شکسپیر میان ماکیاولی و هابز؛ سیاست بدن‌های مرده

کتاب حاضر با مقایسه‌ی پاره‌ای از شناخته‌شده‌ترین آثار نمایشی ویلیام شکسپیر با آثار نیکولو ماکیاولی، نظریه‌پرداز ایتالیایی صحنه‌ی سیاست، و توماس هابز، نظریه‌پرداز انگلیسی حوزه‌ی قرارداد اجتماعی، دورنمای آرای سیاسی این نمایش‌نامه‌نویس را می‌کاود. با قراردادن شکسپیر «میان» این دو متفکر، خطّ ســیر مشـخـصاً مدرن آثار این نمایش‌نامه‌نویس بیشتر به چشم می‌آید. شکسپیر در سراسر حرفه‌ی نمایش‌نامه‌نویسی‌اش، حـق الاهی پادشاهان، سلطنت مطلقه و استعاره‌ی پیکر سیاسی را به پرسش می‌کشد. هم‌او تلاش می‌کند تا هم‌زمان با اتکا به امکانات و لوازم تئاتر از طریق اجتهاد درباب مفاهیمی همچون رضایت همگانی، آزادی و خشونت سیاسی، شالوده‌های سیاست مدرن را پى‌ریزی کند. بنابراین، مجموعه‌ی آثار نمایشی شکسپیر را می‌توان همچون نوعی مرثیه فهمید: همچون خطابه‌ی سوگواری‌ای که نثار نظریه‌های سیاسی منسوخ و محتضر شده است. و نیز می‌توان شکسپیر را همچون اندیشمند انقلابي صحنه‌ی سیاست فهمید؛ اندیشمندی که، دوشادوش ماکیاولی و هابز، خاستگاه‌ها و غایات حکومت را به مدد قوه‌ی تخیل خود به روی صحنه‌ی تئاتر دوباره زنده می‌کند. این سه اندیشمند، در وهله‌ی نخست، سیاست را به‌مثابه‌ پاسخی به میرايي‌مان فهمیده‌اند. آنان سیاست را درمقام هنر رتق‌و‌فتق ابدان آدمی توصیف می‌کنند؛ به دیگر سخن، اهمیت‌دادن به نیـازهای آن، میدان‌دادن به ارضای امیال و حضانت از آن در برابر تهدید مرگی خشونت‌بار. از ویژگی‌های کتاب حاضر، قرائت‌های تازه از آثار نمایشی شکسپیر است که بر اشتغالات خاطر و قلم‌فرسايي‌های این نمایش‌نامه‌نویس در صحنه‌ی سیاست ماتریالیستی پرتو می‌افکند.