کارگران دریا حماسۀ دریاست و نبرد انسان با طبیعت سرکش، حماسۀ دلدادگی است و از‌خود‌گذشتگی. ژیلیات، قهرمان داستان، دریانوردی است منزوی با رفتار و اعمالی چنان شگفت‌انگیز که جزیره‌نشینان وی را «ژیلیات جادوگر» می‌‏خوانند و چون از تباری ناشناخته است، وی را پسر شیطان می‏‌دانند و بر این باورند که هرگونه بیماری را درمان می‏‌کند و هر مشکلی را می‏‌گشاید. حال آنکه وی انسانی است بس دانا و باهوش و سخت‌کوش، و چندان عاطفی است که در راه رسیدن به معشوق درگیر پیکاری سهمگین با دریا می‏‌شود، با خشم امواج می‏‌ستیزد و به اعماق می‏‌رود و بر موجودات وحشتناکش چیره می‏‌شود.