کتاب قبیله های اخلاقی | نوشته جاشوا گرین

کتاب قبیله‌های اخلاقی  نوشتۀ جاشوا گرین با ترجمۀ گیتی قاسم‌زاده توسط نشر هورمزد منتشر شده است. قبیله‌های اخلاقی به ما نشان می‌دهد که چه زمانی به غرایز خود اعتماد کنیم، چه زمانی به استدلال بپردازیم و چگونه استدلال صحیح می‌تواند ما را به جلو سوق دهد. نویسنده در ابتدای این کتابِ مفصل و پیچیده به شما قول می‌دهد که دیدتان را نسبت به مسائل اخلاقی روشن‌تر کند. نویسنده در این کتاب از مکانیزم تقابل احساس و عقل می‌گوید. مغز انسان به‌گونه‌ای طراحی شده است که قادر به زندگی قبیله‌ای با دیگران و کنارآمدن و یا مبارزه با آن‌ها می‌باشد. با کوچک‌شدن جهان، خطوط اخلاقی‌ای که ما را از هم جدا می کند برجسته‌تر و گیج‌کننده‌تر می‌شوند. ما بر سر همه چیز از قوانین مالیاتی گرفته تا گرم‌شدن کرۀ زمین می‌جنگیم و نمی‌دانیم که کجا می‌توانیم نقطۀ اشتراک خود را پیدا کنیم. قبیله‌های اخلاقی با ترکیبی بزرگ از علوم اعصاب، روانشناسی و فلسفه، علل اساسی درگیری مدرن را آشکار کرده و مسیر روبه‌جلو را آشکار می‌کند. دانیل گیلبرت دربارۀ کتاب قبیله‌های اخلاقی می‌گوید: «قبیله‌های اخلاقی یک شاهکار است؛ کاری برجسته و سرشار از ابتکار که خواندن دیدگاه‌هایش به‌طرز شگرفی لذت‌بخش است. تنها نکتۀ منفی‌ کتاب این است که سرانجام به پایان می‌رسد!» جاشوا گرین در پی یافتن راهی برای پیداکردن «فرااخلاق» است. فرااخلاقی که بتواند گروه‌های انسانی با عقاید مختلف را کنار یکدیگر جمع کرده، از نزاع‌های آنها بکاهد. او با استفاده از علوم اعصاب پیشرفته و تکنیک‌های شناختی دریافته است مردم واقعاً چگونه تصمیمات اخلاقی می‌گیرند. مشکلات اخلاقی در قبیله‌های اخلاقی به این مثال توجه کنید: در بخش شرقی جنگلی انبوه و تاریک، چهار قبیلۀ مختلف در چهار جهت اصلی آن زندگی می‌کنند. در یک تابستان، آتش‌سوزی مهیبی در جنگل روی داد و آن را به خاکستر تبدیل کرد. پس از آن، باران شدیدی آمد و خیلی زود سرزمینی که زمانی پر از درختان گوناگون بود، به علفزاری پرنشیب‌و‌فراز تبدیل شد، بهشتی ایدئال برای چرای حیوانات. قبایل اطراف، هریک مدعی مالکیت این زمین شدند که خود تبدیل به دلیلی برای دعوا و منازعات بیشتر بین آن‌ها شد. چهار قبیله درگیر جنگ با یکدیگر شدند و انسان‌ها و حیوانات زیادی جان خود را از دست دادند. منازعات کوچک تبدیل به دشمنی‌های خونین شد که آن‌ هم جنگ‌های مرگ‌بارتری را به بار آورد. آمدن قبایل جدید اوضاع را از آنچه بود هم بدتر کرد؛ قبیله‌هایی که از مناطقی دوردست آمده بودند تا در این مراتع جدید ساکن شوند. قبیله‌های جدید آداب‌و‌رسوم و قوانینی داشتند که برای دیگران، اگر نگوییم مسخره، عجیب به نظر می‌آمد. مثلاً اینکه گوسفندهای سیاه نباید در همان محوطه‌ای بخوابند که گوسفندان سفید در آن هستند. زنان باید در منظر عام لالۀ گوش خود را بپوشانند. آوازخواندن در روزهای چهارشنبه ممنوع است. هر قبیله برای خود نوعی اخلاق عرفی دارد. قبیله‌های مراتع جدید با هم وارد جنگ می‌شوند، نه به این دلیل که آدم‌های اخلاق‌‌گرایی نیستند، بلکه به این دلیل که آن‌ها به زندگی در مزارع، با دیدگاه‌های اخلاقی بسیار متفاوتی نگاه می‌کنند. گرین نام آن را «تراژدی اخلاق عرفی» می‌گذارد. تمثیل مراتع جدید یک داستان است، اما تراژدی اخلاق عرفی یک واقعیت است. این تراژدی اساس زندگی امروزی و مدرن ما را تشکیل می‌دهد؛ تراژدی بسیار ریشه‌داری که در حوزۀ مسائل اخلاقی بین ما تفرقه به وجود آورده است. این کتاب برای کشف این مشکلات و درنهایت، حل آن‌ها نگاشته شده است. نویسنده در این کتاب می‌خواهد شفافیت را به شما ارائه کند و به همراه این شفافیت، انگیزه و فرصت برای اینکه بتوانید نیروی خود را با افرادی که مشابه شما فکر می‌کنند، یکی کنید. اخلاق ، راهکار طبیعت برای ایجاد همکاری در بین اعضای گروه بوده تا آن‌ها را قادر کند که در عین داشتن منافعی متعارض، در کنار هم با رفاه زندگی کنند. این کتاب تلاشی است برای اینکه اخلاق را از پایه بشناسید. کتاب حاضر به این موضوع می‌پردازد که اصلاً اخلاق چیست؟ چطور به ما رسیده و مغز ما چگونه آن را اجرا می‌کند؟ این کتاب دربارۀ ساختار ریشه‌ای مسائل اخلاقی صحبت می‌کند و همین‌طور دربارۀ تفکیک مسائلی که مغز ما فطرتاً برای حل آن‌ها پرورده شده، از مسائلی که مخصوصاً امروز و در این دوران مدرن با آن‌‌ها روبه‌رو هستیم. سرانجام اینکه کتاب پیش رو به برداشت جدیدی از اخلاق می‌پردازد که با تبدیل آن به نوعی فلسفۀ جهانی اخلاق، همۀ افراد قبیله‌های انسانی می‌توانند در داشتن آن سهیم شوند. مسائل اخلاقی در قبیله‌های اخلاقی در زمینۀ مسائل اخلاقی کتاب قبیله‌های اخلاقی، دو نوع عمدۀ آن از هم تفکیک شده‌اند. اولین نوع، بنیادی‌تر است و آن مسئلۀ تمایز‌گذاشتن بین «من» و «ما» است. به‌ عبارت دیگر، خودخ