کنجکاوی بچهها پایان ندارد: ستارهها از کجا آمدهاند؟ قلب چطور کار میکند؟ در جنگل چه جانورهایی زندگی میکنند؟ دانشمندان بزرگ چه کشف کردند؟ کتابهایی که از نشر ایدهپردازان(هفتچنار) در کتابجم ثبت شده، از روی عنوانشان دقیقا به همین پرسشها میپردازند. صادقانه بگوییم: فعلا عنوانهای کمی از این ناشر در کتابجم هست. اما همین چند عنوان یک رشتهی روشن را نشان میدهند: دانشنامههای موضوعی دربارهی کیهان، بدن انسان، دانشمندان و جانوران جنگل. در این صفحه یک راهنما نوشتهایم: این نوع کتابها به درد چه کسی میخورند، چطور انتخابشان کنید و چطور از آنها بیشترین استفاده را ببرید.
هر جا چیزی را از روی دادهی کتابجم نمیدانستیم، حدس نزدهایم.
انتشارات ایدهپردازان(هفتچنار) در کتابجم چه دارد؟
در دادهی کتابجم، همهی عنوانهای این ناشر بخشی از یک رشتهی دانشنامهایاند. موضوعهایی که از عنوانها برمیآید:
- اسرار کیهان: ستارهها، سیارهها و فضا.
- بدن انسان: اندامها و کارکرد آنها.
- دانشمندان بزرگ: زندگی و کشفهای دانشمندان.
- شکارچیان جنگل: جانورانی که در جنگل زندگی و شکار میکنند.
بعضی موضوعها با دو نوع جلد ثبت شدهاند: جلد شومیز، که نرم و سبک است، و جلد سلفون، که روکش براق دارد و در برابر رطوبت و دستهای کوچک مقاومتر است.
این کتابها در کتابجم در دستههای رمان خارجی، زندگینامه و خاطرات و پزشکی و سلامت عمومی قرار گرفتهاند. از روی عنوانها روشن است که اینها دانشنامهاند و دستهبندیشان بیشتر به ترجمه بودن و موضوع هر جلد برمیگردد. نامهایی مثل رابین کرود، دیوید برنی، ژاکلین فورتی و ریچارد واکر در فهرست نویسندهها دیده میشوند؛ نویسندههایی که کتابهای علمی مصور برای خوانندههای جوان نوشتهاند.
چرا عنوانهای ایدهپردازان(هفتچنار) کم است؟
فهرست کتابجم از منبعهایی ساخته میشود که هر روز بررسی میشوند. اگر کتابی از یک ناشر در این منبعها نباشد، در کتابجم هم دیده نمیشود. پس کم بودن عنوانها یعنی فعلا همینقدر به منبعهای ما رسیده. اگر جلد تازهای از این رشته به منبعها برسد، بدون اینکه کسی دستی ثبتش کند، به همین صفحه اضافه میشود.
دانشنامهی مصور چیست و چرا برای بچهها مفید است؟
دانشنامهی مصور کتابی است که یک موضوع را با تصویرهای فراوان و متنهای کوتاه توضیح میدهد. هر صفحه یا هر دو صفحه معمولا به یک زیرموضوع میپردازد: مثلا یک سیاره، یک اندام بدن یا یک جانور. تصویرها نقش اصلی را دارند و متن، توضیح و جزئیات را اضافه میکند.
این نوع کتاب برای بچهها چند فایده دارد:
- یادگیری با چشم: بچهها با دیدن تصویر سریعتر و ماندگارتر یاد میگیرند.
- خواندن آزاد: لازم نیست کتاب از اول تا آخر خوانده شود. بچه میتواند هر صفحهای را که دوست دارد باز کند.
- پاسخ به کنجکاوی: وقتی بچه پرسشی دارد، میشود با هم در دانشنامه دنبال جواب گشت.
- واژههای علمی: بچه با واژههای درست علمی آشنا میشود، که بعدها در مدرسه به کارش میآید.
- عادت مطالعه: بچههایی که رمان را دوست ندارند، گاهی عاشق دانشنامهها میشوند.
کتابهای ایدهپردازان(هفتچنار) برای چه سنی مناسب است؟
دادهی کتابجم گروه سنی دقیق این کتابها را نمیگوید. بهطور کلی، دانشنامههای مصور موضوعی برای چند گروه به کار میآیند:
- کودکان دبستانی: که تصویرها را دوست دارند و با کمک بزرگترها متنها را میخوانند.
- نوجوانها: که خودشان متن را میخوانند و برای تحقیقهای مدرسه از آن استفاده میکنند.
- بزرگسالان کنجکاو: که میخواهند یک موضوع علمی را سریع و تصویری مرور کنند.
برای دانستن گروه سنی دقیق هر جلد، توضیح صفحهی همان کتاب را بخوانید.
کیهان: پنجرهای به آسمان
کمتر بچهای هست که به آسمان شب نگاه کند و نپرسد آن بالا چه خبر است. کتابهایی دربارهی کیهان به این پرسش پاسخ میدهند: خورشید چیست، سیارهها چطور میچرخند، ماه چرا شکلش عوض میشود، کهکشان چیست و فضانوردها در فضا چه میکنند.
چند پیشنهاد برای اینکه خواندن کتاب کیهان تجربهای فراموشنشدنی شود:
- کتاب را به بیرون ببرید: در یک شب صاف، با هم به آسمان نگاه کنید و آنچه در کتاب دیدهاید را پیدا کنید.
- ماه را دنبال کنید: یک ماه هر شب شکل ماه را نقاشی کنید و با توضیح کتاب مقایسه کنید.
- مدل بسازید: با توپهای کوچک یک منظومهی شمسی ساده بسازید.
- پرسشها را بنویسید: پرسشهایی که کتاب جواب نداد را یادداشت کنید و بعدا دنبالشان بگردید.
بدن انسان: آشنایی با خودمان
کتابهایی دربارهی بدن انسان به بچهها کمک میکنند بفهمند بدنشان چطور کار میکند: قلب چطور خون را میفرستد، ریهها چه میکنند، غذا کجا میرود و استخوانها چطور بدن را نگه میدارند. این شناخت پایهای برای مراقبت از سلامت است.
چند فعالیت ساده:
- ضربان قلب: با هم ضربان قلب را پیش و پس از دویدن بشمارید و توضیح کتاب را بخوانید.
- اسکلت: استخوانهایی که میشود از روی پوست حس کرد را پیدا کنید و نامشان را در کتاب ببینید.
- غذای سالم: بعد از خواندن دربارهی گوارش، دربارهی غذاهای سالم حرف بزنید.
کتابهای علمی دربارهی بدن، جای پزشک را نمیگیرند. اما بچهای که بدنش را میشناسد، با پزشک هم راحتتر حرف میزند.
دانشمندان بزرگ: الگوهایی برای کنجکاوی
کتابهایی دربارهی دانشمندان بزرگ به بچهها نشان میدهند که کشفهای بزرگ کار آدمهای واقعی بوده: آدمهایی که کنجکاو بودند، شکست خوردند و دوباره تلاش کردند. این کتابها معمولا زندگی دانشمند را با کشف اصلیاش همراه میکنند.
پس از خواندن دربارهی یک دانشمند، از بچهها بپرسید:
- این دانشمند چه پرسشی داشت؟
- برای پیدا کردن جواب چه کرد؟
- اگر تو جای او بودی، چه آزمایشی میکردی؟
- امروز چه پرسشی داری که دوست داری جوابش را پیدا کنی؟
جانوران جنگل: دنیای شکار و بقا
کتابهایی دربارهی شکارچیان جنگل، بچهها را با زنجیرهی غذایی و شیوههای بقای جانوران آشنا میکنند: اینکه چرا بعضی جانوران رنگ استتار دارند، چطور شکار میکنند و چطور از خودشان دفاع میکنند. بچههایی که حیوانها را دوست دارند، معمولا ساعتها با چنین کتابی سرگرم میشوند.
بعد از خواندن، میشود به باغوحش یا موزهی تاریخ طبیعی رفت، یا مستندهای حیات وحش را با هم دید و با کتاب مقایسه کرد.
شومیز یا سلفون: کدام جلد را انتخاب کنیم؟
در فهرست این ناشر، بعضی موضوعها با دو نوع جلد آمدهاند. فرقشان:
- شومیز: جلد نرم، سبکتر و معمولا ارزانتر. برای بچههای بزرگتر که مراقب کتاباند مناسب است.
- سلفون: جلد با روکش براق، مقاومتر در برابر رطوبت، لک و دستهای کوچک. برای بچههای کوچکتر، کتابخانهی مدرسه یا هدیه مناسبتر است.
قیمت دقیق هر نوع را در صفحهی همان کتاب ببینید؛ قیمت روز هر روز بهروز میشود.
چطور کتابهای نشر ایدهپردازان(هفتچنار) را پیدا کنیم؟
- صفحهی ناشر: همهی عنوانهای موجود اینجاست.
- جستوجوی موضوع: موضوعی مثل کیهان یا بدن انسان را جستوجو کنید تا کتابهای مشابه از ناشرهای دیگر را هم ببینید.
- به نوع جلد دقت کنید: اگر یک موضوع دو بار در فهرست آمده، احتمالا دو نوع جلد است.
- دوباره سر بزنید: موجودی هر روز بررسی میشود و جلدهای تازه خودبهخود اضافه میشوند.
چطور با بچهها دانشنامه بخوانیم؟
دانشنامه را نباید مثل کتاب قصه از صفحهی اول تا آخر خواند. بهترین روش، خواندن بازیگوشانه و همراه با گفتوگوست. چند پیشنهاد برای پدر و مادرها و مربیها:
- بگذارید بچه انتخاب کند: کتاب را باز کنید و بگذارید بچه صفحهای را که تصویرش جذبترش کرده انتخاب کند.
- اول تصویر، بعد متن: چند دقیقه فقط به تصویر نگاه کنید و از بچه بپرسید چه میبیند. بعد متن را با هم بخوانید.
- پرسشهای باز بپرسید: به جای «این چیه؟» بپرسید «فکر میکنی این چطور کار میکند؟».
- کوتاه نگه دارید: پانزده دقیقه با تمرکز بهتر از یک ساعت با خستگی است.
- به زندگی وصل کنید: اگر دربارهی ماه خواندید، شب ماه را نشانش دهید. اگر دربارهی قلب خواندید، دستش را روی سینهاش بگذارید.
- جواب ندانستن ایرادی ندارد: اگر بچه پرسشی کرد که جوابش را نمیدانید، بگویید «بیا با هم پیدا کنیم». این بزرگترین درس علم است.
دانشنامه و تحقیق مدرسه
بچههای دبستانی و نوجوانها خیلی وقتها برای مدرسه تحقیق مینویسند: دربارهی یک سیاره، یک اندام بدن، یک دانشمند یا یک جانور. دانشنامهی مصور منبع خوبی برای شروع است. چند پیشنهاد برای یاد دادن تحقیق به بچهها:
- با پرسش شروع کنید: تحقیق خوب با یک پرسش روشن شروع میشود، مثلا «چرا مریخ قرمز است؟».
- یادداشت با کلمههای خودت: به بچه یاد بدهید جملههای کتاب را رونویسی نکند، بلکه با زبان خودش بنویسد.
- تصویر بکشد: کشیدن یک تصویر از روی کتاب، یادگیری را عمیقتر میکند.
- منبع را بنویسد: از همان کودکی یاد بگیرد که بنویسد اطلاعاتش را از کجا آورده.
- چند منبع: کنار دانشنامه، از کتاب درسی و منبعهای دیگر هم استفاده کند.
این عادتها پایهی مهارت پژوهشاند که بچه تا دانشگاه و بعد از آن به کارش میآید.
ساختن کتابخانهی علمی کوچک در خانه
یک قفسهی کوچک کتاب علمی در خانه میتواند جای خیلی از پرسشهای بیجواب را پر کند. چند پیشنهاد برای ساختن آن:
- موضوعهای متنوع: آسمان، زمین، بدن، جانوران، گیاهان و دانشمندان. هر موضوع یک کتاب کافی است.
- در دسترس بچه: قفسه را در ارتفاعی بگذارید که بچه خودش بتواند کتاب بردارد.
- کتاب را با تجربه همراه کنید: یک ذرهبین، یک دوربین دوچشمی کوچک یا یک کرهی جغرافیایی کنار کتابها بگذارید.
- بهمرور اضافه کنید: هر بار که بچه به موضوع تازهای علاقهمند شد، یک کتاب دربارهاش اضافه کنید.
- جلد مقاوم برای کوچکترها: برای بچههای کوچکتر، جلدهای سلفون عمر بیشتری دارند.
بچهای که در خانهاش کتاب علمی در دسترس دارد، کنجکاویاش را خودش دنبال میکند، بی آن که همیشه منتظر جواب بزرگترها باشد.
علم برای بزرگسالان هم هست
دانشنامههای مصور فقط برای بچهها نیستند. بسیاری از بزرگسالان هم از ورق زدن یک کتاب تصویری دربارهی کیهان یا بدن انسان لذت میبرند. این کتابها راهی سریع برای مرور چیزهایی است که شاید سالها پیش در مدرسه خواندهایم و فراموش کردهایم. خواندن آنها همراه با فرزند، فرصتی است که پدر و مادر هم دوباره یاد بگیرند و کنار هم کنجکاو باشند.
آزمایشهای سادهی خانگی همراه با دانشنامه
علم با دیدن و انجام دادن بهتر یاد گرفته میشود. چند آزمایش ساده و بیخطر که میشود کنار خواندن دانشنامه با بچهها انجام داد:
- روز و شب: با یک چراغ قوه و یک توپ در اتاق تاریک نشان دهید که چرا روز و شب داریم. چراغ خورشید است و توپ زمین.
- سایه و زمان: یک چوب را در آفتاب بگذارید و در ساعتهای مختلف روز طول سایهاش را علامت بزنید.
- ریهها: از بچه بخواهید نفس عمیق بکشد و ببیند سینهاش چطور بالا میآید، بعد توضیح کتاب دربارهی ریهها را بخوانید.
- حسها: با چشم بسته چند خوراکی را بچشد یا چند شیء را لمس کند و حدس بزند.
- استتار: چند کاغذ رنگی روی یک پسزمینهی همرنگ بگذارید و ببینید کدام زودتر دیده میشود. این همان رازی است که جانوران جنگل برای پنهان شدن از آن استفاده میکنند.
همیشه آزمایشها را با نظارت بزرگترها انجام دهید. هدف خوش گذراندن و یاد گرفتن است، نه خطر کردن.
کتاب علمی ترجمه: به چه دقت کنیم؟
از روی نام نویسندهها، کتابهای این رشته ترجمهاند. در کتاب علمی ترجمهشده، چند نکته اهمیت دارد:
- واژههای علمی درست: ترجمهی خوب برای اصطلاحهای علمی از برابرهای رایج فارسی استفاده میکند، همانهایی که بچه در مدرسه هم میبیند.
- واحدها: در کتابهای خارجی گاهی واحدهایی مثل مایل یا پوند آمده. ببینید در ترجمه به واحدهای آشنا مثل کیلومتر و کیلوگرم برگردانده شدهاند یا نه.
- تاریخ چاپ اصلی: علم پیش میرود. بعضی اطلاعات، بهخصوص دربارهی فضا، ممکن است از زمان چاپ اصلی تغییر کرده باشد.
- نام مترجم: در صفحهی هر کتاب ببینید و اگر مترجم را میشناسید، به کارش اعتماد کنید.
هیچکدام از این نکتهها دلیل نخریدن نیست؛ فقط کمک میکنند آگاهانهتر انتخاب کنید و اگر بچه پرسشی پرسید، بدانید کجا را باید دوباره بررسی کرد.
دانشنامه برای هدیه
- برای بچهای که عاشق ستارههاست: دانشنامهی کیهان.
- برای بچهای که حیوانها را دوست دارد: دانشنامهی جانوران جنگل.
- برای نوجوانی که به پزشکی علاقه دارد: دانشنامهی بدن انسان.
- برای بچهی کنجکاو و پرسشگر: کتاب دانشمندان بزرگ.
- برای کتابخانهی مدرسه: چند جلد با جلد سلفون.
خرید کتاب انتشارات ایدهپردازان(هفتچنار) از کتابجم
صفحهی ناشر را باز کنید، عنوانهای موجود را ببینید و روی هر کدام بزنید تا به صفحهی خودش بروید. قیمت روز و وضعیت موجودی آنجا آمده است. کتاب را به سبد اضافه کنید و نسخهی چاپی را آنلاین سفارش دهید.
پرسشهای پرتکرار
این ناشر چه نوع کتابی دارد؟
در دادهی کتابجم، عنوانهای این ناشر دانشنامههای مصور موضوعیاند، دربارهی کیهان، بدن انسان، دانشمندان و جانوران جنگل.
چرا این کتابها در دستهی رمان خارجی آمدهاند؟
دستهبندی بیشتر به ترجمه بودن کتابها برمیگردد. از روی عنوانها روشن است که اینها دانشنامهاند، نه رمان.
این کتابها برای چه سنی است؟
گروه سنی دقیق در دادهی ما نیست. توضیح صفحهی هر کتاب را ببینید. بهطور کلی دانشنامههای مصور برای کودک دبستانی تا نوجوان مناسباند.
فرق شومیز و سلفون چیست؟
شومیز جلد نرم ساده است و سلفون جلدی با روکش براق که مقاومتر است.
چرا فقط چند کتاب از این ناشر هست؟
فعلا همین تعداد به منبعهای ما رسیده. جلدهای تازه خودبهخود اضافه میشوند.
قیمت کتابها چطور تعیین میشود؟
قیمت هر کتاب از منبع خوانده میشود و هر روز بهروز میشود.
جمعبندی: ایدهپردازان(هفتچنار)، دانشنامه برای ذهنهای کنجکاو
این ناشر فعلا در کتابجم فهرست کوچکی دارد، اما فهرستی با هدفی روشن: دانشنامههای مصوری که به پرسشهای بزرگ بچهها دربارهی آسمان، بدن، دانشمندان و طبیعت پاسخ میدهند. اگر دنبال کتابی هستید که کنجکاوی فرزندتان را زنده نگه دارد، این صفحه را ببینید و گاهبهگاه سر بزنید.
عنوانهای موجود را همینجا ببینید و نسخهی چاپی کتاب دلخواهتان را آنلاین سفارش دهید. قیمت و موجودی هر روز بهروز میشود.