سید نصرالله ابراهیمی
سمت
سیدحسین صفایی، حبیب الله رحیمی
سمت
کلایوام.اشمیتوف
ترجمه‌ی همت دوست، نمینی، اخلاقی، محمود باقری، فرهاد امام، طییبی‌فرد
سمت
کلایوام.اشمیتوف
ترجمه‌ی امام، باقری، همت دوست، طیبی فرد، نمینی، اخلاقی
سمت
کسی که وارد دانشکده‌ی حقوق می‌شود، خیلی زود می‌فهمد که این رشته با حفظ کردن چند ماده‌ی قانون تمام نمی‌شود. حقوق یعنی فهمیدن منطق قانون، دیدن رابطه‌ی ماده‌ها با هم، و توانایی استدلال. دسته‌ی «حقوق» کتاب‌جم، در شاخه‌ی علوم انسانی و اجتماعی، برای همین کار ساخته شده است: منابع درسی و آزمونی رشته‌ی حقوق برای دانشجو، داوطلب آزمون کارشناسی رسمی دادگستری و پژوهشگر شاخه‌های تخصصی.
این صفحه به شما کمک می‌کند بفهمید کتاب‌های این رشته در چه گروه‌هایی تقسیم می‌شود، برای هر درس چه نوع کتابی مناسب‌تر است، پیش از خرید به چه چیزهایی نگاه کنید و چطور از میان عنوان‌های پرشمار، کتاب درست را پیدا کنید.
کتاب‌های این دسته در نگاه اول شبیه هم‌اند: جلد ساده، عنوان رسمی و متن فشرده. اما در واقع هر کدام برای هدف متفاوتی نوشته شده‌اند. بعضی برای تدریس در یک ترم نوشته شده‌اند و ترتیب فصل‌هایشان با سرفصل درس می‌خواند. بعضی نتیجه‌ی یک رساله‌اند و یک پرسش مشخص را عمیق بررسی می‌کنند. بعضی هم مجموعه‌ی پرسش و پاسخ برای آزمون‌اند.
فرق مهم دیگر، فاصله‌ی «کتاب درسی» و «کتاب پژوهشی» است. کتاب درسی مفاهیم را از پایه می‌گوید و مثال می‌زند. کتاب پژوهشی فرض می‌کند شما مقدمات را بلدید و مستقیم سراغ بحث اصلی می‌رود. اگر این دو را با هم اشتباه بگیرید، یا از کتاب پژوهشی چیزی نمی‌فهمید یا از کتاب درسی چیز تازه‌ای یاد نمی‌گیرید.
این رشته مثل یک درخت شاخه‌های زیادی دارد. برای اینکه در میان عنوان‌ها گم نشوید، اول شاخه‌ی مورد نظرتان را مشخص کنید.
این شاخه روابط افراد با یکدیگر را بررسی می‌کند: مالکیت، قرارداد، خانواده، ارث. عنوانی مثل «حقوق خانواده (جلد دوم) قرابت و نسب و آثار آن» به همین شاخه مربوط است. اگر درس حقوق خانواده دارید، توجه کنید که کتاب چند جلد است و هر جلد به بخشی از مباحث می‌پردازد.
این شاخه به رابطه‌ی دولت با مردم و ساختار حکومت می‌پردازد. «حقوق اساسی ایران» نمونه‌ای از کتاب‌هایی است که ساختار قانون اساسی، نهادهای حکومتی و حقوق مردم را توضیح می‌دهد. این شاخه با علوم سیاسی هم مرز مشترک دارد.
این شاخه درباره‌ی جرم و مجازات است. «حقوق جزای اختصاصی: جرایم علیه اموال» یکی از عنوان‌های این گروه است و همان‌طور که از نامش پیداست، جرم‌هایی مثل تعرض به مال دیگران را بررسی می‌کند. کتاب «پلیس علمی (کشف علمی جرایم)» هم به روش‌های شناخت و کشف جرم می‌پردازد و برای دانشجوی جزا و جرم‌شناسی جالب است.
در این گروه کتاب‌هایی مثل «حقوق تجارت بین الملل (جلداول)»، «حقوق دریایی بر پایهء قانون دریایی ایران و مقررات بین المللی دریایی» و «حقوق تعاون شرکتهای تعاونی» جای دارند. مخاطب‌شان دانشجوی حقوق تجارت، فعال اقتصادی و کسانی است که با قراردادها و شرکت‌ها کار می‌کنند.
بخش عمومی آن درباره‌ی رابطه‌ی دولت‌هاست و بخش خصوصی آن درباره‌ی مسائل حقوقی افراد در چند کشور، مثل تابعیت و اقامتگاه. عنوان «حقوق بین‌الملل خصوصی: کلیات، تابعیت، اقامتگاه، وضعیت بیگانگان» از همین حوزه است.
بخش بزرگی از خریداران این دسته، دانشجو نیستند و برای آزمون کارشناسی رسمی دادگستری آماده می‌شوند. کارشناس رسمی کسی است که دادگاه در موضوع‌های تخصصی از او نظر فنی می‌خواهد. رشته‌های کارشناسی بسیار متنوع‌اند و به همین دلیل در این دسته کتاب‌هایی از حوزه‌های مختلف پیدا می‌شود.
اگر داوطلب آزمون هستید، این نکته‌ها را در نظر بگیرید:
یک اشتباه رایج این است که داوطلب چند کتاب قطور می‌خرد و هیچ‌کدام را کامل نمی‌خواند. بهتر است منبع محدود و مناسب انتخاب کنید و چندبار مرور کنید.
برای اینکه تنوع دسته را ببینید، چند عنوان را معرفی می‌کنیم. توضیح‌ها فقط بر پایه‌ی نام کتاب است و برای دیدن مشخصات دقیق باید صفحه‌ی هر کتاب را باز کنید.
همین فهرست کوتاه نشان می‌دهد که این رشته یک درس نیست؛ دنیایی از موضوع‌هاست و هر کس باید بر پایه‌ی نیاز خودش انتخاب کند.
خرید این کتاب‌ها چند ظرافت دارد که در کتاب‌های عمومی کمتر دیده می‌شود.
قانون‌ها تغییر می‌کنند. کتابی که چند سال پیش نوشته شده ممکن است ماده‌هایی را نقل کند که اصلاح یا حذف شده‌اند. عنوان‌هایی که ویراست جدید دارند، مثل «ویراست 2 : با تجدید نظر»، معمولا به روزتر و کامل‌ترند. البته در بحث‌های نظری مثل فلسفه‌ی حقوق، قدیمی بودن کتاب ایرادی نیست.
خیلی از این کتاب‌ها چند جلدی‌اند. عبارتی مثل «جلداول» یا «جلد دوم» در عنوان یعنی بحث ادامه دارد. پیش از خرید ببینید که مباحث درس شما در کدام جلد است. گاهی دو جلد لازم است و گاهی فقط یکی.
در این رشته اعتبار نویسنده اهمیت دارد، ولی به‌تنهایی کافی نیست. ببینید کتاب برای چه سطحی نوشته شده و آیا در منابع دانشگاه شما معرفی شده است. سؤال از استاد یا دانشجوی سال بالاتر همیشه مفید است.
بعضی کتاب‌ها پر از جمله‌های بلند و اصطلاح‌های سنگین‌اند. اگر تازه‌کارید، کتابی را انتخاب کنید که مفهوم‌ها را با مثال روشن می‌کند. فهمیدن مهم‌تر از جمع کردن کتاب سنگین است.
دانشجو در ترم‌های اول با درس‌های عمومی روبه‌رو می‌شود و بعد به تخصص می‌رسد. اگر می‌خواهید مطالعه‌ی هدفمندی داشته باشید، این ترتیب کمک می‌کند.
هر مرحله بر مرحله‌ی قبل تکیه دارد. کسی که مدنی را خوب نفهمیده، در تجارت هم به مشکل می‌خورد. برای همین در ابتدا وقت بگذارید و کتاب‌های پایه را دقیق بخوانید.
وقتی از این رشته حرف می‌زنیم، اغلب ذهن‌ها به سمت وکالت و دادگاه می‌رود. اما رشته گسترده‌تر از این است، و بخشی از عنوان‌های این دسته همین شاخه‌های کمتر دیده‌شده‌اند.
شرکت تعاونی نوعی سازمان اقتصادی است که اعضایش هم مالک‌اند و هم استفاده‌کننده. کتابی مثل «حقوق تعاون شرکتهای تعاونی» قواعد حقوقی این شرکت‌ها را بررسی می‌کند. اگر عضو یا مدیر تعاونی هستید یا می‌خواهید تعاونی راه بیندازید، چنین کتابی اطلاعات روشنی می‌دهد.
کشتی‌رانی و تجارت دریایی قواعد ویژه‌ی خود را دارد. کتاب «حقوق دریایی بر پایهء قانون دریایی ایران و مقررات بین المللی دریایی» از نامش پیداست که هم قانون ایران و هم مقررات جهانی را در نظر می‌گیرد. برای دانشجوی حقوق و کسانی که در بندر و حمل‌ونقل کار می‌کنند کاربرد دارد.
بیمه و تامین اجتماعی با زندگی روزمره‌ی بیشتر مردم گره خورده است: بازنشستگی، از کارافتادگی، حمایت از خانواده. کتاب‌های این شاخه توضیح می‌دهند که چه حق‌هایی وجود دارد و بر چه پایه‌ای تعریف می‌شود.
اگر کسی آبرویش خدشه‌دار شود یا آسیب روحی ببیند، آیا می‌شود او را با پول جبران کرد؟ این پرسش نظری و عملی هم‌زمان است و کتاب‌هایی مثل «امکان‌سنجی جبران مادی خسارت‌های معنوی» به آن می‌پردازند.
سردفتر کسی است که در دفترخانه اسناد رسمی را ثبت می‌کند. قواعد این حرفه در کتاب‌هایی مثل «نظام‌های حقوقی سردفتری» بررسی می‌شود و برای دانشجو، داوطلب و فعالان این حوزه مفید است.
این رشته تنها نیست. برای فهمیدن یک قانون گاهی باید تاریخ آن را بدانید، گاهی اقتصاد پشت آن را، و گاهی فلسفه‌ای که آن را ساخته است. اگر حقوق را عمیق‌تر می‌خواهید، دسته‌های همسایه هم کمک می‌کنند:
همه‌ی این‌ها زیر دسته‌ی بزرگ‌تر علوم انسانی و اجتماعی قرار می‌گیرند. اگر هنوز مطمئن نیستید دنبال چه می‌گردید، از آن صفحه شروع کنید.
برای اینکه حس بهتری از مخاطب‌های این دسته داشته باشید، سه نفر را تصور کنید.
اولی سارا است، دانشجوی ترم سوم. او درس آیین دادرسی و مدنی را با هم گرفته و می‌خواهد کتاب‌هایی بخرد که ترتیب‌شان با کلاس‌هایش هماهنگ باشد. برای او مهم‌ترین چیز این است که کتاب روان باشد و در پایان هر فصل خلاصه داشته باشد. سارا بهتر است پیش از خرید، فهرست منبع‌های استادش را ببیند.
دومی آقای رضایی است، کسی که سال‌ها در یک شرکت بازرگانی کار کرده و حالا برای آزمون کارشناسی رسمی آماده می‌شود. او پیشینه‌ی عملی دارد، اما مبانی نظری را فراموش کرده. برای او یک کتاب کلیات و یک کتاب تخصصی هم‌زمان لازم است، و بعد از آن‌ها نمونه‌ی پرسش‌های آزمون.
سومی خانم احمدی است، پژوهشگری که موضوع پایان‌نامه‌اش جبران آسیب‌های غیرمادی است. او دنبال کتاب‌های موضوعی می‌گردد و باید مطمئن شود که هر منبع را با ارجاع دقیق و ویراست درست می‌خواند.
هر سه از یک دسته خرید می‌کنند، اما کتاب‌هایشان کاملا متفاوت است. این تفاوت نشان می‌دهد چرا فهمیدن هدف پیش از خرید این‌قدر اهمیت دارد.
بعضی اشتباه‌ها آن‌قدر تکرار می‌شوند که ارزش دارد صریح گفته شوند.
کتاب به شما دانش می‌دهد، ولی مشاوره‌ی حقوقی نیست. اگر برای خودتان دعوایی دارید، قراردادی می‌بندید یا با یک پرونده روبه‌رو هستید، باید با وکیل یا مشاور حقوقی صحبت کنید. هر پرونده جزئیات خودش را دارد و یک کتاب نمی‌تواند همه‌ی آن‌ها را پوشش دهد.
ولی کتاب کمک می‌کند بهتر بفهمید وکیل چه می‌گوید و پرسش‌های درست‌تری بپرسید. آدمی که پایه‌ی حقوقی دارد، در مشورت گرفتن و تصمیم‌گیری آگاه‌تر است.
بیشتر کتاب‌های این دسته به ماده‌های قانون ارجاع می‌دهند. اگر تا حالا متن قانون را نخوانده‌اید، اولش عجیب و خشک به نظر می‌رسد. چند تمرین ساده کمک می‌کند.
هر ماده معمولا یک شرط و یک نتیجه دارد: اگر چنین شد، چنان می‌شود. قبل از هر چیز این دو را از هم جدا کنید. بعد ببینید در ماده استثنا هم آمده است یا نه.
در متن قانونی هر واژه انتخاب شده است. تفاوت «باید» و «می‌تواند» یا «مگر» و «به‌شرط آن‌که» به‌ظاهر کوچک است، اما نتیجه را عوض می‌کند. عادت کنید کلمه‌های تعیین‌کننده را پیدا کنید.
ماده را روی یک داستان کوتاه پیاده کنید. مثلا فرض کنید دو همسایه بر سر دیوار بین خانه‌هایشان اختلاف دارند. ماده‌ی مربوط را کنار این ماجرا بگذارید و ببینید چه می‌گوید. این کار مثل تمرین ورزشی است؛ هر بار بهتر می‌شوید.
شرح خوب کنار متن قانون معنا می‌گیرد. هنگام مطالعه، متن قانون را هم باز داشته باشید تا ببینید نویسنده دقیقا به کدام ماده اشاره می‌کند و از کجا نتیجه می‌گیرد.
خواندن متن قانونی مهارت می‌خواهد. این عادت‌ها کمک می‌کند:
مطالعه‌ی این رشته ماراتن است، نه دو سرعت. کسی که هر روز کمی و با دقت بخواند، در پایان ترم جلوتر از کسی است که شب امتحان همه‌چیز را می‌خواهد.
برای اینکه هنگام خرید تصمیم سریع‌تری بگیرید، این مقایسه‌ی کوتاه را ببینید.
مخاطبش دانشجو است. فصل‌ها منظم‌اند، مفهوم‌ها از ساده به دشوار می‌روند و بیشتر وقت‌ها مثال دارد. حجمش معمولا زیاد است، چون باید همه‌ی سرفصل را پوشش دهد. اگر تازه شروع کرده‌اید، اول از این نوع بخرید.
مخاطبش داوطلب آزمون است. مطالب فشرده‌اند و پرسش‌های متعدد دارد. مثل نقشه‌ی راهی است که فقط مسیر لازم را نشان می‌دهد. نقطه‌ضعفش این است که اگر پایه نداشته باشید، توضیح کافی برای فهمیدن نمی‌دهد. پس بعد از کتاب درسی سراغش بروید، نه پیش از آن.
مخاطبش پژوهشگر و دانشجوی تحصیلات تکمیلی است. یک مسئله را عمیق باز می‌کند و به منبع‌های زیادی ارجاع می‌دهد. خواندنش سخت‌تر است، ولی برای نوشتن مقاله و پایان‌نامه ضروری است. عنوان‌هایی که با «امکان‌سنجی» یا «بررسی» شروع می‌شوند اغلب به این گروه تعلق دارند.
هیچ‌کدام از این سه بر دیگری برتری ندارد. هر کدام برای مرحله‌ای از یادگیری ساخته شده‌اند و بهترین کتابخانه‌ی شخصی معمولا از هر سه چیزی دارد.
خیلی‌ها فکر می‌کنند کتاب‌های این دسته فقط به درد وکیل و قاضی می‌خورد. اما قانون در همه‌ی بخش‌های زندگی حضور دارد. وقتی خانه اجاره می‌کنید، قرارداد کاری می‌بندید، بیمه می‌شوید یا با همسایه اختلاف پیدا می‌کنید، با قانون سروکار دارید.
کسی که مبانی را بداند، قرارداد را با دقت بیشتری می‌خواند و می‌داند چه پرسشی باید بپرسد. او لازم نیست همه‌ی ماده‌ها را حفظ کند؛ کافی است بداند مسئله‌ی او به کدام شاخه مربوط است و از چه کسی کمک بگیرد.
روزنامه‌نگار، مدیر، کارآفرین، معلم و حتی نویسنده هم می‌توانند از این کتاب‌ها بهره ببرند. مدیری که با شرکت‌ها و قراردادها کار می‌کند، از کتاب‌های تجاری و تعاونی چیز زیادی یاد می‌گیرد. معلمی که می‌خواهد بچه‌ها را با مفهوم قانون آشنا کند، از کتاب‌های مقدماتی الهام می‌گیرد.
البته باید صادق باشیم: بیشتر عنوان‌های این دسته برای دانشجو و متخصص نوشته شده و زبانی دقیق و فنی دارند. اگر خواننده‌ی عادی هستید، از کتاب‌های مقدماتی شروع کنید و کم‌کم جلو بروید. اگر یک فصل سخت بود، ناامید نشوید؛ خواندن متن فنی با تمرین آسان می‌شود.
کتاب‌های تخصصی معمولا در همه‌ی کتاب‌فروشی‌ها پیدا نمی‌شوند. یا شمارگان‌شان کم است یا فقط در اطراف دانشگاه‌ها عرضه می‌شوند. خرید آنلاین باعث می‌شود بدون رفت‌وآمد، عنوان دلخواه را جست‌وجو کنید.
در کتاب‌جم نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است. پیش از سفارش به نام ناشر، سال انتشار، ویراست و تعداد جلد توجه کنید. اگر کتابی چند ویراست دارد، با هم مقایسه‌شان کنید.
اگر عنوان دقیق کتاب را نمی‌دانید، در جست‌وجوی سایت نام درس یا موضوع را بنویسید. مثلا «حقوق تجارت» یا «حقوق جزا». نتیجه‌ها را با دقت ببینید و عنوان‌هایی را که با نیازتان می‌خواند انتخاب کنید.
برای شروع، کتاب مقدماتی درباره‌ی کلیات حقوق یا حقوق مدنی مناسب است. عنوان‌هایی که «کلیات» یا «مبانی» در نامشان دارند معمولا برای تازه‌واردها نوشته شده‌اند. صفحه‌ی هر کتاب را ببینید و سطح آن را بسنجید.
کتاب درسی مفهوم را توضیح می‌دهد و مثال می‌زند. کتاب آزمونی مطالب را خلاصه می‌کند و با تست و پرسش، آمادگی شما را می‌سنجد. بهتر است اول با کتاب درسی یاد بگیرید و بعد با کتاب آزمونی مرور کنید.
نه. سرفصل رسمی رشته‌ی خود را ببینید و فقط منابع لازم را انتخاب کنید. خرید بیش‌ازحد باعث می‌شود هیچ‌کدام را دقیق نخوانید.
چون موضوع گسترده است و نویسنده آن را در چند بخش تقسیم کرده. مثلا خانواده می‌تواند یک جلد به ازدواج و جلد دیگر به قرابت و نسب اختصاص دهد. عنوان کتاب معمولا شماره‌ی جلد را دارد.
خیر. کتاب دانش عمومی و دانشگاهی می‌دهد و مشاوره‌ی حقوقی نیست. برای هر مسئله‌ی شخصی با وکیل یا مشاور حقوقی مشورت کنید.
برای مباحث نظری، بله. برای مباحثی که به ماده‌های قانون وابسته‌اند، ویراست جدیدتر بهتر است. همیشه سال چاپ و ویراست را در صفحه‌ی کتاب ببینید.
بعضی عنوان‌ها، مثل کتاب‌های مربوط به تامین اجتماعی یا حقوق خانواده، برای کسانی که متخصص نیستند هم قابل استفاده‌اند. فقط توجه کنید که بیشتر کتاب‌ها برای دانشجو و متخصص نوشته شده‌اند و ممکن است زبان فنی داشته باشند.
مشخصات کتاب مثل ناشر، سال چاپ، تعداد صفحه و جلد در صفحه‌ی همان کتاب آمده است. اگر هنوز مطمئن نیستید، نام کتاب و ناشر را با فهرست منبع‌های درس یا آزمون خود مقایسه کنید. همچنین می‌توانید از استاد یا هم‌کلاسی‌های سال بالاتر بپرسید کدام ویراست را استفاده کرده‌اند. این کار چند دقیقه بیشتر وقت نمی‌گیرد و از خرید اشتباه جلوگیری می‌کند.
یادتان باشد که چاپ‌های مختلف یک کتاب گاهی در شماره‌ی صفحه‌ها و ترتیب فصل‌ها اندکی فرق دارند. اگر استاد شماره‌ی صفحه می‌دهد، ویراست را حتما با او هماهنگ کنید.
این رشته با دقت و صبر جلو می‌رود. کافی است شاخه‌ی مورد نظرتان را انتخاب کنید، به ویراست و جلد کتاب دقت کنید، و از پایه شروع کنید. کتاب مناسب می‌تواند مسیر یادگیری را کوتاه‌تر کند.
حالا می‌توانید کتاب‌های همین دسته را ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخه‌ی چاپی مورد نظرتان را آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود.
