آب از آن چیزهایی است که تا وقتی هست، به آن فکر نمیکنیم. اما پشت هر شیر آب، هر سد، هر کانال آبیاری و هر تصفیهخانه، مهندسانی کار کردهاند که حساب باران، رودخانه، لوله، پمپ و لجن را نگه داشتهاند. مهندسی آب رشتهای است که همین کارها را سامان میدهد و کتاب مهندسی آب راه ورود به آن است. در این صفحه از کتابجم میگوییم این دسته چه کتابهایی دارد، از هیدرولوژی و هیدرولیک تا تصفیهی آب و فاضلاب، و برای دانشجو، مهندس و پیمانکار کدام کتابها مناسبترند.
قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود و مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش است. آنچه در این صفحه میخوانید بر اساس عنوان کتابهای همین دسته است.
مهندسی آب یعنی چه؟
مهندسی آب مجموعهای از دانشهاست که با آب در همهی مراحلش سروکار دارد: از بارش و جریان رودخانهها و آبخوانها، تا ذخیره در مخزن و انتقال با کانال و لوله، تا مصرف در شهر و کشاورزی و در نهایت جمعآوری و تصفیهی پساب. هر مرحله علم مخصوص خودش را دارد.
به همین دلیل کتابهای این دسته را میشود به چند گروه بزرگ تقسیم کرد: هیدرولوژی و منابع آب، هیدرولیک و سازههای آبی، آب و فاضلاب شهری، و تأسیسات و تجهیزات. اگر بدانید به کدام گروه علاقه دارید، پیدا کردن کتاب راحتتر میشود.
ایران کشوری است که با کمآبی آشناست و همین باعث میشود موضوعهای این رشته برای بسیاری از ما ملموس باشد. اما یادتان باشد که هر کتاب فنی، دانش عمومی است و برای پروژههای واقعی باید مطابق ضوابط و استانداردهای رسمی و با مشورت مهندس مسئول عمل کنید.
هیدرولوژی: آب در طبیعت
هیدرولوژی علم گردش آب در طبیعت است. باران چقدر میبارد؟ چه مقدارش به رودخانه میرسد؟ چه مقدارش در زمین فرو میرود؟ اینها پرسشهای بنیادی هیدرولوژی است. در این دسته کتاب «سیستم های هیدرولوژیکی دو جلد» را میبینید که نشان میدهد این حوزه را بهصورت سامانهای و در چند جلد بررسی میکند.
هیدرولوژی پایهی بسیاری از درسهای بعدی است. کسی که میخواهد سد، کانال یا سیستم زهکشی طراحی کند، اول باید بداند چه مقدار آب در دسترس است. به همین علت، اگر تازه به رشته آمدهاید، هیدرولوژی از بخشهایی است که باید زودتر برایش وقت بگذارید.
آبخانهها و آب زیرزمینی
بخش مهمی از آب ایران زیر زمین است. کتابی با عنوان «آبخانههای کارستی: ویژگیها و مهندسی (جلد دوم: مدیریت آبخانههای کارستی)» به یک نوع خاص آبخوان میپردازد. آبخانهی کارستی در سنگهای آهکی شکل میگیرد و رفتارش با آبخوانهای معمولی فرق دارد. این کتاب برای کسی است که به آب زیرزمینی و مدیریت آن علاقه دارد و از عنوانش پیداست که جلد دوم آن به مدیریت اختصاص دارد.
چطور هیدرولوژی را بخوانیم؟
مثال محلی بسازید. حوضهی آبریز نزدیک شهرتان را در نظر بگیرید و مفاهیم را روی آن پیاده کنید. وقتی مفهوم به مکانی که میشناسید وصل شود، خیلی بهتر میماند.
هیدرولیک: آب در حرکت
وقتی آب داخل لوله، کانال یا رودخانه جریان دارد، وارد قلمرو هیدرولیک میشویم. کتاب «مقدمهای بر هیدرولیک جریان های ناپایدار» به یکی از پیچیدهترین بخشهای این حوزه میپردازد. جریان ناپایدار یعنی جریانی که در طول زمان تغییر میکند، مثل وقتی شیری را ناگهان میبندید و موج فشار در لوله حرکت میکند.
این موضوع در طراحی خطوط انتقال آب اهمیت زیادی دارد. اگر به آن توجه نشود، ممکن است لوله آسیب ببیند. کتاب «مقدمهای» از عنوانش پیداست که برای ورود به این موضوع نوشته شده و لازم نیست پیشینهی خیلی پیشرفته داشته باشید.
پیش از رفتن سراغ جریان ناپایدار، مطمئن شوید هیدرولیک پایه را خوب بلدید. اگر مفاهیم پایه مثل فشار، دبی و افت انرژی برایتان روشن نیست، ابتدا کتاب درسی هیدرولیک عمومی را مرور کنید. اگر به سازهها و زیرساخت هم علاقه دارید، دستهی مهندسی عمران کتابهای بیشتری دارد که با هیدرولیک ارتباط نزدیک دارند.
مخازن و سامانههای منابع آب
سد و مخزن، آب را برای روزهای کمبارش ذخیره میکنند. اما مخزن را نمیشود بیبرنامه رها کرد. باید تصمیم گرفت چه مقدار آب آزاد شود، چه مقدار نگه داشته شود و چطور بین مصرفکنندهها تقسیم شود. کتاب «طراحی و بهرهبرداری از سامانه مخازن» به همین موضوع میپردازد.
کتاب دیگری هم در این زمینه هست: «ابزارهای مدیریت سامانه های منابع آب». عنوانش نشان میدهد که به روشها و ابزارهایی میپردازد که برای تصمیمگیری در مدیریت منابع آب به کار میروند. اگر میخواهید بدانید این تصمیمها چطور گرفته میشود، نگاهی به این نوع کتاب بیندازید.
چرا بهرهبرداری مهم است؟
ساخت یک سد یا مخزن فقط شروع کار است. سالها بعد باید هر روز تصمیم گرفت. بهرهبرداری درست، عمر و فایدهی سازه را زیاد میکند. به همین دلیل کتابهای بهرهبرداری برای مهندسانی که در شرکتهای آب منطقهای و بهرهبرداری کار میکنند اهمیت دارد.
مهندسی آب و فاضلاب شهری
آب شهری دو نیمه دارد: آب سالم که به خانهها میرسد و فاضلابی که از خانهها خارج میشود. هر دو نیمهی این چرخه مهندسی میخواهد. کتابهایی مثل «فاضلاب شهری جمعآوری فاضلاب» و «اصول کیفیت و تصفیه آب و فاضلاب» به این حوزه میپردازند.
کتاب اول، از عنوانش پیداست، بر شبکهی جمعآوری فاضلاب متمرکز است: لولهها، شیبها و آدمروها که فاضلاب را از خانهها به تصفیهخانه میرسانند. کتاب دوم نگاهی گستردهتر دارد و کیفیت و تصفیهی هر دو نوع آب را کنار هم میبیند.
اگر به مسائل شهر علاقه دارید، دستهی مهندسی شهرسازی هم میتواند دید کلیتری از زیرساختهای شهری بدهد. آب و فاضلاب بخش مهمی از این زیرساختهاست.
تصفیهی آب و فاضلاب: از غشا تا لجن
تصفیه یعنی کاری کنیم که آب کثیف قابل بازگشت به طبیعت یا قابل استفاده دوباره شود. این کار مراحل متعدد دارد و کتابهای این دسته هر مرحله را جداگانه پوشش میدهند.
سیستمهای غشایی
کتاب «سیستمهای غشایی در تصفیه فاضلاب» از فناوری غشا برای تصفیه صحبت میکند. غشا مثل یک صافی بسیار ریز است که ناخالصی را نگه میدارد و آب را رد میکند. این فناوری در سالهای اخیر در تصفیهخانهها بیشتر توجه گرفته است.
تصفیهی لجن
در هر تصفیهخانهای، پس از جدا کردن ناخالصیها، لجن باقی میماند. با آن چه کنیم؟ کتاب «تصفیه لجن فاضلاب» به همین پرسش پاسخ میدهد. مدیریت لجن بخشی از مهندسی آب است که کمتر دیده میشود ولی بسیار مهم است.
اگر به بخش شیمی این فرایندها علاقه دارید، دستهی مهندسی شیمی هم منابعی دارد که مبانی فرایندهای جداسازی را از زاویهی دیگری بررسی میکنند.
پمپ، لوله و تأسیسات
آب خودش بالا نمیرود. پمپ لازم است. کتاب «پمپ و پمپاژ» به همین موضوع میپردازد: پمپها چطور کار میکنند، چطور انتخاب میشوند و در سیستمهای آبرسانی چه نقشی دارند. این کتاب برای مهندس مکانیک، تأسیسات و آب همه مفید است.
در ارتباط نزدیک با آن، کتاب «محاسبات طراحی برای صنعتگران تأسیساتی» قرار دارد که از عنوانش پیداست برای کسانی است که با تأسیسات لولهکشی و گرمایش کار میکنند. این کتاب کاربردیتر است و برای کارگاه و پروژه به کار میآید.
اگر به بخش مکانیکی علاقه دارید، دستهی مهندسی مکانیک را هم ببینید. تأسیسات و پمپ هر دو مرز مشترک با آن دارند.
کمآبی و جای مهندسی آب در ایران
بخش بزرگی از ایران در منطقهی خشک و نیمهخشک قرار دارد و همین سبب شده آب در گفتوگوهای روزمره، اخبار و برنامهریزیها جایگاه ویژهای پیدا کند. مهندسی آب در چنین کشوری فقط یک رشتهی دانشگاهی نیست؛ با زندگی مردم، کشاورزی، صنعت و شهرها گره خورده است. به همین دلیل کتابهای این رشته برای گروههای بسیار گوناگونی مفیدند.
دانشجویی که امروز کتاب هیدرولوژی میخواند، ممکن است فردا در شرکت آب و فاضلاب استان یا در یک شرکت مشاور کار کند. مدیری که بخواهد سیاستهای مصرف را بفهمد، به کتابهای مدیریت منابع آب نگاه میکند. حتی شهروندی که میخواهد بداند چرا سطح آب زیرزمینی پایین میرود، با خواندن مقدمهی چند کتاب به پاسخهای روشنی میرسد.
البته توجه کنید که کتابها دانش را میدهند و تصمیمهای اجرایی بر عهدهی متخصصان و نهادهای مسئول است. کتاب به شما کمک میکند بهتر بفهمید و بهتر سؤال بپرسید.
کیفیت آب: چه چیزی آب را سالم یا آلوده میکند؟
آب فقط مقدار نیست، کیفیت هم دارد. آبی که از رودخانه یا چاه میآید ممکن است گل و لای، مواد آلی، نمک یا میکروب داشته باشد. تصفیه یعنی این ناخالصیها را مرحله به مرحله جدا کنیم. مراحل معمول در تصفیهی آب شامل تهنشین کردن ذرات، صاف کردن و گندزدایی است، هرچند جزئیات هر تصفیهخانه با دیگری فرق دارد.
کتاب «اصول کیفیت و تصفیه آب و فاضلاب» همین مبانی را میپوشاند. برای کسی که تازه وارد رشته شده، این نوع کتاب بهترین نقطهی شروع است، چون هم به کیفیت آب میپردازد و هم به روشهای تصفیه، و هم آب آشامیدنی و هم فاضلاب را کنار هم میبیند.
چرا کیفیت و کمیت را با هم بخوانیم؟
در عمل این دو از هم جدا نیستند. رودخانهای که آبش زیاد است ولی آلوده، به درد نمیخورد و چاهی که آبش تمیز است ولی کم است هم مشکل دارد. مهندسی آب هر دو را با هم در نظر میگیرد و به همین دلیل بهتر است کتابهای هیدرولوژی را کنار کتابهای کیفیت بخوانید.
فاضلاب، فقط یک پسماند نیست
امروز در بسیاری از جاها فاضلاب تصفیهشده دوباره استفاده میشود. این یعنی مهندسی فاضلاب فقط دفع کردن نیست و به منابع آب جدید هم فکر میکند. کتابهای تصفیهی فاضلاب و لجن نگاه شما را به این موضوع عمیقتر میکنند.
آب و کشاورزی: کانال، آبیاری و بهرهوری
بخش بزرگی از آب هر کشور در کشاورزی مصرف میشود. برای همین، مهندسی آب با کشاورزی هم مرز مشترک دارد: کانالهای آبیاری، تقسیم آب بین مزرعهها، و اینکه چطور با آب کمتر محصول بیشتر بگیریم. اگر به این سمت علاقه دارید، بخشی از دانش لازم را در کتابهای هیدرولیک و مدیریت منابع آب پیدا میکنید.
در این دسته عنوانهایی مثل «طراحی و بهرهبرداری از سامانه مخازن» و «ابزارهای مدیریت سامانه های منابع آب» میتوانند دیدی کلی از تخصیص آب بدهند. البته برای موضوعهای مستقیم کشاورزی، دستههای کشاورزی و منابع طبیعی هم کتابهای اختصاصیتری دارند.
یک نکتهی عملی: کسی که در پروژهی آبیاری کار میکند، علاوه بر کتاب مهندسی آب، باید با خاک، گیاه و اقلیم منطقه هم آشنا باشد. مهندس آب خوب همیشه به زمین نگاه میکند، نه فقط به عدد و فرمول.
یک روز کاری یک مهندس آب
برای اینکه بفهمید این کتابها به چه کاری میآیند، یک روز خیالی را تصور کنید. نگین مهندس آب یک شرکت مشاور است. صبح یک پروندهی جدید روی میزش است: طراحی شبکهی جمعآوری فاضلاب برای یک محلهی تازهساز. او باید بداند لولهها چه شیبی داشته باشند، آدمروها کجا قرار گیرند و فاضلاب چطور به تصفیهخانه برسد.
ظهر، تلفنی از همکار در بهرهبرداری میرسد: در یک خط انتقال، پس از خاموش شدن ناگهانی پمپ، صدای عجیبی شنیده شده است. نگین به یاد میآورد که این همان پدیدهی جریان ناپایدار است و باید ببیند خط با چه احتیاطی طراحی شده است.
عصر، گزارشی دربارهی مدیریت یک مخزن را مرور میکند و به این فکر میکند که با وضعیت کمبارشی امسال، چه مقدار آب باید ذخیره شود. شب هم برای آزمون ارشد دانشجوی جوانی که راهنماییاش میکند، سؤالهای چهارگزینهای را نگاه میکند.
در این یک روز، نگین از چند حوزهی مختلف استفاده کرد: فاضلاب، پمپ، هیدرولیک، مخزن و آموزش. هر کدام کتاب مخصوص خودش را دارد و کتابخانهی او از همهی اینها پر است.
محاسبه و حل مسئله در کتابهای مهندسی آب
کتابهای این رشته پر از فرمول و محاسبهاند. لازم نیست از این موضوع بترسید، اما بهتر است برای آن آماده شوید. اول، ریاضی و مکانیک سیالات پایه را مرور کنید. دوم، هنگام خواندن مثالهای کتاب، خودتان هم با ماشینحساب یا جدول محاسبات آنها را حل کنید. سوم، واحدها را همیشه بنویسید و بررسی کنید. خطای واحد از رایجترین اشتباههای مهندسی است.
کتابی مثل «محاسبات طراحی برای صنعتگران تأسیساتی» از نامش پیداست که محاسبه را با کاربرد در کارگاه ترکیب میکند. کسی که با تأسیسات کار میکند، با خواندن مثالهای چنین کتابی فرمول را در موقعیت واقعی میبیند.
وقتی نتیجهی محاسبه را گرفتید، از خودتان بپرسید: آیا معقول است؟ مثلا دبی یک لولهی کوچک نمیتواند به اندازهی یک رودخانه باشد. این حس مهندسی با تمرین ساخته میشود و کتابها به آن کمک میکنند.
برای دانشجوی مهندسی آب: چند توصیهی عملی
اول، از ترمهای اول کتابهای پایهی رشته را با دقت بخوانید. مکانیک سیالات، هیدرولیک و هیدرولوژی سه ستون اصلیاند و بقیهی درسها روی آنها بنا میشوند. دوم، اگر امکان دارد بازدیدهای میدانی را از دست ندهید. دیدن یک تصفیهخانه یا سد از نزدیک، دهها صفحه کتاب را زنده میکند.
سوم، کتابهای مرجع را با همکلاسیها تقسیم کنید. کتابهای فنی گراناند و اگر هر کس یکی بخرد و از هم قرض بگیرید، بودجهتان بهتر مصرف میشود. البته کتابهایی که همیشه به آنها احتیاج دارید، ارزش دارد که شخصی باشند.
چهارم، از همان سالهای اول به یک حوزهی مورد علاقه فکر کنید: منابع آب، آب و فاضلاب یا سازههای آبی. این کار کمک میکند هنگام انتخاب پروژه و پایاننامه راحتتر تصمیم بگیرید.
پنجم، اگر میخواهید در پروژههای واقعی کار کنید، با استانداردها و ضوابط رسمی هم آشنا شوید. کتاب مبانی میدهد و ضوابط چارچوب اجرایی.
مهندسی آب برای پیمانکار و کارشناس اجرایی
همهی خوانندگان این کتابها دانشجو نیستند. پیمانکار و کارشناس اجرایی هم بارها به کتاب فنی نیاز پیدا میکنند: برای فهم جزئیات یک طرح، برای بررسی اینکه اجرا با نقشه همخوان است یا نه، یا برای یادگیری موضوعی که در کار روزانهشان پیش آمده است.
برای این گروه، کتابهای کاربردی مثل «پمپ و پمپاژ» و «محاسبات طراحی برای صنعتگران تأسیساتی» و «فاضلاب شهری جمعآوری فاضلاب» معمولا مفیدترند، چون به کار اجرایی نزدیکترند. اما اگر در پروژهای سؤال مهندسی دارید، همیشه به طراح یا ناظر پروژه رجوع کنید و تصمیمها را فقط بر پایهی کتاب نگیرید.
یک توصیهی ساده دیگر: هنگام خرید، مشخصات کتاب را در صفحهی خودش بخوانید و ببینید سطح آن با نیازتان میخواند یا نه. کتابی که برای پژوهشگر نوشته شده، شاید برای کارگاه بیش از حد نظری باشد.
کتابهای آزمون و مرور
در این دسته یک مجموعهی آزمونی هم دیده میشود: «مجموعه سوالات 4 گزینه ای و نکات طبقه بندی شده مهندسی فاضلاب». چنین کتابهایی برای مرور سریع و آمادگی آزمونهای مهندسی، مثل آزمونهای ورود به حرفه یا کارشناسی ارشد به کار میآیند.
مثل هر کتاب تستی، این کتاب را جانشین کتاب اصلی نکنید. اول مفاهیم را با کتاب درسی بفهمید، بعد از سؤالها برای سنجش استفاده کنید. اگر در سؤالی خطا کردید، برگردید و مبحث مربوط را دوباره بخوانید.
توجه داشته باشید که آزمونها تغییر میکنند. سرفصل و شرایط هر آزمون را از منبع رسمی همان آزمون بگیرید و کتابها را فقط بهعنوان تمرین کمکی ببینید.
مسیر مطالعهی مهندسی آب از پایه تا تخصص
- ابتدا مبانی: ریاضی مهندسی، مکانیک سیالات و هیدرولیک پایه.
- سپس هیدرولوژی: چرخهی آب، باران، رواناب و آب زیرزمینی.
- بعد سازهها و سامانهها: مخازن، کانالها و شبکههای آبرسانی.
- پس از آن آب و فاضلاب شهری و تصفیه.
- در نهایت موضوعهای تخصصی مانند جریان ناپایدار، آبخانههای کارستی یا سیستمهای غشایی.
لازم نیست از اول تا آخر این فهرست بروید. اگر در حوزهی آب و فاضلاب کار میکنید، از همانجا شروع کنید و هر وقت به مفهوم پایه نیاز داشتید، عقب برگردید.
اشتباههای رایج در خرید کتاب مهندسی آب
خرید کتاب تخصصی پیش از پایه
کتابی مثل جریان ناپایدار یا آبخانهی کارستی، برای کسی است که پایه را دارد. اگر مبانی را نمیدانید، این کتابها ناامیدکننده میشوند.
بیتوجهی به جلد
بعضی کتابها چند جلدیاند، مثل «سیستم های هیدرولوژیکی دو جلد» و کتاب آبخانهی کارستی که جلد دوم آن در دسته هست. پیش از خرید ببینید کدام جلد را میخواهید.
فراموش کردن استانداردها
کتاب فنی جای استاندارد و ضوابط رسمی را نمیگیرد. برای طراحی واقعی حتما ضوابط جاری را بررسی کنید و از مهندس مسئول کمک بگیرید.
انتخاب فقط بر اساس عنوان
بعضی عنوانها شبیهاند اما سطح و هدف متفاوتی دارند. مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش را ببینید.
آب و انرژی: دو موضوع به هم گرهخورده
آب و انرژی رابطهی نزدیکی دارند. برای پمپاژ آب انرژی لازم است، برای تصفیه هم برق مصرف میشود، و از آن طرف نیروگاهها برای خنک شدن به آب نیاز دارند. همین رابطه باعث میشود مهندسی آب و انرژی در پروژههای بزرگ کنار هم کار کنند.
اگر به این ارتباط علاقه دارید، دستهی مهندسی انرژی را هم ببینید. کتابهایی مثل «پمپ و پمپاژ» در این دسته، نقطهی اتصال دو موضوعاند: انتخاب درست پمپ هم آب را مؤثر منتقل میکند و هم مصرف انرژی را کم میکند.
در بسیاری از پروژهها، صرفهجویی انرژی در سامانههای آب اهمیت دارد. انتخاب اندازهی مناسب لوله و پمپ، پرهیز از افتهای اضافی و بهرهبرداری درست، همه به کاهش مصرف کمک میکنند. فهمیدن این ارتباط، دید مهندسی شما را کاملتر میکند.
چند نکته برای مطالعهی کتابهای فنی چندجلدی
در این دسته عنوانهایی هست که چند جلدیاند یا بخشی از یک مجموعهاند. خواندن آنها نیاز به برنامه دارد. اول، نقشهی کلی مجموعه را از فهرست مطالب هر جلد بفهمید و ببینید جلد مورد نظر شما کدام است. دوم، اگر جلد دوم را میخوانید و جلد اول را نخواندهاید، مطمئن شوید پیشنیازها را دارید.
سوم، برای هر جلد یک دفترچهی یادداشت جدا بگیرید. چهارم، مرور دورهای را فراموش نکنید. مطالب جلد اول تا وقتی به جلد دوم برسید، ممکن است از یادتان رفته باشد و مرور کوتاه کمک میکند.
پنجم، اگر بودجه محدود است، هر بار یک جلد بخرید و تمام کنید. لازم نیست کل مجموعه را یکجا داشته باشید. مهم این است که جلدی که میخرید، واقعا خوانده شود و در کارتان به کار آید.
در نهایت، اگر مطمئن نیستید کدام جلد به کارتان میآید، مشخصات و عنوان دقیق را در صفحهی خود کتاب بخوانید. عنوانهایی مثل «جلد دوم: مدیریت» یا «دو جلد» راهنمای خوبی برای شناخت محتوای هر بخشاند.
پرسشهای پرتکرار
برای شروع مهندسی آب کدام کتاب مناسب است؟
اگر دانشجو هستید، منبع معرفیشدهی استاد. برای آشنایی با هیدرولوژی میتوانید عنوانهایی مثل «سیستم های هیدرولوژیکی دو جلد» را ببینید و برای آب و فاضلاب، «اصول کیفیت و تصفیه آب و فاضلاب» را.
کتاب مناسب تصفیهی فاضلاب کدام است؟
بسته به بخش مورد نظر: «سیستمهای غشایی در تصفیه فاضلاب» برای فناوری غشا و «تصفیه لجن فاضلاب» برای مدیریت لجن.
کتابی دربارهی پمپ دارید؟
بله، «پمپ و پمپاژ» در این دسته است.
آیا کتابها برای مهندس شاغل هم مناسب است؟
بله، بسیاری از عنوانها کاربردیاند. اما برای پروژهی واقعی به استانداردها هم رجوع کنید.
آیا کتاب تست هم هست؟
بله، یک مجموعهی چهارگزینهای در زمینهی مهندسی فاضلاب در دسته هست.
آیا نسخهی چاپی را میتوانم آنلاین سفارش بدهم؟
بله، نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود.
جمعبندی
کتاب مهندسی آب از باران تا شیر آب و از مخزن تا تصفیهخانه را پوشش میدهد. هر بخش این چرخه کتاب مخصوص خودش دارد و با دانستن هدف و سطح خودتان میتوانید انتخاب درستی بکنید.
حالا میتوانید کتابهای همین دسته را ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخهی چاپی را آنلاین سفارش بدهید. برای دیدن رشتههای دیگر هم از صفحهی فنی و مهندسی ادامه دهید.