هرم هستی

هرم هستی پژوهشی در فلسفهٔ تطبیقی به‌شمار می‌رود. از زمانی که اندیشمندان اروپایی نسبت به میراث فکری و فرهنگی شرق توجه پیدا کردند. نوع خاصی از پژوهش‌ها و مطالعات رونق گرفت که ما امروز آن را مطالعات مقایسه‌‌ای یا تطبیقی می‌خوانیم. این نوع پژوهش‌ها اغلب ناظر به کشف و یا ایجاد روابطی میان اندیشه‌های غربی و شرقی شکل می‌گیرند. شیوه‌های متنوعی برای این‌گونه پژوهش‌ها به‌کار گرفته می‌شود. که یکی از آن‌ها به کار بستن چهارچوب‌های نظری سنتی خاص برای بررسی و کاوش در اندیشه‌های برجای مانده از سنتی دیگر است. آنچه در این اثر پیش‌رو دارید پژوهشی از این شمار است. نویسنده در این اثر سنت فلسفی مشاء را در جهان اسلام با عطف توجه به آثار ابن‌سینا، همچنین سنت عرفان خراسانی را با چهره‌های شاخصی همچون بایزید بسطامی و ابوالحسن خرقانی موضوع مطالعه قرار داده است. و برای این بررسی از چهاچوب‌هایی نظری که در فلسفه اگزیستانسیالیستی آلمانی و به طور مشخص در آثار مارتین هایدگر طرح شده بهره برده است. این بررسی‌ها درخصوص نظریۀ هستی‌شناسانه‌ای است که بر پایۀ آن هستی به مثابۀ هرمی بزرگ و موجودات همچون حلقه‌های زنجیره‌ای که این هرم را می‌سازند قلمداد می‌شود. امید است انتشار این اثر گامی مؤثر در توسعه پژوهش‌های مقایسه‌ای، به‌خصوص در زمینه فلسفه، باشد.