مری نین نویسندهی آمریکایی کتابهای کودک است که با مجموعهی پرطرفدار نینجاها شناخته میشود؛ کتابهای کوچک و رنگارنگی که هر کدام یک مهارت زندگی را با زبان قصه به بچهها یاد میدهند. اگر پدر یا مادر هستید، معلم یا مربی کودک هستید یا دنبال کتابی برای کمک به بچهها در کنار آمدن با حسادت، استرس، عجله یا خشم میگردید، کتابهای مری نین احتمالا همان چیزی است که لازم دارید. در این صفحه با او و مجموعهاش آشنا میشوید و میبینید کدام کتاب برای کدام موقعیت مناسبتر است.
مری نین کیست؟
مری نین نویسندهای آمریکایی با ریشهی ویتنامی است که شهرتش را مدیون مجموعهای از کتابهای تصویری کودکانه است که در انگلیسی با نام Ninja Life Hacks شناخته میشود. او پیش از نویسندگی برای کودکان، در کار و کسب فعالیت داشت و بعدها با انگیزهی کمک به رشد عاطفی و اجتماعی بچهها، نوشتن این مجموعه را شروع کرد. ایدهی اصلیاش ساده بود: بچهها مهارتهای زندگی را بهتر از راه داستان یاد میگیرند تا از راه نصیحت.
کتابهای مری نین در مدت نسبتا کوتاهی میان خانوادهها و مدرسهها در کشورهای مختلف محبوب شدند و به زبانهای زیادی ترجمه شدند. در ایران هم این مجموعه با نامهایی مثل «فوت و فن زندگی» منتشر شده و جای خودش را در کتابخانهی خیلی از بچهها باز کرده است.
مجموعهی نینجاهای مری نین چیست؟
شخصیتهای اصلی این مجموعه نینجاهای کوچکی هستند که هر کدام با یک احساس یا عادت سروکار دارند. یک نینجا زود عصبانی میشود، دیگری نگران است، یکی حسادت میکند و یکی همیشه عجله دارد. در هر کتاب، نینجای اصلی با مشکلی روبهرو میشود، با کمک یک دوست یا بزرگتر راه حلی ساده و قابل تمرین یاد میگیرد و در پایان، آن راه حل را به خوانندهی کوچک هم یاد میدهد.
نکتهی جالب این مجموعه این است که هر کتاب معمولا یک ترفند ساده یا یک قاعدهی کوتاه به بچه میدهد که بشود در زندگی واقعی هم به کارش برد. مثلا تمرین نفس کشیدن آرام، مکث کردن پیش از واکنش یا گفتن جملهای مثبت به خود. همین جنبهی عملی، کتابها را از قصههای معمولی متمایز میکند.
تصویرگری کتابها ساده، شاد و پررنگ است و نینجاها با چهرههای گرد و بامزه، خیلی زود دل بچهها را میبرند. متن هر صفحه کوتاه است و جملهها گاهی آهنگیناند، طوری که بچهها بعد از چند بار شنیدن، بخشهایی را حفظ میکنند.
کتابهای مری نین در کتابجم
در کتابجم چند جلد از این مجموعه با عنوان «فوت و فن زندگی» و با کاغذ گلاسه موجود است. اینها برخی از عنوانهایی است که میتوانید ببینید:
- نینجا دیگر حسودی نمیکند: دربارهی کنار آمدن با حسادت و شاد بودن برای موفقیت دیگران.
- نینجا با همه جور میشود: دربارهی دوستی، همکاری و کنار آمدن با تفاوتها.
- نینجا دیگر استرس ندارد: دربارهی شناختن نگرانی و آرام کردن خود.
- نینجا شجاع میشود: دربارهی روبهرو شدن با ترسها و امتحان کردن چیزهای تازه.
- نینجا اعتماد به نفس دارد: دربارهی باور به تواناییهای خود.
- نینجا دیگر عجله نمیکند: دربارهی صبر، دقت و انجام کار با حوصله.
- نینجا احساساتش را کنترل میکند: دربارهی شناختن و مدیریت هیجانها.
- نینجا تمرکز میکند: دربارهی حواسپرتی و راههای جمع کردن حواس.
این کتابها از ناشرهایی مثل فنی ایران، هوپا و صابرین در فهرست آمدهاند. موجودی و قیمت روز هر جلد را میتوانید در صفحهی خودش ببینید.
چرا کتابهای مری نین برای بچهها مفید است؟
کودکان احساسهای بزرگی دارند، اما هنوز کلمهها و ابزارهای لازم برای فهمیدن و کنار آمدن با آنها را ندارند. وقتی بچهای عصبانی یا حسود است، معمولا نمیداند دقیقا چه حسی دارد و چه کاری از دستش برمیآید. کتابهای مری نین اول به بچه کمک میکنند احساسش را بشناسد و اسم بگذارد، بعد راهی ساده برای کنار آمدن با آن نشانش میدهند.
مزیت دیگر این است که بچه خودش را در نینجا میبیند بدون اینکه احساس کند سرزنش شده است. وقتی قهرمان داستان هم اشتباه میکند و یاد میگیرد، کودک راحتتر میپذیرد که اشتباه کردن طبیعی است و میشود بهتر شد. این همان چیزی است که روانشناسان کودک به آن «یادگیری از طریق الگو» میگویند.
کتابها کوتاهاند و در یک نشست خوانده میشوند، پس برای قصهی شب مناسباند. بچهها معمولا دوست دارند یک کتاب را بارها بشنوند و همین تکرار به جا افتادن پیام کمک میکند.
کتابهای مری نین برای چه سنی مناسب است؟
این مجموعه بیشتر برای بچههای پیشدبستانی و سالهای اول دبستان نوشته شده است؛ تقریبا از چهار تا نه سالگی. بچههای کوچکتر از تصویرها و لحن قصه لذت میبرند و بچههای بزرگتر میتوانند خودشان کتاب را بخوانند. برای کودکی که تازه خواندن را یاد گرفته، متن کوتاه و سادهی هر صفحه تمرین خوبی است.
البته سن فقط یک راهنماست. اگر کودک شما با موضوع خاصی مثل استرس امتحان یا حسادت به خواهر و برادر تازه درگیر است، کتاب مربوط به آن موضوع حتی برای سن کمی بالاتر هم میتواند مفید باشد. مهم این است که کتاب را با هم بخوانید و دربارهاش حرف بزنید.
بهترین کتابهای مری نین برای موقعیتهای مختلف
شاید بپرسید از میان این همه نینجا، کدام را اول بخرم. پاسخ به نیاز کودک شما بستگی دارد. چند پیشنهاد:
- بچهای که تازه خواهر یا برادر دار شده: «نینجا دیگر حسودی نمیکند».
- بچهای که در جمع خجالتی است یا از چیزهای تازه میترسد: «نینجا شجاع میشود» و «نینجا اعتماد به نفس دارد».
- بچهای که پیش از مدرسه یا امتحان نگران است: «نینجا دیگر استرس ندارد».
- بچهای که تکالیفش را با عجله و بیدقت انجام میدهد: «نینجا دیگر عجله نمیکند».
- بچهای که حواسش زود پرت میشود: «نینجا تمرکز میکند».
- بچهای که در بازی با دوستانش زیاد دعوا میکند: «نینجا با همه جور میشود» و «نینجا احساساتش را کنترل میکند».
اگر نمیدانید از کجا شروع کنید، «نینجا احساساتش را کنترل میکند» یک شروع عمومی و خوب است، چون پایهی بسیاری از مهارتهای دیگر، شناختن احساسهاست.
چطور کتابهای مری نین را با کودک بخوانیم؟
این کتابها وقتی بیشترین اثر را دارند که فقط خوانده نشوند، بلکه دربارهشان گفتوگو شود. چند پیشنهاد ساده:
- اول تصویرها را با هم ببینید: از کودک بپرسید فکر میکند نینجا چه حسی دارد.
- با صدای گرم بخوانید: لحن شما به کودک کمک میکند احساس شخصیت را بفهمد.
- مکث کنید و بپرسید: «تو هم تا حالا اینطوری شدهای؟»
- ترفند کتاب را با هم تمرین کنید: اگر کتاب تمرین نفس کشیدن دارد، همان لحظه با هم انجامش دهید.
- در زندگی روزمره یادآوری کنید: وقتی موقعیت مشابهی پیش آمد، به نینجا اشاره کنید.
این شیوه کتاب را از یک قصهی ساده به ابزاری برای تربیت تبدیل میکند. خیلی از پدر و مادرها میگویند بعد از مدتی، بچهها خودشان به ترفند نینجا اشاره میکنند و از آن استفاده میکنند.
کتابهای مری نین در مدرسه و مهدکودک
معلمها و مربیهای پیشدبستانی هم میتوانند از این مجموعه استفادهی زیادی ببرند. هر کتاب میتواند موضوع یک جلسهی آموزش مهارتهای زندگی باشد: خواندن قصه، گفتوگو، بازی نمایشی و تمرین ترفند کتاب. چون کتابها کوتاهاند، در یک جلسهی کلاسی جا میشوند.
بعضی مربیها از بچهها میخواهند نینجای مورد علاقهشان را نقاشی کنند یا موقعیتی از زندگی خودشان را تعریف کنند که شبیه داستان بوده. این فعالیتها کمک میکند پیام کتاب عمیقتر در ذهن بچه بماند. اگر دنبال کتابهای دیگری در این حوزه هستید، دستهی آموزشی و مهارتهای زندگی را ببینید.
سبک نوشتن مری نین
سبک مری نین ساده، مثبت و عملی است. او از جملههای کوتاه استفاده میکند، شخصیتها را با یک ویژگی روشن معرفی میکند و داستان را به سمت یک درس ساده پیش میبرد. لحن کتابها هیچوقت سرزنشآمیز نیست؛ نینجاها اشتباه میکنند، ناراحت میشوند و بعد با کمک دیگران راهی پیدا میکنند.
بعضی کتابها از زبان خود نینجا روایت میشوند و همین باعث میشود کودک احساس کند شخصیت دارد مستقیم با او حرف میزند. تکرار یک جملهی کلیدی در طول کتاب هم از ویژگیهای سبک اوست که به یادسپاری کمک میکند.
منتقدان ممکن است بگویند این کتابها از نظر ادبی پیچیدگی زیادی ندارند و این درست است. هدف مری نین ساختن ادبیات پرلایه نیست؛ هدفش ساختن ابزاری کاربردی و دوستداشتنی برای آموزش مهارتهای عاطفی است و در این کار موفق بوده است.
ترجمههای فارسی کتابهای مری نین
مجموعهی نینجاها در فارسی با ترجمهها و ناشرهای مختلفی منتشر شده است. بعضی نسخهها کاغذ گلاسه و چاپ رنگی باکیفیت دارند که برای کتاب تصویری کودک خیلی مهم است. در کتابجم عنوانها با مشخص کردن «گلاسه» آمدهاند تا بدانید چه نسخهای را سفارش میدهید.
ترجمهی کتاب کودک کار سادهای نیست، چون مترجم باید هم پیام را درست برساند و هم لحن بازیگوش و آهنگین متن را حفظ کند. پیش از خرید، اگر امکانش هست، نگاهی به نمونهی صفحهها بیندازید و ترجمهای را انتخاب کنید که با زبان کودکتان نزدیکتر است. همچنین ممکن است نامگذاری عنوانها در ترجمههای مختلف کمی فرق کند؛ به موضوع کتاب توجه کنید.
کتابهای مری نین برای پدر و مادرها
جالب اینجاست که کتابهای مری نین فقط برای بچهها نیستند. خیلی از پدر و مادرها میگویند با خواندن این کتابها، خودشان هم یاد گرفتهاند چطور با احساسهای کودک برخورد کنند. ترفندهای سادهی کتاب، مثل نفس کشیدن آرام یا مکث پیش از واکنش، برای بزرگترها هم کار میکند.
این کتابها میتوانند زبان مشترکی میان شما و کودکتان بسازند. وقتی هر دو داستان نینجا را میدانید، کافی است در لحظهی عصبانیت بگویید «یادت هست نینجا چه کار کرد؟» تا گفتوگو آرامتر شروع شود. اگر به موضوع تربیت کودک علاقه دارید، کتابهای دستهی فرزندپروری و تربیت کودک هم میتوانند کمک کنند.
خرید کتاب مری نین: نکتههای کاربردی
- بر اساس نیاز انتخاب کنید: اول ببینید کودک شما با چه چیزی بیشتر درگیر است و کتاب مربوط را بخرید.
- چند جلد با هم: اگر کودک به مجموعه علاقهمند شد، داشتن چند جلد باعث میشود دنیای نینجاها برایش کاملتر شود.
- کیفیت چاپ: برای کتاب تصویری، کاغذ گلاسه و چاپ رنگی خوب اهمیت دارد.
- هدیه: یک یا دو جلد از این مجموعه هدیهی خوبی برای تولد بچهها یا شروع سال تحصیلی است.
- ناشر و مترجم: نسخههای مختلف را در صفحهی هر کتاب مقایسه کنید.
در کتابجم قیمت روز و موجودی هر جلد بهروز است و میتوانید نسخهی چاپی را آنلاین سفارش دهید.
کتابهای مری نین و قصههای دیگر
اگر کودک شما از کتابهای نینجا خوشش آمد، احتمالا قصهها و افسانههای دیگر را هم دوست خواهد داشت. خواندن ترکیبی از کتابهای مهارتی و قصههای کلاسیک، هم تخیل کودک را پرورش میدهد و هم مهارتهای عاطفیاش را. برای پیدا کردن قصههای مناسب سری به دستهی قصه و افسانه بزنید و برای بچههای بزرگتر که از کتاب تصویری فاصله گرفتهاند، دستهی رمان نوجوان هم گزینههای خوبی دارد.
یک کتابخانهی کوچک و متنوع در اتاق کودک، یکی از بهترین سرمایهگذاریها برای آیندهی اوست. کتابهای مری نین میتوانند یکی از قفسههای این کتابخانه باشند؛ قفسهای که به کودک یاد میدهد با خودش و دیگران مهربانتر باشد.
نگاهی دقیقتر به چند جلد مجموعه
حسادت: احساسی که همه تجربه میکنند
حسادت یکی از رایجترین احساسهای دوران کودکی است. وقتی بچهی تازهای به خانواده اضافه میشود، وقتی دوستی اسباببازی بهتری دارد یا وقتی همکلاسی تشویق میشود، کودک ممکن است حس کند چیزی از او گرفته شده است. در کتاب مربوط به حسادت، نینجا یاد میگیرد این حس را بشناسد، دربارهاش حرف بزند و به جای تمرکز بر داشتههای دیگران، به چیزهای خوب زندگی خودش فکر کند. این پیام ساده، برای کودکی که تازه خواهر یا برادر دار شده، میتواند آرامشبخش باشد.
استرس: وقتی دل آدم شور میزند
بچهها هم استرس دارند: روز اول مدرسه، اجرای جلوی جمع، رفتن به دکتر یا جدا شدن از پدر و مادر. کتاب مربوط به استرس به کودک نشان میدهد نگرانی چه نشانههایی در بدن دارد، مثل تپش قلب یا دلپیچه، و چطور با تمرینهای سادهی تنفس و فکر کردن به چیزهای آرام، میشود حال بهتری پیدا کرد. یاد دادن این مهارت در کودکی، پایهای برای سلامت روان در بزرگسالی است.
عجله: آرامتر، اما بهتر
بعضی بچهها همه کار را سریع و بیدقت انجام میدهند؛ تکلیف را خطخطی تمام میکنند، بازی را نیمهکاره رها میکنند یا غذا را با شتاب میخورند. کتاب مربوط به عجله با شوخی و قصه نشان میدهد عجله چه دردسرهایی درست میکند و چرا آرامتر کار کردن، نتیجهی بهتری دارد. این کتاب برای خانوادههایی که صبحهای شلوغ مدرسه را تجربه میکنند، حرفهای زیادی دارد.
تمرکز: جمع کردن حواس در دنیای پرسروصدا
در دنیای امروز که صفحههای نمایش و صداهای مختلف همیشه دور و بر بچههاست، تمرکز مهارتی ارزشمند است. نینجای این کتاب یاد میگیرد چطور حواسپرتیها را کنار بگذارد و روی یک کار بماند. این مهارت هم در درس خواندن کمک میکند و هم در بازی و ورزش.
شجاعت و اعتماد به نفس
دو کتاب دربارهی شجاعت و اعتماد به نفس، مکمل یکدیگرند. یکی به کودک یاد میدهد با ترسهایش روبهرو شود و دیگری کمک میکند به تواناییهای خودش باور داشته باشد. پیام مشترکشان این است که شجاعت یعنی ترسیدن و باز هم امتحان کردن، و اعتماد به نفس از تمرین و تلاش میآید، نه از کامل بودن.
مهارتهای عاطفی و اجتماعی چرا مهماند؟
پژوهشهای زیادی در روانشناسی رشد نشان دادهاند که مهارتهایی مثل شناختن احساسها، کنترل هیجان، همدلی و حل مسئله، در موفقیت و شادی آیندهی کودک نقش مهمی دارند. این مهارتها را معمولا با نام «یادگیری اجتماعی و عاطفی» میشناسند و بسیاری از مدرسهها در دنیا برنامههای ویژهای برای آموزششان دارند.
این مهارتها خودبهخود به وجود نمیآیند؛ باید یاد داده شوند و تمرین شوند. بهترین معلمها پدر و مادرها هستند و بهترین ابزارها قصهها. کتابهای تصویری مهارتی، مثل مجموعهی نینجاها، راهی ساده و دلپذیر برای شروع این آموزش در خانه فراهم میکنند. لازم نیست متخصص باشید؛ کافی است کتاب را با کودک بخوانید، گوش بدهید و با هم تمرین کنید.
فراموش نکنید که کتاب جای حضور شما را نمیگیرد. اگر کودکی با مشکل عاطفی جدی یا طولانی روبهرو است، مشورت با مشاور کودک یا روانشناس بهترین کار است. کتابها مکمل این حمایتاند و میتوانند گفتوگو را آسانتر کنند.
فعالیتهای پیشنهادی پس از خواندن
برای اینکه پیام هر کتاب بهتر در ذهن کودک بماند، میتوانید بعد از خواندن چند فعالیت ساده انجام دهید:
- نقاشی احساس: از کودک بخواهید چهرهی نینجا را در حالتهای مختلف بکشد: عصبانی، آرام، خوشحال.
- بازی نقش: یکی از شما نقش نینجا را بازی کند و دیگری نقش دوستش؛ بعد جاها را عوض کنید.
- کارت یادآوری: ترفند کتاب را روی یک کارت بنویسید و جایی بچسبانید که کودک ببیند.
- دفترچهی احساس: برای بچههای بزرگتر، یک دفترچه که هر روز احساسشان را با یک کلمه یا شکلک بنویسند.
- داستان خودمان: با هم داستانی بسازید که قهرمانش خود کودک است و همان مهارت را یاد میگیرد.
این فعالیتها زمان زیادی نمیگیرند، اما اثرشان ماندگار است و کتاب خواندن را برای کودک به تجربهای شاد و فعال تبدیل میکنند.
کتابخوانی، عادتی که از کودکی شکل میگیرد
جدا از آموزش مهارتهای عاطفی، هر کتاب تصویری خوب یک فایدهی بزرگ دیگر هم دارد: عادت کتابخوانی را در کودک تقویت میکند. بچههایی که از سالهای اول زندگی با کتاب سروکار دارند، معمولا دایرهی واژگان گستردهتری پیدا میکنند، راحتتر خواندن را یاد میگیرند و کتاب برایشان به یک دوست تبدیل میشود، نه یک تکلیف.
کتابهای کوتاه و سرگرمکننده برای ساختن این عادت ایدهآلاند. کودک حوصلهی کافی برای تمام کردنشان دارد و از تمام کردن یک کتاب احساس موفقیت میکند. وقتی چند جلد از یک مجموعه با شخصیتهای آشنا داشته باشد، اشتیاقش برای خواندن جلد بعدی هم بیشتر میشود؛ درست مثل بزرگترها که منتظر قسمت بعدی یک سریالاند.
یک پیشنهاد ساده: زمان ثابتی در روز را برای کتاب خواندن با کودک در نظر بگیرید، مثلا پیش از خواب. حتی ده دقیقه در روز کافی است. این لحظهها، جدا از یادگیری، فرصتی برای نزدیک شدن شما و کودک هم هست و خاطرهای گرم در ذهن او میسازد.
انتخاب کتاب مناسب برای کودک: چند معیار ساده
وقتی جلوی قفسهای پر از کتاب کودک ایستادهاید، انتخاب سخت میشود. چند معیار ساده کمک میکند. اول، متن باید با سن کودک جور باشد؛ نه آنقدر ساده که حوصلهاش سر برود و نه آنقدر سخت که ناامید شود. دوم، تصویرها باید جذاب و با متن هماهنگ باشند. سوم، پیام کتاب باید مثبت و بدون سرزنش باشد. چهارم، کیفیت چاپ و کاغذ باید طوری باشد که کتاب در دستهای کوچک دوام بیاورد.
مجموعهی نینجاها در بیشتر این معیارها نمرهی خوبی میگیرد و به همین دلیل انتخاب امنی برای خانوادههاست. در کنار آن، تنوع هم مهم است: کتابهای علمی ساده، شعر کودکانه و قصههای کلاسیک را هم در کتابخانهی کودک داشته باشید تا دنیای او از همه طرف گسترش پیدا کند.
وقتی کودک کتاب را تکرار میخواهد
شاید برایتان پیش آمده باشد که کودک هر شب همان یک کتاب را بخواهد. این کاملا طبیعی و حتی مفید است. تکرار به کودک احساس امنیت میدهد، چون میداند داستان چطور پیش میرود و پایانش چیست. همچنین با هر بار شنیدن، جزئیات تازهای در تصویرها و متن کشف میکند و پیام کتاب عمیقتر در ذهنش جا میافتد.
به جای خسته شدن از تکرار، میتوانید هر بار سؤال تازهای بپرسید یا از کودک بخواهید بخشی از داستان را خودش تعریف کند. کمکم میبینید که کودک جملههای کلیدی کتاب را حفظ کرده و در موقعیتهای واقعی از آنها استفاده میکند. این دقیقا همان نتیجهای است که از یک کتاب مهارتی انتظار داریم.
پرسشهای پرتکرار درباره مری نین
مری نین چه کسی است؟
مری نین نویسندهی آمریکایی کتابهای کودک است که بیشتر با مجموعهی نینجاها، کتابهایی برای آموزش مهارتهای عاطفی و اجتماعی به بچهها، شناخته میشود.
کتابهای مری نین برای چه سنی است؟
بیشتر برای حدود چهار تا نه سالگی مناسباند، اما بسته به نیاز کودک، کمی کوچکتر یا بزرگتر هم میتوانند از آنها استفاده کنند.
کدام کتاب مری نین را اول بخرم؟
اگر موضوع خاصی در ذهن ندارید، «نینجا احساساتش را کنترل میکند» شروع خوبی است. در غیر این صورت، کتاب مربوط به مشکل کودکتان را انتخاب کنید.
آیا ترتیب خواندن کتابهای نینجا مهم است؟
نه. هر کتاب داستان مستقلی دارد و میتوانید به هر ترتیبی بخوانید.
«فوت و فن زندگی» چیست؟
نامی است که برای مجموعهی نینجاهای مری نین در یکی از چاپهای فارسی استفاده شده است.
آیا این کتابها در مدرسه هم استفاده میشوند؟
بله، بسیاری از مربیها و معلمها از آنها برای آموزش مهارتهای زندگی در کلاس استفاده میکنند.
جمعبندی: کتابهای مری نین در کتابجم
مری نین با مجموعهی نینجاها کاری ساده اما ارزشمند کرده است: مهارتهایی مثل کنترل خشم، کنار آمدن با حسادت، تمرکز و شجاعت را به زبانی کودکانه و دوستداشتنی درآورده است. کتابهایش کوتاه، رنگارنگ و کاربردیاند و میتوانند شروع گفتوگوهای مهمی میان شما و کودکتان باشند.
اگر میخواهید کودکتان احساسهایش را بهتر بشناسد و ابزارهای سادهای برای کنار آمدن با آنها داشته باشد، کتابهای مری نین انتخاب مناسبی هستند. در کتابجم جلدهای مختلف این مجموعه را ببینید، قیمت روز و موجودی را بررسی کنید و نسخهی چاپی را آنلاین سفارش دهید.