علوم کامپیوتر فقط برنامه‌نویسی نیست. زیر هر برنامه‌ای که روی صفحه اجرا می‌شود، ریاضی و منطق و الگوریتم و نظریه‌ای نشسته که کسی باید آن را فهمیده باشد. کتاب‌های این دسته همین لایه‌ی زیرین را به فارسی می‌آورند: از مبانی رایانش و ریاضیات گسسته تا هندسه‌ی محاسباتی، آنالیز عددی، منطق فازی، الگوشناسی، پایگاه داده و حتی نظریه‌ی اطلاعات و کامپیوترهای کوانتومی. اگر دانشجوی این رشته هستید، اگر می‌خواهید از برنامه‌نویسی به بنیان‌های نظری برسید، یا اگر فقط می‌خواهید بدانید کدام کتاب به کدام نیاز می‌خورد، این صفحه مسیر را روشن می‌کند.
قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز می‌شود و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است. نسخه‌ی چاپی را هم می‌توانید آنلاین سفارش بدهید.
علوم کامپیوتر چیست و کتاب‌هایش چه می‌گویند؟
علوم کامپیوتر دانشی است درباره‌ی این‌که چه چیزی را می‌شود محاسبه کرد، با چه روشی و با چه هزینه‌ای. این تعریف کوتاه، جای بسیاری از موضوع‌ها را باز می‌گذارد. الگوریتمها می‌گویند مسئله را چطور حل کنیم. ساختار داده‌ها می‌گویند اطلاعات را چطور نگه داریم. نظریه‌ی محاسبه می‌گوید کدام مسئله اصلا حل‌شدنی است. پایگاه داده می‌گوید اطلاعات را چطور سازمان بدهیم و پیدا کنیم.
کتاب‌های این دسته معمولا از دو جنس‌اند. بعضی برای معرفی و شروع‌اند، مثل «آشنایی با دانش کامپیوتر» و «نخستین درس در علم کامپیوتر (جلد اول)» که از نامشان پیداست به ورودی‌ها نزدیک‌اند. بعضی هم تخصصی‌ترند، مثل «هندسه محاسباتی: الگوریتمها و کاربردها» یا «ترکیب رده‌بندی الگو: روش‌ها و الگوریتمها».
این فرق برای خریدار مهم است. اگر تازه‌کارید و کتاب تخصصی بخرید، سرخورده می‌شوید. اگر حرفه‌ای هستید و کتاب مقدماتی بگیرید، وقتتان هدر می‌رود. پس اول سطح خودتان را بشناسید.
خواننده‌ی کتاب علوم کامپیوتر کیست؟
این دسته چند گروه خواننده دارد. اول دانشجویان کارشناسی که درس‌هایی مثل ریاضیات گسسته، ساختمان داده، طراحی الگوریتم و پایگاه داده را می‌گذرانند. دوم دانشجویان تحصیلات تکمیلی که سراغ موضوع‌های تخصصی‌ترند، مثل هندسه‌ی محاسباتی، یادگیری ماشین و بازشناسی الگو. سوم برنامه‌نویسانی که می‌خواهند مبانی نظری‌شان را محکم کنند. چهارم علاقه‌مندانی که از بیرون رشته می‌آیند و می‌خواهند بفهمند کامپیوتر واقعا چطور فکر می‌کند.
هر گروه نیاز خودش را دارد. دانشجوی کارشناسی به کتابی نیاز دارد که مرحله‌به‌مرحله جلو برود و تمرین داشته باشد. دانشجوی ارشد به کتاب مرجع و دقیق. برنامه‌نویس به کتابی که نظریه را به عمل وصل کند. علاقه‌مند بیرونی به کتابی که پیش‌نیاز زیاد نخواهد.
اگر رشته‌ی دیگری می‌خوانید و به کامپیوتر نزدیک شده‌اید، دسته‌های هم‌جوار مثل ریاضیات و کاربردها و آمار هم به کارتان می‌آید، چون علوم کامپیوتر بدون این دو پایه نمی‌ایستد.
ریاضیات، سنگ‌بنای علوم کامپیوتر
یکی از عنوان‌های این فهرست «ریاضیات علم کامپیوتر (۱)» است. حضور چنین کتابی در دسته تصادفی نیست. کسی که می‌خواهد الگوریتم بنویسد و درباره‌ی درستی و سرعتش استدلال کند، باید با منطق، مجموعه‌ها، شمارش، گراف و اثبات آشنا باشد. این موضوع‌ها معمولا زیر نام «ریاضیات گسسته» یا «ریاضیات برای علوم کامپیوتر» درس داده می‌شوند.
دانشجوهای بسیاری این درس را سخت می‌دانند، چون با ریاضی دبیرستان فرق دارد. به‌جای محاسبه‌ی عددی، باید استدلال کرد و اثبات نوشت. اگر با این نوع تفکر مشکل دارید، کتابی را انتخاب کنید که مثال‌های حل‌شده‌ی فراوان دارد و از ساده به دشوار می‌رود.
ریاضیات ثابت می‌کند که چرا الگوریتم درست است. بی آن، برنامه‌نویس فقط امیدوار است که کدش کار کند. با آن، مطمئن است. پس اگر می‌خواهید در علوم کامپیوتر پیشرفت کنید، وقت گذاشتن روی ریاضیات یکی از بهترین سرمایه‌گذاری‌هاست.
برای ریاضیات عمومی‌تر و کاربردی‌تر، به دسته‌ی ریاضیات و کاربردها هم سر بزنید.
الگوریتم و هندسه‌ی محاسباتی
در این دسته دو عنوان با نام «هندسه محاسباتی» دیده می‌شود: «هندسه محاسباتی (الگوریتمها و کاربردها)» و «هندسه محاسباتی الگوریتمها و کاربردها (جلد اول)(ویراست سوم)». این‌ها نشان می‌دهند که شاخه‌ای از علوم کامپیوتر به هندسه اختصاص دارد. از نامش برمی‌آید که به الگوریتم‌هایی برای مسئله‌های هندسی می‌پردازد؛ مسئله‌هایی درباره‌ی نقطه، خط، چندضلعی و رابطه‌ی آن‌ها.
هندسه‌ی محاسباتی در حوزه‌هایی مثل گرافیک رایانه‌ای، نقشه‌کشی و رباتیک به کار می‌آید. البته درباره‌ی مطالب دقیق هر جلد باید مشخصات همان کتاب را ببینید و ما بیش از عنوانشان ادعایی نداریم.
چنین کتاب‌هایی برای کسانی است که مبانی الگوریتم و ساختار داده را بلدند و می‌خواهند وارد یک شاخه‌ی تخصصی شوند. اگر هنوز الگوریتم پایه را مسلط نیستید، اول سراغ کتاب‌های مقدماتی‌تر بروید.
به «ویراست سوم» که در نام یک کتاب آمده هم دقت کنید. ویراست بالاتر یعنی ناشر متن را چند بار بازبینی کرده است. البته این تنها یک نشانه است و باید مشخصات کتاب را هم خواند.
آنالیز عددی: وقتی جواب دقیق ممکن نیست
«مبانی آنالیز عددی» عنوانی است که در این دسته می‌بینید. آنالیز عددی شاخه‌ای است که برای مسئله‌هایی که جواب دقیق ندارند یا پیدا کردنش سخت است، جواب تقریبی و قابل‌اعتماد می‌سازد. هر بار که رایانه معادله‌ای را با روش تکراری حل می‌کند، از ایده‌های همین شاخه استفاده کرده است.
چرا برای علوم کامپیوتر مهم است؟ چون رایانه عددها را با دقت محدود نگه می‌دارد و هر محاسبه کمی خطا دارد. آنالیز عددی به ما یاد می‌دهد این خطاها چقدر می‌توانند جمع شوند و چطور آن‌ها را مهار کنیم.
این کتاب‌ها معمولا برای دانشجویان ریاضی، مهندسی و علوم کامپیوتر نوشته می‌شوند. اگر شما هم در یکی از این رشته‌ها هستید، معمولا یک درس آنالیز عددی در برنامه‌تان هست. پیش از خرید ببینید کتاب با سرفصل درستان می‌خواند یا نه.
اگر به ابعاد عملی‌تر علاقه دارید، دسته‌ی فیزیک مهندسی هم مثال‌های محاسباتی زیادی دارد و می‌تواند مکمل خوبی باشد.
منطق فازی و بازشناسی الگو
دو عنوان از این فهرست به دو موضوع مشهور هوش محاسباتی می‌پردازند: «سیستم‌های فازی برای پردازش اطلاعات» و «ترکیب رده‌بندی الگو: روش‌ها و الگوریتمها (ویراست دوم)». منطق فازی راهی است برای کار با مفهوم‌های مبهم، مثل «گرم» و «سرد»، به‌جای دو ارزش درست و غلط. بازشناسی الگو هم به تشخیص ساختار در داده می‌پردازد، مثلا دسته‌بندی تصویر یا نشانه.
هر دو حوزه امروز کاربردهای فراوانی دارند و برای کسانی که به هوش مصنوعی علاقه‌مندند، پایه‌ی خوبی‌اند. باز هم تأکید می‌کنیم که درباره‌ی محتوای دقیق و سطح این کتاب‌ها از روی عنوانشان حرف می‌زنیم و مشخصات هر کدام را در صفحه‌ی خودش ببینید.
اگر می‌خواهید به این حوزه وارد شوید، به سه چیز نیاز دارید: ریاضیات، آمار و برنامه‌نویسی. بی‌آمار، الگوشناسی معنا ندارد. برای همین سری به دسته‌ی آمار هم بزنید.
ویراست دوم یک کتاب الگوشناسی نشان می‌دهد که ناشر متن را بهروز کرده. این حوزه پرشتاب است و کتاب قدیمی ممکن است بخش‌هایی از آن دیگر رایج نباشد.
نظریه‌ی اطلاعات و کامپیوترهای کوانتومی
«آشنایی با نظریه اطلاعات و کامپیوترهای کوانتومی» یکی از جالب‌ترین عنوان‌هاست. نظریه‌ی اطلاعات پرسش‌هایی مثل این را بررسی می‌کند: چه مقدار اطلاعات در یک پیام است؟ چطور می‌شود آن را فشرده کرد یا از خطا محافظت کرد؟ کامپیوتر کوانتومی هم شیوه‌ی دیگری از محاسبه است که از اصول فیزیک کوانتومی بهره می‌برد.
این موضوع مرز بین علوم کامپیوتر، ریاضیات و فیزیک است. اگر به فیزیک علاقه دارید، دسته‌های فیزیک و فیزیک مهندسی را هم ببینید.
پیش از خرید توجه کنید که کتابی با این موضوع معمولا به ریاضی و فیزیک پایه نیاز دارد. عنوان «آشنایی با…» ممکن است نشان بدهد که نگاهش معرفی است، ولی سطح دقیق را از مشخصات کتاب بخوانید.
اگر کنجکاو هستید ولی زمینه‌ی ریاضی ندارید، اول از کتاب‌های عمومی‌تر شروع کنید و کم‌کم به این‌ها برسید.
پایگاه داده، سیستم‌عامل و کتاب‌های کاربردی‌تر
همه‌ی علوم کامپیوتر نظری نیست. در این فهرست عنوان‌هایی هم هست که به سمت کاربرد می‌روند: «توسعه‌دهنده‌ی دیتابیس» و «گام به گام با ویندوز ان‌تی». از اسمشان معلوم است که اولی به کار با پایگاه داده و دومی به یک سیستم‌عامل می‌پردازد. چنین کتاب‌هایی برای کسانی است که می‌خواهند مهارتی عملی یاد بگیرند.
پایگاه داده جایی است که علوم کامپیوتر به صنعت می‌رسد. تقریبا هر سامانه‌ی بزرگ اطلاعاتی، از فروشگاه اینترنتی تا بانک، روی یک پایگاه داده نشسته. کسی که مبانی آن را بداند، در بازار کار برگ برنده دارد.
البته باید مراقب سال چاپ باشید. سیستم‌عامل‌ها و ابزارها سریع تغییر می‌کنند و کتابی که درباره‌ی یک نسخه‌ی خاص نوشته شده، ممکن است بخش‌هایی از آن امروز کاربرد نداشته باشد. برای مبانی نظری، کتاب‌ها دیرتر کهنه می‌شوند؛ برای ابزارها زودتر.
اگر هدف شما یادگیری اصول است، سراغ کتاب‌هایی بروید که اصل را می‌آموزند و از یک نسخه‌ی خاص مستقل‌اند. اگر هدف کار عملی با یک ابزار مشخص است، کتاب کاربردی مناسب‌تر است.
زبان تخصصی برای دانشجویان علوم کامپیوتر
یکی از عنوان‌های این فهرست «زبان تخصصی ویژه‌ی دانشجویان رشته‌ی علوم کامپیوتر» است. رشته‌ی ما بیشتر منابعش انگلیسی است و دانشجو ناچار است متن‌های تخصصی را بخواند. کتاب زبان تخصصی واژه‌ها و اصطلاح‌های رشته را کنار هم می‌آورد و خواندن متن‌های اصلی را ساده‌تر می‌کند.
اگر می‌خواهید در این رشته پیش بروید، خواندن منابع اصلی اجتناب‌ناپذیر است. کتاب‌های فارسی مقدمه‌ی خوبی‌اند، ولی بسیاری از مقاله‌ها و کتاب‌های مهم فقط به زبان اصلی موجودند. پس بهتر است از همان ابتدا تمرین کنید.
یک راه ساده: هر هفته چند صفحه از یک متن تخصصی را بخوانید، واژه‌های ناآشنا را جدا کنید و در دفترچه بنویسید. پس از چند ماه، خواندن سریع‌تر می‌شود و اصطلاح‌ها برایتان عادی می‌شوند. همین حالا می‌توانید از همین صفحه فرهنگی هم برای خودتان انتخاب کنید.
پرسش‌های بزرگی که علوم کامپیوتر می‌پرسد
علوم کامپیوتر از چند پرسش بنیادی ساخته شده. اول: کدام مسئله‌ها را اصلا می‌شود با رایانه حل کرد؟ ثابت شده که برخی مسئله‌ها با هیچ برنامه‌ای قابل حل نیستند و همین یافته یکی از زیباترین نتیجه‌های این دانش است. دوم: مسئله‌هایی که حل‌شدنی‌اند، چه‌قدر وقت و حافظه می‌خواهند؟ این‌جاست که بحث سرعت و پیچیدگی الگوریتمها وارد می‌شود.
سوم: چطور می‌شود اطلاعات را نمایش داد و ذخیره کرد؟ این پرسش به ساختار داده، پایگاه داده و نظریه‌ی اطلاعات می‌رسد. چهارم: چطور می‌شود به رایانه یاد داد از داده یاد بگیرد؟ اینجا بازشناسی الگو و منطق فازی و بقیه‌ی شاخه‌های هوش محاسباتی می‌آیند.
هر کتاب این دسته در واقع به یکی از این پرسش‌ها جواب می‌دهد. وقتی به کتابی نگاه می‌کنید، از خودتان بپرسید که به کدام پرسش می‌پردازد و آیا آن پرسش برای شما جالب است. جواب همین سؤال ساده، اغلب شما را به کتاب درست می‌رساند.
این پرسش‌ها تا حد زیادی به هم وابسته‌اند. کسی که الگوریتم را خوب بشناسد، ساختار داده را راحت‌تر یاد می‌گیرد؛ کسی که ریاضیات گسسته را خوانده باشد، در نظریه‌ی محاسبه کمتر گیر می‌کند. به همین دلیل بد نیست ترتیب مطالعه‌تان را از پیش بچینید.
چطور یک کتاب نظری علوم کامپیوتر را بخوانیم؟
خواندن کتاب نظری با خواندن رمان فرق دارد. اگر صفحه‌ها را سرسری ورق بزنید، چیزی یاد نمی‌گیرید. راه بهتر این است که با مداد بخوانید. هر تعریف را دوباره با زبان خودتان بنویسید. هر قضیه را با یک مثال کوچک امتحان کنید. هر جا اثبات را نفهمیدید، صبر کنید و مرحله‌به‌مرحله جلو بروید.
تمرین‌ها را نادیده نگیرید. در علوم کامپیوتر، حل مسئله یعنی یاد گرفتن. اگر کتاب تمرین دارد، دست‌کم نیمی از آن‌ها را خودتان حل کنید. اگر جواب ندارد، با هم‌کلاسی یا دوستی بحث کنید. بحث کردن دقیق‌ترین آزمون فهم است.
برای الگوریتمها، کد بزنید. هر الگوریتمی که در کتاب می‌خوانید را یک بار خودتان پیاده کنید و روی ورودی‌های کوچک اجرا کنید. این کار فهم شما را عمیق می‌کند و ایراد درک‌تان را نشان می‌دهد.
و بالاخره، صبور باشید. بعضی مفهوم‌ها در بار اول جا نمی‌افتند. یک هفته بعد که برگردید، همان مطلب ناگهان روشن می‌شود. این تجربه‌ی تقریبا همه‌ی کسانی است که این رشته را خوانده‌اند.
علوم کامپیوتر و برنامه‌نویسی: یکی نیستند
این را زیاد می‌شنویم: «علوم کامپیوتر همان برنامه‌نویسی است.» ولی این‌طور نیست. برنامه‌نویسی ابزار است و علوم کامپیوتر دانشی که پشت این ابزار است. کسی که خوب برنامه می‌نویسد، لزوما نظریه را نمی‌داند، و کسی که نظریه را می‌داند، شاید برنامه‌نویس ماهری نباشد. البته بهترین‌ها معمولا هر دو را دارند.
اگر هدف شما استخدام در یک شرکت نرم‌افزاری است، مهارت برنامه‌نویسی مهم است، ولی مبانی نظری هم در مصاحبه‌ها و حل مسئله‌های سخت به کار می‌آید. اگر هدف پژوهش است، نظریه اولویت دارد. اگر هدف کنجکاوی است، هر دو را با هم جلو ببرید.
کتاب‌های این دسته بیشتر به بخش نظری و دانشگاهی نزدیک‌اند. برای یادگیری خود برنامه‌نویسی، زبان‌ها و ابزارها منابع دیگری هم هست که در دسته‌های مربوط به خودشان پیدا می‌شوند. هر دو مسیر مکمل هم‌اند.
پیشنهاد ما: یک کتاب نظری را همراه با یک پروژه‌ی کوچک عملی پیش ببرید. وقتی نظریه را جایی به کار ببرید، ماندگارتر می‌شود.
ارتباط علوم کامپیوتر با آمار، فیزیک و مهندسی
علوم کامپیوتر در خلأ رشد نکرده است. پیوندش با آمار عمیق است: داده‌کاوی، یادگیری ماشین و بازشناسی الگو همه روی آمار و احتمال بنا شده‌اند. اگر می‌خواهید در این شاخه‌ها کار کنید، دسته‌ی آمار را جدی بگیرید.
پیوند دیگر با فیزیک است. کامپیوترهای کوانتومی، مدل‌سازی و شبیه‌سازی همه به فیزیک وابسته‌اند. دسته‌های فیزیک و فیزیک مهندسی این پیوند را دنبال می‌کنند.
پیوند سوم با ریاضیات است که پیش‌تر درباره‌اش حرف زدیم. حتی روش‌های عددی مثل آنالیز عددی، ریاضی و رایانه را به هم وصل می‌کنند. کسی که در علوم کامپیوتر جدی است، معمولا در این سه زمینه هم دانش کافی دارد.
این پیوندها یعنی می‌توانید مسیر مطالعه را چندرشته‌ای بچینید. برای مثال، یک دانشجوی علوم کامپیوتر علاقه‌مند به هوش مصنوعی می‌تواند کتاب‌هایی از سه دسته‌ی علوم کامپیوتر، آمار و ریاضیات کاربردی را با هم بخرد و به‌تدریج بخواند.
علوم کامپیوتر برای دانش‌آموز علاقه‌مند
گاهی دانش‌آموزی که به رایانه علاقه دارد می‌پرسد از کجا شروع کند. جواب ساده است: اول با ریاضی و منطق دوست شود. حل معما، بازی‌های فکری و مسئله‌های ریاضی مسیر خوبی است. بعد سراغ یاد گرفتن یک زبان برنامه‌نویسی برود و برنامه‌های کوچک بنویسد.
کتاب‌های این دسته معمولا دانشگاهی‌اند و برای دبیرستانی ممکن است سنگین باشند. اما اگر دانش‌آموز ریاضی قوی داشته باشد، یک کتاب مقدماتی مثل «آشنایی با دانش کامپیوتر» می‌تواند نقطه‌ی شروع خوبی باشد. باز هم مشخصات کتاب را پیش از خرید بخوانید.
اگر می‌خواهید برای دانش‌آموزتان مسیر کلی‌تری را ببینید، به دسته‌ی علوم پایه هم سر بزنید. پایه‌های محکم ریاضی و فیزیک، آینده‌ی تحصیلی او را در هر رشته‌ی فنی راحت‌تر می‌کند.
مهم‌تر از خرید کتاب، حفظ کنجکاوی است. بگذارید بچه پروژه‌های کوچک بسازد، حتی اگر ساده باشد. هر پروژه‌ی تمام‌شده، یک قدم به‌سوی تسلط است.
کتاب‌های چندجلدی و ویراست‌دار: چطور جلد درست را انتخاب کنیم؟
در این دسته چند عنوان هست که جلد و ویراست دارند: «نخستین درس در علم کامپیوتر (جلد اول)»، «هندسه محاسباتی (جلد اول)(ویراست سوم)» و «ریاضیات علم کامپیوتر (۱)». وقتی کتابی چند جلد دارد، اول از همه ببینید هر جلد چه بخشی از موضوع را پوشش می‌دهد. جلد اول معمولا مبانی و جلد بعدی بخش‌های پیشرفته‌تر است، ولی این یک قاعده‌ی کلی است، نه قانون؛ فهرست مطالب هر جلد را بخوانید.
گاهی دانشجو فقط جلد اول را می‌خرد و بعد در نیمه‌ی ترم می‌فهمد درس به جلد دوم هم نیاز دارد. پیش از خرید سرفصل درس یا برنامه‌ی مطالعه‌تان را با فهرست مطالب مقایسه کنید.
درباره‌ی ویراست هم دو نکته داریم. اول این‌که ویراست تازه معمولا مثال‌ها و مطالب به‌روزتری دارد. دوم این‌که گاهی استاد یک ویراست مشخص را معرفی می‌کند و شماره‌ی صفحه‌ها و تمرین‌ها بر اساس آن است. در آن صورت بهتر است همان ویراست را بگیرید تا با کلاس هماهنگ باشید.
اگر مطمئن نیستید، از استاد یا هم‌کلاسی‌ها بپرسید. این سؤال ساده، هزینه‌ی خرید اشتباه را کم می‌کند.
معیارهای یک کتاب خوب برای یادگیری این رشته
وقتی کتابی را ورق می‌زنید، به چند چیز توجه کنید. اول، تعریف‌ها روشن و مثال‌ها فراوان باشد. دوم، چینش مطالب از ساده به سخت باشد و پیش‌نیازها گفته شده باشد. سوم، تمرین‌هایی با درجه‌ی دشواری متفاوت داشته باشد. چهارم، نمادگذاری یک‌دست باشد. پنجم، در پایان فصل خلاصه یا مروری داشته باشد.
ششم، ترجمه‌ی روان و اصطلاح‌های هماهنگ. کتاب‌های علوم کامپیوتر اغلب ترجمه‌اند و کیفیت ترجمه در فهم مطلب تأثیر مستقیم دارد. اگر جمله‌ها پیچیده و مبهم باشند، حتی مطلب ساده هم سخت می‌شود. چند بند را بخوانید و ببینید متن روان است یا نه.
هفتم، تناسب با هدف. کتابی که برای ارائه‌ی امتحان مناسب است، شاید برای پژوهش مناسب نباشد و برعکس. هدفتان را روشن کنید و بر همان اساس تصمیم بگیرید. هیچ کتابی همه‌ی نقش‌ها را بازی نمی‌کند و لازم هم نیست.
در نهایت، کتاب خوب آن است که شما را به فکر کردن وا دارد. اگر بعد از خواندن یک فصل، سؤال‌های تازه در ذهنتان ساخته شد، کتاب کار خودش را کرده است.
از کجا شروع کنیم؟ مسیر مطالعه برای سه نوع خواننده
تازه‌وارد کامل
با «آشنایی با دانش کامپیوتر» یا «نخستین درس در علم کامپیوتر (جلد اول)» شروع کنید. این‌ها از نامشان پیداست که مقدماتی‌اند. بعد به ریاضیات گسسته بروید و در کنار آن یاد بگیرید برنامه بنویسید.
دانشجوی کارشناسی
کتاب‌های درسی را با سرفصل دانشگاهتان مقایسه کنید. ریاضیات علم کامپیوتر، ساختمان داده و طراحی الگوریتم ستون‌های اصلی‌اند. آنالیز عددی و پایگاه داده هم اغلب در برنامه‌اند.
دانشجوی ارشد یا پژوهشگر
سراغ کتاب‌های تخصصی بروید: هندسه‌ی محاسباتی، منطق فازی، بازشناسی الگو، نظریه‌ی اطلاعات. ویراست و سال چاپ را جدی بگیرید و کتاب را با منابع اصلی رشته‌تان مقایسه کنید.
اشتباه‌های رایج در خرید کتاب علوم کامپیوتر
اولین اشتباه، خرید کتاب خیلی پیشرفته برای شروع است. کتاب سخت، انگیزه را می‌کشد. دومین اشتباه، خرید کتاب ابزار به‌جای کتاب مبانی است. ابزارها می‌روند و می‌آیند، ولی مبانی می‌ماند. سومین اشتباه، بی‌توجهی به سال چاپ در حوزه‌های پرشتاب است.
چهارمین اشتباه، خواندن بدون تمرین است. علوم کامپیوتر را با خواندن یاد نمی‌گیرید؛ باید بنویسید، حل کنید و آزمایش کنید. کتابی که تمرین دارد، از کتابی که ندارد کارآمدتر است. پنجمین اشتباه، جمع کردن کتاب‌های زیاد و خواندن هیچ‌کدام است. یک کتاب را کامل بخوانید.
ششمین اشتباه، نادیده گرفتن پیش‌نیازها است. بعضی کتاب‌ها فرض می‌کنند شما ریاضی یا برنامه‌نویسی می‌دانید. اگر نمی‌دانید، اول آن پایه را بسازید.
ما هم تأکید می‌کنیم: درباره‌ی کیفیت و محتوای دقیق هیچ کتابی از روی عنوان قضاوت نکنید. مشخصات را بخوانید.
پرسش‌های پرتکرار
برای شروع علوم کامپیوتر چه کتابی بخوانم؟
کتاب‌های مقدماتی مثل «نخستین درس در علم کامپیوتر (جلد اول)» و «آشنایی با دانش کامپیوتر» از عنوانشان معلوم است که برای ورود مناسب‌اند. مشخصات را پیش از خرید بخوانید.
آیا برای علوم کامپیوتر ریاضی لازم است؟
بله، ریاضیات گسسته و منطق پایه‌ی این رشته‌اند. کتاب «ریاضیات علم کامپیوتر (۱)» در همین دسته آمده است.
کتاب هندسه‌ی محاسباتی برای چه کسی است؟
برای کسانی که الگوریتم و ساختار داده را می‌شناسند و می‌خواهند به شاخه‌ی هندسی وارد شوند.
فرق کتاب مبانی و کتاب ابزار چیست؟
کتاب مبانی اصول را می‌آموزد و دیرتر کهنه می‌شود. کتاب ابزار کار با یک نرم‌افزار یا سیستم مشخص را آموزش می‌دهد و با تغییر نسخه، زودتر قدیمی می‌شود.
ویراست بالاتر همیشه بهتر است؟
معمولا ویراست بالاتر یعنی متن بازبینی شده، ولی برای قضاوت نهایی باید مشخصات و فهرست مطالب را دید.
کتاب‌ها را می‌شود آنلاین سفارش داد؟
بله. نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید و قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز می‌شود.
جمع‌بندی: علوم کامپیوتر را با کتاب درست شروع کنید
علوم کامپیوتر رشته‌ای است که پایه‌های آن روی ریاضی و منطق بنا شده و شاخه‌هایش از الگوریتم و پایگاه داده تا هوش محاسباتی و نظریه‌ی اطلاعات گسترده است. کتابی که با سطح شما بخواند، مسیرتان را ساده و لذت‌بخش می‌کند. از مبانی شروع کنید، تمرین کنید، سال چاپ را در نظر بگیرید و پیش‌نیازها را فراموش نکنید.
حالا می‌توانید کتاب‌های همین صفحه را ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و کتاب مناسب خودتان را آنلاین سفارش بدهید. برای گشتن در رشته‌های نزدیک هم می‌توانید به دسته‌ی والد یعنی علوم پایه سر بزنید.
