد. پس در 1798 از ارتش بیرون آمد و با استعدادی که در خود می‌دید، به نویسندگی روی آورد. دوران نویسندگیِ او با رواج مکتب ادبی رمانتیک مقارن بود که از ویژگی‌های شاخص آن’ بهره از مضامین افسانه‌های مردمی، در عین غنا بخشیدن به این افسانه‌ها با دانش روان‌شناسی است. از نشانه‌های دل‌نشین تبار اشرافی ـ نظامیِ او اینکه فوکه در بیشتر داستان‌های خود’ خواننده را به دنیای دور و خاطره‌انگیز شهسواری می‌برد. دربارۀ مترجم محمود حدادی متولد ۱۳۲۶ در شهر قزوین است. وی مقطع دبیرستان را در رشتۀ ادبیات در همین شهر گذراند و تحصیلات دانشگاهی را در شهر برلین در رشتۀ ادبیات آلمانی به اتمام رساند. نخستین ترجمۀ حدادی، رمانِ زیردست اثر هاینریشمان، در ۱۳۶۳ انتشار یافت. او ازآن‌پس بیش‌از ۳۰ اثر از نویسندگان آلمانی به فارسی برگردانده است. از ترجمه‌ها و نوشته‌های او در انتشارات‌های مختلف؛ دیوان غربی ـ شرقی؛ فاوست؛ هرمان و دورته آ از گوته؛ مرگ در ونیز؛ پیشخدمت و شعبده‌باز از توماسمان؛ فرشتۀ آبی؛ عروسیِ خونینِ پاریس از هاینریشمان؛ آنچه می‌ماند و سکونتِ شاعرانه؛ دو مجموعه از اشعار هُلدرلین؛ پیرِ مقدس؛ رمانی تاریخی در شرح زندگی توماس بِکِت، از کنراد فردیناند مایر؛ مجموعۀ داستان‌های مرگ پوتیا، و در انتشارات مهراندیش؛ رنگ‌های کودکی؛ سخن در حضور، یادداشت‌هایی دربارۀ ادبیات آلمانی؛ کافکا، مختصر و مفید؛ پرده‌ در پرده، تراژدی فاؤست، اثر گوته؛ دفتر شعرهای منثور، پیرانه و پسینه؛ و همین کتاب.