جامعه و تاریخ

آنچه درباره کتاب “جامعه و تاریخ” می خوانیم: مجموعه «مقدمه‌اى بر جهان‌بینى اسلامى» شامل شش جلد با این عناوین است: انسان و ایمان، جهان‌بینى توحیدى، وحى و نبوت، انسان در قرآن، جامعه و تاریخ، زندگى جاوید یا حیات اخروى. این مجموعه شش جلدى آخرین اثر نگارشى استاد شهید مطهری به شمار مى‌آید. انگیزه ایشان از نگارش این مجموعه، بیشتر رفع شبهات و نمایاندن انحرافات فکرى در زمینه اصول دین بوده است. این مجموعه در واقع یک دوره اصول عقاید است (غیر از مسئله امامت که در کتاب «امامت و رهبرى» بحث شده است) و از سبکى بدیع و بیانى شیوا برخوردار است و براى آنکه کتاب درسى قرار گیرد مناسب به نظر می‌رسد. این کتاب پنجمین جلد از مجموعه «مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی» است. این کتاب در موضوع خود خصوصاً از نظر اثبات بى‌پایگى ماتریالیسم تاریخى و نشان دادن لغزش‌هاى روشنفکران مسلمان در تحلیل حرکت تاریخ و عوامل محرک تاریخ، کم‌نظیر و شاید بى‌نظیر است. نکته درخور توجه این که استاد مطهرى در این کتاب ارزشمند، فروپاشى نظام‌هاى کمونیستى را پیش‌بینى کرده است، همچنان که بر این عقیده است که نظام‌هاى سرمایه‌دارى نیز سرنگون خواهند شد. ارسال رایگان به سراسر کشور ارسال برای سبد خرید بالای 900.000 تومان به سراسر کشور رایگان می باشد. بخشی از کتاب جامعه و تاریخ (اثر استاد شهید مطهری) قرآن کریم در عین اینکه برای جامعه، طبیعت و شخصیت و عینیت و نیرو و حیات و مرگ و اجل و وجدان و طاعت و عصیان قائل است، صریحاً فرد را از نظر امکان سرپیچی از فرمان جامعه توانا می‌داند. تکیه قرآن بر آن چیزی است که آن را «فطرة الله» می‌نامد و می‌خواند. در سوره نساء آیه 97 درباره گروهی که خود را «مستضعفین» و ناتوانان در جامعه مکه می‌نامیدند و استضعاف خود را عذری برای ترک مسئولیتهای فطری خود می‌شمردند و در واقع خود را در برابر جامعه خود مجبور قلمداد می‌کردند می‌فرماید به هیچ‌وجه عذر آنها پذیرفته نیست زیرا حداقل، امکان مهاجرت از آن جوّ اجتماعی و رساندن خود به جوّ اجتماعی دیگر بود. صفحه 39 کتاب جامعه و تاریخ (نسخه چاپی) عدد افزودن به سبد خرید بخش اول: جامعه • جامعه چیست ؟ • زندگی انسان، ماهیت اجتماعی دارد • فلسفۀ امر به معروف و نهی از منکر در بیان رسول اکرم صلّی الله علیه و آله • آیا انسان بالطبع اجتماعی است ؟ • اجتماعی بودن انسان، در متن خلقت او پی ریزی شده است • حکمت و غایت انتساب انسانها به شعبه ها و قبیله ها، بازشناسی افراد از یکدیگر است • روابط نسبی و سببی، طرحی در متن خلقت برای حکمت و غایتی کلی • آیا جامعه وجود اصیل و عینی دارد ؟ • بررسی نظریه های گوناگون دربارۀ نوع ترکیب جامعه: الف. ترکیب جامعه، ترکیب اعتباری است ب. جامعه مرکّب صناعی است ج. جامعه مرکّب حقیقی است از نوع مرکّبات طبیعی د. جامعه مرکّب حقیقی است بالاتر از مرکّبات طبیعی • آیات کریمۀ قرآن، نظریۀ سوم را سوم را تأیید می کند • قرآن به حیات جمعی و اجتماعی قائل است • سخن امام علی علیه السلام • گناهان اجتماعی • جامعه و سنت • سرنوشت مشترک داشتن به معنی سنت داشتن جامعه است • جبر یا اختیار؟ • نظریۀ” امیل دورکهایم “ • در رابطۀ فرد و جامعه، نوعی ” امر بین الامرین” حکمفر ماست • ریشه توهّم جبر افراد در برابر جامعه و محیط اجتماعی • روح فردی در مقابل روح جمعی، مجبور و مسلوب الختیار نیست • تقسیم و قطب بندیهای اجتماعی • بر جامعه ها نوعی وحدت در کثرت و کثرت در وحدت حکمفرماست • دو نظریۀ معروف دربارۀ منشأ کثرت جامعه: • تک قطبی یا دو قطبی بودن جامعه تابع اصل مالکیت است • تک قطبی یا چند قطبی بودن جامعه وابسته به اصل مالکیت نیست • برداشتن قرآن دربارۀ کثرت جامعه • لغات اجتماعی قرآن • برخی مدعی هستند که برداشت قرآن از جامعه برداشت دو قطبی است • تکیۀ خاص قرآن روی پایگاه اجتماعی افراد، به معنی توجیه همۀ قطب بندیها با این ملاک نیست • یگانگی یا چندگانگی جامعه ها از نظر ماهیت • آیا میان جامعه ها یک سلسه خواص مشترک ذاتی وجود دارد؟ • جامعه های انسانی ذات و طبیعت و ماهیت یگانه دارند • اساس تعلیمات اسلامی بر وحدت نوعی جامعه هاست • آیندۀ جامعه ها • از نظر قرآن، حکومت نهایی حکومت حق است • برخی مدعی هستند که اسلام طرفدار تعدد و تنوع فرهنگها و جامعه هاست نقد نظریۀ فوق بخش دوم: تاریخ • تاریخ چیست ؟ • تعریفهای گوناگون از تاریخ: 1. علم به وقایع و حوادث و اوضاع انسانها در گذشته 2. علم به قواعد و سنن حاکم بر زندگیهای گذشته 3. فلسفۀ تاریخ، علم به “شدن” جامعه ها • پاسخ به پرسش فوق • سودمند بودن علم تاریخ در هر سه معنی و مفهوم خود • تاریخ علمی 1. اعتبار و بی اعتباری تاریخ نقلی 2. علّیت در تاریخ • اکثر جامعه شناسان اصل علّیت و آزادی را غیر قابل جمع دانسته اند • آزادی انسانی جز با نظر