ایران در زمان ساسانیان

گزیده ای از کتاب ایران در زمان ساسانیان و جامع‌تر از اين كتابى در تاريخ ساسانى نوشته نشده است، خاصه آن‌كه مؤلف كيفيت مدنى آن زمان را مورد بحث قرار داده و گرد روايات و سرگذشت‌ها، كه در كتب ديگر مبسوطآ قيد شده، نگشته است، چنان‌كه از تاريخ پادشاهان و چگونگى ايام سلطنت آنان جز آن مقدار كه توالى روزگار و انتظام زمان را ضرور است يا يكى از شئون تمدن را روشن مى‌كند، چيزى نياورده است در آغاز کتاب ایران در زمان ساسانیان می خوانیم مقدمه مترجم           9 ديباچه چاپ اول      15 ديباچه چاپ دوم      19 فهرست اختصارات    21 مقدمه       27 بخش اول. شمه‌اى از تمدن ايران قبل از ظهور ساسانيان            27 تشكيلات اجتماعى و سياسى دولت اشكانى 27 اقوام شمال و شرق 38 عقايد و افكار دينى 42 زبان‌هاى عامه و زبان‌هاى ادبى 57 بخش دوم. منابع تاريخ سياسى و مدنى عهد ساسانيان             63 مآخذ ايرانى معاصر ساسانيان. ادبيات پهلوى 63 صورت كتيبه‌هاى ساسانى        65 روايات ساسانى كه در ادبيات عرب و ايران باقى است 72 منابع يونانى و لاتينى 86 منابع ارمنى 89 منابع سريانى 92 منابع چينى 95 فصل اول. تأسيس سلسله اشكانى           96 فصل دوم. تشكيلات دولت شاهنشاهى     109 شهرداران   113 واسپوهران              115 وُزُرگان     122 آزادان       123 وزير اعظم              125 دين          127 ماليه         134 صناعت و تجارت و شوارع       137 سپاه         141 دبيران و ساير عمال اداره مركزى            143 تشكيلات ايالات      147 فصل سوم. آيين زردشتى دين رسمى كشور              151 فصل چهارم. مانى و كيش او    190 فصل پنجم. دولت شاهنشاهى شرق و دولت امپراتورى غرب   216 فصل ششم. عيسويان ايران       263 فصل هفتم. نهضت مزدكيه        314 فصل هشتم. خسرو انوشروان    358 فصل نهم. آخرين سلطنت بزرگ             426 فصل دهم. انقراض دولت ساسانى            477 خاتمه        488 ضميمه اول. نگارش اوستا       493 ضميمه دوم. فهرست صاحبان مناصب عالى كشور    496 نمايه         505 فهرست آثار            534 فهرست تصاوير شكل 1ـ سكه‌هاى اردشير اول   100 شكل 2ـ نقش رستم: مجل شاه شدن اردشير             102 شكل 3ـ قصر فيروزآباد          105 شكل 4ـ كعبه زرتشت كه روى سكه شاهان پارسى نقش شده   171 شكل 5ـ آتشدان زردشتى در پشت يكى از سكه‌هاى اردشير اول           171 شكل 6ـ انواع گوناگون آتشدان‌هايى كه در پشت سكه شاپور اول و شاپور دوم و وهرام پنجم منقوش است.             174 شكل 7ـ آتشكده شهر شاپور    179 شكل 8ـ جام كليموا   187 شكل 9ـ نمونه نقاشى مانويان در خوچو     213 شكل 10ـ مينياتور مانوى        214 شكل 11ـ نقش برجسته عهد ساسانى، در نقش رستم             220 شكل 12ـ قلعه محصور كه در روى يك جام نقره نقش شده است             223 شكل 13 ـ سكه شاپور اول      229 شكل 14ـ صحنه پيروزى شاپور اول بر والريانوس، در نقش رستم          231 شكل 15 ـ صحنه پيروزى شاپور اول، در شاپور فارس          233 شكل 16 ـ سكه وهرام اول      234 شكل 17ـ اوهرمزد مقام شاهى را به وهرام اول عطا مى‌كند      235 شكل 18ـ سكه وهرام دوم       237 شكل 19ـ صحنه پيروزى وهرام دوم در شاپور فارس            238 شكل 20ـ مبارزه دو سوار        239 شكل 21ـ سكه نرسه              240 شكل 22ـ تاجگذارى نرسه در نقش رستم             241 شكل 23ـ سكه هرمزد دوم       242 شكل 24ـ سكه شاپور دوم       243 شكل 25ـ شاپور دوم در شكار شير، جام نقره         257 شكل 26ـ سكه وهرام چهارم    258 شكل 27ـ طاق بستان            259 شكل 28ـ كتيبه تاجگذارى اردشير دوم در طاق بستان           260 شكل 29ـ شاپور دوم و شاپور سوم در طاق بستان   260 شكل 30ـ سكه يزدگرد اول      272 شكل 31ـ سكه وهرام پنجم      279 شكل 32ـ قصر سروستان        281 شكل 33ـ سكه يزدگرد دوم      284 شكل 34ـ وه‌دين شاپور، ايران انبارَگبد     289 شكل 35ـ سكه پيروز             290 شكل 36ـ سكه كواد اول         334 شكل 37ـ نقشه شهر سلوكيه و تيسفون و حوالى آن   376 شكل 38ـ قطعات نقوش تيسفون            381 شكل 39ـ طاق كسرى در سال 1888 ميلادى         382 شكل 40ـ تصوير خسرو اول در جام       390 شكل 41ـ سكه خسرو اول       391 شكل 42ـ سكه خسرو دوم       430 شكل 43ـ سكه وستهم            431 شكل 44ـ غار خسرو دوم در طاق بستان              441 شكل 45ـ دو تصوير خسرو دوم در طاق بستان       442 شكل 46ـ شكار گوزن خسرو دوم در طاق بستان    451 شكل 47ـ شكار گراز خسرو دوم در طاق بستان     453 شكل 48ـ خسرو دوم در شكار (جام نقره)             461 شكل 49ـ جام نقره    462 شكل 50ـ تنگ نقره   463 شكل 51ـ ناى‌زن (جام نقره)     465 شكل 52ـ سكه يزد