فیلیپ کاتلر را بسیاری «پدر بازاریابی مدرن» مینامند. اگر در دانشگاه مدیریت یا بازرگانی خوانده باشید، تقریبا محال است نام او را روی جلد یکی از کتابهای درسیتان ندیده باشید. اگر هم صاحب کسبوکار، فروشنده، مدیر فروش یا علاقهمند به بازاریابی هستید، به احتمال زیاد مفهومهایی را به کار میبرید که فیلیپ کاتلر یا شرح داده یا رواج داده است. او بازاریابی را از یک مهارت فروش ساده به یک رشته علمی منظم تبدیل کرد که از تحلیل بازار تا طراحی محصول، قیمتگذاری، توزیع و ارتباط با مشتری را دربر میگیرد.
در این نوشته با زندگی و اندیشه کاتلر آشنا میشوید، مهمترین مفهومها و کتابهایش را مرور میکنیم، ترجمههای فارسی آثارش را که در کتابجم هست معرفی میکنیم و پیشنهاد میدهیم بسته به نیازتان از کدام کتاب شروع کنید.
فیلیپ کاتلر کیست؟
فیلیپ کاتلر استاد بازاریابی آمریکایی است که بخش اصلی کارنامه دانشگاهیاش را در دانشکده مدیریت کلاگ در دانشگاه نورثوسترن گذراند. پیشینه تحصیلی او در اقتصاد است و همین زمینه اقتصادی در نگاهش به بازاریابی آشکار است: او بازار را یک نظام میبیند که باید با داده و تحلیل فهمید، نه فقط با حس و تجربه.
کاتلر در دهههای پایانی سده بیستم و پس از آن، با نوشتن کتابهای درسی، مقالههای پژوهشی و کتابهای عمومی، تقریبا همه شاخههای بازاریابی را پوشش داد. او همچنین مشاور شرکتها، سازمانها و دولتهای بسیاری بوده و در کشورهای گوناگون سخنرانی کرده است. نام او در محافل دانشگاهی و حرفهای جهان چنان آشناست که بسیاری از دانشجویان اولین تعریف رسمی بازاریابی را از زبان او یاد میگیرند.
یکی از ویژگیهای برجسته کاتلر، همکاری گسترده با نویسندگان دیگر است. بسیاری از کتابهایش را با همکارانی از کشورهای مختلف نوشته و همین باعث شده آثارش طیف وسیعی از صنایع و بازارها را دربر بگیرد؛ از گردشگری و ورزش تا بازاریابی شهرها و بازاریابی اجتماعی برای کاهش فقر.
اندیشههای اصلی فیلیپ کاتلر در بازاریابی
برای فهم اهمیت کاتلر باید بدانیم پیش از او بازاریابی چه تصویری داشت. در نگاه قدیمی، بازاریابی بیشتر با فروش و تبلیغ یکی دانسته میشد: محصولی ساخته میشود و بعد باید با هر روشی فروخته شود. کاتلر این نگاه را دگرگون کرد. او تاکید کرد که بازاریابی از شناخت نیاز مشتری آغاز میشود و تا ساختن رابطهای پایدار با او ادامه پیدا میکند. فروش تنها یکی از بخشهای این فرایند است.
چند مفهوم کلیدی که با نام او گره خوردهاند:
- آمیخته بازاریابی: چارچوبی که تصمیمهای اصلی بازاریابی را در چند محور مانند محصول، قیمت، مکان یا توزیع و ترفیع یا ترویج دستهبندی میکند. کاتلر این چارچوب را در کتابهایش به شکلی نظاممند شرح داد و به ابزار رایج آموزش بازاریابی تبدیل کرد.
- بخشبندی، هدفگیری و جایگاهیابی: این ایده که هیچ کسبوکاری نمیتواند همه را راضی کند؛ باید بازار را به گروههای همگن تقسیم کرد، گروه هدف را برگزید و برای محصول جایگاهی روشن در ذهن مشتری ساخت.
- گسترش مفهوم بازاریابی: کاتلر از کسانی بود که نشان داد اصول بازاریابی فقط برای شرکتهای تجاری نیست؛ سازمانهای غیرانتفاعی، شهرها، کشورها، ایدهها و حتی افراد هم میتوانند از این اصول بهره ببرند.
- بازاریابی اجتماعی: به کارگیری ابزارهای بازاریابی برای تغییر رفتارهای اجتماعی، مانند ترویج سلامت یا کاهش فقر.
این مفهومها امروز آنقدر رایجاند که شاید به نظر بدیهی برسند، اما رواج همین بدیهیها حاصل دههها کار کاتلر و همکارانش است.
کتابهای درسی مشهور فیلیپ کاتلر
دو کتاب درسی کاتلر در جهان آموزش بازاریابی جایگاهی ویژه دارند. نخست «مدیریت بازاریابی» که برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی و مدیران نوشته شده و بارها ویرایش و بهروزرسانی شده است. این کتاب به مرجع اصلی درس مدیریت بازاریابی در بسیاری از دانشگاههای دنیا تبدیل شده است. دوم «اصول بازاریابی» که کاتلر آن را با گری آرمسترانگ نوشته و بیشتر برای آشنایی مقدماتی دانشجویان کارشناسی با این رشته کاربرد دارد.
هر دو کتاب در ایران هم ترجمههای متعدد داشتهاند و در دانشگاهها تدریس میشوند. در کتابجم عنوان «اصول و مبانی مدیریت بازاریابی» و «کاتلر در مدیریت بازار» موجود است که هر دو با همین سنت آموزشی پیوند دارند. اگر دانشجو هستید یا میخواهید بازاریابی را از پایه و به شکل منظم یاد بگیرید، این کتابها نقطه شروع منطقیاند.
یکی از امتیازهای کتابهای درسی کاتلر، نمونههای واقعی فراوان آنهاست. هر مفهوم با مثالهایی از شرکتها و برندهای شناختهشده همراه است و همین فهم مطلب را آسانتر میکند. البته خواننده ایرانی باید در نظر داشته باشد که بسیاری از این نمونهها از بازارهای دیگر آمدهاند و برای به کار بستنشان در بازار ایران، کمی بومیسازی لازم است.
نسل چهارم بازاریابی و نگاه فیلیپ کاتلر به دنیای دیجیتال
کاتلر برخلاف بسیاری از پیشگامان یک رشته، در کارهای پیشینش متوقف نماند. او همراه با هرماوان کارتاجایا و ایوان ستیاوان، مجموعهای از کتابها را با عنوان بازاریابی نسلهای پیدرپی نوشت که تحول این رشته را در دورههای مختلف نشان میدهد.
در این نگاه، بازاریابی نسل اول بر محصول متمرکز بود، نسل دوم بر مشتری و نسل سوم بر انسان و ارزشهایش. نسل چهارم، که کتاب «نسل چهارم بازاریابی» در کتابجم به آن میپردازد، به گذار از بازاریابی سنتی به بازاریابی دیجیتال و تلفیق این دو مربوط است. در این دوره، مشتریها به هم متصلاند، نظر یکدیگر را بیش از تبلیغ برندها باور میکنند و مسیر خریدشان میان دنیای آنلاین و آفلاین رفت و برگشت دارد.
اگر در حوزه دیجیتال مارکتینگ کار میکنید یا کسبوکاری آنلاین دارید، این کتاب کمک میکند تصویر بزرگتری از تغییرات ببینید. این کتاب بیشتر از آنکه دستورالعمل فنی برای تبلیغات اینترنتی بدهد، چارچوب فکری میدهد: چرا رفتار مشتری عوض شده و برند در این شرایط باید چطور فکر کند.
بازاریابی در صنایع خاص: گردشگری، ورزش و شهرها
بخش مهمی از کارنامه کاتلر کتابهایی است که اصول کلی بازاریابی را در صنعتی مشخص به کار میبرند. این کتابها برای کسانی که در همان صنعت کار میکنند، بسیار کاربردیترند.
بازاریابی در صنعت مهماننوازی و گردشگری
این کتاب که کاتلر با همکارانش نوشته، به هتلها، رستورانها، آژانسهای سفر و مقصدهای گردشگری میپردازد. ویژگی صنعت مهماننوازی این است که محصولش یک تجربه است، نه کالایی که بشود در قفسه گذاشت. کیفیت خدمات، رفتار کارکنان و خاطرهای که مهمان با خود میبرد، همه بخشی از محصولاند. کتاب نشان میدهد چطور میشود این تجربه را طراحی، قیمتگذاری و معرفی کرد. نسخهای از این کتاب با تاریخ ۱۴۰۴ در کتابجم موجود است که نشان میدهد ترجمهاش هنوز تجدید چاپ میشود.
بازاریابی ورزشی: بازار هواداران
ورزش حرفهای امروز صنعتی بزرگ است و هواداران قلب آناند. این کتاب که در شمار آثار کاتلر و همکارانش است، به این پرسش میپردازد که باشگاهها و رویدادهای ورزشی چطور میتوانند در دنیایی پر از سرگرمیهای رقیب، هواداران را جذب و حفظ کنند. برای مدیران باشگاهها، برگزارکنندگان رویدادها و علاقهمندان به مدیریت ورزشی خواندنی است.
بازاریابی جهانی بر پایه مدیریت شهری
کاتلر از نخستین کسانی بود که درباره بازاریابی مکانها، یعنی شهرها، منطقهها و کشورها، به شکل جدی نوشت. ایده اصلی این است که شهرها هم برای جذب سرمایهگذار، گردشگر، کسبوکار و ساکنان تازه با هم رقابت میکنند و برای موفقیت در این رقابت به راهبرد بازاریابی نیاز دارند. این کتاب برای مدیران شهری، برنامهریزان و پژوهشگران توسعه شهری مفید است.
فیلیپ کاتلر و بازاریابی اجتماعی
یکی از جنبههای الهامبخش کار کاتلر، تلاش او برای به کار بستن بازاریابی در خدمت جامعه است. کتاب «رهایی از فقر، راهکار بازاریابی اجتماعی» که در کتابجم موجود است، در همین مسیر قرار دارد. این کتاب که کاتلر آن را با نانسی لی نوشته، نشان میدهد چطور میشود از ابزارهای بازاریابی برای تغییر رفتارها و بهبود زندگی فقیرترین گروههای جامعه استفاده کرد.
ایده بازاریابی اجتماعی ساده اما قدرتمند است: اگر بازاریابی میتواند مردم را به خرید یک نوشیدنی ترغیب کند، چرا نتواند آنها را به شستن دست، واکسینه کردن کودکان، پسانداز یا آموزش ترغیب کند؟ کاتلر و همکارانش در این کتاب با نمونههایی از برنامههای مختلف نشان میدهند که این کار شدنی است، به شرط آنکه مخاطب به درستی شناخته شود و پیام و راهحل متناسب با نیاز او طراحی شود.
این کتاب برای فعالان سازمانهای مردمنهاد، کارشناسان سلامت عمومی، سیاستگذاران و هر کسی که به کارآفرینی اجتماعی علاقه دارد، خواندنی است.
سبک نوشتن فیلیپ کاتلر
کاتلر نویسندهای روشن و منظم است. کتابهایش معمولا ساختاری قابل پیشبینی دارند: تعریف مفهوم، توضیح اجزای آن، ارائه چارچوب و سپس نمونههای واقعی. این نظم برای یادگیری بسیار مفید است، چون خواننده همیشه میداند در کجای بحث قرار دارد.
او از اصطلاحهای پیچیده بیدلیل استفاده نمیکند و تلاش میکند هر مفهوم را با زبانی که مدیر پرمشغله هم بفهمد بیان کند. در کتابهای عمومیترش، لحن کمی آزادتر و بحثها بیشتر آیندهنگرند. در کتابهای درسی، دقت و جامعیت اولویت دارد.
یکی از ویژگیهای کتابهای کاتلر، تاکید بر تفکر راهبردی است. او همیشه از خواننده میخواهد پیش از اقدام فکر کند: بازار کیست، چه میخواهد، رقیب کیست و ما چه ارزش ویژهای پیشنهاد میکنیم. این عادت فکری شاید مهمترین چیزی باشد که از خواندن آثار او به دست میآید.
ترجمههای فارسی کتابهای فیلیپ کاتلر
آثار کاتلر از دههها پیش به فارسی ترجمه شده و ناشران متعددی آنها را منتشر کردهاند. در کتابجم عنوانهایی از ناشرهایی مانند آموخته، ادیبان روز و سیته موجود است. از آنجا که برخی کتابهای او چند ترجمه مختلف دارند، هنگام خرید به نام مترجم، ناشر و سال چاپ توجه کنید. نسخههای تازهتر معمولا بر پایه ویرایشهای جدیدتر کتاب اصلی ترجمه شدهاند و نمونهها و مفهومهای بهروزتری دارند.
در کتابهای درسی، اصطلاحشناسی هم مهم است. بعضی مترجمان اصطلاحهای بازاریابی را با برابرهای فارسی آوردهاند و برخی اصطلاح انگلیسی را هم کنارش گذاشتهاند. اگر دانشجو هستید، بهتر است ترجمهای را انتخاب کنید که استاد درستان پیشنهاد میکند تا با منبع کلاس هماهنگ باشید.
تعداد عنوانهای ثبتشده از کاتلر در کتابجم زیاد است و بخش بزرگی از آنها موجودند. موجودی و قیمت هر کتاب هر روز بهروز میشود.
از کجا شروع کنیم؟ راهنمای خرید کتاب فیلیپ کاتلر
انتخاب کتاب مناسب از میان این همه عنوان به هدف شما بستگی دارد. چند مسیر پیشنهادی:
- دانشجو یا تازهوارد به بازاریابی: با «اصول و مبانی مدیریت بازاریابی» شروع کنید. این کتاب پایهها را منظم و کامل میدهد.
- مدیر یا صاحب کسبوکار: «کاتلر در مدیریت بازار» یا کتابهای مرتبط با مدیریت بازاریابی را ببینید که نگاه راهبردیتری دارند.
- فعال دیجیتال مارکتینگ: «نسل چهارم بازاریابی» تصویر بزرگ دنیای بازاریابی متصل را به شما میدهد.
- شاغل در هتلداری یا گردشگری: «بازاریابی در صنعت مهماننوازی و گردشگری» کاربردیترین انتخاب است.
- مدیر باشگاه یا رویداد ورزشی: «بازاریابی ورزشی، بازار هواداران» را بخوانید.
- مدیر شهری یا پژوهشگر توسعه: «بازاریابی جهانی بر پایه مدیریت شهری» برای شماست.
- فعال اجتماعی یا سازمان مردمنهاد: «رهایی از فقر، راهکار بازاریابی اجتماعی» را از دست ندهید.
اگر فرصت خواندن همه را ندارید، یک کتاب پایه و یک کتاب تخصصی مرتبط با کارتان کافی است. ترکیب این دو، هم چارچوب کلی و هم کاربرد عملی را پوشش میدهد.
چطور کتابهای فیلیپ کاتلر را کاربردی بخوانیم؟
کتابهای بازاریابی وقتی بیشترین ارزش را دارند که آنها را روی کسبوکار واقعی پیاده کنید. پیشنهاد ما این است که هنگام خواندن، یک دفترچه کنار دستتان باشد و بعد از هر فصل به این پرسش جواب دهید: این مفهوم در کار من چه معنایی دارد؟
مثلا وقتی به فصل بخشبندی بازار میرسید، مشتریهای فعلیتان را دستهبندی کنید. کدام گروه سودآورترند؟ کدام گروه بیشتر وفادارند؟ کدام گروه را هنوز به خوبی نمیشناسید؟ وقتی به فصل قیمتگذاری میرسید، قیمت محصولتان را با منطق کتاب بسنجید. این تمرینها کتاب را از یک متن نظری به یک ابزار کاری تبدیل میکنند.
همچنین خواندن گروهی با همکاران مفید است. اگر تیم فروش یا بازاریابی دارید، هر هفته یک فصل را با هم بخوانید و دربارهاش گفتوگو کنید. این کار زبان مشترکی در تیم میسازد و تصمیمگیری را منسجمتر میکند.
نقد و جایگاه فیلیپ کاتلر در دنیای امروز
مثل هر اندیشمند اثرگذاری، کاتلر هم منتقدانی دارد. برخی میگویند چارچوبهای کلاسیک او، مانند آمیخته بازاریابی، برای دنیای امروز که در آن مشتری خودش در ساختن برند نقش دارد، ساده و قدیمی شدهاند. برخی دیگر معتقدند کتابهای درسی او بیش از اندازه گستردهاند و خواننده را در جزئیات غرق میکنند.
اما خود کاتلر با نوشتن کتابهای تازه درباره نسلهای جدید بازاریابی، نشان داده که به این تغییرات حساس است و چارچوبهایش را بهروز میکند. حتی منتقدانش هم میپذیرند که فهم بازاریابی امروز بدون شناخت پایههایی که کاتلر گذاشته، ناقص است. به همین دلیل خواندن آثار او هنوز برای هر کسی که میخواهد این رشته را جدی بگیرد، ضروری است.
کتابهای فیلیپ کاتلر در کنار منابع دیگر
اگر کتابهای کاتلر را خواندید و میخواهید بیشتر یاد بگیرید، در دسته بازاریابی و فروش منابع دیگری از نویسندگان ایرانی و خارجی پیدا میکنید. برای مهارتهای دنیای آنلاین، از تبلیغات اینترنتی تا تولید محتوا، دسته دیجیتال مارکتینگ را ببینید. و اگر به مدیریت به معنای گستردهتر علاقه دارید، دسته مدیریت کتابهای رهبری، راهبرد و سازمان را در اختیارتان میگذارد.
ترکیب کتابهای پایه کاتلر با منابع تازهتر و بومی، بهترین مسیر یادگیری است. کاتلر چارچوب را میدهد و منابع دیگر جزئیات اجرایی و تجربههای بازار ایران را.
چند مفهوم کاربردی که از این کتابها یاد میگیرید
برای اینکه تصویر روشنتری از محتوای این آثار داشته باشید، چند مفهوم را که تقریبا در همه آنها تکرار میشود، کمی بازتر میکنیم.
ارزش برای مشتری
یکی از پایههای این نگاه، مفهوم ارزش است. مشتری محصول را به خاطر خود محصول نمیخرد، بلکه به خاطر سودی که برایش دارد. کسی که مته میخرد، در واقع سوراخ روی دیوار میخواهد. کسبوکاری که این را بفهمد، به جای ستایش ویژگیهای فنی، از مسئلهای حرف میزند که برای مشتری حل میکند. این تغییر نگاه ساده، شیوه معرفی محصول و حتی طراحی آن را دگرگون میکند.
رضایت و وفاداری
جذب مشتری تازه معمولا بسیار پرهزینهتر از نگه داشتن مشتری فعلی است. به همین دلیل در این کتابها بر ساختن رابطه بلندمدت تاکید زیادی میشود. مشتری راضی دوباره میخرد، به دیگران پیشنهاد میکند و در برابر پیشنهاد رقیب مقاومتر است. اندازهگیری رضایت، رسیدگی به شکایتها و پیگیری پس از فروش از ابزارهاییاند که برای این هدف معرفی میشوند.
تحقیقات بازار
تصمیم بازاریابی بدون اطلاعات، حدس است. در این آثار روشهای گردآوری داده درباره مشتری و بازار، از پرسشنامه و مصاحبه تا تحلیل دادههای فروش، شرح داده میشود. برای کسبوکار کوچک هم سادهترین شکل این کار، یعنی گفتوگوی منظم با مشتریها و یادداشت کردن خواستههایشان، میتواند تفاوت بزرگی بسازد.
برنامه بازاریابی
همه این مفهومها در نهایت در یک برنامه مکتوب کنار هم قرار میگیرند: تحلیل وضعیت، هدفها، راهبرد، برنامه اجرایی، بودجه و روش سنجش نتیجه. کتابهای درسی این حوزه گام به گام نشان میدهند چطور چنین برنامهای بنویسید. حتی اگر هرگز برنامهای رسمی ننویسید، فکر کردن در این قالب نظم ذهنی ارزشمندی میدهد.
این کتابها برای چه کسانی مناسب نیستند؟
برای اینکه انتخاب درستی داشته باشید، بد نیست بدانید این آثار چه چیزی نیستند. اگر دنبال راهنمای گام به گام راهاندازی تبلیغات در یک شبکه اجتماعی خاص یا ترفندهای فنی بهینهسازی سایت هستید، کتابهای این نویسنده پاسخ مستقیم شما نیستند. آنها بیشتر درباره چرایی و چارچوباند تا درباره دکمهها و تنظیمات. برای جزئیات فنی بهتر است کتابهای تخصصیتر و تازهتر را کنار آنها بخوانید.
همچنین اگر فقط چند ساعت وقت دارید و میخواهید سریع نکتهای کاربردی بگیرید، کتابهای درسی قطور شاید خستهتان کنند. در این حالت کتابهای کوتاهتر و موضوعی، مثل کتابهای صنعتمحور یا نسل چهارم بازاریابی، انتخاب بهتریاند. میتوانید هر وقت فرصت بیشتری پیدا کردید، سراغ منابع جامع بروید.
یک مثال ساده: پیاده کردن این اصول در یک کتابفروشی کوچک
فرض کنید صاحب یک کتابفروشی کوچک محله هستید. با نگاه کلاسیک، کار شما خریدن کتاب و چیدن آن در قفسه است. اما با نگاهی که در این کتابها آموزش داده میشود، کار از پرسشهای دیگری شروع میشود. مشتریهای شما چه کسانیاند؟ دانشآموزان مدرسه کناری، پدر و مادرهایی که برای کودک کتاب میخرند، یا بازنشستههایی که رمان میخوانند؟ هر کدام از این گروهها نیاز، زمان مراجعه و حساسیت متفاوتی دارند.
پس از این بخشبندی، باید گروه هدف را برگزینید. شاید تصمیم بگیرید کتابفروشی شما بهترین جای محله برای کتاب کودک باشد. آنگاه جایگاهیابی معنا پیدا میکند: ویترین، چیدمان، ساعت قصهخوانی آخر هفته و مشاوره به پدر و مادرها همه در خدمت همین جایگاه قرار میگیرند. قیمت، محل قرار گرفتن قفسهها و شیوه معرفی کتابها هم بر همین پایه تنظیم میشوند.
این مثال ساده نشان میدهد که مفهومهای این کتابها فقط برای شرکتهای بزرگ چندملیتی نیستند. هر کسبوکاری، با هر اندازهای، میتواند از همین منطق برای تصمیمگیری بهتر بهره ببرد.
گام بعدی سنجش است. پس از چند ماه، ببینید فروش کتاب کودک چقدر تغییر کرده، چند خانواده دوباره آمدهاند و ساعت قصهخوانی چند نفر را جذب کرده است. این دادهها به شما میگویند کدام کار نتیجه داده و کدام را باید تغییر دهید. بازاریابی در این نگاه یک چرخه همیشگی است: شناختن، برنامه ریختن، اجرا کردن، سنجیدن و دوباره شناختن. همین چرخه است که کسبوکار را زنده و پویا نگه میدارد و آن را با تغییر سلیقه مشتریها همراه میکند.
پرسشهای پرتکرار درباره فیلیپ کاتلر
چرا فیلیپ کاتلر را پدر بازاریابی مدرن مینامند؟
چون او بازاریابی را به رشتهای علمی و منظم تبدیل کرد، کتابهای درسی مرجع آن را نوشت و مفهومهای اصلی آن را در سراسر جهان رواج داد.
برای شروع کدام کتاب کاتلر را بخوانم؟
اگر تازهکارید، «اصول و مبانی مدیریت بازاریابی» را انتخاب کنید. اگر تجربه کاری دارید، کتابهای مدیریت بازار یا کتاب تخصصی صنعت خودتان مناسبتر است.
آیا کتابهای کاتلر برای کسبوکارهای کوچک هم کاربرد دارد؟
بله. هرچند بسیاری از نمونهها از شرکتهای بزرگاند، اصولی مثل شناخت مشتری، بخشبندی و جایگاهیابی برای هر کسبوکاری، حتی یک مغازه کوچک، کاربرد دارد.
نسل چهارم بازاریابی درباره چیست؟
این کتاب به گذار از بازاریابی سنتی به بازاریابی دیجیتال و تلفیق این دو در دنیایی میپردازد که مشتریها به هم متصلاند.
کدام ترجمه کتابهای کاتلر را انتخاب کنم؟
به سال چاپ، مترجم و ویرایش کتاب اصلی توجه کنید. اگر دانشجو هستید، ترجمه پیشنهادی استادتان را بگیرید.
آیا کاتلر درباره بازاریابی اجتماعی هم نوشته است؟
بله. «رهایی از فقر، راهکار بازاریابی اجتماعی» نمونهای از کارهای او در این حوزه است.
چطور کتابهای کاتلر را از کتابجم بخرم؟
فهرست کتابها را در همین صفحه ببینید، قیمت روز و موجودی هر عنوان را بررسی کنید و نسخه چاپی را آنلاین سفارش دهید.
جمعبندی: یادگیری بازاریابی با فیلیپ کاتلر
فیلیپ کاتلر کسی است که بازاریابی را از یک هنر پراکنده به یک دانش منظم تبدیل کرد و دههها با نوشتن، تدریس و مشاوره، این دانش را گسترش داد. کتابهای او برای دانشجو، مدیر، کارآفرین و فعال اجتماعی هر کدام چیزی دارند. چه بخواهید پایههای بازاریابی را یاد بگیرید، چه دنبال راهکار برای صنعتی خاص باشید، در کارنامه او کتابی مناسب پیدا میشود.
فهرست کتابهای فیلیپ کاتلر را در همین صفحه مرور کنید، قیمت روز و موجودی را ببینید و نسخه چاپی کتابی را که به کارتان میآید آنلاین سفارش دهید. شاید همین کتاب، نقطه شروع نگاه تازهای به کسبوکارتان باشد.