چرا مردم یک روستا برای باران آیین خاصی دارند؟ چرا یک افسانهی قدیمی هنوز در شکل یک تبلیغ تلویزیونی زنده است؟ چرا ما مهمانی را اینطور برگزار میکنیم و همسایهی ما در کشوری دیگر آنطور؟ اینها سؤالهایی است که رشتهی مردمشناسی سالهاست با آنها سروکار دارد. نشر انسان شناسی یکی از ناشرهایی است که در کتابجم با کتابهایی در همین حوزه دیده میشود. این صفحه برای کسی است که نام انتشارات انسان شناسی را دیده و میخواهد بداند کتابهایش دربارهی چیست و چطور وارد این دنیا شود.
از همین ابتدا بگوییم: در حال حاضر عنوانهای ثبتشده از این ناشر در کتابجم بسیار کم است و فعلا عنوانی موجود نیست. پس این صفحه بیشتر راهنمایی است برای شناخت حوزهی مردمشناسی، اسطوره و نقد فرهنگی، و برای انتخاب کتاب درست در این زمینه.
نشر انسان شناسی در کتابجم: وضعیت امروز
کتابجم کاتالوگ خود را از سایت ناشرها و کتابفروشیها میسازد و قیمت و موجودی هر کتاب را هر روز دوباره میسنجد. عنوانی که از نشر انسان شناسی ثبت شده، در دستهی مردمشناسی و فرهنگ عامه قرار گرفته و موضوعش اسطورهشناسی و نقد فرهنگی است. همین نشان میدهد خریدار این صفحه احتمالا دانشجو، پژوهشگر یا خوانندهای کنجکاو است که دوست دارد فرهنگ روزمره را عمیقتر بفهمد.
ما دربارهی تاریخچه، شهر یا مدیران این ناشر چیزی نمینویسیم، چون اطلاعات مطمئنی از آن نداریم. آنچه اینجا میخوانید بر پایهی فهرست کتابجم و شناخت عمومی این رشته است. هر عنوان تازهای که از این ناشر ثبت شود، خودبهخود در همین صفحه نمایش داده میشود.
مردمشناسی چیست و چرا خواندنش جذاب است؟
مردمشناسی، به بیان ساده، مطالعهی انسان در زندگی جمعیاش است: اینکه آدمها چطور با هم زندگی میکنند، چه باورهایی دارند، چه آیینهایی برگزار میکنند، چه میخورند، چه میپوشند و چطور جهان را معنا میکنند. این رشته از مطالعهی جامعههای دور و کوچک شروع شد، اما امروز به همان اندازه به شهرهای بزرگ، فضای مجازی، مد، غذا و ورزش هم میپردازد.
جذابیت این رشته در نگاه آن است. مردمشناس سعی میکند چیزهایی را که برای ما عادی است، غریبه ببیند و دوباره بپرسد چرا. وقتی این نگاه را یاد بگیرید، یک مهمانی خانوادگی، یک مراسم عزا یا حتی صف نانوایی دیگر برایتان همان صحنهی معمولی نیست؛ پر از معنا و قاعدههای ناگفته است.
کتابهای این حوزه برای کسانی که رشتهی علوم اجتماعی میخوانند منبع درسیاند، اما برای خوانندهی عمومی هم پنجرهای تازه به دنیا باز میکنند. لازم نیست متخصص باشید تا از یک کتاب خوب مردمشناسی لذت ببرید.
اسطورهشناسی: افسانههای قدیمی در زندگی امروز
یکی از شاخههای پرطرفدار این حوزه اسطورهشناسی است. بسیاری اسطوره را با داستانهای قدیمی خدایان و قهرمانان یکی میدانند. اما اسطورهشناسی امروز فقط به گذشته نگاه نمیکند. سؤالش این است که چرا انسان به داستانهایی نیاز دارد که جهان را توضیح دهند، و این داستانها امروز در چه شکلهایی ادامه پیدا کردهاند.
قهرمان فیلمهای پرفروش، شخصیتهای تبلیغات، داستانهایی که دربارهی موفقیت تعریف میکنیم، حتی قصههایی که یک شهر دربارهی گذشتهی خودش میگوید؛ همه را میشود با ابزار اسطورهشناسی خواند. کتابی که اسطوره را بهمثابه نقد فرهنگی بررسی میکند، معمولا همین کار را انجام میدهد: اسطوره را ابزاری برای فهم و نقد فرهنگ امروز میداند.
برای خوانندهی ایرانی این بحث جذابیت دوچندان دارد، چون فرهنگ ما پر از اسطوره است: از شاهنامه تا آیینهای نوروزی، از قصههای مادربزرگها تا ضربالمثلها.
کتابهای انتشارات انسان شناسی برای چه کسانی است؟
چون فهرست انتشارات انسان شناسی در کتابجم فعلا کوتاه است، بهتر است از زاویهی خریدار نگاه کنیم. کتابهای مردمشناسی و نقد فرهنگی معمولا چند گروه خواننده دارند.
دانشجوی علوم اجتماعی
دانشجوهای رشتههای مردمشناسی، جامعهشناسی، مطالعات فرهنگی و ارتباطات، این کتابها را بهعنوان منبع درسی یا کمکدرسی میخوانند. برای آنها ارتباط کتاب با نظریهها و روشهای پژوهش مهم است.
پژوهشگر و نویسنده
کسی که دربارهی فرهنگ، هنر، ادبیات یا رسانه مینویسد، از چارچوبهای مردمشناسی برای تحلیل استفاده میکند. برای این گروه، کتابی که روش و مفهوم تازه ارائه کند ارزشمند است.
هنرمند و فیلمساز
اسطوره و آیین منبع الهام بیپایانی برای داستانگوییاند. خیلی از نویسندهها و فیلمسازها کتابهای اسطورهشناسی را برای فهم ساختار داستان میخوانند.
خوانندهی کنجکاو
کسی که فقط دوست دارد بداند چرا آدمها اینطورند. برای این گروه کتابهایی که زبان روشنتر و مثالهای ملموس دارند، شروع بهتری است.
ناصر فکوهی و کتابهای مردمشناسی فارسی
در فهرست نشر انسان شناسی در کتابجم نام ناصر فکوهی دیده میشود. فکوهی از نامهای شناختهشدهی مردمشناسی در ایران است و کتابها و ترجمههای متعددی در این زمینه به فارسی منتشر کرده است. برای کسی که میخواهد مردمشناسی را به زبان فارسی و با مثالهایی نزدیک به جامعهی ایران دنبال کند، کتابهای او معمولا یکی از نقطههای شروع است.
اگر میخواهید کتابهای دیگر یک نویسنده را ببینید، نام او را در جستوجوی کتابجم بنویسید. نتیجه کتابهای او را از همهی ناشرها نشان میدهد و میتوانید عنوان، قیمت روز و موجودی را مقایسه کنید.
راهنمای شروع خواندن مردمشناسی
اگر تازه میخواهید وارد این حوزه شوید، این مسیر پیشنهادی کمک میکند گم نشوید.
- با یک کتاب درآمد شروع کنید. کتابهایی که عنوان «درآمدی بر» یا «مبانی» دارند، معمولا تصویری کلی از رشته میدهند و واژههای پایه را توضیح میدهند.
- یک موضوع را انتخاب کنید. اسطوره، خانواده، دین، غذا، شهر یا بدن؛ هر کدام که برایتان جذابتر است.
- یک کتاب موردی بخوانید. کتابهایی که یک جامعه یا یک آیین خاص را از نزدیک بررسی کردهاند، نشان میدهند مردمشناس در عمل چه میکند.
- سراغ نظریه بروید. وقتی با مثالها آشنا شدید، کتابهای نظری را راحتتر میفهمید.
- با فرهنگ خودتان مقایسه کنید. هر فصلی که میخوانید، از خودتان بپرسید در فرهنگ ما چه نمونهای از این موضوع هست.
فرهنگ عامه: آنچه هر روز میبینیم و کمتر به آن فکر میکنیم
دستهای که کتاب نشر انسان شناسی در آن ثبت شده، مردمشناسی و فرهنگ عامه است. فرهنگ عامه شامل همهی چیزهایی است که مردم بدون کلاس و کتاب از نسلی به نسل دیگر منتقل میکنند: قصهها، ترانهها، بازیها، باورها، آداب غذا و پوشش، جشنها و سوگواریها.
کتابهای فرهنگ عامه دو کار مهم میکنند. اول اینکه چیزهایی را ثبت میکنند که ممکن است فراموش شوند؛ آیینی که فقط پیرهای یک روستا آن را به یاد دارند، یا لالاییای که دیگر کسی نمیخواند. دوم اینکه به ما کمک میکنند همین چیزهای آشنا را با نگاه تازه ببینیم و بفهمیم پشت هر رسم ساده چه تاریخ و معنایی پنهان است.
برای خانوادهها هم این کتابها جذاباند. خواندن قصهها و رسمهای قدیمی برای بچهها، پیوندی میان نسلها میسازد که هیچ کلاس درسی نمیسازد.
نقد فرهنگی: وقتی فرهنگ را زیر ذرهبین میگذاریم
نقد فرهنگی یعنی نگاه پرسشگرانه به چیزهایی که فرهنگ ما تولید میکند و مصرف میکند: فیلم، تبلیغ، مد، معماری، زبان روزمره و حتی شیوهی خرید کردن. منتقد فرهنگی میپرسد این پدیده چه پیامی دارد، چه کسی از آن سود میبرد، چه چیزی را عادی جلوه میدهد و چه چیزی را پنهان میکند.
ترکیب اسطورهشناسی و نقد فرهنگی، نگاهی بسیار کاربردی میسازد. بسیاری از متفکران نشان دادهاند که جامعهی مدرن هم اسطورههای خودش را دارد؛ فقط شکلشان عوض شده است. کتابی که این دو را کنار هم میگذارد، به خواننده ابزاری میدهد تا تبلیغ یک کالا یا داستان یک فیلم را مثل یک متن اسطورهای بخواند.
اگر به این نوع نگاه علاقه دارید، کتابهایی را دنبال کنید که در عنوانشان واژههایی مثل اسطوره، نشانه، فرهنگ، نقد یا مطالعات فرهنگی آمده است.
چطور کتابهای جدید نشر انسان شناسی را دنبال کنیم؟
کتابجم کتابهای تازهی ناشرها را خودکار ثبت میکند. هر عنوان جدید یا دوباره موجودشده از نشر انسان شناسی در همین صفحه دیده میشود.
- این صفحه را نشانهگذاری کنید و هر چند وقت یک بار سر بزنید.
- به دستهی کتابهای مردمشناسی و فرهنگ عامه سر بزنید تا تازهترین کتابهای این حوزه را از همهی ناشرها ببینید.
- نام نویسنده یا موضوع دلخواه را در جستوجوی سایت امتحان کنید.
- موجودی هر کتاب هر روز بررسی میشود؛ کتابی که امروز ناموجود است ممکن است دوباره موجود شود.
کتاب نظری را چطور بخوانیم که خسته نشویم؟
کتابهای مردمشناسی و نقد فرهنگی گاهی سنگیناند. واژههای تخصصی، ارجاع به نظریهپردازها و استدلالهای پیچیده ممکن است خوانندهی تازهکار را دلسرد کند. چند پیشنهاد:
- مقدمه را جدی بگیرید. نویسنده معمولا در مقدمه میگوید چه سؤالی دارد و کتاب را چطور چیده است.
- واژهنامهی شخصی بسازید. هر واژهی تخصصی را با توضیح کوتاه یادداشت کنید.
- فصل به فصل جلو بروید. لازم نیست کتاب را یکنفس تمام کنید. بعد از هر فصل کمی فکر کنید.
- مثال پیدا کنید. برای هر مفهوم یک نمونه از زندگی خودتان یا جامعهی اطراف پیدا کنید.
- بحث کنید. یک دوست همعلاقه یا یک گروه کتابخوانی، فهم را چند برابر میکند.
- دوباره بخوانید. بعضی کتابها در خواندن دوم تازه خودشان را نشان میدهند.
خرید کتاب انتشارات انسان شناسی: مراحل سفارش
وقتی عنوانی از انتشارات انسان شناسی موجود باشد، سفارش آن ساده است.
- روی کتاب در همین صفحه بزنید تا صفحهی کتاب باز شود.
- مشخصات را بخوانید: نویسنده یا مترجم، تعداد صفحه، قطع و نوبت چاپ.
- قیمت روز و موجودی را ببینید. قیمت پشت جلد هر کتاب هر روز بهروز میشود.
- کتاب را به سبد اضافه کنید و اگر کتابهای دیگری از این حوزه لازم دارید، از دستهی مردمشناسی اضافه کنید.
- نشانی را وارد کنید و سفارش را ثبت کنید تا نسخهی چاپی برایتان فرستاده شود.
کتابجم فقط کتاب چاپی میفروشد. برای کتاب نظری که قرار است رویش یادداشت بنویسید و خط بکشید، نسخهی کاغذی بهترین همراه است.
مردمشناسی و زندگی روزمره: چند موضوع برای کنجکاوی
اگر هنوز مطمئن نیستید این حوزه برای شما جذاب است، این چند موضوع را در نظر بگیرید. هر کدام دری به یک دنیای کامل از کتابهاست.
- غذا: چرا بعضی غذاها فقط در روزهای خاص پخته میشوند و سفره چطور جایگاه افراد خانواده را نشان میدهد؟
- هدیه: چرا هدیه دادن تقریبا همیشه انتظار جبران دارد؟
- آیینهای گذار: تولد، ازدواج، بلوغ و مرگ در فرهنگهای مختلف چطور جشن گرفته یا سوگواری میشوند؟
- شهر: محلهها چطور هویت پیدا میکنند و چرا بعضی مکانها برای مردم مقدس میشوند؟
- زبان: تعارف، شوخی و ضربالمثل چه چیزی دربارهی یک فرهنگ میگویند؟
- اسطورههای امروزی: قهرمانهای فیلمها و داستانهای موفقیت چه شباهتی به قهرمانهای افسانهای دارند؟
کتابی که به یکی از این سؤالها بپردازد، میتواند شروع خوبی باشد.
اسطوره در فرهنگ ایرانی: نمونههایی برای شروع
خوانندهی ایرانی برای فهم بحثهای اسطورهشناسی لازم نیست راه دوری برود. فرهنگ خود ما پر از نمونه است و همین نمونهها کمک میکند مفهومهای نظری کتابها ملموس شوند.
شاهنامه را در نظر بگیرید. داستانهای آن فقط ماجرای پهلوانان نیست؛ دربارهی پدر و فرزند، وفاداری، سرنوشت، نبرد نیکی و بدی و پیوند انسان با سرزمین است. وقتی یک اسطورهشناس این داستانها را میخواند، میپرسد چرا این روایتها قرنها زنده ماندهاند و هر نسل چه معنای تازهای در آنها پیدا کرده است.
نوروز نمونهی دیگری است. سفرهی هفتسین، خانهتکانی، چهارشنبهسوری و سیزدهبهدر هر کدام لایههایی از باور و آیین دارند. بعضی از این لایهها بسیار کهناند و بعضی تازهتر اضافه شدهاند. مطالعهی همین تغییرها، یکی از کارهای اصلی مردمشناسی است.
قصههای عامیانه هم دنیای کاملیاند. قصههایی که مادربزرگها شبها تعریف میکردند، شخصیتهایی تکرارشونده دارند: دیو، پری، کوچکترین برادر زیرک، پادشاهی که دختر به شوهر میدهد. پژوهشگرها نشان دادهاند که چنین الگوهایی در قصههای بسیاری از ملتها تکرار میشود. این شباهتها خودش یکی از جذابترین سؤالهای این حوزه است.
اگر هنگام خواندن یک کتاب نظری این نمونههای آشنا را کنار دستتان داشته باشید، مفهومها خیلی زودتر جا میافتند.
روش مردمشناسی: مشاهده، گفتوگو و نوشتن
یکی از تفاوتهای مردمشناسی با رشتههای دیگر، روش آن است. مردمشناس معمولا مدتی طولانی در میان مردمی که مطالعه میکند زندگی میکند، در کارهای روزمرهشان شرکت میکند، گفتوگو میکند و یادداشت برمیدارد. به این روش مشاهدهی مشارکتی میگویند.
حاصل این کار معمولا متنی است که به آن قومنگاری میگویند: توصیفی دقیق و زنده از زندگی یک گروه انسانی. خواندن یک قومنگاری خوب گاهی به اندازهی یک رمان جذاب است، چون پر از آدم، ماجرا و جزئیات است. فرقش این است که همهی آن واقعی است.
اگر دانشجو هستید و میخواهید خودتان پژوهش کنید، کتابهای روششناسی مردمشناسی را هم در فهرست مطالعه بگذارید. این کتابها توضیح میدهند چطور سؤال طرح کنید، چطور وارد میدان شوید، چطور اعتماد مردم را جلب کنید و چطور یادداشتهایتان را به متن تحلیلی تبدیل کنید. حتی اگر پژوهشگر نیستید، دانستن این روشها به شما کمک میکند کتابهای این حوزه را با فهم بهتری بخوانید.
ساختن قفسهی مردمشناسی در خانه
اگر به این حوزه علاقهمند شدید، کمکم میتوانید قفسهای کوچک برای آن بسازید. یک ترتیب پیشنهادی:
- یک کتاب درآمد که واژهها و شاخههای اصلی را معرفی کند.
- یک کتاب دربارهی اسطوره و نقد فرهنگی برای نگاه تازه به فرهنگ امروز.
- یک یا دو قومنگاری دربارهی جامعههایی که برایتان جذاباند.
- مجموعهای از قصهها یا آیینهای عامیانهی ایرانی.
- یک کتاب روش برای وقتی که خواستید خودتان مشاهده و یادداشت کنید.
این قفسه را آرامآرام کامل کنید. هر کتاب، سؤال تازهای میسازد که کتاب بعدی را انتخاب میکند.
پرسشهای پرتکرار دربارهی نشر انسان شناسی
آیا کتابهای نشر انسان شناسی الان در کتابجم موجود است؟
فعلا عنوانهای ثبتشده از این ناشر بسیار کم است و عنوانی موجود نیست. موجودی هر روز بررسی میشود و هر کتابی که موجود شود، با قیمت روز در همین صفحه دیده میشود.
کتابهای این ناشر در چه زمینهای است؟
عنوان ثبتشده در کتابجم در دستهی مردمشناسی و فرهنگ عامه است و به اسطورهشناسی و نقد فرهنگی میپردازد. از روی یک عنوان نمیشود دربارهی همهی کارهای ناشر حکم داد.
برای شروع مردمشناسی چه کتابی مناسب است؟
یک کتاب درآمد یا مبانی، سپس یک کتاب موردی دربارهی موضوعی که برایتان جذاب است. بخش راهنمای شروع در همین صفحه مسیر پیشنهادی را توضیح داده است.
آیا این کتابها فقط برای دانشجوهاست؟
نه. بسیاری از کتابهای این حوزه برای خوانندهی عمومی هم قابل فهم و جذاباند، بهخصوص کتابهایی که دربارهی فرهنگ عامه یا اسطورهاند.
قیمت کتابها در کتابجم چطور تعیین میشود؟
قیمت پشت جلد هر کتاب از منبع خوانده و هر روز بهروز میشود. قیمتی که میبینید قیمت روز است.
آیا نسخهی غیرچاپی هم در کتابجم هست؟
نه. کتابجم فقط کتاب چاپی میفروشد.
جمعبندی: از نشر انسان شناسی تا نگاهی تازه به فرهنگ
نشر انسان شناسی در کتابجم فعلا فهرست کوتاهی دارد و عنوان ثبتشدهاش در حوزهی اسطورهشناسی و نقد فرهنگی است. اگر دنبال کتابهای این ناشر هستید، همین صفحه جایی است که هر عنوان تازه یا دوباره موجودشده را با قیمت روز نشان میدهد.
اگر هم امروز میخواهید سفر به دنیای مردمشناسی را شروع کنید، سری به دستهی مردمشناسی و فرهنگ عامه بزنید، با راهنمای همین صفحه کتاب اول را انتخاب کنید و نسخهی چاپی را آنلاین سفارش دهید. بعد از چند فصل، دنیای اطرافتان را جور دیگری خواهید دید.