اسناد حقوقی سازمان جهانی تجارت

۱. موافقت نامـه تسـهیل تجـاری کـه طبـق پروتـکل اصـلاح موافقت نامـه تأسـیس سـازمان جهانـی تجـارت مصـوب 27 نوامبـر 20۱4 در انتهـای ضمیمـه ۱(الـف) موافقت نامـه اخیـر گنجانـده و در 22 فوريـه 20۱7 نیز برای کلیه اعضای سـازمان جهانی تجارت لازم الاجرا شـده اسـت؛2. نسخه اصلاح شده موافقت نامه تدارکات دولتی که طبق پروتکل مورخ 30 مارس 2012 تصويب و در 6آوريل 2014 برای طرف های آن لازم الاجرا شـده اسـت؛ و ۳. تصمیـم مـورخ 28 نوامبـر 1979 بـا عنـوان «رفتـار متفـاوت و مطلوب تـر، رفتـار متقابل و مشـارکت کامل تر کشـورهای درحال توسـعه» (معروف به «شـرط توانمندسـازی») که کماکان به عنوان يکی از تصمیماتطرف های متعاهد، جزئی از گات 1994 محسـوب می شـود.سرانجام، طبق تصمیم مورخ 26 ژوییه 20۱7 شورای عمومی (WT/L/1014)، در ضمیمه ۳ موافقت نامه تأسیس سازمان جهانی تجارت در مورد سازوکار بررسی خط مشی تجاری، اصلاحی در بند 2 ذيل عنوان«ج. رويه های بررسی» به شرح زیر صورت گرفته که در چاپ فارسی حاضر ِاعمال شده است: ۱. عبارت «هر دو سـال» در جمله سـوم به عبارت «هر سـه سـال» تبديل شـده است؛ 2. عبارت «هر چهار سـال» در جمله چهارم به عبارت «هر پنج سـال» تبديل شـده اسـت؛ و ۳. عبارت «هر شـش سـال» در جمله پنجم به عبارت «هر هفت سـال» تبديل شـده اسـت. مقدمه کتاب اسناد حقوقی سازمان جهانی تجارت توافقنامه عمومـی تعرفـه و تجـارت (گات) در سـال ۱۹47 بـا هدف افزايش تجـارت بین المللی از طریق حـذف موانـع تجـاری منعقـد گرديـد. تاکنـون مذاکـرات متعـددی در چارچـوب ایـن موافقت نامـه صـورت که دسـتاوردهای زيادی در گسـترش تجارت جهانی داشـته است. آخرین دور مذاکرات موسوم به دور اروگوئه سرانجام پس از هفت سال به نتیجه رسید و سند نهایی آن ددین ۱5) ۱۳7۳ آوريل ۱۹۹4) طی نشستی در مراکش توسط نمايندگان دولت های عضو امضا شد. سند نهایی دور اروگوئه يکی از مجادله برانگیزترین ادوار مذاکراتی گات برای حذف موانع تجاری است که حیطه های جديدی چون تجارت خدمت، جنبه های تجاری حقوق مالکیت فکری، کشاورزی، منسوجات و پوشاک و ضوابط تجاری سرمايه گذاری را نیز در بر می گیرد. با امضای این سند، سازمان جهانی تجارت، به عنوان نهادی جديد تأسیس می شود که بر اجرای کلیه موافقت نامه ها، تفاهم نامه ها یمات توافق شده در مذاکرات دور اروگوئه و کلاً نظام تجاری چندجانبه نظارت خواهد داشت. با توجه به اينکه تاکنون ۱24 دولت به گات ملحق شده اند و 20 دولت ديگر نیز در شرف الحاق می باشند و پس از تکمیل سازمان جهانی تجارت از ابتدای سال ۱۹۹5 این سازمان عملاً در موقعیتی قرار خواهد گرفت که بر تمام جنبه های بازرگانی بین المللی، اعم از کالایی و غیرکالایی، نظارت خواهد داشت، آ گاهی از اسناد اصلی منعقده از جمله سند نهایی دور اروگوئه می تواند تأثیر مناسبی بر سیاست گذاری های تجارت خارجی کشور، به ویژه در جهت توسعه صادرات، داشته باشد. لذا تصمیم گرفته شد که ترجمه این اسناد در اختیار مسئولان و به ویژه دست اندرکاران بازرگانی خارجی کشور قرار بگیرد. در این راستا، ابتدا متن موافقت نامه عمومی تعرفه و تجارت ۱۹47 در سال ۱۳7۱ ترجمه و منتشر شد. به دنبال آن ترجمه اسناد دور اروگوئه در برنامه کار مؤسسه قرار گرفت و کار با پیش نويس (۱۹۹۱) سند نهایی دور اروگوئه آغاز شد که بخش هایی از آن به صورت محدود در سال ۱۳72 منتشر گرديد. پس از امضای نهایی، ترجمه وافقت نامه های اصلی آن آغاز شد و در طول نیمه نخست سال جاری، تمام این موافقت نامه همراه با ضمايم و پیوست های مربوط طی مجلدات مستقل منتشر شدند و در اختیار مسئولان قرار گرفتند. اينک کل سند نهایی دور اروگوئه، به شکلی پیراسته تر، ارائه می گردد. ترجمه بخش اعظم سند نهایی دور اورگوئه را آقای مسعود طارم سری انجام داده اند و ویرايش فنی این بخش نیز برعهده آقای دکتر محمدرضا رفعتی بوده است. ضمناً آقای حمیدرضا اشرف زاده با ترجمه سه موافقت نامه کشاورزی، اعمال اقدامات بهداشتی و بهداشت گیاهی و حفاظت ها، آقای بهرام مستقیمی با ترجمه موافقت نامه راجع به اجرای ماده 7 گات ۱۹۹4 و خانم ماندانا فاضل با ترجمه موافقت نامه منسوجات و پوشاک در ترجمه سند نهایی مشارکت داشته اند. ویرايش فنی موافقت نامه های مذکور نیهده مترجم اصلی این سند بوده است. در خاتمه متذکر می شود که به علت پیچیده و تخصصی بودن متن و نیز سرعت در ترجمه، امکان دارد که در برخی موارد در انتخاب دقیق معادل های فارسی تمامی جوانب در نظر گرفته نشده باشد که امیدواريم خوانندگان محترم ما را با راهنمایی های خود در چاپ های بعدی ياری فرمايند.