از شمزینان تا اذربایجان با نقش افرینی قدرت های خارجی در یورش شیخ عبیدالله شمزینی بر ایران و مقاومت مردم اذربایجان

تاریخ در رویدادها و سرنوشت انسان ها تکرار می شود؛ هر بار با چهره ای نو، اما با پیامی یکسان، «عبرت». کتاب پیش رو روایتگر یکی از این تکرارهاست: امپراتوری عثمانی در قرن نوزدهم عرصه تبعیض هایی بود که خشم اقوام غیرترک، به ویژه کردها را برانگیخت. مردمی که روزگاری زیر یوغ اربابان و سپس در سیطره شیوخ، نفسشان به شماره افتاده بود. این نارضایتی، زنجیره ای از قیام ها را رقم زد. در آن سوی مرز، ایران قاجاری نیز از این التهاب ها مصون نبود. بهره برداری قدرت های استعماری روس و انگلیس از این خشم مقدس، این تراژدی را کامل کرد. انگلیس با وعده های واهی استقلال؛ رهبری خوش باور و جاه طلب به نام شیخ عبیدالله را بر آن داشت تا نارضایتی قومش را به یورشی خونین در آذربایجان ایران بدل کند. کردهای عثمانی به شیخ به چشم منجی می نگریستند و او خود را نجات بخش آن ها می دانست، اما قدرت های استعماری این منجی را در آن سوی مرز به مستبدی خونریز تبدیل کردند. او نمی دانست که در بازی قدرت های بزرگ پیاده ای بیش نیست. نتیجه؛ نه استقلال که بزرگ ترین قتل عام و ایجاد کینه ای عمیق بود. نزدیک به یک و نیم قرن است چونان آتشی زیر خاکستر، پیوند شکننده دو قوم ترک و کرد را نشانه گرفته است و هر از گاهی با بهانه ای زبانه می کشد. کتاب از شمزینان تا آذربایجان نگاهی موشکافانه به نقش کارگردانان پشت پرده این فاجعه دارد.