“عرفان و رندی در شعر حافظ” اثری است به قلم شیوای “داریوش آشوری”، که بارها مورد تجدید چاپ قرار گرفته است. این اثر نگرشی جدید و با تکیه بر مفاهیم و راهبردهای علوم انسانی، اندیشه و جهان بینی لسان الغیب را مورد کند و کاو قرار داده و از این جهت، از جایگاه ویژه ای در میان حافظ پژوهان و دوست داران خواجه ی شیراز برخوردار است. این اثر که در گذشته با نام “هستی شناسی حافظ” منتشر شده بود، اکنون با همان زمینه و درون مایه منتها در نور تامل و اندیشه ی بیشتر و تحقیق و پژوهش گسترده تر در اختیار خوانندگان قرار گرفته است. مهم ترین هدف این تحقیق، به تصویرکشیدن پیوند میان “عرفان و رندی در شعر حافظ” است و “داریوش آشوری” تلاش می کند تا منطق راهنمای نمادها و تعابیری که در اشعار حافظ به کار رفته را به خواننده بنمایاند. “داریوش آشوری” کتاب “عرفان و رندی در شعر حافظ” را در چهار بخش کلی تنظیم نموده که بخش نخست آن با عنوان “بنیاد های انسان شناسی صوفیانه” به بررسی اسطوره و سرنمون، علی الخصوص در ادیان ابراهیمی می پردازد. بخش دوم که “مطالعه ی میان متنی” نام گرفته گزیده هایی از “کشف الاسرار” و “مرصاد العباد” ارائه می کند و پس از آن “دو مکتب تاویلی” را زیر ذره بین می برد. در بخش سوم کتاب “عرفان و رندی در شعر حافظ”، “داریوش آشوری” شعر و عرفان را تجزیه و تحلیل می کند و تفاسیری “از تصوف زاهدانه به تصوف شاعرانه” و “از شعر صوفیانه به شعر رندانه” ارائه می کند. بخش چهارم اثر، “عرفان و رندی در دیوان حافظ” نام گرفته و “داریوش آشوری” در این بخش به مطالعه ی درون متنی اثر ورود می کند.