دفترهای فلسفی لنین تسویه حساب فلسفی وی با گذشته ای است که طی آن تحت تاثیر دیدگاه های فلسفی رهبران عقیدتی بین الملل دوم، به ویژه پلخانف، بود: جهشی است عظیم در اندیشه رهبری سیاسی و انقلابی که برای نخستین بار با منطق هگل روبرو می شود و نظراتی را بیان می کند که با نظرات ارتدکسی غالب بر مارکسیست های آن دوره به شدت متضاد است.