محاسن المجالس

کتاب محاسن‌المجالس تنها اثر باقی‌مانده از ابن‌العریف است. محمدجعفر معین‌فر (معین) به این کتاب مقدمه و توضیحات اضافه کرده و آن را به فارسی ترجمه کرده است. دکتر محمدجعفر معین‌فر در سال 1313 در ایران متولد شد. او مدرک لیسانس زبان و ادبیات انگلیسی را از دانشگاه تهران کسب کرد و برای ادامه‌ی تحصیل به فرانسه رفت. معین‌فر دیپلم زبان‌شناسی و دکترای ادبیات و علوم انسانی را از دانشگاه پاریس گرفت. همچنین مدتی در دانشگاه نوشاتل سوئیس در رشته‌ی ادبیات تحصیل کرد و دومین مدرک دکترایش را به دست آورد. احمد ابن محمد ابن العریف فقیه و عارف اهل اندلس بود. او در قرن یازدهم قمری در اندلس متولد شد که آن زمان تحت حکومت مسلمانان بود. ابن‌العریف در زمان شکوه اندلس پا به جهان گذاشت؛ اما خانواده‌اش فقیر بودند و او ناچار بود از کودکی کار کند. ابن‌العریف مدتی شاگرد بافنده بود؛ اما از آنجا که از هر کاری جز قرائت و حفظ قرآن و مطالعه بیزار بود، نتوانست تحمل کند. در نهایت پدرش با تحصیلش موافقت کرد. او به تحصیل قرآن و فقه و حدیث پرداخت. پس از آن‌که تحصیلاتش به اتمام رسید، به آموزش این علوم مشغول شد. ابن‌العریف به عنوان قاری حاذق قرآن، شاعری بااستعداد و فقیه شناخته می‌شود. علاوه‌براین تذکره‌نویسان او را عارفی توصیف کرده‌اند که از کرامات الهی بهره داشت. کتاب محاسن‌المجالس تنها کتابی است که از ابن‌العریف باقی مانده است. این کتاب کتابی کم‌حجم اما مملو از نکات و آموزه‌های مهم است. او این کتاب را در همان فرمی نوشته که کتاب علل‌المقالات خواجه عبدالله انصاری نوشته شده است. ابن‌العریف در این کتاب، عرفان و طریقت را تعریف و به کمک آیات قرآنی، احادیث و منطق تحلیل کرده است.