توسعه فردی
جیمز کلییر
ترجمهی فرزانه حاجخلیلی، سیدایوب کوکبی
میلکان
آستین کلئون
ترجمهی سامان شاهینپور
سیته
اسپنسر جانسون
ترجمهی صدیقه ابراهیمی
دایره
رودولف درایکورس برنیس برونیا گرونوالد فلوی چایلدرز پیر
ترجمهی حمید علیزاده روحی
دانژه
جیمز کلییر
ترجمهی فرزانه حاجخلیلی، سیدایوب کوکبی
میلکان
آستین کلئون
ترجمهی سامان شاهینپور
سیته
اسپنسر جانسون
ترجمهی صدیقه ابراهیمی
دایره
رودولف درایکورس برنیس برونیا گرونوالد فلوی چایلدرز پیر
ترجمهی حمید علیزاده روحی
دانژه
هر کسی گاهی به این نقطه میرسد که حس میکند میتواند بهتر باشد: بهتر تصمیم بگیرد، بهتر کار کند، بهتر با خودش کنار بیاید یا خلاقتر فکر کند. کتابهای توسعه فردی برای همین نقطه نوشته شدهاند. در این صفحه میبینید توسعه فردی دقیقا چه معنی دارد، کتابهای این دسته چه مهارتهایی را پوشش میدهند، چطور از میان عنوانهای پرشمار کتاب درست را انتخاب کنید و چطور کتاب را به تغییر واقعی تبدیل کنید.
پیش از ادامه یک نکتهی صادقانه: کتاب میتواند ایده، ابزار و انگیزه بدهد، اما جای درمان روانشناختی نیست. اگر مشکل جدی دارید، با یک متخصص صحبت کنید. نسخهی چاپی کتابها را میتوانید آنلاین سفارش بدهید و مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش است.
توسعه فردی یعنی تلاش آگاهانه برای رشد خودتان: مهارتها، شیوهی فکر کردن، عادتها و رابطهها. این تعریف ساده است، اما در عمل بسیاری از چیزها را زیر این عنوان میگذارند و بعضیشان بیشتر شعارند تا کمک. بنابراین بهتر است اول روشن کنیم مرز چیست.
توسعه فردی به معنای خوب کلمه، شناخت نقطهی فعلی، تعیین یک مقصد واقعبینانه و برداشتن قدمهای کوچک و مداوم است. نه وعدهی معجزه، نه مقایسه با دیگران و نه سرزنش خود. کتابی که در این چارچوب بگنجد، حتی اگر ساده باشد، کمک میکند. کتابی که فقط جملههای پرشور دارد و ابزاری نمیدهد، شاید یک روز حالتان را بهتر کند اما چیزی از آن نماند.
وقتی فهرست کتابهای این دسته را با دقت میبینید، متوجه میشوید بیشترشان به چند مهارت مشخص میپردازند. دانستن این مهارتها به شما کمک میکند بدانید دنبال چه چیزی هستید.
کتابهایی که به فکر خلاق میپردازند، به شما نشان میدهند چطور از راهحلهای عادی فراتر بروید. عنوانهایی مثل «خلاقیت: فکر کردن خارج از جعبه» و «منش خلاق» به همین موضوع نزدیکاند. اگر در کارتان با مسئلههای تازه روبهرو میشوید، این نوع کتاب میتواند مفید باشد.
هر روز چندین تصمیم میگیریم و بعضی از آنها بزرگاند. کتابهایی مثل «مهارت حل مسأله و تصمیم گیری» به این نیاز میپردازند. اگر معمولا در انتخاب مردد میمانید یا بعد از تصمیم پشیمان میشوید، به این نوع توجه کنید.
بعضی کتابها دربارهی نوع شخصیتاند. عنوان «درون گرای آگاه» با عبارت «شش گام برای کامیابی افراد درون گرا» نشان میدهد مخاطبش کسانی هستند که خودشان را درونگرا میدانند و میخواهند از ویژگیشان بهتر استفاده کنند.
کتابهایی که دربارهی هدفگذاری و طراحی زندگیاند، سؤال بزرگتری میپرسند: چه میخواهم و چطور به آن برسم؟ عناوینی مثل «صفر تا صد» با عبارت «ساخت یک زندگی ایده آل» و «زندگی تو به تدریج آغاز می شود، وقتی…» از همین خانوادهاند.
بخشی از توسعه فردی به موضوع کار و ثروت مربوط است. «مایه دارهای خودساخته» از نامش پیداست که به روایت و نگاه کسانی میپردازد که مسیر مالی خود را خودشان ساختهاند.
بخش دیگری از این دسته به نوجوانان و تربیت مربوط است. «نوجوان درخشان» با عنوان فرعی «برای روان درمان گران، معلم های مدرسه و مشاورین» و «طلوع من قهرمان» به این فضا نزدیکاند. عبارت فرعی اولی نشان میدهد مخاطبش بیشتر متخصصان و مربیاناند و اگر والدین میخواهند این کتاب را بخرند، بهتر است اول توضیحات را بخوانند.
این سؤال بسیار مهم است و جواب صادقانهاش میتواند شما را از خرید بینتیجه نجات بدهد. مشکل معمولا از کتاب نیست، از رابطهی ما با کتاب است. چند دلیل رایج را ببینید.
خبر خوب این است که همهی این مشکلها حلشدنیاند. در بخشهای بعد راههایش را میگوییم.
اگر میخواهید بدانید کدام کتاب برای شروع مناسب است، به جای جستوجوی «بهترین کتاب»، این سه سؤال را از خودتان بپرسید.
یک ترکیب شروع ساده: یک کتاب مهارتمحور که بتوانید همین هفته تمرینهایش را شروع کنید، به علاوهی یک کتاب الهامبخش برای روزهایی که انگیزهتان کم است. بیشتر از این لازم نیست.
برای اینکه حسی از این قفسه پیدا کنید، چند عنوان را مرور میکنیم. دربارهی هر کتاب فقط از روی نامش حرف میزنیم و برای جزئیات باید صفحهی خود کتاب را ببینید.
قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود و هر عنوان صفحهی مستقل خودش را دارد.
بسیاری از کتابهای توسعه فردی، صریح یا ضمنی، برای آدمهای برونگرا نوشته شدهاند: بیشتر حرف بزن، شبکهسازی کن، پررنگتر باش. کسی که درونگراست ممکن است بعد از خواندن چنین کتابی حس کند اشکالی در او هست. این حس درست نیست. درونگرایی ضعف نیست، سبک است.
اگر درونگرا هستید، به دنبال کتابهایی بروید که به ویژگیهای شما احترام میگذارند و راههایی متناسب با آن میدهند. عنوانی مثل «درون گرای آگاه» با عبارت «شش گام برای کامیابی افراد درون گرا» از نامش پیداست که با همین نیت نوشته شده است. اگر با این ویژگیها در ارتباط بودید، شاید بخواهید به دستهی خودشناسی و ذهنآگاهی هم سر بزنید.
در میان کتابهای توسعه فردی، خلاقیت جای ویژهای دارد. بسیاری از خریدارها دنبال کتابی هستند که به آنها یاد بدهد چطور «متفاوت» فکر کنند. چند نکتهی کلی که در بیشتر کتابهای خلاقیت تکرار میشود، از این قرار است.
اول اینکه خلاقیت فقط برای هنرمندان نیست. مهندس، معلم، فروشنده و مادر خانه هم هر روز با مسئلههای تازه روبهرو میشوند. دوم اینکه خلاقیت معمولا با محدودیت و تمرین رشد میکند، نه فقط با الهام. سوم اینکه ترس از اشتباه دشمن آن است. «خلاقیت: فکر کردن خارج از جعبه» از نامش پیداست که به همین موضوع، یعنی بیرون آمدن از قالبهای ذهنی، میپردازد. «منش خلاق» هم از عنوانش برمیآید که خلاقیت را به عنوان یک ویژگی شخصیتی بررسی میکند.
اگر میخواهید خلاقیت را تمرین کنید، یک راه ساده این است که هر روز یک مسئلهی کوچک را از سه راه مختلف حل کنید و یادداشت بردارید. این تمرین ساده در طول چند هفته نگاهتان را تغییر میدهد.
بیشتر ما تصمیمگیری را یاد نگرفتهایم، فقط عمل کردهایم. کتابهایی مثل «مهارت حل مسأله و تصمیم گیری» یک قدم به عقب میروند و این پرسش را میپرسند: اگر بخواهیم آگاهانه تصمیم بگیریم، چه مراحلی داریم؟
روشهای سادهای که در چنین کتابهایی معمولا آمده، از این جنس است: مسئله را دقیق تعریف کن، گزینهها را بنویس، برای هر گزینه نتیجهی محتمل را بررسی کن، تصمیم بگیر و بعدا مرور کن. اینها ساده به نظر میرسند اما وقتی روی کاغذ میآیند، از تصمیمهای احساسی و عجولانه جلوگیری میکنند. اگر تصمیم بزرگی پیش رو دارید، خواندن یک کتاب در این زمینه و تمرین با تصمیمهای کوچکتر، ارزش وقت گذاشتن دارد.
بخش زیادی از خریدارها با هدف پیشرفت شغلی یا مالی سراغ این دسته میآیند. عنوانی مثل «مایه دارهای خودساخته» از نامش پیداست که به این فضا نزدیک است. چنین کتابهایی معمولا داستان آدمها را روایت میکنند و میکوشند از دل آن درس بگیرند.
چند احتیاط مفید است. اول، داستان موفقیت دیگران راهنماست، نه ضمانت. شرایط، زمان و شانس در هر مسیر نقش دارند. دوم، کتاب پول و کار هرگز جای مشاورهی مالی یا حقوقی نیست. اگر قصد سرمایهگذاری یا تصمیم بزرگ مالی دارید، با متخصص مشورت کنید. سوم، بین پیشرفت و رفاه فرق بگذارید. گاهی مهمترین پیشرفت، بهتر شدن تعادل کار و زندگی است، نه فقط درآمد بیشتر.
نوجوانی و جوانی زمان مناسبی برای شروع این مسیر است، چون عادتها هنوز شکل نگرفتهاند. اگر برای نوجوانی کتاب میخرید، چند نکته را در نظر بگیرید. کتاب باید زبان ساده و مثال نزدیک به دنیای او داشته باشد. اگر کتاب برای متخصصان و مشاوران نوشته شده است، مثل کتابی که عنوان فرعی «برای روان درمان گران، معلم های مدرسه و مشاورین» دارد، خود نوجوان شاید بهتر است سراغ آن نرود و والدین یا مربی آن را مطالعه کنند.
بهترین کار این است که بگذارید نوجوان خودش انتخاب کند. کتابی که خودش برداشته باشد، بیشتر احتمال دارد بخواند. میتوانید چند گزینه را کنار هم بگذارید و بگذارید او انتخاب کند. در دستهی روانشناسی کودک و نوجوان هم کتابهایی هست که بیشتر به خانوادهها خطاب میکنند.
یکی از خوانندهها تعریف میکرد که سالها کتاب توسعه فردی میخرید و میخواند و هیچ چیزی در زندگیاش عوض نمیشد. تا اینکه یک روز به جای خریدن کتاب بعدی، یک دفتر کوچک خرید و هر شب فقط یک جمله نوشت: «امروز چه کار کوچکی انجام دادم که از دیروز بهتر بود؟» میگفت بعد از سه ماه، این دفتر بیشتر از همهی کتابها او را تغییر داد.
این را نه برای این میگوییم که کتاب بیفایده است، بلکه برای اینکه یادآوری کنیم کتاب توسعه فردی وقتی کار میکند که به عمل تبدیل شود. اگر کتابی میخرید، کنارش یک دفتر بگذارید.
هدیه دادن کتاب توسعه فردی ظرافت لازم دارد، چون ممکن است گیرنده آن را نشانهی این بداند که «تو ایراد داری». راه امن این است که کتابی هدیه بدهید که به یک مهارت مشخص و مثبت مربوط است، مثل خلاقیت یا تصمیمگیری. کتابهایی مثل «خلاقیت: فکر کردن خارج از جعبه» یا «منش خلاق» حس دخالت کمتری میدهند.
برای دانشجوی سال آخر یا کسی که تازه کارش را شروع کرده، کتابهای دربارهی حل مسئله و پیشرفت شغلی هدیهی خوبی هستند. برای دوستی که به تازگی دورانی سخت را گذرانده، کتابهای سبکتر و الهامبخش مناسبتر است. و اگر مطمئن نیستید، بگذارید خود گیرنده انتخاب کند.
اگر میخواهید کتاب توسعه فردیتان واقعا به کار بیاید، این برنامهی ساده را با شرایط خودتان تغییر بدهید. هدف این است که در شش هفته، یک کتاب و یک عادت را به هم گره بزنید.
یک مهارت مشخص را برگزینید و یک کتاب دربارهی آن بردارید. بنویسید چرا این مهارت را میخواهید و اگر در آن پیشرفت کنید، زندگیتان چه فرقی میکند. این نوشته انگیزهی روزهای سخت شما خواهد بود.
هر روز بیست دقیقه بخوانید و بعد از هر فصل یک تمرین کوچک انجام بدهید. اگر کتاب تمرین ندارد، خودتان از هر فصل یک کار عملی بیرون بکشید. مثلا از یک کتاب خلاقیت، هر روز پنج ایدهی ساده دربارهی یک مسئله بنویسید.
یادداشتهای سه هفتهی گذشته را بخوانید. چه چیزی جواب داده؟ چه چیزی نه؟ اگر تمرینی به درد نخورد، کنار بگذارید و تمرینی را که کار کرده، بیشتر کنید.
حالا فقط همان یک یا دو عادتی را که کار کرده ادامه بدهید. به خودتان جایزهی کوچک بدهید. و اگر دلتان خواست، کتاب بعدی را انتخاب کنید. این بار میدانید چه چیزی میخواهید و چطور از کتاب استفاده کنید.
گاهی یک کتاب کافی نیست و ترکیب چند کتاب بهتر جواب میدهد. چند ترکیب پیشنهادی را ببینید. البته اینها فقط پیشنهادند و میتوانید بر اساس سلیقهی خودتان تغییرشان بدهید.
این ترکیبها را میتوانید به تدریج بسازید. لازم نیست همه را یکجا بخرید. نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید و مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش است.
یک خوانندهی آگاه، حد توسعه فردی را هم میداند. این کتابها نمیتوانند بیعدالتی اجتماعی، مشکلهای اقتصادی ساختاری یا بیماریهای روانی را حل کنند. اگر شرایط بیرونی سخت است، خود را سرزنش نکنید و فکر نکنید فقط با تلاش بیشتر همه چیز درست میشود. بعضی چیزها فراتر از ارادهی فردی است.
همچنین هر توصیهای برای هر کسی مناسب نیست. اگر توصیهای در کتاب با شرایط شما نمیخواند، آن را کنار بگذارید و سراغ توصیهی دیگر بروید. کتاب خوب شما را از خودتان جدا نمیکند، بلکه ابزار میدهد تا خودتان انتخاب کنید. و اگر کتابی احساس بدی در شما ایجاد کرد، مثلا حس شکست یا ناتوانی، آن را کنار بگذارید. رشد نباید با سرزنش همراه باشد.
یکی از راههای ماندگار کردن تغییر، همراه داشتن است. اگر با یک دوست یک کتاب را همزمان بخوانید و هفتهای یک بار دربارهاش حرف بزنید، احتمال ادامه دادن خیلی بیشتر میشود. حتی یک گروه کوچک سهنفره کافی است. هر نفر تمرین این هفتهاش را میگوید و بقیه بازخورد میدهند.
این همراهی هم انگیزه میدهد و هم مسئولیتپذیری میآورد. وقتی میدانید هفتهی بعد باید دربارهی پیشرفتتان حرف بزنید، بیشتر تلاش میکنید. اگر همراهی پیدا نکردید، دفتر یادداشت هم میتواند جای یک همراه را بگیرد: هر شب چند خط بنویسید و هفتهای یک بار آن را بخوانید.
یکی از تصمیمهای عملی هنگام خرید، طول کتاب است. کتاب کوتاه و فشرده، مثل کتابهای مجموعهی «لب مطلب»، برای کسی که وقت کم دارد یا میخواهد یک موضوع را سریع بشناسد مناسب است. کتاب بلندتر فرصت میدهد مثال بیشتر ببینید، تمرین کاملتر انجام بدهید و با یک ایده مدت طولانیتری بمانید.
اگر تازهکارید، از کتاب کوتاه شروع کنید. تمام کردن یک کتاب کوچک حس موفقیت میدهد و انگیزه را برای کتاب بعدی نگه میدارد. بعد از چند کتاب کوتاه میتوانید سراغ کتابهای بلندتر بروید. کتابهای چندجلدی و مجموعههای شمارهدار، مثل «شاه کلید ۹»، بیشتر به درد کسانی میخورند که میخواهند مدتی طولانی با یک نویسنده یا یک نگاه همراه شوند.
مهمتر از طول کتاب، تناسب آن با وقت و روحیهی شماست. کتابی که هر شب ده صفحه از آن میخوانید و تمرینش را انجام میدهید، از کتابی که بلند و عالی است ولی روی میز میماند، ارزشمندتر است.
یک کتاب کوتاه و عملی دربارهی مهارتی که بیشتر به آن نیاز دارید. مثلا اگر در تصمیمگیری مشکل دارید، کتاب تصمیمگیری. اگر خلاقیت میخواهید، یک کتاب خلاقیت.
اثر آن به این بستگی دارد که با کتاب چه میکنید. کتابی که فقط خوانده شود، معمولا اثر کمی دارد. کتابی که همراه با تمرین و یادداشت خوانده شود، تأثیر بیشتری میگذارد.
روانشناسی یک دانش است و توسعه فردی بیشتر جنبهی عملی و کاربردی دارد. اگر به مبانی علمی علاقه دارید، به دستهی روانشناسی عمومی نگاه کنید. اگر دنبال تمرین و مهارت هستید، توسعه فردی مناسبتر است.
نزدیک به هماند، اما یکی نیستند. کتاب انگیزشی بیشتر بر شور و انگیزه تکیه دارد. توسعه فردی معمولا مهارت و روش هم میدهد. برای نمونههای انگیزشی، دستهی کتابهای انگیزشی را ببینید.
بله. بعضی عنوانها مخصوص آنها نوشته شدهاند، مثل «درون گرای آگاه». پیش از خرید توضیحات را بخوانید.
نه. کتاب ابزار میدهد اما مشاور و روانشناس میتواند شرایط شخصی شما را بشناسد. اگر مشکل جدی دارید، به متخصص مراجعه کنید.
قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود. برای دیدن اطلاعات دقیق، صفحهی همان کتاب را باز کنید.
توسعه فردی سفری است که هر روز یک قدم برمیدارید. کتاب میتواند راهنما باشد، اما راه را خودتان میروید. اگر یک چیز را از این صفحه به خاطر بسپارید، این باشد: یک مهارت را انتخاب کنید، یک کتاب بخوانید و یک تمرین کوچک را هر روز انجام بدهید.
حالا میتوانید به دیدن کتابهای همین دسته بروید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخهی چاپی دلخواهتان را آنلاین سفارش بدهید. دستهی مادر، روانشناسی و موفقیت، هم موضوعهای نزدیک دیگری دارد.