حقوق شهروندی و عدالت

چیستی حقوق شهروندی، مؤلفه‌ها، ابعاد، ملزومات فلسفی و فلسفه اجتماعی آن و چالش‌های حقوق شهروندی در این کتاب با با نیم نگاهی به حقوق شهروندی در ایران و تهدیدها و سیاست‌های مرتبط با آن بررسی شده‌اند. در بخشی از کتاب می‌خوانید: «تا سده هجدهم، جامعه مدنی کمابیش مترادف با دولت یا «جامعه سیاسی» بوده است. در آثار جان لاک، ژان ژاک روسو و امانوئل کانت، معنای فوق از جامعه مدنی کاملاً مشهود و غالب است. منظور لاک، روسو و کانت از دولت مدنی به تعابیر مختلف (Civil Society در اندیشه لاک،Civil Ethat در آثار روسو و Burgerlich Gesllschaft در افکار کانت) همان دولت است که همانند مفهوم پولیس یونانی کل قلمرو سیاست را شامل می‌شود. به علاوه از این مفهوم برای اشاره به جامعه متمدن و قانونمند که بر پایه نظامی قانونی و نه اراده خودکامانه فردی مستبد اداره می شود نیز استفاده می شد. در این بین، پیوند جان لاک با این مفهوم، به ویژه درک لیبرالی و فردگرایانه از آن، برجستگی و نمودی خاص دارد. لاک که اندیشه سیاسی خود را بر پایه قانون طبیعی و استلزام منطقی آن یعنی حقوق طبیعی افراد بنا نهاده بود، دولت مدنی را ابزاری برای حفظ حقوق و مالایملک فردی یعنی حق حیات، آزادی و مالکیت می دانست. به زعم لاک، انسان ها تماماً آزاد، برابر و مستقل آفریده شده اند و طبعاً هیچ کس را نمی توان از حقوق طبیعی خود محروم کرد و بدون رضایت او به اطاعت و فرمانبرداری دیگری واداشت. افراد در برابر قوانین هم راستا با حقوق طبیعی خود و قاعده اکثریت سر تسلیم و رضایت فرود می آورند.»