پرش به محتوای صفحه

ادبیات طنز

داستان‌ها و نوشته‌هایی که با خنده حرف جدی می‌زنند؛ از طنز ادبی و هجو تا داستان‌های سرگرم‌کننده برای روزهایی که به لبخند نیاز دارید.
کتاب‌های این دسته۶۹۲ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب نیم من بوق (سلفون) نیستان

سید‌علی شجاعی

نیستان

۱۵٪۱۸۰٬۰۰۰۱۵۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موش و گربه و باقی دوستانا (نیستان)
۱۵٪۲۰۵٬۰۰۰۱۷۴٬۲۵۰تومان
جلد کتاب رزیتا خاتون‌ (طنز) نیستان

سید مهدی شجاعی

نیستان

۱۵٪۱۹۸٬۰۰۰۱۶۸٬۳۰۰تومان
جلد کتاب the complete prose

woody allen

معیار علم

۲۰٪۱٬۵۰۵٬۰۰۰۱٬۲۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آیا دلتان می خواهد:زندانبان سیاهچال بودید؟

فیونا مک‌دونالد

ترجمه‌ی محمود مزینانی

کتاب پنجره

۲۰٪۷۵٬۰۰۰۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب خیابان جینی 11 (آقای اسلاتور می شود گلادیاتور)

ریچارد دانگ ورث

ترجمه‌ی فرمهر منجزی

کتاب پنجره

۲۰٪۹۵٬۰۰۰۷۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مشت و مال با بریتانیایی ها (ژولیوس گورخر)

گری نورثفیلد

ترجمه‌ی شهلا انتظاریان

کتاب پنجره

۲۰٪۴۵۰٬۰۰۰۳۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طنزآوران جهان نمایش35 (کمدی ایرانی 2)

کاسیوس ماکسنتیوس

ترجمه‌ی اکبر غریب‌نواز

خانه فرهنگ و هنر گویا

۲۰٪۱۵۰٬۰۰۰۱۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بگذار تا بخندم...

رضا رفیع

خانه فرهنگ و هنر گویا

۲۰٪۲۲۵٬۰۰۰۱۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب لقمه های لقمانی (دفتر نخست:سعدی)

عبدالمهدی مستکین

ترجمه‌ی احمد اخوت

خانه فرهنگ و هنر گویا

۲۰٪۱۵۰٬۰۰۰۱۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طنز آوران جهان نمایش 38 (کمدی ایرانی 3)

داریوش مودبیان

ترجمه‌ی داریوش مودبیان

خانه فرهنگ و هنر گویا

۲۰٪۲۹۰٬۰۰۰۲۳۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طنزآوران جهان نمایش44 (کمدی ایرانی 5)

داریوش مودبیان

ترجمه‌ی داریوش مودبیان

خانه فرهنگ و هنر گویا

۲۰٪۳۸۵٬۰۰۰۳۰۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تفریحات سالم

عمران صلاحی

ویستار

۲۰٪۶۰۰٬۰۰۰۴۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب به خانومت سلام برسون

مصطفی مردانی

صدای معاصر

۱۰٪۵۰۰٬۰۰۰۴۵۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب داستان دنباله دار دو امتحان ـ آموزش احکام با داستان طنز (دوره 5جلدی)
۲٪۲٬۲۲۰٬۰۰۰۲٬۱۷۵٬۶۰۰تومان
جلد کتاب حاجی بابا میرغضب

اسماعیل محلاتی

ترجمه‌ی به تصیح هارون وهومن

آشیان

۲۰٪۹۵٬۰۰۰۷۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دوستان کمدی

گابور راسوو

ترجمه‌ی ساناز فلاح‌فرد

علمی و فرهنگی

۱۲٪۳۲۰٬۰۰۰۲۸۱٬۶۰۰تومان
جلد کتاب تام گیتس6-خوردنی های خیلی موثر-Extra special...
۲۰٪۷۷۰٬۰۰۰۶۱۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تام گیتس8-آره یا نه-Yes! No
۲۰٪۶۹۰٬۰۰۰۵۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تام گیتس13-ماجراهای تماشایی-Epic adventure
۲۰٪۵۹۰٬۰۰۰۴۷۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تام گیتس15-کدام هیولا-What monster
۲۰٪۶۹۰٬۰۰۰۵۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تام گیتس17-اردوی مدرسه جذاب-Spectacular school trip
۲۰٪۵۹۰٬۰۰۰۴۷۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب خانه درختی 117-The 117 storey treehouse
۲۰٪۹۰۰٬۰۰۰۷۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب خانه درختی 26-The 26 storey treehouse

Andy Griffiths

معیار علم

۲۰٪۶۰۰٬۰۰۰۴۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب خانه درختی 52-The 52 storey treehouse

Andy Griffiths

معیار علم

۲۰٪۶۰۰٬۰۰۰۴۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب به خاطر هیچ

وودی آلن

ترجمه‌ی علی موسوی

ایجاز

۲۰٪۴۰۰٬۰۰۰۳۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اورجینال-کاپیتان زیرشلواری 5 Captain Underpants
۲۰٪۳۴۰٬۰۰۰۲۷۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اورجینال-کاپیتان زیرشلواری 8 Captain Underpants
۲۰٪۴۴۰٬۰۰۰۳۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب خاطرات یک بچه چلمن 8 Diary of a Wimpy kid
۲۰٪۷۱۰٬۰۰۰۵۶۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب خاطرات یک بچه چلمن 6 Diary of a Wimpy kid
۲۰٪۶۴۴٬۰۰۰۵۱۵٬۲۰۰تومان
جلد کتاب خاطرات یک بچه چلمن 5 Diary of a Wimpy kid
۲۰٪۶۵۵٬۵۰۰۵۲۴٬۴۰۰تومان
جلد کتاب خاطرات یک بچه چلمن 3 Diary of a Wimpy kid
۲۰٪۶۳۲٬۵۰۰۵۰۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب خاطرات یک بچه چلمن 1 Diary of a Wimpy kid
۲۰٪۷۱۰٬۰۰۰۵۶۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مامان بزرگ گانگستر

دیوید ویلیامز

ترجمه‌ی مریم رفیعی

گیسا

۲۰٪۸۵۰٬۰۰۰۶۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مرد کمدی

مهدی آزاد

سبزان، آمه

۲۰٪۱۲۰٬۰۰۰۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شنا (مجموعه تکه‌های نیک)

راجر دیکین

ترجمه‌ی حسین کاظمی یزدی

کتاب‌سرای نیک

۱۰٪۲۸۰٬۰۰۰۲۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آرامش (مجموعه تکه‌های نیک)

تیم پارکس

ترجمه‌ی صبا راستگار

کتاب‌سرای نیک

۱۰٪۲۳۰٬۰۰۰۲۰۷٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کار (مجموعه تکه‌های نیک)

جوزف هلر

ترجمه‌ی فریدالدین سلیمانی

کتاب‌سرای نیک

۱۰٪۱۷۰٬۰۰۰۱۵۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب جنگ (مجموعه تکه‌های نیک)

سباستین فوکس

ترجمه‌ی حسین کاظمی یزدی

کتاب‌سرای نیک

۱۰٪۳۰۰٬۰۰۰۲۷۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اشباح (مجموعه تکه‌های نیک)

م.ر.جیمز

ترجمه‌ی حسین کاظمی یزدی

کتاب‌سرای نیک

۱۰٪۳۰۰٬۰۰۰۲۷۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب در تماشاخانه شیطان (مجموعه هشت داستان طنز از نویسندگان بزرگ جهان)

اونوره دو بالزاک

ترجمه‌ی یاسمن منو

جامی(مصدق)

۲۰٪۵۵۰٬۰۰۰۴۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب هنری آتیش پاره و پرستار لولو خورخوره

فرانچسکا سایمون

ترجمه‌ی آوا علی حسین

آرمان رشد، ابر و باد

۱۵٪۱۳۰٬۰۰۰۱۱۰٬۵۰۰تومان
جلد کتاب MEMOIRES OF THE PRINCE OF THE PUBLIC BATH:خاطرات شازده حمام (زبان اصلی)،(انگلیسی)

محمدحسین پاپلی‌یزدی

ترجمه‌ی امیرمحمد دانشمند

پاپلی، گوتنبرگ

۲۰٪۲۰۰٬۰۰۰۱۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب جزیره ی بی تربیت ها 3

شهرام شفیعی

کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

۲۰٪۹۰٬۰۰۰۷۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب خانه درختی 156-The 156 storey treehouse
۲۰٪۸۱۰٬۰۰۰۶۴۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طنز (سبیل‌شاه‌عباس) خط‌خطی
۲۰٪۷۵٬۰۰۰۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طنز (انتقام‌گازانبری‌) خط‌خطی

سحر پیر مرادی

ترجمه‌ی مینا قنواتی

خط خطی

۲۰٪۷۵٬۰۰۰۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب یک مشت جوان خوشگل موبور (خاموش)

ابراهیم سلیمی‌کوچی

خاموش

۲۰٪۵۰۰٬۰۰۰۴۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب گرفتاری‌های یک ببر خوشبخت (مس)
۲۰٪۱۰۵٬۰۰۰۸۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مگه تو مملکت شما خر نیس (عزیز‌نسین) ققنوس

عزیز نسین

ترجمه‌ی ارسلان فصیحی

ققنوس

۱۲٪۶۸۰٬۰۰۰۵۹۸٬۴۰۰تومان
جلد کتاب طنز (گردن‌دراز) خط‌خطی

سارا سعیدی

ترجمه‌ی جواد کریمی

خط خطی

۲۰٪۷۵٬۰۰۰۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طنز (مذاکره‌باخردرون) خط‌خطی

محسن رحیمی زاده

ترجمه‌ی مینا قنواتی

خط خطی

۲۰٪۷۵٬۰۰۰۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چطور یک بچه مثبت نابغه شویم (دردسرهای مکس و مالی)

دمنیک بارکر

ترجمه‌ی نلی محجوب

کتاب پنجره

۲۰٪۵۵٬۰۰۰۴۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طنزالمثل ها 1 (مجموعه ای از ضرب المثل های بامزه)

غلامرضا حیدری ابهری

شهید کاظمی، من و کتاب

۲۰٪۵۵٬۰۰۰۴۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طنزالمثل ها 3 (مجموعه ای از ضرب المثل های بامزه)

غلامرضا حیدری ابهری

شهید کاظمی، من و کتاب

۲۰٪۵۵٬۰۰۰۴۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب الاحقر فداتون

محمدعلی ابطحی

ترجمه‌ی متیس

لوح فکر

۲۰٪۵۰٬۰۰۰۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طنز (مشق‌خیس) خط‌خطی

محمدطاها آماده

خط خطی

۲۰٪۵۰٬۰۰۰۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طنز (سایکولوژیست‌وچندداستان‌دیگر) خط‌خطی
۲۰٪۵۰٬۰۰۰۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طنز (درانجمن‌خانمهای‌شیک) خط‌خطی

حمید زارعی

ترجمه‌ی مینا قنواتی

خط خطی

۲۰٪۵۰٬۰۰۰۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طنز (فیلم‌سیم‌نمایی‌) خط‌خطی

مهدی باتقوا

ترجمه‌ی مینا قنواتی

خط خطی

۲۰٪۵۰٬۰۰۰۴۰٬۰۰۰تومان

درباره‌ی ادبیات طنز

روزهایی هست که هیچ کتاب جدی‌ای به دل آدم نمی‌نشیند و فقط یک چیز می‌خواهیم: یک خنده‌ی درست‌وحسابی. اما ادبیات طنز فقط خنداندن نیست. بهترین نوشته‌های طنز آدم را می‌خندانند و چند دقیقه بعد ساکت می‌کنند، چون پشت شوخی‌شان حرفی جدی خوابیده است. دسته‌ی «ادبیات طنز» کتاب‌جم جایی است برای این نوع نوشته‌ها: مجموعه‌ی طنز، شعر طنز، حکایت و لطیفه‌ی عامیانه، نمایش‌های کمدی و حتی طراحی‌های طنزآمیز. در این صفحه می‌خوانید طنز چه انواعی دارد و برای شروع چه کتابی بردارید.

اگر دوست دارید بخندید، اگر می‌خواهید به کسی هدیه‌ی شاد بدهید، یا اگر کنجکاوید بدانید چرا بعضی نوشته‌ها این‌قدر ماندگار می‌شوند، با ما بیایید.

ادبیات طنز: خنده‌ای که فکر هم می‌کند

طنز شوخی ساده نیست. شوخی می‌خنداند و تمام می‌شود، اما طنز از خنده برای گفتن چیزی استفاده می‌کند. نویسنده‌ی طنز به رفتارهای ما، عادت‌های اجتماعی، ادعاهای بزرگ و کوچک و تناقض‌های زندگی روزمره نگاه می‌کند و آن‌ها را با زبانی بامزه نشان می‌دهد. وقتی می‌خندیم، در واقع داریم خودمان یا همسایه‌مان را می‌شناسیم.

به همین دلیل ادبیات طنز در همه‌ی فرهنگ‌ها جایگاه دارد. ملت‌ها در دوران سخت بیشتر طنز می‌خوانند، چون خنده راهی است برای تحمل مشکلات و گفتن حرف‌هایی که به‌صورت جدی گفتنشان دشوار است. در ادب فارسی هم طنز قدمتی چندصدساله دارد و هنوز هر سال کتاب‌های تازه‌ی طنز چاپ می‌شود.

طنز، هجو، فکاهی و لطیفه: فرقشان چیست؟

این واژه‌ها را معمولا به جای هم به کار می‌بریم، اما تفاوت‌های ظریفی دارند و دانستنشان به انتخاب کتاب کمک می‌کند.

طنز

طنز با هدف اصلاح یا آگاهی می‌خنداند. لحنش معمولا ظریف است و نیش دارد، ولی نیشش برای کوبیدن نیست، برای فکر کردن است. طنز خوب هیچ‌وقت فقط دنبال توهین نیست.

هجو

هجو تندتر و تیزتر است. مستقیم به یک فرد یا گروه می‌تازد و معمولا شدیدتر از طنز است. بسیاری از خوانندگان ترجیح می‌دهند کتاب‌هایی بخوانند که لحنشان مهربان‌تر باشد.

فکاهی

فکاهی بیشتر برای سرگرمی است. هدف اصلی خنداندن است و پیام اجتماعی جدی ندارد یا کمرنگ است. لطیفه، جوک و حکایت‌های خنده‌دار در این گروه می‌گنجند.

لطیفه و حکایت عامیانه

این‌ها میراث دهان‌به‌دهان مردم‌اند. کتابی مثل «دلقک‌ها و حکایت‌های عامیانه» که زیرعنوانش لطیفه، طنز و فکاهی است، این شاخه را در خود جمع کرده است.

البته مرز این‌ها همیشه روشن نیست و نویسنده‌ها در یک کتاب می‌توانند هم طنز بنویسند، هم فکاهی، هم گاهی هجو. فقط بدانید که وقتی کتابی را برمی‌دارید، اسمش به شما نشان می‌دهد چه قولی می‌دهد.

انواع کتاب در ادبیات طنز

وقتی می‌گوییم ادبیات طنز، فقط مجموعه‌ی مقاله‌ی طنز به ذهنمان نیاید. این دسته چند قالب دارد.

مجموعه‌ی نوشته‌های طنز

شکل رایج‌تر: نویسنده چند قطعه‌ی کوتاه می‌نویسد و در یک کتاب جمع می‌کند. عنوان‌هایی مثل «بدون لهجه خندیدن» و «هنوز نفهمیدی به این می‌گویند کتاب؟» از همین نوع‌اند. عنوان دوم خودش یک شوخی با خواننده است.

شعر طنز

گاهی طنز در قالب شعر می‌آید و قافیه و وزن به خنده کمک می‌کنند. کتاب «مشکل حکایتی ست» که در پرانتزش «شعر طنز» آمده، نمونه‌ی این شاخه است. برای دیدن شعر بیشتر می‌توانید دسته‌ی شعر معاصر را هم بگردید.

طنز تصویری و طراحی

بعضی طنزها با خط و تصویر گفته می‌شوند. عنوان «طراحی‌های یک ذهن طنزپرداز» از همین جنس به نظر می‌رسد و اگر به کارتون و تصویر علاقه دارید، می‌تواند جذاب باشد. برخی عنوان‌ها هم مثل «طنز (مذاکره با خردرون)» و «طنز (دو تفنگدار ناشی)» با اسم طنز شروع می‌شوند و ظاهرا در مجموعه‌ی خاصی جای دارند. جزئیات را در صفحه‌ی هر کتاب ببینید.

نمایش کمدی

خنده روی صحنه هم حالی دارد. کتابی با عنوان «طنزآوران جهان نمایش ۲۴» که زیرعنوانش نمایش در چین از دوران کهن تا دوران نو با چهار کمدی است، نشان می‌دهد که نمایش‌نامه‌های کمدی هم در این دسته جا دارند. برای دیدن نمایش‌نامه‌های بیشتر به دسته‌ی نمایشنامه و فیلمنامه سر بزنید.

روایت‌های اجتماعی و شعار

کتابی با عنوان «یک روایت معتبر درباره شعارهای طنز ایام انقلاب» به شعارهای طنزآمیز یک دوره‌ی تاریخی می‌پردازد. اگر به تاریخ اجتماعی از دریچه‌ی طنز علاقه دارید، این نوع کتاب‌ها جالب‌اند. ما درباره‌ی محتوای آن قضاوتی نمی‌کنیم و خواننده باید خودش با نگاه باز بخواند.

طنز در ادب فارسی: ریشه‌ها و راه‌ها

طنز در ادبیات فارسی سابقه‌ی طولانی دارد. از حکایت‌های قدیمی که مردم برای هم تعریف می‌کردند تا نوشته‌های روزنامه‌ای که در سده‌ی اخیر رواج پیدا کرد، طنز همیشه در کنار ادبیات جدی جریان داشته است. در روزنامه‌ها ستون‌های طنز پرخواننده بوده و بسیاری از نویسنده‌ها با طنز شناخته شده‌اند.

یک ویژگی طنز فارسی، بازی با زبان است. جناس، ایهام، بازی با لهجه‌ها و ضرب‌المثل‌ها و استفاده از زبان محاوره در نوشته، از ابزارهای رایج است. عنوان «بدون لهجه خندیدن» هم شاید به همین بازی با زبان و لهجه اشاره داشته باشد، هرچند مطمئن نیستیم و باید توضیح خود کتاب را بخوانید.

بخش دیگری از میراث طنز فارسی، حکایت‌های عامیانه است: قصه‌هایی که نسل به نسل نقل شده‌اند و اغلب قهرمانی زیرک یا ساده‌لوح دارند. این‌ها هنوز هم برای خانواده‌ها سرگرمی خوبی هستند.

ادبیات طنز برای چه کسانی است؟

جواب کوتاه: برای همه. اما می‌شود چند خواننده‌ی معمول را شناخت.

دانشجویی که بعد از امتحان می‌خواهد ذهنش را خالی کند، کارمندی که در راه رفت‌وآمد دنبال کتاب سبک است، مادری که می‌خواهد قبل از خواب چند صفحه بخندد، و نوجوانی که هنوز به کتاب عادت نکرده و می‌خواهد با چیز کوتاه و شاد شروع کند. طنز برای همه‌ی این‌ها کاربرد دارد. کتاب‌های طنز معمولا کوتاه‌اند و می‌شود هر بار یک قطعه خواند، پس برای کسانی که وقت کمی دارند مناسب‌اند.

البته درک طنز هم به سلیقه و فرهنگ بستگی دارد. چیزی که برای یکی خنده‌دار است، شاید برای دیگری نباشد. اگر می‌خواهید هدیه بدهید، سلیقه‌ی گیرنده را بسنجید.

از کجا شروع کنیم؟ راهنمای انتخاب کتاب طنز

سؤال همیشگی این است که کدام کتاب را اول بخوانم. چند راهنمایی ساده بدهیم.

  1. اگر تازه‌کار هستید، از مجموعه‌های کوتاه شروع کنید. کتابی که قطعه‌های مستقل دارد، اگر یکی‌اش را دوست نداشتید، بقیه‌اش را می‌توانید بخوانید.
  2. اگر به شعر علاقه دارید، شعر طنز را امتحان کنید.
  3. اگر تصویر دوست دارید، سراغ طنز تصویری و طراحی بروید.
  4. اگر دنبال خنده‌ی خانوادگی هستید، حکایت‌ها و لطیفه‌های عامیانه انتخاب خوبی‌اند.
  5. اگر به تئاتر علاقه دارید، به نمایش‌نامه‌های کمدی نگاه کنید.

پیش از خرید، مشخصات هر کتاب را در صفحه‌ی خودش بخوانید. عنوان و توضیحات به شما نشان می‌دهد نوشته طنز است، فکاهی یا چیز دیگر. و اگر کتابی برایتان جذاب بود، از نام نویسنده و ناشر هم برای پیدا کردن کتاب‌های مشابه استفاده کنید.

طنز ایرانی یا طنز جهانی؟

خواننده‌ها گاهی می‌پرسند طنز ایرانی بخوانند یا ترجمه. هر دو را امتحان کنید، چون هر کدام ذائقه‌ی خودش را دارد. طنز ایرانی با فرهنگ، زبان و مثل‌های ما می‌خواند و حس نزدیکی می‌دهد. شوخی‌هایش را بی‌واسطه می‌فهمیم. طنز جهانی چشم‌انداز تازه می‌آورد و نشان می‌دهد دیگران به چه چیزهایی می‌خندند.

ترجمه‌ی طنز کار سختی است، چون شوخی‌ها اغلب به زبان و فرهنگ مبدأ بستگی دارند. مترجم خوب باید راهی پیدا کند که شوخی به فارسی هم بامزه باشد. برای همین، کیفیت ترجمه در کتاب طنز مهم‌تر از خیلی از ژانرهای دیگر است. اگر امکان دارد، از مشخصات کتاب بفهمید مترجم کیست و چند صفحه‌ی اول را بخوانید.

کتاب «طنزآوران جهان» با عنوان نمایش‌اش، سراغ طنز و کمدی در فرهنگ‌های دیگر رفته است. اگر می‌خواهید با طنز فرهنگ‌های دیگر آشنا شوید، این‌جور کتاب‌ها فرصت خوبی هستند. رمان‌های ترجمه‌شده‌ی دیگر را هم می‌توانید در دسته‌ی رمان خارجی ببینید و رمان‌های ایرانی را در دسته‌ی رمان ایرانی.

طنز و مرز احترام

طنز خوب همیشه یک خط ظریف دارد: بین خنداندن و آزار دادن. نویسنده‌ی خوب به آدم‌ها نمی‌خندد؛ با آن‌ها می‌خندد. طنزی که فقط دنبال تحقیر باشد، زود کهنه می‌شود. طنزی که ضعف‌های ما را نشان می‌دهد ولی مهربان است، سال‌ها می‌ماند.

برای خواننده هم مهم است که طنز را بی‌طرفانه بخواند. اگر کتابی درباره‌ی موضوعی حساس، مثل سیاست یا اجتماع، شوخی می‌کند، لازم نیست با همه‌ی حرف‌هایش موافق باشید. می‌توانید بخوانید، بخندید و نظر خودتان را داشته باشید. کتاب‌جم در این باره موضع نمی‌گیرد و فقط عنوان‌ها را معرفی می‌کند.

ادبیات طنز برای روزهای بد

یکی از قشنگ‌ترین کارهای طنز این است که در روزهای بد کنار آدم می‌ماند. وقتی خسته‌اید، وقتی اخبار ناراحتتان کرده، وقتی روزتان خوب نگذشته، چند صفحه‌ی خنده‌دار مثل یک استراحت کوچک است. البته کتاب طنز درمان افسردگی یا اضطراب نیست و اگر مشکلی جدی دارید باید با متخصص صحبت کنید. اما به‌عنوان یک همراه سبک و شاد، جایگاه خودش را دارد.

پیشنهاد ما: یک کتاب طنز کوچک را همیشه در دسترس داشته باشید. کنار تخت، در کیف یا روی میز کار. هر وقت لازم شد، یک قطعه‌ی کوتاه بخوانید و لبخند بزنید. این عادت ساده هزینه‌ای ندارد و اثر خوشی دارد.

چطور کتاب طنز بخوانیم تا بیشتر لذت ببریم؟

خواندن طنز هم فوت‌وفن دارد. اول این‌که پشت سر هم زیاد نخوانید. طنز مثل شیرینی است؛ کم‌کم بخورید تا لذتش بماند. اگر هر روز یکی دو قطعه بخوانید، بیشتر می‌خندید تا وقتی که ده قطعه را پشت هم ببلعید.

دوم، بلند بخوانید. طنز با صدا زنده می‌شود. اگر با خانواده یا دوستان جمع هستید، بگذارید یکی قطعه‌ای را بلند بخواند. لحن و مکث‌ها بخشی از شوخی‌اند و وقتی بلند خوانده شوند، خنده‌ی جمعی به راه می‌افتد.

سوم، به شوخی‌های پنهان دقت کنید. بعضی جمله‌های طنز فقط وقتی درک می‌شوند که کمی فکر کنید. اگر از اول نخندیدید، عجله نکنید و دوباره بخوانید.

ادبیات طنز به عنوان هدیه

کتاب طنز هدیه‌ی خوبی است، به شرط این‌که گیرنده را بشناسید. برای کسی که حس شوخ‌طبعی دارد، کتاب طنز هدیه‌ی خوشایندی است. برای کسی که جدی و رسمی است، کتابی با طنز ملایم‌تر انتخاب کنید. عنوان‌های جذاب مثل «هنوز نفهمیدی به این می‌گویند کتاب؟» می‌توانند هدیه‌ی بامزه‌ای برای دوستی باشند که کتاب دوست ندارد.

اگر می‌خواهید هدیه‌ای برای کودک یا نوجوان بخرید، پیش از خرید به مشخصات کتاب دقت کنید تا زبان و محتوا برای سن او مناسب باشد. نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.

اشتباه‌های رایج هنگام انتخاب کتاب طنز

انتظار خنده‌ی بی‌وقفه

هیچ کتاب طنزی هر صفحه‌اش شما را نمی‌خنداند. بعضی قطعه‌ها قوی‌ترند و بعضی ضعیف‌تر. با این انتظار سراغ کتاب بروید.

خلط طنز و هجو

اگر طنز ملایم می‌خواهید، مراقب باشید کتابی با لحن تند و هجوآمیز برنمی‌دارید. توضیحات و مشخصات کتاب کمک می‌کند.

ندیدن مترجم

در طنز ترجمه‌شده، مترجم نقش بزرگی دارد. نامش را در صفحه‌ی کتاب ببینید.

خرید هدیه بدون شناخت گیرنده

طنز سلیقه‌ای است. پیش از هدیه دادن، ذائقه‌ی گیرنده را بسنجید.

نویسنده‌ی طنز چگونه می‌خنداند؟ ابزارهای کار

پشت هر قطعه‌ی خنده‌دار، کار دقیقی هست که خواننده معمولا نمی‌بیند. اگر این ابزارها را بشناسید، هم بیشتر لذت می‌برید و هم شوخی‌های پنهان را راحت‌تر پیدا می‌کنید.

اغراق

نویسنده چیزی معمولی را آن‌قدر بزرگ می‌کند که خنده‌دار شود. صف طولانی نانوایی می‌شود سفر یک‌ساله، و یک اشتباه کوچک به فاجعه‌ی ملی تبدیل می‌شود. اغراق به ما اجازه می‌دهد از بیرون به موقعیت نگاه کنیم.

تضاد و غافلگیری

جمله با جدیت شروع می‌شود و ناگهان به جای دیگری می‌رسد. غافلگیری یکی از قدیمی‌ترین منبع‌های خنده است. جمله‌ای که انتظار دارید فلسفی تمام شود، با یک ماجرای پیش‌پاافتاده پایان می‌یابد.

تقلید و نقیضه

نویسنده لحن رسمی یک اداره، یک سخنرانی یا یک نامه‌ی اداری را تقلید می‌کند و آن را در موقعیتی به کار می‌برد که به آن نمی‌خورد. تفاوت لحن و موضوع خنده می‌آورد.

سادگی ظاهری

گاهی راوی خودش را ساده‌لوح یا بی‌خبر جا می‌زند و خواننده خیلی زودتر از او حقیقت را می‌فهمد. این فاصله بین آنچه راوی می‌گوید و آنچه خواننده می‌فهمد، خنده می‌سازد.

بازی با کلمه

کلمه‌های هم‌صدا، ضرب‌المثل‌های وارونه و عنوان‌هایی که چند معنا دارند از همین ابزارند. عنوان «فوت و فان» هم با بازی دو کلمه‌ی هم‌آهنگ ساخته شده است. وقتی عنوان کتابی شما را به لبخند آورد، می‌توانید حدس بزنید نویسنده اهل بازی با زبان است.

اگر بعد از خواندن این فهرست، دفعه‌ی بعد که کتاب طنز خواندید به این ابزارها توجه کنید، احتمالا متوجه می‌شوید نویسنده کجا اغراق کرد، کجا غافلگیرتان کرد و کجا به شما چشمک زد.

چرا می‌خندیم؟ نگاهی ساده به خنده

خنده یکی از ساده‌ترین و در عین حال پیچیده‌ترین رفتارهای انسان است. نمی‌خواهیم وارد نظریه‌های علمی شویم که مطمئن نیستیم، ولی چیزی که همه تجربه کرده‌ایم این است که خنده‌ی مشترک آدم‌ها را به هم نزدیک می‌کند. وقتی دو نفر به یک شوخی می‌خندند، یعنی جهان را شبیه هم می‌بینند.

ادبیات طنز از همین ویژگی استفاده می‌کند. نویسنده به ما می‌گوید «تو هم این را دیده‌ای، مگر نه؟» و ما با خنده جواب می‌دهیم «آره». همین حس همدلی، دلیل بخش بزرگی از محبوبیت کتاب‌های طنز است. آدم در طنز می‌بیند که تنها نیست، و مشکلاتش، شرمنده‌شدن‌هایش و اشتباه‌هایش مشترک است.

پس اگر خواندن یک کتاب طنز شما را به یاد چیزی از زندگی خودتان انداخت و با صدای بلند خندیدید، بدانید این خنده معنایی دارد: نویسنده توانسته گوشه‌ای از تجربه‌ی مشترک را درست نشان بدهد.

طنز در جمع: خواندن با دوستان و خانواده

یکی از لذت‌های کتاب طنز این است که می‌شود آن را با دیگران خواند. در دورهمی خانوادگی، در سفر یا حتی در استراحت محل کار، یک نفر قطعه‌ای را بلند می‌خواند و بقیه گوش می‌دهند. این کار حس خوبی می‌سازد و بحث‌های قشنگی راه می‌اندازد.

اگر می‌خواهید این تجربه را امتحان کنید، کتابی با قطعه‌های کوتاه و مستقل انتخاب کنید. هر کس هر بار یک قطعه بخواند. از حکایت‌ها و لطیفه‌های عامیانه هم برای بچه‌ها و بزرگترها می‌شود استفاده کرد؛ چون همه با آن‌ها آشنایند و هر کس می‌تواند نسخه‌ی خودش را هم اضافه کند.

برای مهمانی‌ها هم کتاب طنز بهانه‌ی خوبی برای شروع گفت‌وگوست. اگر کتاب بامزه‌ای روی میز باشد، مهمان‌ها به آن دست می‌زنند و قطعه‌ای می‌خوانند. این کتاب‌ها معمولا مثل دکور، ولی از نوع خوب آن، عمل می‌کنند.

برنامه‌ی یک ماه طنز‌خوانی

اگر می‌خواهید این کتاب‌ها را وارد زندگی روزمره‌تان کنید، این برنامه‌ی ساده را امتحان کنید.

  1. هفته‌ی اول: یک مجموعه‌ی کوتاه و سبک بردارید و هر شب فقط یک قطعه بخوانید.
  2. هفته‌ی دوم: سراغ شعر طنز بروید. شعر را بلند بخوانید و ببینید قافیه چطور خنده می‌سازد.
  3. هفته‌ی سوم: حکایت‌ها و لطیفه‌های عامیانه را با خانواده بخوانید و هر کس یک لطیفه‌ی خودش را اضافه کند.
  4. هفته‌ی چهارم: یک کتاب طنز تصویری یا نمایش کمدی را امتحان کنید و ببینید کدام قالب بیشتر به دلتان نشست.

در پایان ماه، می‌دانید چه نوع طنزی سلیقه‌ی شما را بهتر می‌سازد و می‌توانید کتاب بعدی را با اطمینان بیشتری انتخاب کنید.

طنز برای نوجوان‌ها و اولین کتاب‌خوانی

برای نوجوانی که هنوز به کتاب علاقه ندارد، طنز یکی از بهترین راه‌های شروع است. کتاب کوتاه و خنده‌دار تحملش آسان است و نوجوان را از ترس کتاب‌های قطور نجات می‌دهد. اگر نوجوانی در خانه دارید که می‌گوید «من کتاب‌خوان نیستم»، کتاب طنزی با قطعه‌های کوتاه به او پیشنهاد کنید و فشار نیاورید.

البته مراقب باشید محتوا با سن او هماهنگ باشد. بعضی طنزها برای بزرگسال نوشته شده‌اند و ممکن است شوخی‌هایی داشته باشند که برای نوجوان مناسب نیست. پیش از خرید توضیحات کتاب را بخوانید. اگر کتاب را خودتان قبل از او بخوانید، اطمینان بیشتری دارید.

ادبیات طنز در کنار جستار، نقد و رمان

ادبیات طنز جزیره‌ی جداافتاده‌ای نیست. بسیاری از رمان‌ها لحن طنز دارند، بسیاری از جستارها با شوخی حرف جدی می‌زنند و در نقد ادبی هم بحث درباره‌ی طنز و شوخی جایگاه ثابتی دارد. اگر بعد از خواندن چند کتاب طنز دوست داشتید عمیق‌تر شوید، می‌توانید به دسته‌ی جستار و ناداستان ادبی سر بزنید که نوشته‌های شخصی و نکته‌بین در آن فراوان است. اگر می‌خواهید بدانید طنز را چطور تحلیل می‌کنند، دسته‌ی نقد و نظریه ادبی در انتظار شماست. و اگر رمانی با ته‌مایه‌ی شاد و لطیف می‌خواهید، به دسته‌ی رمان عاشقانه هم بروید.

در قفسه‌ی بزرگ‌تر ادبیات، طنز کنار شعر و داستان و نمایش می‌نشیند و با آن‌ها گفت‌وگو می‌کند. همین ارتباط باعث می‌شود خواننده‌ی طنز به‌مرور خواننده‌ی ادبیات به معنای وسیع‌تر هم بشود.

یک نکته‌ی مهم دیگر: خواندن طنز هوش و دقت هم می‌خواهد. شوخی خوب را باید فهمید و این فهمیدن، نوعی هم‌کاری ذهنی با نویسنده است. برای همین است که خواننده‌های طنز اغلب خوانندگان دقیقی هستند.

و اگر هنوز مطمئن نیستید از کدام قالب شروع کنید، به یاد داشته باشید که همه‌ی این انتخاب‌ها برگشت‌پذیرند. کتابی که دوست نداشتید را کنار می‌گذارید و کتاب دیگری برمی‌دارید. لازم نیست هر کتاب را تا آخر بخوانید؛ در طنز، بی‌رحم بودن با کتاب‌های ناجور اشکالی ندارد. زندگی برای خواندن چیزهایی که خوشمان نمی‌آید، بیش از حد کوتاه است. مهم این است که در نهایت به کتابی برسید که با آن بخندید.

پرسش‌های پرتکرار

ادبیات طنز با کتاب خنده‌دار معمولی چه فرقی دارد؟

ادبیات طنز معمولا پیامی هم دارد و با خنده به مسائل اجتماعی، فرهنگی یا انسانی اشاره می‌کند. کتاب فکاهی بیشتر برای سرگرمی است. البته مرزشان همیشه روشن نیست.

برای شروع کدام کتاب طنز مناسب است؟

مجموعه‌های کوتاه با قطعه‌های مستقل انتخاب خوبی‌اند، مثل «بدون لهجه خندیدن». اگر به شعر علاقه دارید، شعر طنز را امتحان کنید.

آیا کتاب طنز برای نوجوان مناسب است؟

بسیاری از کتاب‌های طنز مناسب نوجوان‌ها هستند، اما محتوای همه‌شان یکسان نیست. پیش از خرید، مشخصات و توضیحات کتاب را بخوانید تا مطمئن شوید با سن و شرایط او جور است.

طنز ایرانی بخوانم یا ترجمه؟

هر دو. طنز ایرانی به فرهنگ خودمان نزدیک‌تر است و طنز ترجمه‌شده دید تازه می‌دهد. در طنز ترجمه‌شده به کیفیت ترجمه توجه کنید.

شعر طنز هم در این دسته هست؟

بله، مثلا کتابی مثل «مشکل حکایتی ست» که شعر طنز است.

قیمت و موجودی کتاب‌ها ثابت است؟

قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. برای آخرین وضعیت، صفحه‌ی خود کتاب را ببینید.

می‌توانم نسخه‌ی چاپی را آنلاین سفارش بدهم؟

بله، نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.

جمع‌بندی

ادبیات طنز راهی است برای خندیدن و فکر کردن، برای تحمل روزهای سخت و لذت بردن از روزهای خوب. از مجموعه‌های کوتاه تا شعر طنز، از حکایت‌های عامیانه تا نمایش کمدی، این دسته قالب‌های متنوعی دارد. کتابی را انتخاب کنید که به سلیقه‌ی شما و گیرنده‌ی هدیه بخورد و از لبخندهایی که می‌آورد لذت ببرید. اگر می‌خواهید دسته‌های بزرگ‌تر را هم ببینید، به دسته‌ی ادبیات و داستان سر بزنید.

حالا می‌توانید کتاب‌های ادبیات طنز را ببینید و نسخه‌ی چاپی مورد نظرتان را آنلاین سفارش دهید.