پرش به محتوای صفحه

مهندسی عمران

بتن و فناوری آن، مقاوم‌سازی سازه‌ها، ساختمان‌های پیش‌ساخته در مناطق لرزه‌خیز و اندرکنش خاک و سازه موضوع کتاب‌های این دسته است.
کتاب‌های این دسته۵۶۱ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب راهسازی طرح هندسی راه(ویراست دوم)

حمید بهبهانی

ترجمه‌ی جایگزینی یا مشارکت؟

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۳۵۰٬۰۰۰۳۳۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مهندسی فاضلاب (جلد اول)(ویراست سوم)

شرکت مهندسی متکاف و ادی

ترجمه‌ی احمد ابریشم‌چی

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۱٬۹۰۰٬۰۰۰۱٬۸۰۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مهندسی فاضلاب(جلد دوم)

شرکت مهندسی متکاف و ادی

ترجمه‌ی احمد ابریشم‌چی

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۱٬۰۲۲٬۰۰۰۹۷۰٬۹۰۰تومان
جلد کتاب روسازی راه (با تجدیدنظر)

امیرمحمد طباطبایی

ترجمه‌ی جایگزینی یا مشارکت؟

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۴۹۰٬۰۰۰۴۶۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب اصول و مبانی طراحی دیوارهای برشی فولادی

مهدی پروینی، سید حسین حسینی لواسانی (عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی)

ادیبان روز

۲۰٪۱۹۸٬۰۰۰۱۵۸٬۴۰۰تومان
جلد کتاب طراحی سازه و مهندسی زیرساخت در معماری Structural Design and Infrastructure Engineering in Architecture

امیدرضا باغچه سرایی-علیرضا باغچه سرایی- امیرعلی خادمی

طحان

۵٪۱٬۳۸۰٬۰۰۰۱٬۳۱۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تحلیل و طراحی سیستمهای مهندسی عمران

اسمیت. آلن

ترجمه‌ی محمدتقی بانکی

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۶۳٬۰۰۰۵۹٬۸۵۰تومان
جلد کتاب نظریه خمیری در ژئومکانیک

آر.ا.دیویس .ای.پی.اس

ترجمه‌ی سهیل سربیشه ئی

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۳۵۰٬۰۰۰۳۳۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مهندسی ترافیک(ویراست دوم)

جلیل شاهی

ترجمه‌ی جایگزینی یا مشارکت؟

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۳۷۸٬۰۰۰۳۵۹٬۱۰۰تومان
جلد کتاب اصول مفاهیم و کاربرد سامانه سکوی ارتفاع بالا (HAPS) در شبکه های مخابرات سلولی
۵٪۳۹۵٬۰۰۰۳۷۵٬۲۵۰تومان
جلد کتاب ادغام مدیریت خطر فاجعه در مدیریت شهری

مرکز آسیایی آمادگی در برابر فجایع

ترجمه‌ی کرامت‌اله زیاری، رضا زیاری، محمدسینا شهسواری

آراد

۵٪۲۹۵٬۰۰۰۲۸۰٬۲۵۰تومان
جلد کتاب کاربرد شمع های حرارتی در ساختمان

دل آرام صادق خان، مسعود عامل سخی

آراد

۵٪۲۲۵٬۰۰۰۲۱۳٬۷۵۰تومان
جلد کتاب استخدامی مهندسی عمران

حامد جنیدی

آراه

۱۰٪۱٬۷۵۰٬۰۰۰۱٬۵۷۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آزمون‌های کارشناس رسمی دادگستری رشته تاسیسات ساختمانی
۱۰٪۱٬۸۵۰٬۰۰۰۱٬۶۶۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آزمون کارشناس رسمی دادگستری مهندسی ترافیک
۱۰٪۱٬۹۵۰٬۰۰۰۱٬۷۵۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب راهنمای مسائل مقاومت مصالح 1

گییر، تیموشینکو

ترجمه‌ی علیرضا جوکار

شهرآب

۱۰٪۴۹۰٬۰۰۰۴۴۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ساختمان های هوشمند (گامی در ایجاد شهرهای هوشمند)

محمد طیبی

ترجمه‌ی علیرضا صباغ معینی

زرین اندیشمند

۲۰٪۸۲۵٬۰۰۰۶۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اصول و روش های ساخت ساختمان 1

محمد طیبی

زرین اندیشمند

۲۰٪۲۵۵٬۰۰۰۲۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تکنولوژی بتن (روش های بهبود و تعیین آزمایشگاهی و در جای مقاومت بتن)

محمود نادری

ترجمه‌ی علیرضا صباغ معینی

روزبهان

۲۰٪۱۴۵٬۰۰۰۱۱۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب راهنمای راه آهن شهری (مترو) (کتاب مرجع ترافیک)،(گلاسه)
۲۰٪۵۰٬۰۰۰۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نظارت بر ساختمان سازی در آینه تجربه (برای دانشجویان و مهندسین عمران و معماری)
۲۰٪۵۰٬۰۰۰۴۰٬۰۰۰تومان

درباره‌ی مهندسی عمران

هر پلی که از رویش رد می‌شوید، هر ساختمانی که در آن کار می‌کنید و هر جاده‌ای که شما را به مقصد می‌رساند، حاصل تصمیم‌هایی است که یک مهندس عمران گرفته است: چه مقدار بتن، چه نوع فولاد، چه عمقی از خاک و چه رفتاری در برابر زلزله. کتاب مهندسی عمران کتاب‌جم برای کسانی است که این تصمیم‌ها را می‌گیرند یا می‌خواهند بگیرند: دانشجو، مهندس ناظر، طراح سازه، پیمانکار و علاقه‌مندی که می‌خواهد بداند ساختمان‌ها چطور سر پا می‌ایستند.

در این صفحه توضیح می‌دهیم کتاب‌های این حوزه به چه شاخه‌هایی تقسیم می‌شوند، دانشجو و مهندس شاغل هر کدام سراغ چه کتابی بروند، برای انتخاب کتاب فنی به چه چیزهایی نگاه کنند و چرا ویرایش و آیین‌نامه اهمیت دارد. مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است و نسخه چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید.

مهندسی عمران چیست و شاخه‌هایش کدام‌اند؟

مهندسی عمران رشته‌ای است که ساختن و نگه‌داری زیرساخت‌ها را بر عهده دارد: ساختمان، پل، جاده، تونل، سد، شبکه‌ی آب و فاضلاب و بسیاری چیزهای دیگر. برای شناخت بهتر کتاب‌ها، خوب است شاخه‌های اصلی را بشناسید.

سازه

بررسی اینکه یک ساختمان یا پل چه نیروهایی را تحمل می‌کند و اجزایش چطور طراحی شوند. بیشتر کتاب‌های بتن، فولاد و زلزله به این شاخه مربوط‌اند.

ژئوتکنیک و خاک

رفتار خاک و پی ساختمان. اندرکنش خاک و سازه، گودبرداری و سازه‌ی نگهبان از موضوع‌های این شاخه‌اند.

راه و ترابری

طراحی هندسی راه، روسازی و ایمنی ترافیک. کتابی مثل «طرح هندسی راه» در همین شاخه قرار می‌گیرد.

مدیریت ساخت و اجرا

برنامه‌ریزی پروژه، نظارت بر ساخت، کنترل کیفیت و هزینه. کتابی مثل «نظارت بر ساختمان سازی در آینه تجربه» از همین دنیاست.

آب و محیط زیست

سدها، مخزن‌ها و شبکه‌ها. این شاخه هم‌پوشانی با مهندسی آب دارد.

کتاب مهندسی عمران برای دانشجو

اگر دانشجوی عمران هستید، احتمالا با انبوهی از کتاب‌های درسی روبه‌رو می‌شوید که هر کدام ده‌ها فصل دارند. چند اصل ساده در انتخاب و خواندن آن‌ها کمک می‌کند.

  • اول از استاد بپرسید منبع اصلی کدام است. در عمران معمولا هر درس یک یا دو کتاب مرجع دارد.
  • به ویرایش کتاب توجه کنید، مخصوصا در درس‌هایی که به آیین‌نامه وابسته‌اند.
  • مثال‌های حل‌شده را جدی بگیرید. در عمران مسئله‌ی عددی حل کردن، مهارت اصلی است.
  • کتاب مرجع و کتاب حل مسئله را جدا از هم در نظر بگیرید.

یک نکته‌ی مهم: همه‌ی درس‌ها را با یک نگاه نخوانید. مکانیک جامدات و تحلیل سازه پایه‌اند و باید خوب یاد گرفته شوند. اگر پایه ضعیف باشد، درس‌های طراحی بتن و فولاد سخت می‌شوند. برای شناخت دانشکده و کتاب‌های هم‌خانواده، دسته‌ی فنی و مهندسی را هم ببینید.

کتاب مهندسی عمران برای مهندس شاغل و ناظر

مهندس شاغل معمولا کتاب را با هدف حل یک مسئله‌ی واقعی باز می‌کند: یک دیوار برشی، یک گودبرداری، یک مخزن بتنی. برای او کتاب‌هایی مفیدترند که ساختار ثابتی دارند: مبانی، ضوابط، مثال عددی و نکته‌های اجرایی. عنوان‌هایی مثل «دستورالعمل طرح، محاسبه و تهیه نقشه‌های اجرائی سازه‌های بتن آرمه» و «مهندسی تخریب، گودبرداری و سازه‌های نگهبان» از همین جنس‌اند.

ناظر ساختمان به کتاب‌هایی احتیاج دارد که هم فنی باشند هم تجربی. کتاب «نظارت بر ساختمان سازی در آینه تجربه» از عنوانش پیداست که برای دانشجو و مهندس نوشته شده و از تجربه‌ی نظارت می‌گوید. کتاب تجربی مکمل خوبی برای کتاب فنی است، اما هرگز جای آیین‌نامه و مقررات نیست.

یک هشدار مهم و صادقانه: کتاب فقط یک منبع مطالعه است. طراحی و نظارت واقعی باید بر اساس مقررات ملی ساختمان، آیین‌نامه‌های معتبر و با مسئولیت مهندس دارای پروانه انجام شود. کتاب جای محاسبه‌ی رسمی و بازرسی محل نیست.

بتن و فناوری آن: قلب بسیاری از کتاب‌های عمران

بتن پرمصرف‌ترین ماده‌ی ساختمانی است و بخش بزرگی از کتاب‌های مهندسی عمران درباره‌ی آن است. در نمونه‌های این دسته عنوان‌هایی مثل «دستورالعمل طرح، محاسبه و تهیه نقشه‌های اجرائی سازه‌های بتن آرمه»، «طراحی سازه‌های بتنی نگهدارنده‌ی مایعات آبی (طراحی مخازن بتنی)»، «مقاوم‌سازی سازه‌های بتن مسلح با الیاف پلیمری» و «بتن مغناطیسی» را می‌بینید.

از این عنوان‌ها چند موضوع مختلف برمی‌آید:

  • طراحی و محاسبه‌ی اجزای بتن آرمه و تهیه‌ی نقشه‌ی اجرایی.
  • طراحی مخزن‌های بتنی که مایع نگه می‌دارند و ضوابط ویژه‌ی آب‌بندی دارند.
  • تقویت و مقاوم‌سازی سازه‌های موجود با الیاف پلیمری.
  • موضوع‌های نوظهورتر مثل بتن با خواص ویژه.

پیش از خرید ببینید کتاب طراحی است یا فناوری مصالح. کتاب طراحی به محاسبه می‌پردازد و کتاب فناوری به مصالح و ساخت. هر دو لازم‌اند اما مخاطب‌های متفاوتی دارند.

سازه‌های ضدزلزله و مقاوم‌سازی: چرا در ایران مهم‌تر است؟

ایران روی کمربند لرزه‌خیز قرار دارد و زلزله در طراحی سازه‌ها جایگاه ویژه‌ای دارد. به همین دلیل کتاب‌هایی مثل «طراحی سازه‌های ضدزلزله» و «اصول و مبانی طراحی دیوارهای برشی فولادی» در مهندسی عمران اهمیت دارند. دیوار برشی فولادی یکی از سیستم‌های مقاوم در برابر نیروی جانبی است و عنوان کتاب نشان می‌دهد به مبانی طراحی آن می‌پردازد.

مقاوم‌سازی هم بخش دیگری از همین دنیاست. ساختمان‌های موجود ممکن است طبق آیین‌نامه‌های قدیمی ساخته شده باشند و برای تقویت‌شان روش‌هایی به کار می‌رود. کتاب‌هایی که درباره‌ی مقاوم‌سازی با الیاف پلیمری نوشته شده‌اند، همین موضوع را بررسی می‌کنند.

هنگام خواندن این کتاب‌ها، به یک نکته توجه کنید: ضوابط زلزله در آیین‌نامه‌ی طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله، معروف به آیین‌نامه‌ی ۲۸۰۰، تعریف می‌شود و در ویرایش‌های مختلف تغییر کرده است. کتاب را با ویرایش جاری آیین‌نامه مقایسه کنید و اگر ارجاع‌ها به نسخه‌ی قدیمی است، آن را در نظر بگیرید.

خاک و پی: اندرکنش خاک و سازه

ساختمان روی خاک ایستاده است و رفتار خاک روی رفتار سازه اثر می‌گذارد. موضوعی که در عمران به آن اندرکنش خاک و سازه می‌گویند، دقیقا به همین ارتباط می‌پردازد. اگر دنبال کتابی درباره‌ی رفتار خاک و پی هستید، فصل‌های مربوط به ژئوتکنیک لازم است.

کتابی مثل «مهندسی تخریب، گودبرداری و سازه‌های نگهبان» به کارهایی می‌پردازد که در شهرها بسیار رایج است: کندن گود برای ساختمان جدید، نگه داشتن دیوارهای اطراف و تخریب ایمن. این موضوع‌ها ایمنی بالایی می‌خواهند و مسئولیت آن‌ها بر عهده‌ی مهندس دارای صلاحیت است. کتاب به شما اصول را نشان می‌دهد ولی هرگز نباید به‌جای مطالعه‌ی ژئوتکنیکی و طراحی رسمی استفاده شود.

اگر هم علاقه‌مند به مباحث پیشرفته‌ی عددی هستید، کتاب‌هایی مثل «روش اجزای محدود» ابزار تحلیل رایانه‌ای را توضیح می‌دهند که هم در خاک و هم در سازه به کار می‌رود.

نگاهی به چند کتاب نمونه‌ی مهندسی عمران

در ادامه چند عنوان را از روی نام‌شان معرفی می‌کنیم. برای جزئیات هر کتاب، به صفحه‌ی خودش سر بزنید.

  • «دستورالعمل طرح، محاسبه و تهیه نقشه‌های اجرائی سازه‌های بتن آرمه (جلد اول)»: درباره‌ی طراحی و نقشه‌ی سازه‌های بتنی.
  • «اصول و مبانی طراحی دیوارهای برشی فولادی»: مبانی یک سیستم مقاوم جانبی.
  • «طراحی سازه‌های ضدزلزله»: طراحی برای مقابله با زلزله.
  • «فن‌آوری‌های نوین ساختمانی»: با نگاه به روش‌های تازه‌ی ساخت.
  • «روش اجزای محدود»: یک روش عددی تحلیل.
  • «نظارت بر ساختمان سازی در آینه تجربه»: برای دانشجو و مهندس.
  • «طرح هندسی راه»: برای راه‌سازی.
  • «مهندسی جوشکاری (یک معرفی)»: با نگاه به جوش در سازه‌ها.

می‌بینید که این دسته چند شاخه را پوشش می‌دهد. از یک عنوان به دیگری فقط کمی فاصله است، پس پیش از خرید موضوع دقیق را مشخص کنید.

ویرایش و آیین‌نامه: مهم‌ترین چیزی که هنگام خرید باید بپرسید

در مهندسی عمران کتاب‌های بسیاری به آیین‌نامه‌ها و مقررات وابسته‌اند. آیین‌نامه‌ها هر چند سال به‌روز می‌شوند و کتابی که بر ویرایش قدیمی نوشته شده، ممکن است در بعضی بخش‌ها با ضوابط فعلی نخواند. این یعنی دو نکته:

  • سال انتشار و نوبت چاپ را حتما بررسی کنید.
  • ببینید کتاب بر کدام ویرایش آیین‌نامه بنا شده و آن ویرایش هنوز معتبر است یا نه.
  • برای کار حرفه‌ای، همیشه متن رسمی آیین‌نامه را کنار کتاب داشته باشید.
  • اگر تردید دارید، از یک مهندس باتجربه یا نظام مهندسی سؤال کنید.

کتاب قدیمی‌تر بی‌ارزش نیست. مبانی نظری تغییر زیادی نمی‌کنند. اما اعداد، ضریب‌ها و ضوابط اجرایی ممکن است عوض شوند.

چطور کتاب فنی عمران را بخوانیم؟

کتاب‌های عمران پر از فرمول و نمودار هستند و خواندن معمولی کافی نیست. این روش را امتحان کنید.

  1. فصل را یک بار سریع مرور کنید تا نقشه‌ی کلی را ببینید.
  2. بار دوم با مداد بخوانید و هر فرمول را خودتان استخراج یا دنبال کنید.
  3. مثال‌های حل‌شده را پوشانده و خودتان حل کنید.
  4. یک برگه‌ی خلاصه از فرمول‌ها و ضوابط مهم بسازید.
  5. بعد از هر فصل، چند مسئله‌ی پایان فصل را حل کنید.
  6. اگر شکل و نمودار زیاد است، آن‌ها را کپی کنید و کنار خودتان نگه دارید.

حل مسئله جایی است که یادگیری اتفاق می‌افتد. فقط خواندن فرمول کافی نیست.

اشتباه‌های رایج در انتخاب و استفاده از کتاب عمران

تکیه بر کتاب به‌جای آیین‌نامه

کتاب توضیح می‌دهد و آموزش می‌دهد، اما مرجع الزام‌آور آیین‌نامه است. برای طراحی واقعی از متن رسمی استفاده کنید.

خرید کتاب پیشرفته پیش از پایه

اگر مکانیک و تحلیل سازه را خوب بلد نیستید، کتاب طراحی پیشرفته را با دردسر می‌خوانید. اول پایه را محکم کنید.

نادیده گرفتن ویرایش

یک کتاب قدیمی ممکن است ضوابط قدیمی داشته باشد. حتما سال و ویرایش را ببینید.

حفظ کردن فرمول بدون فهم

فرمولی که مفهومش را نمی‌فهمید، در موقعیت تازه به کار نمی‌آید. اول بفهمید چرا فرمول این شکل را دارد.

فراموش کردن ایمنی

در عمران اشتباه یعنی خطر جانی. هر کاری که ایمنی مردم را تحت تأثیر می‌گذارد، باید با محاسبه‌ی رسمی و مهندس صاحب صلاحیت انجام شود.

مهندسی عمران در کنار رشته‌های همسایه

پروژه‌ی ساختمانی همیشه چند رشته را با هم می‌خواهد. طراحی معماری با مهندسی معماری و شهرها و بافت شهری با مهندسی شهرسازی گره خورده‌اند. تأسیسات برقی به مهندسی برق و تأسیسات مکانیکی و جوشکاری به مهندسی مکانیک ربط دارند. بحث تصفیه و سد به مهندسی آب مربوط است.

اگر بخواهید تصویر بزرگ‌تری از کتاب‌های دانشگاهی داشته باشید، دسته‌ی مادر یعنی فنی و مهندسی نقطه‌ی خوبی است. ترکیب چند کتاب از رشته‌های همسایه، دید یک مهندس کامل‌تر را می‌سازد.

کتاب مهندسی عمران برای هدیه یا کتابخانه‌ی شخصی

کتاب عمران برای دانشجوی عمران هدیه‌ای ارزشمند است، به شرط اینکه درست انتخاب شود. از خود او بپرسید کدام درس را دارد و کتاب مرجع آن چیست. یک کتاب درسی اشتباه یا ویرایش نامناسب، به دردش نمی‌خورد.

برای مهندس شاغل، کتاب‌های اجرایی و تجربی مثل نظارت، یا کتابی درباره‌ی موضوع تخصصی او مناسب است. برای علاقه‌مند عمومی، کتاب‌های ساده‌تر درباره‌ی ساختمان و فناوری‌های نوین جالب‌ترند. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.

فولاد، جوش و اتصال‌ها

در ساختمان‌های فولادی، اتصال‌ها اغلب نقطه‌ی حساس سازه‌اند. یک تیر یا ستون ممکن است به‌خوبی طراحی شده باشد، اما اگر اتصال درست ساخته نشود، کل سیستم آسیب می‌بیند. به همین دلیل کتاب‌هایی مثل «مهندسی جوشکاری (یک معرفی)» برای مهندس عمران هم ارزش دارند. جوش، بازرسی و کنترل کیفیت آن به‌صورت مستقیم به ایمنی وابسته است.

هنگام خواندن کتاب‌های فولاد و جوش، این نکته‌ها را در نظر داشته باشید:

  • بین طراحی اتصال و اجرای جوش فرق بگذارید. اولی محاسبه است و دومی مهارت و کنترل.
  • کتاب مقدماتی مثل «یک معرفی» برای آشنایی عالی است، اما جای دوره‌ی تخصصی جوشکار و بازرس را نمی‌گیرد.
  • ضوابط جوش و بازرسی در آیین‌نامه‌ها آمده و باید از متن رسمی دنبال شود.

اگر کارتان بیشتر در کارگاه است، سراغ کتاب‌هایی بروید که تصویر و جزئیات اجرایی دارند. اگر بیشتر طراحی می‌کنید، کتاب‌هایی که ضوابط و فرمول دارند مناسب‌ترند.

روش اجزای محدود و تحلیل عددی

در مهندسی عمران امروز، بسیاری از تحلیل‌ها با رایانه انجام می‌شود. پشت نرم‌افزارهای تحلیل، روش‌های عددی مثل اجزای محدود وجود دارد. کتابی مثل «روش اجزای محدود» به همین روش می‌پردازد، و دانستنش به شما کمک می‌کند نتیجه‌ی نرم‌افزار را کورکورانه قبول نکنید.

یک نکته‌ی مهم برای دانشجو و مهندس: نرم‌افزار ابزار است و فهم مسئله با مهندس است. اگر مدل را اشتباه بسازید، نرم‌افزار جواب دقیقی برای مسئله‌ی غلط می‌دهد. برای همین کتاب‌های مبانی مهم‌اند. قبل از هر نرم‌افزار، یاد بگیرید چطور مسئله را مدل‌سازی کنید و نتیجه را با تخمین دستی بسنجید.

کتاب‌های روش اجزای محدود معمولا ریاضی بیشتری دارند. اگر جبر خطی و حساب دیفرانسیل را قوی بلد نیستید، پیش از آن مرور کنید. اگر در این باره کتاب می‌خواهید، دسته‌ی مهندسی مکانیک هم منابع نزدیکی دارد.

راه، ترابری و ایمنی در مهندسی عمران

یکی از شاخه‌های همیشه لازم مهندسی عمران، راه است. عنوان «طرح هندسی راه» به همین حوزه می‌پردازد: شیب، قوس، دید، عرض و اتصال. طراحی هندسی درست مستقیم روی ایمنی رانندگان اثر می‌گذارد. یک قوس بد یا دید ناکافی می‌تواند جان‌ها را به خطر بیندازد.

اگر می‌خواهید این حوزه را جدی بخوانید، به این نکته‌ها توجه کنید:

  • ضوابط طرح هندسی راه در دستورالعمل‌ها و نشریه‌های رسمی آمده و کتاب آن‌ها را توضیح می‌دهد.
  • نقشه و شکل در این کتاب‌ها اهمیت زیادی دارد. کتابی با شکل‌های خوانا انتخاب کنید.
  • مثال‌های عددی را خودتان با ماشین‌حساب دنبال کنید.

راه‌سازی با شهرسازی رابطه‌ی نزدیک دارد. برای دیدن جنبه‌های شهری، دسته‌ی مهندسی شهرسازی را هم ببینید.

اخلاق حرفه‌ای و مسئولیت مهندس

مهندسی عمران با جان آدم‌ها سروکار دارد و این مسئولیتی سنگین است. هر سازه‌ای که طراحی یا نظارت می‌کنید، روزی مردم در آن زندگی می‌کنند. به همین دلیل بخشی از آموزش هر مهندس عمران، فهمیدن این مسئولیت است.

کتاب‌هایی که از تجربه‌ی واقعی نظارت و اجرا می‌گویند، این حس مسئولیت را بهتر منتقل می‌کنند. آن‌ها خطاهای رایج، وسوسه‌های صرفه‌جویی نابجا و پیامدهای بی‌دقتی را نشان می‌دهند. یک مهندس جوان که این کتاب‌ها را می‌خواند، بهتر می‌داند کجا نباید کوتاه بیاید.

چند اصل ساده که هر مهندس باید به آن‌ها پایبند بماند: هیچ‌وقت محاسبه‌ای را که نمی‌فهمد امضا نکند. هرگز ایمنی را فدای هزینه یا زمان نکند. اگر چیزی را نمی‌داند، بپرسد. و همیشه ثبت و مستند کند. این اصل‌ها در هیچ کتابی جای فرمول را نمی‌گیرند، اما در همه‌ی آن‌ها زیر خط می‌خورند.

یک برنامه‌ی مطالعه‌ی شش‌ماهه برای مهندس جوان

فرض کنید تازه فارغ‌التحصیل شده‌اید و می‌خواهید دانش خود را برای کار واقعی جمع کنید. برنامه‌ای ساده و واقع‌بینانه:

  1. ماه اول و دوم: مرور مبانی طراحی بتن و فولاد با یک کتاب دستورالعمل و مثال. هر هفته چند مثال را خودتان حل کنید.
  2. ماه سوم: کتاب طراحی سازه‌های ضدزلزله و آیین‌نامه‌ی مربوط. چند نمونه‌ی ساده را محاسبه کنید.
  3. ماه چهارم: یک کتاب اجرایی یا نظارتی. تجربه‌های دیگران را بخوانید.
  4. ماه پنجم: یک موضوع تخصصی که در کارتان لازم است، مثلا مخزن بتنی، گودبرداری یا مقاوم‌سازی.
  5. ماه ششم: مرور و جمع‌بندی. یک دفتر از نکته‌های کلیدی تهیه کنید.

لازم نیست دقیقا همین باشد. آنچه مهم است، برنامه‌ی منظم و ارتباط دادن کتاب با کار واقعی است. اگر بتوانید از یک مهندس باتجربه بپرسید و او راهنمایی‌تان کند، بهتر است. کتاب و تجربه مکمل‌اند.

کتاب مرجع یا کتاب کوتاه: کدام را برداریم؟

کتاب‌های مهندسی عمران دو نوع کلی دارند. کتاب مرجع، حجیم و کامل است و برای یافتن پاسخ در آن مراجعه می‌کنید. کتاب کوتاه یا درسنامه، مختصر است و مطالعه‌ی پیوسته را ساده می‌کند. هر کدام جای خودش را دارد.

اگر دانشجو هستید و در حال یادگیری، اول کتاب کوتاه یا درسنامه را بخوانید و بعد برای جزئیات به مرجع بروید. اگر مهندس شاغل هستید، مرجع کنار دستتان بماند و کتاب‌های کوتاه را برای مرور سریع بخوانید. کتاب‌های چند جلدی مثل «دستورالعمل طرح، محاسبه و تهیه نقشه‌های اجرائی سازه‌های بتن آرمه (جلد اول)» را ببینید که جلد بعدی هم دارند و در صفحه‌ی کتاب مشخص است کدام جلد را می‌خرید.

ساختمان‌های پیش‌ساخته و فناوری‌های نوین ساختمانی

یکی از موضوع‌های مهم امروز، صنعتی‌سازی ساخت‌وساز است: ساختن قطعات در کارخانه و سوار کردن آن‌ها در محل. عنوان «فن‌آوری‌های نوین ساختمانی» به این دنیا نزدیک است. مزیت‌های این روش را معمولا سرعت، کنترل کیفیت بهتر و کاهش ضایعات می‌دانند. اما هر روش محدودیت‌هایی هم دارد، مثل نیاز به طراحی دقیق اتصال‌ها و حمل قطعات.

اگر به این حوزه علاقه دارید، کتاب‌های مربوط را هم از نظر فنی و هم از نظر اقتصادی و اجرایی بخوانید. نویسنده‌ی خوب هم مزیت‌ها و هم مشکلات را می‌گوید. کتابی که فقط از مزیت‌ها حرف می‌زند، تصویر کامل نمی‌دهد. در مناطق لرزه‌خیز، رفتار اتصال‌ها در زلزله بحث حساسی است و باید با ضوابط آیین‌نامه بررسی شود.

برای مهندس مدیر پروژه، این کتاب‌ها ایده‌های مفیدی درباره‌ی زمان‌بندی و هزینه می‌دهند. برای دانشجو، دیدی از آینده‌ی رشته‌شان فراهم می‌کنند.

مخازن بتنی و سازه‌های آبی

سازه‌هایی که مایع نگه می‌دارند، مثل مخزن‌های آب، ملاحظات ویژه‌ای دارند. علاوه بر مقاومت، آب‌بندی و ترک‌خوردگی هم مهم است، چون نشتی می‌تواند عمر سازه را کم کند. عنوانی مثل «طراحی سازه‌های بتنی نگهدارنده مایعات آبی (طراحی مخازن بتنی)» از نامش پیداست که به همین ضوابط اختصاصی می‌پردازد.

این نوع کتاب‌ها برای مهندسی که با تأسیسات آبی و صنعتی کار می‌کند بسیار به کار می‌آید. برای دانشجو هم یک مثال عالی از طراحی خاص‌منظوره است. پیش از خرید ببینید کتاب بر کدام ضوابط بنا شده و آیا در ویرایش‌های جدیدتر تغییر کرده است. در حوزه‌ی تأسیسات آبی، دسته‌ی مهندسی آب هم می‌تواند کمک‌کننده باشد.

چرا کتاب چاپی برای کار فنی عمران مناسب است؟

کتاب عمران را کنار میز کار باز می‌گذارید، صفحه‌ها را علامت می‌زنید، کنار فرمول یادداشت می‌کنید و بین نمودارها جابه‌جا می‌شوید. کتاب چاپی برای این نوع استفاده راحت است. بسیاری از مهندس‌ها کتاب‌های مرجع‌شان را چاپی نگه می‌دارند و سال‌ها به آن‌ها برمی‌گردند.

نسخه چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید. مشخصات هر کتاب، از جمله ویرایش، شماره‌ی جلد و سال چاپ، در صفحه‌ی خودش است و پیش از هر خرید باید آن را بخوانید.

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی کتاب مهندسی عمران

برای دانشجوی سال اول کدام کتاب‌ها لازم است؟

بستگی به سرفصل دانشگاه دارد. از گروه آموزشی یا دانشجوهای بالاتر بپرسید و کتاب مرجع هر درس را بخرید.

ویرایش چقدر مهم است؟

در کتاب‌هایی که به آیین‌نامه وابسته‌اند خیلی مهم است. ضوابط با ویرایش‌های جدید عوض می‌شود.

آیا کتاب جای آیین‌نامه را می‌گیرد؟

نه. آیین‌نامه مرجع الزام‌آور است و کتاب توضیح و آموزش می‌دهد. برای کار حرفه‌ای هر دو را کنار هم داشته باشید.

کتاب‌های عمران برای علاقه‌مند غیرمهندس هم مناسب است؟

بعضی کتاب‌ها بسیار فنی‌اند و پیش‌نیاز دارند. کتاب‌هایی با نثر ساده‌تر و موضوع کلی، مثل فناوری‌های نوین ساختمانی، مناسب‌ترند. توضیح ناشر را بخوانید.

آیا با خواندن کتاب می‌توانم خودم ساختمان طراحی کنم؟

نه. طراحی و نظارت ساختمان مسئولیت قانونی دارد و باید توسط مهندس دارای پروانه‌ی اشتغال انجام شود. کتاب برای یادگیری است.

کتاب حل مسئله لازم است؟

اگر می‌خواهید مهارت حل مسئله را تقویت کنید، بله، اما بعد از تلاش خودتان و نه به‌جای آن.

قیمت و موجودی کتاب‌ها ثابت است؟

قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. پیش از هر خرید صفحه‌ی همان کتاب را ببینید.

جمع‌بندی: از فرمول تا ساختمان

کتاب مهندسی عمران پلی است میان نظریه و ساختن. با پایه‌ی محکم شروع کنید، کتاب مناسب هر شاخه را با توجه به ویرایش و آیین‌نامه انتخاب کنید و همیشه ایمنی را بالاتر از هر چیز بدانید. کتاب معلم خوبی است، اما تصمیم نهایی روی ساختمان واقعی با مهندسی است که مسئولیتش را می‌پذیرد.

حالا کتاب‌های همین دسته را ببینید، توضیح هر کدام را بخوانید و نسخه چاپی مناسب خودتان را آنلاین سفارش بدهید.