معنای متن:پژوهشی در علوم قرآن (دین و فرهنگ)

این کتاب در واقع محصول تدریس مؤلف در موضوع علوم قرآنی برای دانشجویان دانشگاه قاهره است که در مدت کوتاهی پس از انتشار، توجه و اعتنای بسیاری از قرآن‌پژوهان و منتقدان مسلمان و حتی پاره‌ای از مستشرقان را به خود جلب کرد. ابوزید در این مهم‌ترین و اساسی‌‌ترین کتاب خود، کوشیده است مباحث رایج علوم قرآنی را از منظری تازه و با نگرش و ذهنیت امروزی ببیند. مراد از «نگرش و ذهنیت امروزی، تمامی ابزارها و روش‌ها و علوم شناخته شدة بشری است که امروزه در اختیار داریم؛ بنابراین، کتاب حاضر از یک سو کتابی سنتی است، یعنی هم به موضوعی کهن در میراث اسلامی می‌پردازد و هم مواد و مصالح اصلی آن عمدتاً متون و نظریات تدوین یافته در سنت گذشتة ماست. از سوی دیگر اما، این کتاب را می‌توان اثری نواندیشانه و جدید به شمار آورد؛ بدین معنا که می‌کوشد با به کارگیری نظریه‌های متن شناختی و روش‌های متن پژوهی، قرائتی تازه از علوم قرآن به دست دهد. مهم‌ترین نظریة طرح شده در کتاب حاضر، پیوند متن و واقعیت است که ابوزید آن را بر هر متن ممتازی مانند شاهکارهای ادبی، از جمله قرآن، صادق می‌داند. دکتر نصر حامد ابوزید (2010-1943) استاد پیشین ادبیات عرب و علوم قرآنی در دانشگاه قاهره و همچنین استاد فقید کرسی مطالعات اسلامی در دانشگاه لیدن هلند و از معروف‌ترین نواندیشان دینی مصر بود که با این کتاب خود نقطة عطفی در پژوهش‌های قرآنی (و مکتب ادبی تفسیر) ایجاد کرد. پاره‌ای از دیدگاه‌های وی در نقد آثار گذشتگان و نیز گفتمان رایج دینی در جهان اسلام، جنجالی‌ترین دادگاه و ماجرای فکری ـ‌ مطبوعاتی جهان عرب را طی سال‌های 1996-1992 پدید آورد.