۲۵ اثر در کتاب‌جم
محمدعلی جمالزاده، نویسنده‌ی اصفهانی و پدر داستان کوتاه فارسی، با مجموعه‌ی «یکی بود یکی نبود» زبان مردم کوچه و بازار را به ادبیات آورد. داستان‌هایش پر از طنز مهربان، مثل‌های شیرین و آدم‌های آشنای روزگار قدیم است و هنوز هم خواندنی و تازه است.
محمدعلی جمالزاده را بیشتر خوانندگان فارسی با یک لقب می‌شناسند: پدر داستان کوتاه فارسی. نویسنده‌ای که با مجموعه‌ی «یکی بود یکی نبود» راهی تازه پیش پای نثر فارسی گذاشت و نشان داد که زبان کوچه و بازار، با همه‌ی شوخی‌ها و مثل‌ها و تکیه‌کلام‌هایش، می‌تواند زبان ادبیات جدی هم باشد. اگر دنبال کتاب‌های محمدعلی جمالزاده هستید، یا می‌خواهید بدانید از کدام اثرش شروع کنید، این صفحه برای شماست. اینجا درباره‌ی زندگی او، سبک نوشتنش، آثار مهمش و نسخه‌های چاپی‌ای که امروز می‌توانید سفارش بدهید حرف می‌زنیم.
جمالزاده بیشتر عمر طولانی‌اش را دور از ایران گذراند، اما شاید کمتر نویسنده‌ای به اندازه‌ی او شیفته‌ی زبان فارسی و آدم‌های معمولی ایران بوده باشد. داستان‌هایش پر از آخوند و حاجی و کاسب و مسافر و آدم ساده‌ای است که در چرخ روزگار گیر افتاده. خنده‌ی او تلخ است، اما هیچ‌وقت بی‌رحم نیست. همین ترکیب گرما و طنز است که بعد از گذشت حدود یک قرن، هنوز خواندن او را لذت‌بخش می‌کند.
محمدعلی جمالزاده در اصفهان به دنیا آمد، در خانواده‌ای که اهل منبر و سخن بود. پدرش سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی از خطیبان نامدار دوره‌ی مشروطه بود؛ واعظی که با زبان مردم حرف می‌زد و در منبرهایش از آزادی و قانون می‌گفت. سرنوشت پدر در دوره‌ی استبداد صغیر غم‌انگیز بود و همین ماجرا سایه‌ای بلند بر زندگی پسر انداخت. جمالزاده نوجوان بود که برای تحصیل از ایران رفت و تقریبا تمام عمرش را در خارج گذراند.
او مدتی در لبنان درس خواند و سپس به اروپا رفت و در فرانسه حقوق خواند. در سال‌های جنگ جهانی اول به برلین رفت و به حلقه‌ی ایرانیانی پیوست که دور مجله‌ی «کاوه» جمع شده بودند. کاوه یکی از مهم‌ترین نشریه‌های فارسی آن دوره بود و جمالزاده در آن با نوشتن مقاله و پژوهش، قلمش را ورزیده کرد. بعدها در ژنو ساکن شد و سال‌های طولانی در یکی از سازمان‌های بین‌المللی کار کرد. با این حال کار اصلی زندگی‌اش نوشتن بود و تا سال‌های پایانی عمر هم قلم را زمین نگذاشت.
جمالزاده عمری بسیار طولانی داشت و نزدیک به یک قرن زندگی کرد. او در ژنو درگذشت. در این سال‌های دراز با نسل‌های مختلف نویسندگان ایرانی نامه‌نگاری کرد، کتاب‌هایشان را خواند و به جوان‌ترها دل‌گرمی داد. برای همین نامش فقط با یک کتاب گره نخورده؛ او بخشی از تاریخ زنده‌ی ادبیات معاصر ما بود.
اگر بخواهیم زندگی او را خلاصه کنیم، می‌توانیم آن را در چند ایستگاه ببینیم. ایستگاه اول کودکی در اصفهان و تهران است؛ سال‌هایی که پسر واعظ، زبان مردم را از منبر پدر و از کوچه‌ها می‌شنید. این گوش حساس به زبان عامیانه، بعدها بزرگ‌ترین سرمایه‌ی او شد. ایستگاه دوم سفر و تحصیل است؛ دوری از وطن در سنی کم و آشنایی با ادبیات اروپایی، به‌ویژه ادبیات فرانسه که داستان کوتاه در آن جایگاه محکمی داشت.
ایستگاه سوم برلین است. اینجا جمالزاده در کنار روشنفکرانی کار کرد که دغدغه‌ی آینده‌ی ایران را داشتند. در همین فضا بود که «یکی بود یکی نبود» نوشته و منتشر شد. ایستگاه چهارم ژنو است؛ شهری که بیشترین سال‌های زندگی او را در خود دید. جمالزاده در ژنو کار اداری داشت، اما خانه‌اش محل رفت و آمد ایرانیان اهل قلم بود و نامه‌هایش به ایران سفر می‌کرد.
ایستگاه آخر، سال‌های پیری است که با پرکاری عجیبی همراه بود. بخش بزرگی از کتاب‌هایی که امروز از او می‌شناسیم، در دهه‌های میانی و پایانی عمرش منتشر شد. یعنی جمالزاده بعد از کتاب اولش سال‌ها کم‌نوشت، اما بعد دوباره با شور به داستان‌نویسی برگشت و ده‌ها اثر پدید آورد.
هر گفت‌وگویی درباره‌ی این نویسنده، دیر یا زود به «یکی بود یکی نبود» می‌رسد. این مجموعه در برلین منتشر شد و چند داستان کوتاه را در خود داشت که با زبانی تازه نوشته شده بودند. مشهورترین داستانش «فارسی شکر است» است؛ داستان مردی ایرانی که در بازگشت به وطن گرفتار می‌شود و در بازداشتگاه با آدم‌هایی روبه‌رو می‌شود که هر کدام به زبانی عجیب حرف می‌زنند. یکی فارسی را پر از واژه‌های عربی کرده، یکی پر از واژه‌های فرنگی، و در این میان یک آدم ساده و بی‌سواد است که زبانش از همه شیرین‌تر و فهمیدنی‌تر است.
همین داستان کوچک، به شکلی نمادین، برنامه‌ی ادبی جمالزاده را نشان می‌دهد: نوشتن به زبانی که مردم بفهمند. در مقدمه‌ی همین کتاب هم او از ضرورت ساده‌نویسی و استفاده از زبان عامه دفاع کرد. این مقدمه را بسیاری از منتقدان یکی از اولین بیانیه‌های نثر نوین فارسی دانسته‌اند.
واکنش‌ها به کتاب یکسان نبود. گروهی آن را جسورانه و تازه دیدند و گروهی از زبان و طنزش دلخور شدند. اما گذر زمان نشان داد که این مجموعه دری را باز کرده که دیگر بسته نمی‌شد. نویسندگان نسل بعد، از صادق هدایت تا بسیاری دیگر، در فضایی کار کردند که جمالزاده یکی از نخستین سازندگانش بود.
اولین چیزی که در نثر او به چشم می‌آید، زبان است. جمالزاده عاشق ضرب‌المثل، اصطلاح عامیانه و تکیه‌کلام بود. داستان‌هایش گاهی شبیه مجموعه‌ای زنده از گفتار مردم ایران در اوایل قرن گذشته است. او حتی فرهنگ لغات عامیانه هم گرد آورد، که نشان می‌دهد این علاقه فقط یک تزیین ادبی نبود، بلکه دغدغه‌ای جدی بود.
دومین ویژگی، طنز است. طنز جمالزاده بیشتر از دل موقعیت‌ها و آدم‌ها بیرون می‌آید تا از شوخی‌های کلامی. او ریاکاری، خرافه، بی‌قانونی و ادعاهای توخالی را دست می‌اندازد، اما آدم‌هایش را تحقیر نمی‌کند. حتی وقتی به یک شخصیت متظاهر می‌خندد، جایی برای دلسوزی هم باقی می‌گذارد.
سومین ویژگی، روایت قصه‌گو است. راوی بسیاری از داستان‌های او شبیه قصه‌گوی قهوه‌خانه حرف می‌زند؛ از این شاخه به آن شاخه می‌رود، حاشیه می‌رود، خواننده را مخاطب قرار می‌دهد و بعد دوباره به اصل ماجرا برمی‌گردد. این شیوه برای بعضی خوانندگان امروز ممکن است کمی طولانی باشد، اما اگر با حوصله بخوانید، شیرینی خاصی دارد. انگار پیرمردی خوش‌صحبت کنارتان نشسته و از روزگار گذشته تعریف می‌کند.
چهارمین ویژگی، نگاه اخلاقی و اجتماعی است. جمالزاده نویسنده‌ی اصلاح‌طلبی بود به معنای قدیمی کلمه؛ دلش می‌خواست جامعه بهتر شود و آدم‌ها با هم مهربان‌تر باشند. همین نگاه گاهی داستان‌هایش را به سمت پند و اندرز می‌برد، اما در بهترین آثارش، این نگاه زیر پوست قصه پنهان است و خواننده خودش به آن می‌رسد.
کارنامه‌ی او بسیار پربار است و شامل داستان کوتاه، رمان، جستار، خاطره، نامه و پژوهش می‌شود. در ادامه چند اثر شاخص را مرور می‌کنیم؛ بعضی از آن‌ها در فهرست کتاب‌جم موجودند و بعضی را برای شناخت بهتر کارنامه‌ی او آورده‌ایم.
«سر و ته یک کرباس» یکی از دوست‌داشتنی‌ترین کتاب‌های اوست و به نوعی تصویری از اصفهان و کودکی و آدم‌های قدیم است. عنوانش از مثلی آشنا آمده که می‌گوید همه از یک جنس‌اند. این کتاب ترکیبی از خاطره و قصه است و در آن طنز و دلتنگی کنار هم نشسته‌اند. اگر می‌خواهید جمالزاده را در حال و هوای خودمانی و نوستالژیک ببینید، این کتاب انتخاب خوبی است. چاپ‌های مختلفی از آن منتشر شده و در فهرست ما هم بیش از یک نسخه دارد.
«تلخ و شیرین» مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه است که عنوانش به‌خوبی حال و هوای نوشته‌های او را خلاصه می‌کند. خنده و افسوس در این داستان‌ها دست در دست هم دارند. برای کسی که داستان کوتاه دوست دارد و می‌خواهد با مایه‌های اصلی جهان جمالزاده آشنا شود، این مجموعه گزینه‌ی مناسبی است.
«کهنه و نو» هم از همان کتاب‌هایی است که نامش راهنمای خواندن است. کشمکش سنت و تجدد، یکی از دغدغه‌های همیشگی نسل جمالزاده بود. او در دوره‌ای زندگی کرد که ایران از یک جهان قدیمی به جهانی تازه پا می‌گذاشت و این گذار هم خنده‌دار بود و هم دردناک. داستان‌های این کتاب از همین شکاف تغذیه می‌کنند.
«قنبرعلی» داستانی است که شخصیت محوری‌اش را از میان آدم‌های ساده انتخاب کرده؛ همان طبقه‌ای که جمالزاده همیشه با مهربانی نگاهش می‌کرد. خواندن این کتاب فرصتی است برای دیدن مهارت او در شخصیت‌پردازی و ساختن آدمی که هم واقعی است و هم نماد یک نسل.
«فال و تماشا» از عنوان‌های دیگری است که در فهرست ما موجود است. عنوانش ریشه در یک اصطلاح قدیمی فارسی دارد و همین بازی با زبان، امضای آشنای نویسنده است. این کتاب برای کسانی که از کارهای مشهورتر او گذشته‌اند و می‌خواهند گستره‌ی کارنامه‌اش را ببینند، جذاب است.
«قصه‌نویسی» با بقیه‌ی این فهرست فرق دارد. اینجا جمالزاده نه در نقش قصه‌گو، بلکه در نقش استادی ظاهر می‌شود که درباره‌ی فن داستان‌نویسی حرف می‌زند. برای علاقه‌مندان به نویسندگی، این کتاب سندی تاریخی و آموزنده است؛ چون نشان می‌دهد یکی از پایه‌گذاران داستان کوتاه فارسی خودش درباره‌ی این هنر چه فکر می‌کرد.
اگر نمی‌دانید از کدام کتاب شروع کنید، یک مجموعه‌ی برگزیده می‌تواند راه را کوتاه کند. «برگزیده آثار» نمونه‌هایی از نوشته‌های او را کنار هم آورده و به شما اجازه می‌دهد با چند جنبه از کارش در یک کتاب آشنا شوید. بعد از آن راحت‌تر تصمیم می‌گیرید سراغ کدام اثر کامل بروید.
غیر از این‌ها، جمالزاده آثار شناخته‌شده‌ی دیگری هم دارد، از جمله رمان «دارالمجانین» که در فضای یک تیمارستان می‌گذرد و از دیوانگی و عاقلی تعریفی وارونه می‌دهد، «صحرای محشر» که با تخیلی طنزآمیز به روز قیامت می‌پردازد، «قلتشن دیوان» که تصویری از آدم‌های زورگو و متظاهر است، و «راه آب‌نامه» که از دعوای سر آب در محله‌ای قدیمی، قصه‌ای اجتماعی ساخته است. این‌ها را برای شناخت کامل‌تر کارنامه‌اش آوردیم؛ موجودی هر عنوان را در فهرست سایت ببینید.
عبارت «بهترین کتاب‌های محمدعلی جمالزاده» را خیلی‌ها جست‌وجو می‌کنند، اما جواب واقعی به سلیقه‌ی شما بستگی دارد. ما به‌جای یک فهرست قطعی، چند مسیر پیشنهاد می‌کنیم.
یک توصیه‌ی کوچک هم داریم: نثر او را با عجله نخوانید. لذت اصلی در جزئیات است؛ در یک مثل بجا، یک توصیف بامزه، یا گفت‌وگویی که ناگهان شما را به خنده می‌اندازد. اگر آرام بخوانید، کتاب خیلی بیشتر به شما می‌دهد.
شاید مهم‌ترین میراث او برای ادبیات فارسی، همین جسارت در استفاده از زبان عامه باشد. پیش از او نثر ادبی فارسی بیشتر به سمت تکلف و آرایه‌های سنگین گرایش داشت و زبان گفتار مردم را چندان شایسته‌ی ادبیات نمی‌دانستند. جمالزاده این مرز را شکست. او نشان داد که گفت‌وگوی یک حمال یا یک کاسب، اگر درست نوشته شود، به اندازه‌ی هر متن ادیبانه‌ای زیبایی دارد.
این علاقه فقط در داستان‌هایش نماند. او با حوصله اصطلاحات و تعبیرهای عامیانه را جمع کرد و همین کار، ارزش مستقلی برای پژوهشگران زبان دارد. امروز وقتی داستان‌های او را می‌خوانید، با گنجینه‌ای از تعبیرهایی روبه‌رو می‌شوید که بعضی هنوز زنده‌اند و بعضی از یاد رفته‌اند. خواندن جمالزاده از این جهت، سفری به گذشته‌ی زبان فارسی هم هست.
برای خواننده‌ی جوان امروز ممکن است بعضی از این تعبیرها ناآشنا باشند. نگران نباشید؛ بیشترشان از دل جمله معنا پیدا می‌کنند و اگر هم نه، کشف معنایشان خودش بخشی از لذت خواندن است. خیلی‌ها می‌گویند بعد از خواندن جمالزاده، چند مثل و اصطلاح تازه به گفتار روزمره‌شان اضافه شده.
در تاریخ ادبیات معاصر فارسی، چند نام همیشه در کنار هم می‌آیند: جمالزاده، هدایت، علوی، چوبک و دیگران. در این میان جمالزاده نقش پیشگام را دارد. او اولین کسی نبود که داستان به سبک جدید نوشت، اما «یکی بود یکی نبود» نخستین مجموعه‌ای بود که با این قدرت و آگاهی، داستان کوتاه فارسی را به عنوان یک قالب مستقل معرفی کرد.
منتقدان گاهی گفته‌اند که آثار بعدی او به پای کتاب اولش نمی‌رسد یا گاهی پرحرف و نصیحت‌گو می‌شود. این نقدها را می‌شود شنید و حتی پذیرفت، اما نباید فراموش کرد که او در دوره‌ای طولانی و در شرایط دوری از وطن نوشت، و بسیاری از کارهایش هنوز خواندنی و شیرین‌اند. ارزش او هم در کیفیت تک‌تک آثار است و هم در نقش تاریخی‌اش به عنوان راه‌گشا.
در دانشگاه‌ها و کلاس‌های ادبیات، نام او همچنان یکی از نقطه‌های آغاز درس داستان معاصر است. اگر روزی بخواهید سیر داستان‌نویسی فارسی را بشناسید، ناچارید از همین‌جا شروع کنید.
یکی از جنبه‌های کمتر شناخته‌شده‌ی او، نامه‌نگاری گسترده‌اش است. جمالزاده در طول دهه‌ها با ادیبان، پژوهشگران و دوستان بسیاری در ایران و خارج مکاتبه داشت. این نامه‌ها پنجره‌ای به زندگی فرهنگی ایران در قرن گذشته‌اند. در آن‌ها هم از کتاب‌ها حرف زده می‌شود، هم از دلتنگی برای وطن، و هم از دغدغه‌های روزمره‌ی یک نویسنده‌ی مهاجر.
بخشی از این مکاتبات و یادداشت‌ها بعدها به همت پژوهشگران منتشر شد. اگر به تاریخ ادبیات علاقه دارید، این نوع کتاب‌ها مکمل خوبی برای داستان‌های او هستند. در فهرست کتاب‌جم می‌توانید آثار این حوزه را در دسته‌ی نامه‌ها و یادداشت‌ها هم دنبال کنید.
عجیب است که نویسنده‌ای که بیشتر عمرش را در اروپا گذراند، این‌قدر ایرانی بنویسد. شاید همین دوری بود که نگاه او را تیز کرد. آدمی که از بیرون نگاه می‌کند، گاهی چیزهایی را می‌بیند که از درون دیده نمی‌شود. جمالزاده هم عاشق ایران بود و هم منتقد آن. او از خرافه و فقر و بی‌قانونی می‌نالید، اما در عین حال با عشقی بی‌پایان از مهمان‌نوازی، شوخ‌طبعی و فرهنگ مردم می‌نوشت.
این دوگانگی عشق و نقد، به داستان‌هایش عمق می‌دهد. خواننده احساس نمی‌کند با یک ناظر بیرونی بی‌اعتنا روبه‌روست؛ بلکه با کسی حرف می‌زند که از سر دلسوزی ایراد می‌گیرد. همین است که بسیاری از خوانندگان مهاجر امروز هم با او احساس نزدیکی می‌کنند.
ممکن است بپرسید چرا باید امروز نویسنده‌ای را خواند که اولین کتابش حدود صد سال پیش منتشر شده. جواب ساده است: چون آدم‌هایش هنوز میان ما هستند. آدم متظاهر، آدم ساده‌دل، کسی که برای فخرفروشی کلمه‌های قلمبه به کار می‌برد، کسی که قانون را دور می‌زند و کسی که قربانی همین دور زدن‌ها می‌شود؛ همه‌ی این‌ها را امروز هم می‌شناسیم.
دلیل دوم، لذت زبان است. در دوره‌ای که زبان روزمره‌ی ما با شتاب تغییر می‌کند، خواندن متنی که این‌قدر با عشق به فارسی نوشته شده، تجربه‌ای دلپذیر است. دلیل سوم هم شناخت ریشه‌هاست. اگر داستان معاصر فارسی را دوست دارید، دانستن این‌که از کجا آغاز شد، خواندن بقیه‌ی نویسندگان را هم معنادارتر می‌کند.
در کتاب‌جم مجموعه‌ای از آثار او با چاپ ناشران مختلف گرد آمده است. ناشرانی مثل سخن، توس و علم در سال‌های مختلف کتاب‌های او را منتشر کرده‌اند و ممکن است یک عنوان با چند چاپ متفاوت در فهرست باشد. قیمت هر نسخه به‌روز است و موجودی هم مرتب بررسی می‌شود، پس آنچه در صفحه می‌بینید وضعیت واقعی همان روز است. همه‌ی کتاب‌ها نسخه‌ی چاپی‌اند و می‌توانید آن‌ها را به‌صورت آنلاین سفارش بدهید.
برای پیدا کردن کتاب‌های مشابه، دسته‌های مرتبط را هم ببینید: مجموعه داستان ایرانی برای کسانی که داستان‌های کوتاه نویسندگان ایرانی را دوست دارند، داستان کوتاه برای علاقه‌مندان این قالب، و ادبیات و داستان برای گشتی گسترده‌تر در دنیای کتاب.
چون آثار جمالزاده بارها تجدید چاپ شده، ممکن است با چند نسخه از یک کتاب روبه‌رو شوید. چند نکته به انتخاب کمک می‌کند. اول، به ناشر نگاه کنید؛ بعضی ناشران در چاپ آثار کلاسیک معاصر سابقه‌ی طولانی دارند. دوم، اگر برای کتابخانه‌ی شخصی می‌خرید، شاید چاپ‌های با جلد محکم‌تر برایتان مناسب‌تر باشد. سوم، اگر کتاب را برای هدیه می‌خواهید، یک گزیده یا مجموعه‌ی شناخته‌شده انتخاب خوبی است. در هر حال، اطلاعات هر چاپ در صفحه‌ی خود کتاب آمده است.
اگر کتاب را برای کلاس یا پژوهش لازم دارید، شاید بهتر باشد چاپی را بگیرید که مقدمه یا توضیحات بیشتری دارد. بعضی چاپ‌ها مقدمه‌هایی درباره‌ی زندگی و جایگاه نویسنده دارند که به فهم بهتر متن کمک می‌کند.
یکی از پرسش‌های رایج این است که آیا آثار او برای نوجوانان مناسب است یا نه. داستان‌های کوتاه او، به‌ویژه آن‌هایی که طنز پررنگ‌تری دارند، برای نوجوانان علاقه‌مند به ادبیات می‌تواند شروع خوبی باشد. زبانش ساده‌تر از متون کلاسیک است و قصه‌ها معمولا گیرا هستند. البته بعضی اصطلاحات قدیمی ممکن است کمی توضیح لازم داشته باشد، و این خودش فرصتی برای گفت‌وگو میان نسل‌هاست.
برای خواننده‌ی بزرگسالی که تازه به ادبیات فارسی معاصر علاقه‌مند شده، او یکی از بهترین نقطه‌های شروع است. هم تاریخ را می‌شناسید، هم لذت می‌برید، و هم مسیری برای خواندن نویسندگان بعدی پیدا می‌کنید.
چون مجموعه‌ی «یکی بود یکی نبود» از نخستین آثاری بود که داستان کوتاه به شیوه‌ی جدید را با آگاهی و قدرت به فارسی آورد و در مقدمه‌اش هم از نثر ساده و نزدیک به زبان مردم دفاع کرد. این کتاب راه را برای نسل‌های بعد باز کرد.
اگر داستان کوتاه دوست دارید، «یکی بود یکی نبود» و بعد «تلخ و شیرین» را بخوانید. اگر فضای خاطره‌وار را ترجیح می‌دهید، «سر و ته یک کرباس» را انتخاب کنید. اگر هم مطمئن نیستید، یک گزیده مثل «برگزیده آثار» شروع بی‌خطری است.
نه چندان. زبان او ساده و محاوره‌ای است، فقط بعضی اصطلاحات قدیمی دارد که معمولا از دل جمله فهمیده می‌شوند. بیشتر خوانندگان بعد از چند صفحه با لحنش اخت می‌شوند.
او در اصفهان به دنیا آمد، در جوانی برای تحصیل از ایران رفت، مدتی در برلین بود و بیشتر عمرش را در ژنو گذراند و همان‌جا درگذشت.
این کتاب درباره‌ی فن و هنر داستان‌نویسی است و نظرات نویسنده را درباره‌ی ساختن قصه بیان می‌کند. برای علاقه‌مندان به نوشتن و پژوهشگران ادبیات خواندنی است.
متن اصلی معمولا یکی است، اما ناشر، کیفیت چاپ، صفحه‌آرایی و گاهی مقدمه یا توضیحات فرق می‌کند. مشخصات هر چاپ در صفحه‌ی همان کتاب آمده است.
بله. قیمت و موجودی کتاب‌ها مرتب بررسی می‌شود و آنچه در صفحه‌ی هر کتاب می‌بینید، قیمت روز و وضعیت فعلی همان نسخه‌ی چاپی است.
محمدعلی جمالزاده نویسنده‌ای است که هم تاریخ ادبیات فارسی را ساخت و هم هنوز می‌تواند شما را بخنداند و به فکر فرو ببرد. او با «یکی بود یکی نبود» داستان کوتاه فارسی را پایه گذاشت، با عمر طولانی‌اش ده‌ها کتاب نوشت و با عشق به زبان مردم، گنجینه‌ای از تعبیرها و قصه‌ها برای ما باقی گذاشت. آدم‌های داستان‌هایش هنوز آشنا هستند و طنز مهربانش هنوز تازه است.
اگر تا امروز چیزی از او نخوانده‌اید، وقتش رسیده. یکی از کتاب‌هایی که در این صفحه معرفی کردیم را انتخاب کنید، نسخه‌ی چاپی‌اش را آنلاین سفارش بدهید و یک عصر آرام را با قصه‌گوی خوش‌صحبت اصفهانی بگذرانید. شاید بعد از آن، شما هم مثل خیلی‌ها، یکی از دوستداران همیشگی‌اش شوید.
