تونی ابت نویسندهی آمریکایی کتابهای کودک و نوجوان است که در ایران بیشتر با مجموعهی پرطرفدار سرزمین سحرآمیز شناخته میشود؛ مجموعهای چهل و چند جلدی دربارهی سه دوست که از زیرزمین خانه، از پلکانی جادویی به دنیایی پر از شاهزاده، جادوگر و هیولا میرسند. کتابهای تونی ابت کوتاه، پرهیجان و سادهاند و برای بسیاری از بچهها اولین مجموعهای بودهاند که آنها را از کتاب تصویری به رمان رسانده است. در این صفحه با این نویسنده، دنیای سرزمین سحرآمیز، ترتیب خواندن جلدها و نسخههای فارسی آن آشنا میشوید.
تونی ابت کیست؟
تونی ابت نویسندهای آمریکایی است که بیش از هر چیز برای بچههای دبستانی و نوجوانها نوشته است. کارنامهی او پر از کتابهای مجموعهای است؛ یعنی قصههایی که در چندین جلد ادامه پیدا میکنند و خواننده را همراه شخصیتهای ثابت به ماجراهای تازه میبرند. این نوع کتاب برای کودکی که تازه مستقل خواندن را یاد گرفته، بسیار مهم است، چون دیدن دوبارهی شخصیتهای آشنا، خواندن را راحتتر و لذتبخشتر میکند.
شناختهشدهترین کار او مجموعهی فانتزیای است که در فارسی با نام سرزمین سحرآمیز منتشر شده است. او علاوه بر این، رمانهای مستقلی برای نوجوانان هم نوشته که برخیشان موضوعهای جدیتری مثل دوستی، تفاوت و همدلی را دنبال میکنند، و مجموعههای ماجرایی دیگری هم برای گروههای سنی بالاتر دارد. اما برای خوانندهی فارسیزبان، نام تونی ابت تقریبا با همان پلکان جادویی و دنیای آن سوی زیرزمین گره خورده است.
زندگینامه تونی ابت بهطور خلاصه
دربارهی زندگی شخصی این نویسنده اطلاعات زیادی در فارسی منتشر نشده و ما هم فقط آنچه را با اطمینان میدانیم، میگوییم. او در آمریکا بزرگ شد و از کودکی به خواندن علاقه داشت. پیش از آنکه نویسندهی تماموقت شود، کارهای مختلفی را تجربه کرد و در محیطهایی مرتبط با کتاب کار کرد. نوشتن برای کودکان را از دهههای پایانی قرن بیستم جدی شروع کرد و بهمرور به یکی از نویسندههای پرکار در حوزهی کتابهای مجموعهای تبدیل شد.
تونی ابت در گفتوگوهایش بارها از لذت سر زدن به مدرسهها و حرف زدن با بچهها گفته است. یکی از چیزهایی که کارش را متمایز میکند، همین شناخت نزدیک از مخاطب است. او میداند بچهی هفت یا هشت ساله چه چیزی را هیجانانگیز میداند، کجا حوصلهاش سر میرود و چه نوع شخصیتی را دوست دارد. همین شناخت باعث شده جلدهای مجموعهاش کوتاه، تند و پر از لحظههای غافلگیرکننده باشند.
سرزمین سحرآمیز؛ مشهورترین مجموعهی تونی ابت
داستان این مجموعه از جایی ساده شروع میشود: سه دوست، دو پسر و یک دختر، در زیرزمین خانهی یکی از آنها مشغول جمع و جور کردن وسایلاند که در کمد کوچکی پلکانی رنگارنگ پیدا میکنند. پلکانی که پیش از آن وجود نداشت. وقتی از آن پایین میروند، خودشان را در دنیای دیگری مییابند؛ سرزمینی جادویی با قلعهها، جنگلها، موجودات عجیب و ساکنانی که به کمک نیاز دارند.
در این دنیا با شاهزادهای جوان و شجاع آشنا میشوند که خودش در حال یاد گرفتن جادوست، با جادوگری پیر و مهربان که راهنمای آنهاست و با یک جادوگر بدجنس که میخواهد بر همهی سرزمین فرمانروایی کند. در هر جلد، سه دوست یک مأموریت تازه دارند: پیدا کردن یک شیء جادویی، نجات یک دوست، حل یک معما یا جلوگیری از نقشهی شوم دشمن.
نکتهی جالب این است که در هر جلد، بچهها پس از ماجرا به خانه برمیگردند و زندگی عادیشان ادامه پیدا میکند؛ مدرسه، خانه و دوستی. این رفت و برگشت میان دنیای واقعی و دنیای جادویی، برای کودک خواننده بسیار جذاب است، چون قهرمانها بچههایی مثل خود او هستند.
چرا بچهها عاشق کتابهای تونی ابت میشوند؟
- کوتاه بودن هر جلد: هر قصه را میشود در یکی دو شب تمام کرد. کودک احساس موفقیت میکند و مشتاق جلد بعد میشود.
- فصلهای کوتاه با پایانهای هیجانی: بیشتر فصلها با یک سؤال یا یک خطر تمام میشوند و بچه دوست دارد فقط یک فصل دیگر بخواند.
- قهرمانهای همسن خواننده: سه دوست، بچههایی معمولیاند با ترسها و شوخیها و دعواهای کوچک خودشان. خواننده خودش را جای آنها تصور میکند.
- دنیای فانتزی کامل: سرزمین آن سوی پلکان نقشه، تاریخ، شخصیتهای تکرارشونده و رازهای خودش را دارد که جلد به جلد کاملتر میشود.
- زبان ساده: جملهها کوتاه و روشناند و کودکی که تازه خواندن را یاد گرفته، بدون کمک بزرگترها از پس آن برمیآید.
- دوستی و همکاری: هیچکدام از سه دوست به تنهایی قهرمان نیست؛ هر کس توانایی خودش را دارد و با هم موفق میشوند.
سبک نوشتن تونی ابت
اگر بخواهیم سبک این نویسنده را در یک جمله خلاصه کنیم: ماجرای پیوسته با کمترین توقف. او وقت زیادی صرف توصیفهای طولانی نمیکند و خیلی زود شخصیتها را در موقعیتی پرهیجان قرار میدهد. توصیفها کوتاه و تصویریاند؛ چند کلمه کافی است تا کودک یک قلعهی تاریک یا یک جنگل جادویی را در ذهنش بسازد.
طنز ملایم هم بخشی از کار اوست. یکی از سه دوست معمولا شوخطبع و کمی شکمو است، دیگری کنجکاو و فکور و سومی شجاع و پرانرژی. گفتوگوهای آنها پر از شوخیهای کوچک است که فضای ترسناک بعضی صحنهها را سبک میکند. همین تعادل باعث شده کتابها برای کودکان کمسالتر هم ترسناک نباشند.
تونی ابت در عین حال به ساختار کلی مجموعه هم توجه دارد. رازهایی که در جلدهای اول مطرح میشوند، در جلدهای بعد جواب پیدا میکنند و شخصیتها بهمرور پیچیدهتر میشوند. خوانندهای که مجموعه را به ترتیب بخواند، حس میکند همراه یک داستان بزرگ رشد کرده است.
دنیای جادویی در قصههای تونی ابت
سرزمینی که سه دوست به آن پا میگذارند، فقط یک پسزمینهی ساده نیست. این دنیا جغرافیای خودش را دارد: دشتهای گسترده، کوههای یخزده، دریاهای پرتلاطم، شهرهای زیرزمینی و قلعههایی که هر کدام داستانی پشت سرشان دارند. در هر جلد، بچهها به گوشهی تازهای از این سرزمین سفر میکنند و خواننده همراه آنها نقشهی ذهنیاش را کاملتر میکند.
موجودات این دنیا هم رنگارنگاند. بعضی دوست و یاریگرند، مثل حیوانهایی که حرف میزنند یا مردمانی که در جنگلها زندگی میکنند. بعضی دیگر خطرناکاند و در خدمت جادوگر بدجنس قرار دارند. نکتهی جالب این است که همهی موجودات عجیب الزاما بد نیستند و گاهی موجودی که در ابتدا ترسناک به نظر میرسد، در پایان دوست قهرمانها میشود. این درس کوچک که نباید از روی ظاهر قضاوت کرد، بیآنکه نصیحت شود، در دل ماجراها جا افتاده است.
جادو در این مجموعه هم قانون خودش را دارد. شاهزادهی جوان در حال یاد گرفتن جادوست و همیشه هم موفق نمیشود. گاهی طلسمی اشتباه از آب درمیآید و دردسر تازهای درست میکند. همین محدودیتها ماجراها را واقعیتر میکند، چون قهرمانها نمیتوانند هر مشکلی را با یک حرکت چوبدستی حل کنند و ناچارند فکر کنند، همکاری کنند و شجاعت به خرج بدهند.
تونی ابت و مهارتهایی که کودک از خواندن یاد میگیرد
خواندن مجموعهای مثل سرزمین سحرآمیز فقط سرگرمی نیست. کودکی که جلد به جلد پیش میرود، بیآنکه متوجه شود چند مهارت مهم را تمرین میکند. دایرهی واژگانش گستردهتر میشود، چون با کلمههای تازه در بافتی آشنا روبهرو میشود. سرعت خواندنش بالا میرود، چون جملهها رواناند و تمرین مداوم است. و توانایی دنبال کردن یک داستان طولانی را پیدا میکند، چون باید شخصیتها و رویدادهای جلدهای قبل را به خاطر بیاورد.
تخیل هم پرورش پیدا میکند. کتابهای تونی ابت تصویرهای محدودی دارند و بیشتر کار ساختن دنیا بر عهدهی ذهن خواننده است. کودک باید قلعهها، موجودات و سرزمینها را در ذهنش بسازد و همین تمرین، زمینهی خلاقیت را فراهم میکند. بسیاری از بچهها بعد از خواندن چند جلد، خودشان شروع به نوشتن یا تعریف کردن قصههایی در همان دنیا میکنند.
از همه مهمتر، کودک یاد میگیرد که کتاب میتواند سرچشمهی لذت باشد. این تجربه، پایهی عادتی است که ممکن است تا پایان عمر با او بماند و در آینده او را به سمت رمانهای بزرگتر و جدیتر ببرد.
کتابهای تونی ابت در کتابجم
در کتابجم دهها عنوان مرتبط با این نویسنده ثبت شده که بیشتر آنها بخشهایی از همین مجموعهاند و توسط انتشارات قدیانی منتشر شدهاند. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود. چند نمونه از آنچه در فهرست ماست:
- مجموعهی کامل سرزمین سحرآمیز با چهل و چهار رمان در نه جلد، با قاب
- مجموعهی چهل و چهار جلدی سرزمین سحرآمیز با قاب، که هر قصه را در یک جلد جدا آورده است
- سرزمین سحرآمیز ۱ شامل جلدهای یک تا پنج
- سرزمین سحرآمیز ۲ شامل جلدهای شش تا ده
- سرزمین سحرآمیز ۳ شامل جلدهای یازده تا پانزده
- سرزمین سحرآمیز ۴ شامل جلدهای شانزده تا بیست
- سرزمین سحرآمیز ۵ و ۶ شامل جلدهای بیست و یک تا سی
یعنی هم میتوانید کل مجموعه را یکجا بخرید و هم جلد به جلد جلو بروید. برای دیدن کتابهای مشابه، دستهی علمیتخیلی و فانتزی را هم ببینید.
ترتیب خواندن کتابهای تونی ابت
یکی از پرتکرارترین سؤالهای پدر و مادرها این است که مجموعه را از کجا شروع کنند. جواب ساده است: از جلد اول و به ترتیب.
هر جلد قصهی کامل خودش را دارد و اگر کودک جلدی را جداگانه بخواند، گیج نمیشود. اما دنیای مجموعه بهتدریج گسترش پیدا میکند؛ شخصیتهای تازه وارد میشوند، رازهای قدیمی باز میشوند و رابطهی سه دوست با ساکنان سرزمین جادویی عمیقتر میشود. خواندن به ترتیب باعث میشود کودک این لذت را کامل تجربه کند.
نسخههای چندجلدی که هر کدام پنج قصه را در یک کتاب آوردهاند، این کار را آسانتر میکنند. شمارهی روی جلد هر کتاب نشان میدهد شامل کدام قصههاست:
- جلد اول این نسخهها، قصههای یک تا پنج را دارد و ورود سه دوست به سرزمین جادویی را روایت میکند.
- جلد دوم، قصههای شش تا ده، دنیای آن سوی پلکان را گسترش میدهد.
- جلدهای سوم و چهارم ماجراها را پیچیدهتر و رازها را عمیقتر میکنند.
- جلدهای بعدی به سمت گرهگشاییهای بزرگتر مجموعه پیش میروند.
اگر کودک شما کتابخوان سریعی است، خرید مجموعهی کامل منطقیتر است تا وسط ماجرا منتظر جلد بعد نماند.
کتابهای تونی ابت برای چه سنی مناسب است؟
این مجموعه بیشتر برای کودکان حدود هفت تا یازده ساله نوشته شده است. کودکی که تازه خواندن مستقل را شروع کرده، با جملههای ساده و فصلهای کوتاه کتاب راحت است. کودکان بزرگتر هم از ماجراها و دنیای فانتزی لذت میبرند.
برای بچههای کوچکتر، میتوانید کتاب را بلند برایشان بخوانید. صحنههای هیجانی، صداهای عجیب موجودات و شوخیهای سه دوست، خواندن بلند را سرگرمکننده میکند. معمولا بعد از چند جلد، خود کودک کتاب را دست میگیرد و میگوید بقیهاش را خودم میخوانم.
نوجوانهای بزرگتر شاید کتاب را کمی ساده بیابند، اما برای کودکی که هنوز با رمانهای بلند انس نگرفته، این مجموعه پلی عالی به سمت رمانهای نوجوانانهی جدیتر است. برای مرحلهی بعد، دستهی رمان نوجوان را ببینید.
تونی ابت و سنت قصههای جادویی
ایدهی دری مخفی که از دنیای معمولی به دنیای جادویی باز میشود، در ادبیات کودک سابقهای طولانی دارد. کمدی که به سرزمینی برفی راه دارد، سوراخ خرگوشی که به سرزمین عجایب میرسد یا ایستگاه قطاری که به مدرسهی جادوگری میرود، همه از همین خانوادهاند. پلکان رنگارنگ زیرزمین هم در همین سنت قرار میگیرد.
کاری که تونی ابت کرده، سادهتر و کوتاهتر کردن این تجربه برای خوانندههای کمسالتر است. در حالی که بسیاری از کلاسیکهای فانتزی برای کودکان بزرگتر نوشته شدهاند، سرزمین سحرآمیز همان لذت را به کودکان دبستانی هدیه میدهد. اگر کودک شما عاشق این نوع قصههاست، در دستهی قصه و افسانه هم کتابهای مشابه پیدا میکنید.
ترجمهی فارسی آثار تونی ابت
مجموعهی سرزمین سحرآمیز توسط انتشارات قدیانی به فارسی منتشر شده است، ناشری که سالهاست در حوزهی کتاب کودک و نوجوان فعال است. ترجمهی این مجموعه، مثل خود متن اصلی، ساده و روان است و برای کودک فارسیزبان قابل فهم.
از آنجا که مجموعه بسیار پرطرفدار بوده، در قالبهای مختلف عرضه شده است: جلدهای تکی، نسخههای پنجقصهدریکجلد و مجموعههای کامل با قاب. اگر جلدهای پراکندهای از قبل در خانه دارید، میتوانید با جلدهای چندتایی جاهای خالی را پر کنید. در صفحهی هر کتاب ببینید که شامل کدام قصههاست تا تکراری نخرید.
نقش کتابهای مجموعهای در کتابخوان کردن کودک
متخصصان آموزش و کتابدارها معمولا میگویند یکی از بهترین راهها برای کتابخوان کردن کودک، پیدا کردن مجموعهای است که او را درگیر کند. دلیلش روشن است. وقتی کودک شخصیتها را دوست داشته باشد، خودش دنبال جلد بعد میرود. هر جلد تمامشده حس موفقیت میدهد و همین حس، عادت خواندن را میسازد.
کتابهای تونی ابت دقیقا همین نقش را بازی میکنند. بسیاری از بزرگسالانی که امروز کتابخواناند، تعریف میکنند که در کودکی با یک مجموعهی ماجرایی شروع کردند. چهل و چند قصه یعنی ماهها همراهی با یک دنیای خیالی و ماهها تمرین خواندن، بیآنکه کودک احساس کند در حال تمرین است.
چند پیشنهاد کوچک برای پدر و مادرها:
- کتاب را جایی بگذارید که کودک راحت به آن دسترسی داشته باشد، کنار تخت یا در کیف مدرسه.
- بعد از هر جلد از کودک بپرسید چه اتفاقی افتاد و کدام شخصیت را دوست داشت.
- جلد بعد را به عنوان جایزهی کوچک تمام کردن جلد قبلی در نظر بگیرید.
- اگر کودک دوست دارد، از او بخواهید نقشهی سرزمین جادویی را آنطور که تصور میکند، نقاشی کند.
- گاهی شما هم یک جلد را بخوانید تا بتوانید دربارهاش با او حرف بزنید.
شخصیتهای مجموعهی تونی ابت
سه دوست اصلی قصه هر کدام شخصیت مشخصی دارند. یکی کمی محتاط و فکور است و معمولا راه حل معماها را پیدا میکند. دیگری شوخ و پرحرف است و گاهی با کارهای عجولانه دردسر درست میکند، اما در لحظههای حساس شجاعت نشان میدهد. دختر گروه پرانرژی و جسور است و از هیچ چالشی عقب نمیکشد. این تنوع باعث میشود هر کودکی بتواند خودش را در یکی از آنها ببیند.
در سرزمین جادویی، شاهزادهی جوان دوست صمیمی سه بچه میشود. او هم مثل آنها در حال بزرگ شدن و یاد گرفتن است و گاهی اشتباه میکند. جادوگر پیر و دانا، نقش راهنما را دارد و دشمن اصلی، جادوگری قدرتطلب است که در جلدهای مختلف با نقشههای تازه برمیگردد. همین شخصیتهای تکرارشونده، حس آشنایی و پیوستگی را در مجموعه میسازند.
خرید کتاب تونی ابت؛ کدام نسخه را بخریم؟
بسته به شرایط شما، یکی از این گزینهها مناسبتر است:
- برای آزمایش: اگر مطمئن نیستید کودک از مجموعه خوشش بیاید، با جلد اول نسخهی پنجقصهای شروع کنید.
- برای کتابخوان مشتاق: مجموعهی کامل در نه جلد، اقتصادیتر و جمعوجورتر است.
- برای هدیه: مجموعهی چهل و چهار جلدی با قاب جلوهی ویژهای دارد و میتواند شروع یک کتابخانهی شخصی برای کودک باشد.
- برای تکمیل: اگر چند جلد را دارید، جلدهای چندتایی مناسب را بر اساس شمارهها انتخاب کنید.
همهی کتابهای کتابجم نسخهی چاپیاند. قیمت روز و موجودی بهروز را در صفحهی هر کتاب میبینید و سفارش آنلاین است.
کتابهای تونی ابت در سفر و تعطیلات
یکی از مزیتهای کتابهای کوتاه این مجموعه، مناسب بودن برای سفر است. یک جلد سبک در کیف کودک، ساعتهای طولانی جاده یا انتظار در فرودگاه را به ماجرایی جادویی تبدیل میکند. در تعطیلات تابستان هم بسیاری از خانوادهها چند جلد پشت سر هم تهیه میکنند تا کودک برنامهی خواندن منظمی داشته باشد.
میتوانید با کودک قرار بگذارید که هر روز یک یا دو فصل بخواند و در پایان هفته دربارهی ماجرا با هم حرف بزنید. اگر چند کودک در خانه دارید، خواندن یک مجموعهی مشترک باعث میشود بچهها با هم دربارهی شخصیتها بحث کنند و حتی بازیهای خیالیشان را بر اساس همان دنیا بسازند. این نوع همراهی، کتاب را از یک شیء ساده به بخشی از زندگی خانوادگی تبدیل میکند و خاطرهای میسازد که سالها در ذهن بچهها میماند.
آثار دیگر تونی ابت
این نویسنده به جز سرزمین سحرآمیز، کتابهای دیگری هم نوشته است. از جمله رمانی مستقل برای نوجوانان دربارهی دختری با چهرهای آسیبدیده از سوختگی که به کلاس تازهای میآید و واکنش همکلاسیها به او؛ کتابی دربارهی همدلی و پذیرش تفاوت که در آمریکا مورد توجه قرار گرفت. او همچنین مجموعهی ماجرایی دیگری برای نوجوانهای بزرگتر نوشته که با معماها و سفرهایی به شهرهای مختلف دنیا همراه است.
بسیاری از این آثار هنوز به فارسی ترجمه نشدهاند یا در کتابجم موجود نیستند. اما اگر روزی ترجمه شوند، برای کودکانی که با سرزمین سحرآمیز بزرگ شدهاند، قدم بعدی طبیعی خواهند بود.
تونی ابت از نگاه پدر و مادرها
خیلی از پدر و مادرها وقتی برای اولین بار مجموعهای چهل و چند جلدی را میبینند، نگران میشوند که آیا کودک تا آخر ادامه میدهد. تجربهی بسیاری از خانوادهها نشان میدهد که این نگرانی معمولا بیجاست. کودکی که با سه دوست و پلکان جادویی آشنا شود، معمولا خودش جلد بعدی را طلب میکند.
نکتهی مثبت دیگر این است که محتوای کتابها برای کودک مناسب و بیخطر است. ماجراها هیجان دارند، اما خشونت تند یا صحنههای نامناسب ندارند. دوستی، وفاداری، شجاعت و کمک به دیگران پیامهای اصلی مجموعهاند. برای همین بسیاری از معلمهای دبستان هم این کتابها را در فهرست کتابهای پیشنهادی کلاس قرار میدهند.
البته هر کودکی سلیقهی خودش را دارد. بعضی بچهها فانتزی و جادو دوست ندارند و قصههای واقعیتر را ترجیح میدهند. اگر کودک شما پس از یکی دو جلد علاقهای نشان نداد، اصرار نکنید و سراغ ژانر دیگری بروید.
پرسشهای پرتکرار دربارهی تونی ابت
تونی ابت اهل کجاست؟
او نویسندهای آمریکایی است که بیشتر برای کودکان دبستانی و نوجوانان مینویسد.
مجموعهی سرزمین سحرآمیز چند جلد است؟
مجموعهی اصلی چهل و چهار قصه دارد. در فارسی هم به صورت چهل و چهار جلد جدا و هم در قالب نه جلد چندقصهای منتشر شده است.
کتابهای تونی ابت برای چه سنی مناسب است؟
بیشتر برای حدود هفت تا یازده سالگی. برای کودکان کوچکتر هم میشود بلند خواند.
آیا باید جلدها را به ترتیب خواند؟
هر جلد قصهی کامل خودش را دارد، اما خواندن به ترتیب لذت بیشتری دارد، چون دنیای قصه و رازهایش جلد به جلد کامل میشود.
کدام ناشر این مجموعه را به فارسی منتشر کرده است؟
نسخههایی که در کتابجم ثبت شده، از انتشارات قدیانی است.
بهترین کتابهای تونی ابت برای شروع کدام است؟
این سؤال زیاد جستوجو میشود. بهترین شروع، جلد اول مجموعه یا نسخهای است که قصههای یک تا پنج را یکجا دارد.
خرید کتاب تونی ابت از کتابجم چطور است؟
نسخهی دلخواه را از فهرست همین صفحه انتخاب کنید، قیمت روز و موجودی را ببینید و نسخهی چاپی را آنلاین سفارش بدهید.
جمعبندی: پلکانی به دنیای تونی ابت
تونی ابت نویسندهای است که میداند چطور یک کودک را پای کتاب بنشاند. مجموعهی سرزمین سحرآمیز با قصههای کوتاه، شخصیتهای دوستداشتنی و دنیایی پر از جادو، برای بسیاری از بچهها اولین قدم جدی در مسیر کتابخوانی بوده است. سه دوستی که از زیرزمین خانه به سرزمینی جادویی میروند، به کودک یادآوری میکنند که ماجرا گاهی درست زیر پای ما پنهان است.
اگر کودک شما در آستانهی خواندن مستقل است، یا دنبال هدیهای هستید که ماهها او را سرگرم کند، این مجموعه انتخابی مطمئن است. فهرست کتابهای این نویسنده را در همین صفحه ببینید، جلد مناسب را انتخاب کنید و نسخهی چاپی را همین حالا سفارش بدهید.