پرش به محتوای صفحه

فنی و مهندسی

منابع درسی رشته‌های مهندسی برای دانشجویان و مهندسان؛ از ریاضیات عالی و مکانیک سیالات تا روش پژوهش در علوم مهندسی و درس‌های تخصصی رشته‌ها.
کتاب‌های این دسته۸۷۸ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب سیکل توربین گازی و کاربردهای آن در تولید انرژی الکتریکی
۱۲٪۸۶۵٬۰۰۰۷۶۱٬۲۰۰تومان
جلد کتاب استخراج معادلات حرکت به زبان ساده

دانشگاه غیر دولتی غیر انتفاعی علم و فرهنگ

۱۲٪۸۰۰٬۰۰۰۷۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طراحی راکتورهای شیمیایی

دانشگاه تربیت مدرس

۱۲٪۲٬۰۰۰٬۰۰۰۱٬۷۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ارگونومی در خانه

دانشگاه علوم پزشکی شیراز

۱۲٪۱٬۳۵۵٬۰۰۰۱٬۱۹۲٬۴۰۰تومان
جلد کتاب راهنمای کارآموزی در صنعت

علی کریمی، علی رضا چوبینه، محمد علیایی، هادی دانشمندی، زهرا زمانیان‌اردکانی، مسعود نقاب، مهدی جهانگیری، سعید خلیجی

دانشگاه علوم پزشکی شیراز

۱۲٪۸۶۵٬۰۰۰۷۶۱٬۲۰۰تومان
جلد کتاب طیف نمایی تبدیل فوریه و کاربردهای آن
۱۲٪۱٬۲۳۰٬۰۰۰۱٬۰۸۲٬۴۰۰تومان
جلد کتاب ایمنی فرایندهای هیدروکربنی

ترجمه‌ی غلام‌رضا راشد

دانشگاه صنعت نفت

۱۲٪۱٬۵۶۵٬۰۰۰۱٬۳۷۷٬۲۰۰تومان
جلد کتاب هیدرولوژی کاربردی جلد اول

محمد مهدوی

دانشگاه تهران

۱۲٪۱٬۱۷۵٬۰۰۰۱٬۰۳۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آتش‌سوزی و ایمنی

گروه نویسندگان

ترجمه‌ی هایده کروبی

نردبان

۱۲٪۳۵۵٬۰۰۰۳۱۲٬۴۰۰تومان
جلد کتاب جوشکاری و برشکاری گازی

پل‌هنری‌مایکل بوربوسون

ترجمه‌ی محمدرضا افضلی

فنی ایران

۱۲٪۶۰۵٬۰۰۰۵۳۲٬۴۰۰تومان
جلد کتاب مهندسی عملکرد انسانی (جلد دوم)

رابرت دبلیو بیلی

دانشگاه تهران

۱۲٪۱٬۱۱۰٬۰۰۰۹۷۶٬۸۰۰تومان
جلد کتاب شناسایی و عیب‌یابی تجهیزات برقی اتومبیلهای امروزی

استیوارت رابرتسون

ترجمه‌ی سیدمحمود حق‌شناس، شهریار بهرامی

فنی ایران

۱۲٪۹۰۰٬۰۰۰۷۹۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مکانیک مهندسی، استاتیک

ترجمه‌ی محمدجواد نوروزی، حمید محمدیان

دانشگاه صنعتی اصفهان

۱۲٪۳٬۰۳۰٬۰۰۰۲٬۶۶۶٬۴۰۰تومان
جلد کتاب مبانی ساخت و تولید نوین (مواد، فرآیندها و سیستم ها)

مایکل‌پ. گروور

ترجمه‌ی جمشید پرویزیان، احسان زعفرانی

دانشگاه صنعتی اصفهان

۱۲٪۱٬۴۶۵٬۰۰۰۱٬۲۸۹٬۲۰۰تومان
جلد کتاب مبانی روش المان مجزا در مهندسی سنگ

اوه استفانسون، لانرو جینگ

ترجمه‌ی سجاد نامداری، علیرضا اعتدالی، علیرضا باغبانیان

دانشگاه صنعتی اصفهان

۱۲٪۲٬۳۵۵٬۰۰۰۲٬۰۷۲٬۴۰۰تومان
جلد کتاب مبانی و کاربردهای عملیات حرارتی فولادها و چدن‌ها
۱۲٪۳۰۰٬۰۰۰۲۶۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اتوماسیون سامانه‏ های تولید و ساخت یکپارچه به کمک رایانه

مایکل‌پ. گروور

ترجمه‌ی محسن صفوی

دانشگاه صنعتی اصفهان

۵٪۴۰۰٬۰۰۰۳۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب متالورژی جوشکاری

سیندو کو

ترجمه‌ی مرتضی شمعانیان، علی اشرفی

دانشگاه صنعتی اصفهان

۵٪۴۰۰٬۰۰۰۳۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مکانیک سیالات: مبانی و کاربردها (جلد اول)-ویرایش بین‌المللی

یونس . ای . سنجل - جان . ام سیمبالا

ترجمه‌ی احمدرضا عظیمیان، داود طغرایی

دانشگاه صنعتی اصفهان

۵٪۲۰۰٬۰۰۰۱۹۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نگرشی نوین بر آبکاری الکترولس نیکل

محممود منیرواقفی، پدرام وردی

دانشگاه صنعتی اصفهان

۵٪۱۵۰٬۰۰۰۱۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب پیل‌های سوختی با غشاء مبادله‌کننده پروتون (نظری و عملی)
۱۲٪۱۵۰٬۰۰۰۱۳۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مقدمه ای بر کامپوزیت های زمینه فلزی

یوشینوری نیشیدا

ترجمه‌ی علی مالکی، ابوذر طاهری زاده، نازنین السادات حسینی

دانشگاه صنعتی اصفهان

۵٪۱۵۰٬۰۰۰۱۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تئوری ساختمانی و مکانیک منسوجات

محمد ذره بینی، پرهام سلطانی

دانشگاه صنعتی اصفهان

۵٪۱۵۰٬۰۰۰۱۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مبانی علم الیاف

شیانگ‌وو جانگ

ترجمه‌ی محمد ذره‌بینی، حسین فشندی

دانشگاه صنعتی اصفهان

۵٪۱٬۵۷۵٬۰۰۰۱٬۴۹۶٬۲۵۰تومان
جلد کتاب سیگنالها و سیستمها (جلد دوم)

حمید نواب، آلن ویلسکی، آلن‌وی اوپنهایم

ترجمه‌ی پرویز جبه‌دارمارالانی، بهمن زنج

دانشگاه تهران

۱۲٪۱٬۶۰۰٬۰۰۰۱٬۴۰۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مبانی معدنکاری

سیدحسن بصیر

دانشگاه صنعتی اصفهان

۱۲٪۸۷۵٬۰۰۰۷۷۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب راهکارهای مهندسی بافت در بازسازی بافت زنده
۱۲٪۹۸۰٬۰۰۰۸۶۲٬۴۰۰تومان
جلد کتاب فتوگرامتری رقومی

دانشگاه تهران

۱۲٪۹۷۵٬۰۰۰۸۵۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مقدمه ای بر مهندسی هسته ای
۱۲٪۲٬۳۳۰٬۰۰۰۲٬۰۵۰٬۴۰۰تومان
جلد کتاب انرژی بادی و کاربرد آن در کشاورزی
۱۲٪۱٬۲۴۰٬۰۰۰۱٬۰۹۱٬۲۰۰تومان
جلد کتاب الیاف شناسی

ستاره امیری

سمت

۵٪۳۸۴٬۰۰۰۳۶۴٬۸۰۰تومان
جلد کتاب کاربرد فناوریهای جدید‌ ‌در آموزش
۵٪۷۶۵٬۰۰۰۷۲۶٬۷۵۰تومان
جلد کتاب انتقال متقابل بهینه تورج مرادی
۵٪۵۵۰٬۰۰۰۵۲۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب روش های رایج بهسازی خاک از مفهوم تا اجرا

سیدرسول سورانی، سهیل شریفی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۵۶٬۰۰۰۱۴۸٬۲۰۰تومان
جلد کتاب نگهداری و تعمیرات ناب

خاویر گیرون بلانکو، تورستون ددریچس

ترجمه‌ی سیداحمد رضوی آل هاشم، علی محسن زاده، سیدعباس صفوی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۴۶٬۰۰۰۱۳۸٬۷۰۰تومان
جلد کتاب کاربرد فناوری نانو در توسعه واکسن ها

فیروز ابراهیمی، بابک براتی، مصطفی بخشی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۲۰٬۰۰۰۱۱۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مهندسی معکوس مبانی

مسعود موحدی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۳۵۰٬۰۰۰۳۳۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب نوآوری برای مهندس ها

مهران مهرگانی

ترجمه‌ی مهدی نصراله‌زاده، آرش پاک سرشت

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۴۰٬۰۰۰۱۳۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب لیزر و کاربردهای دفاعی آن

جواد خلیل زاده، ناصر سیاهوشی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۴۵۰٬۰۰۰۴۲۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مقاومت مصالح جلد1

ری آر. کریگ

ترجمه‌ی همت ویسی، حسن غیاثوند

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۴۱۰٬۰۰۰۳۸۹٬۵۰۰تومان
جلد کتاب پدافند غیرعامل در برنامه ریزی سیستم های توزیع نیروی برق

رضا غفارپور، علی قهقرانی زمانی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۳۱٬۰۰۰۱۲۴٬۴۵۰تومان
جلد کتاب مبانی مهندسی برق صنایع

رضا حق مرام

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۹۱٬۰۰۰۱۸۱٬۴۵۰تومان
جلد کتاب فرماندهی و کنترل پیشرفته

محمد مردانی شهربابک، محمد ثابتیان، محمد نجفی احمدآبادی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۵۰۰٬۰۰۰۴۷۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اسمز معکوس و کاربرد آن در تصفیه آب و پساب

محمد عباس آبادی، عرفان محمدنژاداردشیری، علیرضا شاهسونی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۴۰٬۰۰۰۱۳۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب الکترومغناطیس مهندسی پیشرفته جلد1

کنستانتین ا. بالانیس

ترجمه‌ی ضرغام رستمی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۶۶۰٬۰۰۰۶۲۷٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آشنایی با فرایندهای ساخت و تولید

حجت اله عالی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۲۵۰٬۰۰۰۲۳۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب طراحی هواپیما

محمد هاشم صدرایی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۸۵۰٬۰۰۰۸۰۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مهندسی روشنایی

علینقلی سلمانی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تشخیص و پیش بینی هوشمند عیوب برای سیستم های مهندسی

گروهی از اساتید موسسه فن آوری جورجیای آمریکا

ترجمه‌ی سعید رمضانی، مصطفی یوسفی طزرجان، محسن طاهری

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تئوری و طراحی عملی سیستم های طیف گسترده همراه با شبیه سازی در MATLAB

فرید صمصامی خداداد، نصراله حسینی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کنترل کیفیت مواد کامپوزیت

ام . اچ . ژییر

ترجمه‌ی فتح الله طاهری بهروز، مجید شادمانی، مرتضی فخار نجف آبادی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ارزیابی قابلیت اطمینان سیستمهای مهندسی

روی بیلینتون، رونالد آلن

ترجمه‌ی محسن رضائیان

دانشگاه صنعتی امیرکبیر

۵٪۵۲۰٬۰۰۰۴۹۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب هیدرولیک محاسباتی

ک . ج. کوتیتاس

ترجمه‌ی احمد طاهر شمسی

دانشگاه صنعتی امیرکبیر

۵٪۶۲٬۰۰۰۵۸٬۹۰۰تومان
جلد کتاب دینامیک سنگ

علی مرتضوی

دانشگاه صنعتی امیرکبیر

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مقدمه ای بر الیاف کربن

پرویز نورپناه، شهرام ارباب

دانشگاه صنعتی امیرکبیر

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مبانی مدلسازی دوبعدی ذخائر معدنی

مجید عطائی پور

دانشگاه صنعتی امیرکبیر

۵٪۱۹۸٬۰۰۰۱۸۸٬۱۰۰تومان
جلد کتاب اصول و مفاهیم تولید پراکنده

مهدی علومی، گئورک قره پتیان، محمدمهدی عربشاهی، ایمان نیکوفر، مرتضی خاتمی

دانشگاه صنعتی امیرکبیر

۵٪۲۸۰٬۰۰۰۲۶۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کاربرد سرامیک ها در مهندسی پزشکی

فتح الله مضطرزاده، ژامک نورمحمدی

دانشگاه صنعتی امیرکبیر

۵٪۱۳۰٬۰۰۰۱۲۳٬۵۰۰تومان
جلد کتاب اصول و مبانی تحقیق در علوم مهندسی

محمدجواد کتابداری، حسن ساقی

دانشگاه صنعتی امیرکبیر

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان

درباره‌ی فنی و مهندسی

دانشکده‌ی فنی و مهندسی جایی است که فرمول به پل، ماشین، کارخانه و شبکه تبدیل می‌شود. دانشجوی این دانشکده هر ترم با چند کتاب سنگین سروکار دارد و مهندس شاغل هم بارها به مرجعی برمی‌گردد که جواب یک سؤال فنی را دارد. کتاب‌های دانشگاهی فنی و مهندسی در کتاب‌جم همین دو گروه را هدف گرفته‌اند: از ضوابط ملی ساختمان و ساختمان‌های فولادی تا کمپرسورها، مواد پلاستیک، ارتعاشات، نقشه‌برداری و آموزش نرم‌افزارهای مهندسی. این صفحه به شما کمک می‌کند بدانید در این دسته چه کتاب‌هایی هست، چطور با توجه به رشته‌تان انتخاب کنید و چه نکته‌هایی را پیش از خرید بررسی کنید.

چه دانشجوی سال اول باشید که تازه با ریاضیات مهندسی روبه‌رو شده، چه کارشناسی که به مرجع دقیق نیاز دارد، ادامه‌ی این متن برای شماست.

فنی و مهندسی شامل چه رشته‌هایی است؟

دانشکده‌ی فنی و مهندسی در ایران یک چتر بزرگ است. زیر آن رشته‌هایی مثل عمران، مکانیک، برق، کامپیوتر، صنایع، شیمی، مواد و متالورژی، پلیمر، نفت، هوافضا، پزشکی، نقشه‌برداری، معدن، نساجی، هسته‌ای، مکاترونیک، رباتیک و ده‌ها رشته‌ی دیگر قرار می‌گیرند. هر رشته کتاب‌ها و اصطلاح‌های خودش را دارد ولی همه در چند پایه مشترک‌اند: ریاضیات، فیزیک، مواد، مکانیک و روش حل مسئله.

به همین دلیل، دسته‌ی فنی و مهندسی در کتاب‌جم مثل ورودی یک ساختمان بزرگ است. از آن می‌توانید به زیردسته‌های هر رشته بروید. اگر می‌دانید کدام رشته را می‌خوانید، مستقیم سراغ دسته‌ی همان بروید: مهندسی عمران، مهندسی مکانیک، مهندسی برق و مهندسی کامپیوتر چند نمونه‌اند. اگر هنوز رشته‌ی خود را انتخاب نکرده‌اید یا کتاب عمومی‌تری می‌خواهید، همین صفحه را دنبال کنید.

این دسته بخشی از دنیای بزرگ‌تر کتاب‌های دانشگاه است که رشته‌های دانشکده‌های دیگر را هم دربر می‌گیرد.

کتاب‌های عمومی مهندسی: ریاضیات و روش پژوهش

هر مهندسی با ریاضیات شروع می‌کند. ریاضیات عالی و ریاضیات مهندسی، شامل معادله‌های دیفرانسیل، جبر خطی، آنالیز برداری و تبدیل‌ها، ابزاری هستند که در تقریبا همه‌ی رشته‌ها کاربرد دارند. کتاب‌های این حوزه معمولا کلفت‌اند، مثال زیاد دارند و تمرین‌های فراوان. برای فهمیدن‌شان باید مسئله حل کنید و فقط خواندن جواب نمی‌دهد.

روش پژوهش در علوم مهندسی هم اهمیت دارد، به‌خصوص برای دانشجوی تحصیلات تکمیلی. طرح سؤال پژوهشی، مرور منابع، طراحی آزمایش، تحلیل داده و نگارش مقاله همه مهارت‌هایی هستند که در پایان‌نامه لازم می‌شوند. کتاب‌های روش تحقیق برای همین آماده شده‌اند و در بسیاری از دانشگاه‌ها درس جداگانه دارند.

اگر می‌خواهید پایه‌تان را محکم کنید، پیشنهاد ما این است که ریاضی و روش پژوهش را جدی بگیرید. خیلی از مشکلات دانشجویان در ترم‌های بالاتر، از سست بودن همین پایه‌ها می‌آید.

ساختمان و عمران: ضوابط، فولاد و نقشه‌برداری

یکی از قوی‌ترین بخش‌های این دسته، کتاب‌های ساختمان و عمران است. «مجموعه‌ای از ضوابط، مقررات و آیین‌نامه‌های ملی ساختمان» از نامش پیداست که مجموعه‌ی مقررات ساختمان‌سازی را گرد آورده است. برای مهندس ناظر، طراح و مجری، دسترسی به ضوابط اهمیت حرفه‌ای دارد. البته مقررات با گذر زمان به‌روز می‌شوند و برای هر پروژه‌ی واقعی باید آخرین ویرایش رسمی را از مرجع مربوط بررسی کنید. کتاب راهنمای خوبی است، ولی مرجع نهایی مقررات نیست.

«ساختمان‌های فولادی» هم یکی از موضوع‌های کلاسیک است. طراحی سازه‌ی فولادی، اتصال‌ها و رفتار در برابر بار از مباحث اصلی آن است. برای دانشجوی عمران و کسانی که در پروژه‌های سازه کار می‌کنند، چنین کتابی جای ثابت روی قفسه دارد.

«نقشه‌برداری مقدماتی (توپوگرافی)» هم پایه‌ی هر کار عملی در زمین است. پیش از آن که پلی ساخته شود یا جاده‌ای کشیده شود، باید زمین را اندازه گرفت و نقشه‌اش را کشید. مقدماتی بودن کتاب به معنای آسان بودنش نیست، بلکه یعنی از اصول شروع می‌کند. اگر رشته‌ی شما مرتبط است، در دسته‌ی مهندسی عمران و زیرشاخه‌های آن هم بگردید.

یک هشدار ایمنی و حرفه‌ای: هر طراحی و اجرای ساختمانی باید بر اساس مقررات رسمی، نظارت مهندسان مجاز و استانداردهای جاری باشد. کتاب کمک می‌کند بدانید و بفهمید، ولی جای مسئولیت حرفه‌ای را نمی‌گیرد.

مکانیک و ماشین‌آلات: کمپرسور، تهویه و ارتعاش

بخش مکانیک این دسته هم پر است. «آنچه مهندسان ماشینری باید بدانند: کمپرسورهای سانتریفیوژ (ویرایش اول)» عنوانی است که مستقیما به مهندسان صنعتی می‌گوید. کمپرسور سانتریفیوژ در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی نقش مهمی دارد و دانستن نحوه‌ی کار، عیب‌یابی و نگهداری آن اهمیت اقتصادی دارد.

«نصب و تعمیر هواسازها» نمونه‌ی دیگری از کتاب‌های کاربردی است. هواساز دستگاهی برای تهیه‌ی هوای مطبوع در ساختمان‌ها و کارخانه‌هاست و نصب و تعمیر آن دانش عملی می‌خواهد. کسی که در تأسیسات کار می‌کند، از چنین کتابی سود می‌برد.

«کنترل غیرفعال ارتعاشات» به موضوع مهمی در مکانیک می‌پردازد: ارتعاش می‌تواند به سازه و ماشین آسیب بزند و باید کنترل شود. کنترل غیرفعال یعنی استفاده از روش‌هایی که بدون سیستم فعال و مصرف انرژی اضافی ارتعاش را مهار می‌کنند. این کتاب برای دانشجوی مکانیک، عمران و کسانی که با ماشین‌آلات سروکار دارند، جذاب است.

«راهنمای جنرال کاتالوگ اس‌کی‌اف» به‌نظر می‌رسد یک راهنمای کاتالوگ برای بلبرینگ و قطعه‌های مشابه است. برای مهندس نگهداری و تعمیرات، فهمیدن کاتالوگ سازنده و انتخاب درست قطعه یک مهارت کاربردی است.

اگر مسیرتان مکانیک است، دسته‌ی مهندسی مکانیک را هم ببینید.

مواد، متالورژی و پلاستیک

مواد پایه‌ی هر ساخت‌وساز و تولیدی هستند. «ترمودینامیک مهندسی متالوژی و مواد (جلد سوم)» نشان می‌دهد که این حوزه کتاب‌های چندجلدی و تخصصی دارد. ترمودینامیک تعیین می‌کند که یک واکنش در دمای معین رخ می‌دهد یا نه، و برای متالورژی و ساخت آلیاژ اهمیت بنیادین دارد.

«مواد پلاستیک (جلد دوم)» هم به پلاستیک‌ها می‌پردازد که در صنایع مختلف از بسته‌بندی تا قطعه‌های خودرو حضور دارند. هر پلاستیک خواص خودش را دارد و انتخاب درست بین آن‌ها، بخشی از کار مهندس مواد و پلیمر است.

اگر به این حوزه علاقه دارید، دسته‌ی مهندسی مواد و متالورژی هم جای مناسبی برای ادامه است. کتاب‌های چندجلدی را قبل از خرید با دقت بررسی کنید. مطمئن شوید همه‌ی جلدها را می‌خواهید یا فقط یکی، و آیا ترتیب جلدها باید رعایت شود.

کنترل کیفیت و مهندسی زیستی

«نمونه‌برداری، بازرسی و آزمون در کنترل کیفیت» به یکی از مباحث مهم صنعت می‌پردازد. عنوانش نشان می‌دهد که آدیت محصول را هم شرح می‌دهد. مهندس صنایع، کارشناس کنترل کیفیت و مدیر تولید از این مباحث استفاده می‌کنند. اصل ماجرا ساده است: چگونه بدون بازرسی کامل همه‌ی محصولات، با نمونه‌گیری درست درباره‌ی کیفیت کل تصمیم بگیریم؟

«مهندسی متابولیک» هم یک عنوان جالب است که به مرز مهندسی و زیست‌شناسی مربوط است. در این حوزه، مسیرهای سوخت‌وساز سلول‌ها را طوری تغییر می‌دهند که ماده‌ی مطلوبی تولید شود. برای دانشجوی مهندسی شیمی و زیستی، چنین کتابی افق تازه‌ای باز می‌کند.

آموزش نرم‌افزارهای مهندسی

در دنیای امروز، مهندس بدون نرم‌افزار کار نمی‌کند. کتاب «آموزش کاربردی نرم‌افزار کتیا، جلد سوم: ورقکاری» یکی از کتاب‌های این حوزه است. از نامش پیداست که بخش ورقکاری را در این نرم‌افزار طراحی آموزش می‌دهد. ورقکاری یعنی طراحی قطعه‌هایی که از ورق فلزی ساخته می‌شوند، مثل بدنه‌ی دستگاه‌ها و کابینت‌های صنعتی.

آموزش نرم‌افزار با کتاب چه مزیتی دارد؟ مرحله‌به‌مرحله جلو می‌رود، تصویرها را ثابت نگه می‌دارد و بعدا می‌توانید به آن برگردید. البته باید به نسخه‌ی نرم‌افزار توجه کنید. نرم‌افزارها مدام به‌روز می‌شوند و ممکن است ظاهر و گزینه‌ها با کتاب کمی فرق داشته باشد. مفاهیم اصلی معمولا ثابت می‌مانند.

برای بهره‌بردن از چنین کتاب‌هایی، نرم‌افزار را کنار کتاب باز داشته باشید و هر مرحله را خودتان انجام دهید. فقط خواندن فایده‌ای ندارد.

چطور کتاب مناسب رشته‌ی خودتان را پیدا کنید؟

اول سرفصل درس را ببینید

هر درس دانشگاهی سرفصل مصوبی دارد. کتابی که با آن هماهنگ باشد، در امتحان بیشتر به کار می‌آید. اگر استاد کتاب مشخصی معرفی کرده، اول همان را ببینید و بعد به سراغ کتاب‌های کمکی بروید.

به ویرایش توجه کنید

کتاب‌های فنی و مهندسی مرتب ویرایش تازه می‌گیرند. «ویرایش اول» یا «چاپ جدید» در عنوان، اطلاعات مهمی است. اگر ویرایش دیگری هم هست، مقایسه کنید. تفاوت ویرایش‌ها گاهی جزئی و گاهی اساسی است.

مرجع یا درسی؟

کتاب درسی برای یادگیری از صفر است، مرجع برای مراجعه به یک جواب دقیق. اگر می‌خواهید یاد بگیرید، درسی بردارید. اگر مشغول کار هستید و به عدد، جدول و استاندارد نیاز دارید، مرجع.

تک‌جلدی یا چندجلدی؟

بعضی کتاب‌ها چند جلد دارند. پیش از خرید، ببینید آیا مطالب مورد نیاز شما در یک جلد است یا همه‌ی مجموعه لازم است.

دانشجوی سال اول هستید؟ از اینجا شروع کنید

ورود به دانشکده‌ی فنی سخت و هیجان‌انگیز است. ریاضی و فیزیک ترم اول معمولا شوک اولیه را می‌دهند و بعضی‌ها احساس می‌کنند نمی‌توانند. این طبیعی است. توصیه‌های عملی را در نظر بگیرید:

  1. ریاضی را رها نکنید. هر هفته مسئله حل کنید، حتی اگر استاد تکلیف ندهد.
  2. یک کتاب منبع اصلی برای هر درس بردارید. خرید کتاب‌های متعدد زود سردرگمی می‌آورد.
  3. با هم‌کلاسی‌ها مطالعه کنید. توضیح دادن به دیگری بهترین راه فهمیدن است.
  4. سؤال بپرسید. از استاد، دستیار آموزشی و سال‌بالایی‌ها. هیچ‌کس همه‌چیز را از اول نمی‌داند.
  5. کار عملی را زود شروع کنید. کارگاه، آزمایشگاه و پروژه‌ی کوچک به درس معنا می‌دهند.

ترم‌های اول دشوارند ولی موقتی‌اند. کسی که پایه‌ی محکم بسازد، در ترم‌های بعد راحت‌تر جلو می‌رود.

مهندس شاغل هستید؟ مرجع خود را بسازید

مهندس با تجربه معمولا کتابخانه‌ی کوچکی از مراجع خودش دارد. کتاب‌هایی که بارها به آن‌ها برمی‌گردد و می‌داند هر مطلب کجاست. برای ساختن این کتابخانه، چند اصل هست:

  • مرجع‌هایی بخرید که مستقیم به کار روزانه‌تان مربوط‌اند، نه هرچه معروف است.
  • کتاب‌های استاندارد و ضوابط را با آخرین ویرایش نگه دارید.
  • کتاب راهنمای قطعه یا تجهیزات را در کنار برگه‌ی مشخصات سازنده استفاده کنید.
  • اگر کتاب سنگینی دارید که فقط یک بخش آن را می‌خواهید، روی همان بخش نشانه بگذارید.

هیچ مهندسی همه‌چیز را نمی‌داند. فرق مهندس خوب با بقیه این است که می‌داند جواب را کجا پیدا کند.

اشتباه‌های رایج در خرید کتاب فنی و مهندسی

خرید بر اساس شهرت نام

یک کتاب معروف ممکن است برای رشته‌ی شما مناسب نباشد. سرفصل و سطح را بررسی کنید.

بی‌توجهی به پیش‌نیاز

بعضی کتاب‌ها فرض می‌کنند که مباحث قبلی را می‌دانید. اگر نمی‌دانید، اول پایه را بخوانید.

خرید همه‌ی جلدها یک‌جا

گاهی بهتر است اول جلد اول را ببینید و ببینید با شیوه‌ی نویسنده راحت هستید یا نه.

اعتماد بی‌قید به کتاب برای کار واقعی

برای هر طراحی یا اجرای واقعی، مقررات و استاندارد رسمی و تأیید متخصص ضروری است. کتاب کمک‌کننده است ولی مرجع نهایی نیست.

انتخاب رشته در فنی و مهندسی: نگاه یک کتابفروش

ما مشاور تحصیلی نیستیم و تصمیم انتخاب رشته را به عهده‌ی خودتان و مشاوران متخصص می‌گذاریم. ولی از نگاه کتاب می‌شود چیزی گفت. رشته‌هایی که در فنی و مهندسی می‌خوانید، هر کدام کتاب‌هایی با حال و هوای خاص دارند. عمران پر از ضابطه، محاسبه و نقشه است. مکانیک پر از ماشین، ترمودینامیک و طراحی. برق پر از مدار و سیگنال. کامپیوتر پر از الگوریتم و برنامه‌نویسی. صنایع پر از بهینه‌سازی و مدیریت تولید.

اگر می‌خواهید بفهمید کدام به شما می‌خورد، کتاب‌های مقدماتی چند رشته را ورق بزنید. کدام موضوع کنجکاوی‌تان را بیشتر برمی‌انگیزد؟ کدام مسئله را با لذت حل می‌کنید؟ جواب این پرسش‌ها راهنمای خوبی است. البته انتخاب واقعی بر اساس عوامل بیشتری صورت می‌گیرد، مثل علاقه، توانایی، علایق خانوادگی و شرایط بازار کار.

بعد از انتخاب رشته هم مسیر تمام نمی‌شود. بسیاری از مهندسان در میانه‌ی راه گرایش‌شان را عوض می‌کنند یا به حوزه‌ی مرتبط می‌روند. دانش پایه‌ی محکم در ریاضی و فیزیک، این انعطاف را ممکن می‌کند.

کتابخانه‌ی شخصی در فنی و مهندسی

کتابخانه‌ی شخصی مهندس لازم نیست بزرگ باشد. مهم این است که درست انتخاب شده باشد. مهندس‌های باتجربه معمولا سه دسته کتاب دارند. دسته‌ی اول، پایه‌ها: ریاضی، فیزیک و مبانی رشته که هر چند سال یک بار به آن‌ها برمی‌گردند. دسته‌ی دوم، مراجع کاری: کتاب‌هایی که هر روز یا هر هفته سراغشان می‌روند، مثل ضوابط، جدول‌ها و راهنمای تجهیزات. دسته‌ی سوم، کتاب‌های الهام‌بخش: تاریخ مهندسی، زندگی مهندسان بزرگ و ایده‌های تازه.

اگر تازه شروع کرده‌اید، دسته‌ی اول را کامل کنید و به‌تدریج به بقیه برسید. لازم نیست همه‌چیز را یک‌جا بخرید. فرقی هم ندارد که کتاب‌ها را کجا نگه دارید، مهم دسترسی سریع است.

نکته‌ی آخر: کتاب‌های چاپی برای مرجع کاری این مزیت را دارند که می‌توانید روی آن‌ها یادداشت بنویسید، نشانه بگذارید و جدول‌ها را با یک نگاه پیدا کنید. بسیاری از مهندسان همین را دوست دارند.

اهمیت پروژه‌ی عملی در فنی و مهندسی

یک جمله‌ی معروف در دانشکده‌های فنی این است: «مهندس با دست فکر می‌کند.» یعنی دانش بدون تجربه‌ی عملی کامل نمی‌شود. کسی که فقط کتاب خوانده، ممکن است معادله را بلد باشد ولی در مواجهه‌ی اول با یک ماشین واقعی، گیج شود.

پس در کنار خواندن، پروژه‌ی کوچک انجام دهید. دانشجوی مکانیک یک مکانیزم ساده بسازد. دانشجوی عمران یک مدل سازه بچیند و بارگذاری کند. دانشجوی برق یک مدار ببندد. دانشجوی مواد چند نمونه‌ی ساده را مقایسه کند. دانشجوی کامپیوتر برنامه‌ای بنویسد که مشکلی واقعی را حل کند.

این پروژه‌ها لازم نیست بزرگ و پرهزینه باشند. مهم این است که بین کتاب و دنیای واقعی پل بزنند. وقتی یک مبحث را در عمل ببینید، دیگر فراموشش نمی‌کنید.

داستانک: کتابی که در کارگاه باز ماند

مهندس کاظمی چند سال بود در یک کارخانه کار می‌کرد و هر بار که یک کمپرسور صدای عجیب می‌داد، همه به او مراجعه می‌کردند. او راز کارش را این‌طور می‌گفت: «من هر عیبی که پیدا می‌کنم، در یک دفتر می‌نویسم و کنارش شماره‌ی صفحه‌ی کتاب مرجع را هم می‌گذارم.» او سال‌ها همین کار را کرده بود و دفترش شده بود گنج کوچکی از تجربه.

روزی که یک مهندس جوان به تیم اضافه شد، کاظمی دفتر را به او نشان داد و گفت: «کتاب فقط وقتی به درد می‌خورد که با تجربه‌ی خودت گره بخورد.» جوان همان روز یک دفتر گرفت و شروع کرد.

این داستان ساده مفهوم مهمی را می‌رساند: کتاب مرجع خوب، وقتی با یادداشت و تجربه‌ی شخصی ترکیب شود، به ابزاری منحصربه‌فرد تبدیل می‌شود. کتاب‌های فنی و مهندسی هم همین نقش را برای شما بازی می‌کنند.

گام‌های عملی برای هر ترم در فنی و مهندسی

  1. پیش از شروع ترم: سرفصل درس‌ها را ببینید و کتاب‌های اصلی هر درس را مشخص کنید.
  2. در هفته‌های اول: مباحث پایه را با سرعت مرور کنید تا در ادامه عقب نمانید.
  3. میان ترم: مسئله‌های حل‌شده و تمرین‌های آخر فصل را جدی بگیرید و اشتباه‌هایتان را یادداشت کنید.
  4. نزدیک امتحان: یک خلاصه‌ی دست‌نویس از فرمول‌ها و ایده‌های اصلی بسازید. ساختن خلاصه خودش بهترین مرور است.
  5. بعد از امتحان: اگر کتابی ارزش نگه داشتن دارد، نگه دارید. بسیاری از مباحث ترم‌های بعد به آن برمی‌گردند.

این نظم ساده، به‌مرور بار درس را سبک‌تر می‌کند. خیلی از دانشجوها با همین عادت‌ها از ترم‌های سخت عبور می‌کنند.

زبان انگلیسی مهندسی و منابع خارجی

بخش بزرگی از منابع فنی به زبان انگلیسی نوشته شده‌اند و دانشجوی مهندسی دیر یا زود با متن انگلیسی روبه‌رو می‌شود. اصطلاح‌های تخصصی، عنوان استانداردها و برگه‌های مشخصات تجهیزات معمولا انگلیسی‌اند. اگر زبانتان قوی نیست، نگران نباشید. با تمرین آرام‌آرام بهتر می‌شود.

پیشنهاد عملی: هر بار که یک متن فنی می‌خوانید، فهرست کوچکی از اصطلاح‌های تازه بسازید و معادل فارسی‌شان را کنارش بنویسید. چند ماه بعد فرهنگ لغت شخصی شما ساخته شده است. کتاب‌های زبان تخصصی که برای رشته‌های مختلف نوشته شده‌اند هم کمک می‌کنند و در دسته‌ی زبان‌های خارجی می‌توانید ببینید.

مهندسی که زبان فنی را خوب بداند، به منابع بیشتری دسترسی دارد و در گفت‌وگو با همکاران خارجی هم راحت‌تر است. این سرمایه‌گذاری کوچکی است که سال‌ها بازده دارد.

ایمنی و اخلاق حرفه‌ای در فنی و مهندسی

مهندسی فقط محاسبه نیست، مسئولیت هم هست. پلی که خوب طراحی نشود، ساختمانی که ضوابط در آن رعایت نشود، ماشینی که ایمنی‌اش نادیده گرفته شود، همه می‌توانند به جان انسان‌ها آسیب بزنند. به همین دلیل مهندس‌ها اخلاق حرفه‌ای دارند: صداقت در محاسبه، رعایت مقررات، و شجاعت در گفتن «نه» وقتی چیزی ایمن نیست.

کتاب‌های ضوابط و آیین‌نامه، از جمله مجموعه‌ی ضوابط ملی ساختمان، در واقع بخشی از همین ایمنی‌اند. این ضوابط از تجربه‌ی سال‌ها و گاهی از حادثه‌ها به وجود آمده‌اند و هر بند آن پشتوانه‌ای دارد.

پس اگر دانشجو هستید، از همین امروز عادت کنید که به ضوابط به چشم قید بی‌دلیل نگاه نکنید. آن‌ها حاصل درس‌های سنگینی‌اند. مهندس خوب هم با نوآوری و هم با احتیاط پیش می‌رود.

یک یادآوری آخر برای این بخش: هیچ کتابی جای استاد، کارگاه و تجربه را نمی‌گیرد. کتاب فنی و مهندسی وقتی بیشترین اثر را دارد که کنار درس، تمرین و کار عملی خوانده شود. اگر گاهی مطلبی را نفهمیدید، ناامید نشوید. بسیاری از مهندسان بزرگ هم بارها یک فصل را از اول خوانده‌اند.

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی کتاب‌های فنی و مهندسی

برای دانشجوی سال اول چه کتابی بخرم؟

اول کتاب‌هایی را که استاد معرفی می‌کند. معمولا ریاضی، فیزیک و مقدمات مهندسی. بعد اگر نیاز شد، منبع کمکی با مثال‌های حل‌شده.

آیا کتاب‌های قدیمی هنوز کارآمدند؟

مبانی نظری معمولا ثابت‌اند، ولی استانداردها، مقررات و نرم‌افزارها تغییر می‌کنند. سال انتشار را ببینید و اگر مقررات مهم است، ویرایش جدید را هم بررسی کنید.

کتاب‌های نرم‌افزار مهندسی به‌درد می‌خورند؟

بله، به شرط این‌که کنار نرم‌افزار و با انجام مراحل بخوانید. به نسخه‌ی نرم‌افزار هم توجه کنید.

چطور بفهمم کتابی با درس من هماهنگ است؟

سرفصل درس را با فهرست مطالب کتاب مقایسه کنید. اگر مطمئن نیستید، از استاد بپرسید. مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.

آیا این کتاب‌ها جای تأیید متخصص را می‌گیرند؟

خیر. برای طراحی، اجرا و ایمنی، مقررات رسمی، استاندارد و تأیید مهندس مجاز لازم است. کتاب برای یادگیری و مراجعه است.

نسخه چاپی را می‌توانم آنلاین سفارش بدهم؟

بله، نسخه چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود.

جمع‌بندی: مهندسی با کتاب شروع می‌شود

پشت هر پل، ماشین و دستگاه، مهندسانی هستند که روزی کتاب را باز کردند و مسئله حل کردند. کتاب‌های فنی و مهندسی مسیر آن‌ها را هموار می‌کنند: از ریاضی و مواد تا سازه، ماشین‌آلات، کنترل کیفیت و نرم‌افزارهای طراحی. اگر رشته‌ی شما مشخص است، مستقیم سراغ زیردسته‌ی آن بروید و اگر نه، در این دسته بگردید.

پیشنهاد ما برای دنیای فنی و مهندسی: نیاز خودتان را بشناسید، سطح کتاب را بسنجید، سال و ویرایش را ببینید و برای کار واقعی همیشه به مقررات رسمی مراجعه کنید. حالا می‌توانید کتاب‌های این دسته را یکی‌یکی ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخه‌ی چاپی مناسب را آنلاین سفارش بدهید. برای برگه‌ای از رشته‌های صنعتی هم می‌توانید به مهندسی صنایع سر بزنید.