حسابداری و مالی
زهیرال حق
ترجمهی محمدرضا مهربان پور، علی مصطفائی، جعفر مصطفائی
دانشگاه تهران
مهری ترکمان
ترمه
ماریاریتا پیروتی، فدریکا دیسانتی، آنا مونرئاله
ترجمهی شکرالله خواجوی، ساسان خادمی
کتاب مهربان
زهیرال حق
ترجمهی محمدرضا مهربان پور، علی مصطفائی، جعفر مصطفائی
دانشگاه تهران
مهری ترکمان
ترمه
ماریاریتا پیروتی، فدریکا دیسانتی، آنا مونرئاله
ترجمهی شکرالله خواجوی، ساسان خادمی
کتاب مهربان
هر کسبوکاری، از یک مغازهی کوچک تا یک شرکت بزرگ، به زبانی مشترک نیاز دارد که بگوید پول از کجا آمده، به کجا رفته و چقدر باقی مانده است. این زبان، حسابداری و مالی است. کتابهای حسابداری و مالی برای همین ساخته شدهاند: از اصول اولیهی ثبت و گزارشگیری تا حسابرسی، مالیات، تأمین مالی پروژه و مدلسازی. در این صفحه میبینید این دسته چه کتابهایی دارد، برای دانشجو، حسابدار شاغل، مدیر مالی و علاقهمند چه چیزی مناسب است و پیش از خرید به چه نکتههایی دقت کنید.
اگر دانشجوی حسابداری هستید، اگر تازه وارد کار مالی شدهاید، یا اگر فقط میخواهید دفتر و دستک کسبوکار خودتان را بهتر بفهمید، ادامهی این راهنما را بخوانید.
خیلیها حسابداری و مالی را یکی میدانند، اما این دو هرچند به هم نزدیکاند، تفاوتهایی دارند که در انتخاب کتاب اثر میگذارد.
حسابداری به ثبت رویدادهای مالی، طبقهبندی آنها و تهیهی گزارشهای مالی میپردازد. سؤال اصلیاش این است که «چه اتفاقی افتاده و چطور آن را درست گزارش کنیم؟». کتابهایی مثل «اصول حسابداری ۲» و «حسابرسی ۲» به این بخش تعلق دارند.
مالی بیشتر به تصمیمگیری دربارهی پول میپردازد: چطور سرمایه تأمین کنیم، کجا سرمایهگذاری کنیم و ریسک را چطور بسنجیم. سؤال اصلیاش این است که «چه باید بکنیم؟». «نظریههای مالی پیشرفته» و «مهندسی مالی اسلامی» در این حوزه قرار میگیرند.
هر دو رشته به عددها و گزارشها تکیه دارند. حسابدار خوب برای تحلیل تصمیمهای مالی هم مفید است و مدیر مالی خوب باید صورتهای مالی را بفهمد. به همین دلیل بیشتر برنامههای دانشگاهی هر دو را با هم میآموزند. این دسته در کنار کسبوکار و مالی قرار میگیرد و همسایههایی مانند مدیریت و بورس و سرمایهگذاری دارد.
برای این که در انبوه عنوانها گم نشوید، چند گروه اصلی را بشناسید.
«اصول حسابداری ۲»، «حسابرسی ۲ (بر اساس استانداردهای حسابرسی ایران)» و «پول، ارز و بانکداری» از این نوعاند. این کتابها معمولا مطابق سرفصل درسهای دانشگاهی نوشته شدهاند و برای دانشجوها ساخته شدهاند. شمارهی جلد یا شمارهی درس (مثل ۱ و ۲) را حتما ببینید تا جلد درست را بخرید.
«مجموعه قوانین مالیاتی» و «استانداردهای حسابداری بخش عمومی (دولتی) ایران» مرجعاند. حسابدار و مدیر مالی به آنها برای کار روزمره مراجعه میکنند. یک نکتهی مهم: قوانین و استانداردها تغییر میکنند. پیش از استفاده حتما مطمئن شوید نسخهی کتاب با قانون جاری همخوانی دارد و برای موارد مهم، به متن رسمی و مشاور مالیاتی مراجعه کنید.
«نظریههای مالی پیشرفته»، «کیفیت سود» و «مهندسی مالی اسلامی» بیشتر برای دانشجوهای ارشد، دکتری و پژوهشگراناند. مطالب آنها نظری و تحلیلی است و پیشزمینهی خوبی از آمار و اقتصاد میخواهند.
«مدلسازی مالی و سرمایهگذاری در متلب» و «تحلیل کلان داده و هوش مصنوعی در حسابداری» نشان میدهند که این رشته چقدر با فناوری گره خورده است. این کتابها برای کسانی است که میخواهند مهارتهای محاسباتی و دادهای را به دانش مالی اضافه کنند.
«مقدمهای بر روش پژوهش در حسابداری و مالی» برای دانشجوهایی است که پایاننامه یا مقاله مینویسند. اگر قصد پژوهش دارید، چنین کتابی راهنمای مهمی است.
«فرهنگ توصیفی اصطلاحات و اختصارات تأمین مالی پروژهای» نمونهای از کتاب مرجع برای اصطلاحهاست. رشتهی مالی پر از واژههای تخصصی و اختصار است و داشتن یک فرهنگ در کنار دست به کار میآید.
دانشجوی حسابداری در سالهای اول با مباحث پایه شروع میکند و کمکم به حسابداری میانه، صنعتی، مالیاتی، حسابرسی و مالی میرسد. برای هر مرحله چند نکته:
یکی از اشتباههای رایج دانشجوها این است که فقط جزوه بخوانند و سراغ کتاب نروند. جزوه خلاصهی نظر استاد است و کتاب توضیح کامل. اگر میخواهید مطلب را واقعا بفهمید، هر دو را کنار هم بخوانید.
حسابدار شاغل بیشتر به کتابهای مرجع و کاربردی نیاز دارد. او میخواهد بداند در یک موقعیت مشخص چه باید کرد و کجا باید به آن استناد کرد. چند نوع کتاب به کارش میآید.
مجموعههای قوانین مالیاتی برای کار روزمره ضروریاند. اما یادتان باشد که قوانین مدام تغییر میکنند. کتابی که سال چاپ قدیمی دارد، ممکن است بخشی از قانون فعلی را نداشته باشد. سال چاپ را ببینید و در موارد مهم به منبع رسمی و مشاور متخصص مراجعه کنید.
استانداردهای حسابداری و حسابرسی چارچوب کار حرفهایاند. «استانداردهای حسابداری بخش عمومی (دولتی) ایران» برای کسانی است که در بخش دولتی و عمومی کار میکنند. حسابرسها هم به مجموعهی استانداردهای حسابرسی نیاز دارند.
مثلا «کیفیت سود» موضوعی است که هم به حسابدار و هم به تحلیلگر مربوط میشود: این که سود گزارششده چقدر قابل اتکاست. اگر به تحلیل صورتهای مالی علاقه دارید، کتابهایی از این دست به شما کمک میکنند.
مدیرهای مالی و کارشناسهای پروژه با تأمین مالی، ارزیابی طرح و ریسک سروکار دارند. کتابهایی که دربارهی تأمین مالی پروژهای است، مثل فرهنگ اصطلاحات آن، دایرهی واژگان لازم را میسازند.
مالیات یکی از حساسترین بخشهای کار حسابداری است. کتابهای مالیاتی مثل «مجموعه قوانین مالیاتی» معمولا متن قانون و توضیح آن را کنار هم میآورند. برای خواندن درست آنها چند نکته لازم است.
این موارد برای همهی کتابهای قانونی صدق میکند. هدف کتاب، آگاه کردن شماست، نه جایگزین مشاورهی حرفهای.
حسابرسی بررسی مستقل صورتهای مالی است که با هدف اظهارنظر دربارهی درستی آنها انجام میشود. کتابهایی مثل «حسابرسی ۲» که مطابق استانداردهای حسابرسی ایران نوشته شده، پایهی آموزش این رشتهاند.
اگر میخواهید حسابرس شوید، چند نکته کمک میکند:
حسابرسی شغلی است که به دقت، بیطرفی و اخلاق حرفهای نیاز دارد. کتابهای خوب این حوزه فقط روش نمیآموزند، بلکه نگاه حرفهای هم میسازند.
«پول، ارز و بانکداری» از عنوانش پیداست که به نظام پولی، نرخ ارز و بانکها میپردازد. این موضوع برای دانشجوهای اقتصاد و مالی، و کسانی که میخواهند بفهمند نظام مالی چطور کار میکند، مهم است.
کتابهایی از این نوع به شما کمک میکنند خبرهای اقتصادی را بهتر بفهمید: چرا نرخها تغییر میکنند؟ بانکها چه نقشی دارند؟ پول چطور خلق میشود؟ اینها پرسشهایی است که گاهی فقط مطالعهی منظم به آنها جواب میدهد.
اگر بیشتر به سرمایهگذاری شخصی علاقه دارید تا بانکداری تخصصی، دستههای بورس و سرمایهگذاری و اقتصاد شخصی و پسانداز برایتان مناسبترند. همچنین مهندسی مالی اسلامی موضوعی است که برای علاقهمندان به مالی با رویکرد اسلامی کتاب دارد. در این باره بهعنوان یک حوزهی علمی نگاه کنید و نظر شخصی را کنار بگذارید.
کار حسابدار و تحلیلگر مالی در سالهای اخیر تغییر زیادی کرده است. ثبت دستی جای خودش را به نرمافزار داده و تحلیل داده و مدلسازی مالی اهمیت پیدا کرده است. کتابهایی مثل «مدلسازی مالی و سرمایهگذاری در متلب» و «تحلیل کلان داده و هوش مصنوعی در حسابداری» همین تغییر را نشان میدهند.
اگر میخواهید در این مسیر بروید، این نکتهها را در نظر بگیرید:
برای علاقهمندان به هوش مصنوعی و داده، دستهی هوش مصنوعی و داده هم میتواند مکمل خوبی باشد. حسابداری آینده، ترکیبی از دانش مالی و مهارت دادهای است.
دانشجوهای ارشد و دکتری، بخش بزرگی از وقتشان صرف پژوهش میشود. «مقدمهای بر روش پژوهش در حسابداری و مالی» برای همین مخاطب است. پژوهش در این حوزه معمولا با دادههای مالی، فرضیه و آزمون آماری کار میکند.
چند توصیه به پژوهشگر تازهکار:
کتاب روش پژوهش، نقشهی راه است، اما استاد راهنما و تمرین عملی چیزی است که کار را جلو میبرد.
پیش از سفارش، این معیارها را مرور کنید.
مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش است. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود و نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید.
اگر صاحب یک مغازه یا کسبوکار کوچک هستید و میخواهید دفتر و دستک خودتان را بهتر بفهمید، لازم نیست کتابهای سنگین دانشگاهی بخوانید. چند مفهوم پایه، کار را خیلی آسانتر میکند.
برای شروع، کتابهای مقدماتی و «اصول حسابداری» مناسباند. اگر میخواهید کسبوکارتان را رشد بدهید، دستههای کارآفرینی و استارتاپ و بازاریابی و فروش را هم ببینید.
اگر تازه وارد این حوزه شدهاید، چند مفهوم در همهی کتابها تکرار میشود. با فهمیدن آنها، خواندن بقیهی مطالب بسیار سادهتر است.
هر بنگاه چیزهایی دارد (دارایی)، به کسانی بدهکار است (بدهی) و باقیمانده مال صاحبان آن است (حقوق صاحبان سرمایه). این سه با هم یک رابطهی ساده دارند: داراییها برابر است با بدهیها بهعلاوهی حقوق صاحبان سرمایه. تمام حسابداری بر همین تعادل ساخته شده است.
درآمد پولی است که از فعالیت به دست میآید و هزینه پولی که برای آن خرج میشود. تفاوتشان میشود سود یا زیان. کتابها توضیح میدهند که ثبت درآمد و هزینه چه زمانی باید انجام شود و چرا این زمانبندی اهمیت دارد.
گزارشهایی که وضعیت مالی یک بنگاه را نشان میدهند: ترازنامه که وضعیت در یک تاریخ را میگوید، صورت سود و زیان که عملکرد یک دوره را نشان میدهد، و صورت جریان وجوه نقد که حرکت پول را گزارش میکند. یاد گرفتن خواندن این گزارشها، مهارتی است که فقط حسابدارها لازم ندارند؛ هر مدیر و سرمایهگذاری به آن نیاز دارد.
در حسابداری هر رویداد دو اثر دارد و در دو جا ثبت میشود. این قاعدهی قدیمی، خطاها را کشف میکند و تعادل را نگه میدارد. در کتابهای اصول حسابداری، با مثالهای ساده این قاعده را تمرین میکنید.
در مالی، یک مفهوم کلیدی این است که پول امروز با پول فردا ارزش یکسان ندارد. بسیاری از محاسبههای سرمایهگذاری و وام بر همین اصل تکیه دارند. کتابهای مالی مقدماتی این موضوع را با مثال توضیح میدهند.
هر تصمیم سرمایهگذاری، ریسکی دارد و بازدهی. مالی میآموزد که چطور این دو را بسنجیم. مباحث پیشرفتهتر مثل «نظریههای مالی پیشرفته» به این سؤالها با ابزار ریاضی و آماری جواب میدهند.
اگر هیچ پیشزمینهای ندارید و میخواهید از صفر شروع کنید، این ترتیب را امتحان کنید:
در هر مرحله چند مسئلهی عملی حل کنید و اگر شغلی مرتبط دارید، مطالب را با کار روزمرهی خودتان تطبیق دهید. یادگیری عملی چند برابر مؤثرتر است. یک دفتر ساده برای ثبت هزینههای خودتان هم میتواند اولین تمرین باشد.
همچنین بد نیست به مهارتهای نرم هم فکر کنید: ارتباط، گزارشنویسی و کار تیمی برای هر حسابدار و مدیر مالی اهمیت دارد. برای این موضوعها میتوانید به مهارتهای شغلی و رزومه سر بزنید.
کسانی که این رشته را میخوانند، در شغلهای متنوعی کار میکنند. کتابها هم بسته به مسیر شما فرق میکنند.
هیچ مسیری بهتر از دیگری نیست؛ به علاقه و توانایی شما بستگی دارد. کتابها فقط راهنمای شروع هستند و تجربهی عملی، بخش بزرگتر راه است.
کتابهای مالی پر از واژههای تخصصیاند. این فهرست کوتاه، خواندن را برایتان روانتر میکند.
اگر کتابی این اصطلاحها را در ابتدا یا در پایان توضیح داده باشد، برای شروع بسیار بهتر است. و اگر نه، یک فرهنگ اصطلاحات کنار دست داشته باشید. نکتهی آخر این که اختصارها و اصطلاحهای مالی گاهی از انگلیسی وارد فارسی شدهاند و املای آنها در کتابهای مختلف ممکن است فرق کند. این تفاوت طبیعی است و نباید شما را نگران کند.
یک روش خوب برای یاد گرفتن اصطلاحها، کارتهای کوچک است: پشت هر کارت واژه و روی دیگر آن معنی و یک مثال. هر روز چند کارت را مرور کنید. بعد از چند هفته، متن کتابها را بسیار راحتتر میخوانید.
کتابهایی با عنوان «اصول حسابداری» که از مفاهیم پایه شروع میکنند. اگر دانشجو هستید، کتاب معرفیشدهی استاد را در اولویت بگذارید.
خیر. قوانین تغییر میکنند. سال چاپ را ببینید و برای موضوع مهم به متن رسمی و مشاور مراجعه کنید.
حسابداری به ثبت و گزارش رویدادهای مالی میپردازد و مالی به تصمیمگیری دربارهی تأمین و سرمایهگذاری. هر دو به هم نزدیکاند و مکمل یکدیگرند.
برای کار روزمرهی ساده لازم نیست، اما برای تحلیل مالی و پژوهش و شغلهای جدید مفیدند. ابتدا دانش پایهی حسابداری را محکم کنید.
برای هر آزمون، سرفصل رسمی همان آزمون را ببینید و کتاب را با آن تطبیق دهید. مشخصات کتابها در صفحهی هرکدام هست.
بله. کسی که کسبوکار دارد یا میخواهد صورتهای مالی را بفهمد، با چند کتاب مقدماتی پیشرفت زیادی میکند. نیازی به کتابهای تخصصی نیست.
خیر. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود. نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید.
حسابداری و مالی هم رشتهای دانشگاهی است و هم مهارتی روزمره. کتاب درست میتواند در هر مرحلهی این مسیر راهنمای شما باشد: از اصول اولیه تا حسابرسی، از قانون تا مدلسازی. مهم این است که سطح و هدف خودتان را بشناسید، سال چاپ و جلد را بسنجید و برای تصمیمهای مهم مالی و مالیاتی از متخصص کمک بگیرید.
عنوانهای این دسته را ببینید، مشخصات هر کتاب را در صفحهی خودش بخوانید و نسخهی چاپی مورد نیازتان را آنلاین سفارش بدهید.