گفته‌اند هر ایرانی، حتی اگر شاهنامه را هرگز از اول تا آخر نخوانده باشد، قصه‌ای از آن را می‌داند: رستم و اسفندیار، زال و سیمرغ، سیاوش و آتش. دسته‌ی «فردوسی» کتاب‌جم جایی است برای همین میراث: نسخه‌های کامل و گزیده‌ی شاهنامه، داستانهای آن به نثر ساده، شرح و تصحیح‌های دقیق و کتاب‌هایی که درباره‌ی خود فردوسی و جهان او نوشته شده‌اند. اگر می‌خواهید شاهنامه بخرید و نمی‌دانید کدام چاپ به کارتان می‌آید، این صفحه راهنمای شماست.
در ادامه می‌گوییم شاهنامه چه ساختاری دارد، فرق نسخه‌ی خواندنی با نسخه‌ی هدیه چیست، برای نوجوان و تازه‌کار از کجا شروع کنیم و برای پژوهش کدام نوع کتاب لازم است. آخر صفحه هم به پرسش‌هایی جواب داده‌ایم که خریداران کتاب فردوسی بیشتر می‌پرسند.
شاهنامه فردوسی چیست و چرا هنوز خوانده می‌شود؟
شاهنامه منظومه‌ای حماسی است که حکیم ابوالقاسم فردوسی، شاعر طوس، آن را سروده. کار او تاریخ افسانه‌ای و تاریخ باستانی ایران را از نخستین پادشاهان تا فروپاشی شاهنشاهی ساسانی به شعر درآورد. تعداد بیت‌های آن را معمولا بیش از پنجاه هزار می‌گویند و به همین دلیل شاهنامه از بلندترین منظومه‌هایی است که یک شاعر به تنهایی سروده است.
اما بلندی تنها دلیل ماندگاری‌اش نیست. شاهنامه فقط شرح جنگ و پادشاهی نیست. درباره‌ی وفا و خیانت است، درباره‌ی پدر و پسر، درباره‌ی قدرت که آدم را کور می‌کند و خرد که راه را نشان می‌دهد. خواننده‌ی امروز هم در این قصه‌ها چیزی از خودش می‌بیند. زبان فردوسی با این‌که هزار سال پیش ساخته شده، برای فارسی‌زبانان هنوز روشن است و همین کار خواندنش را از بسیاری متن‌های کهن آسان‌تر می‌کند.
کتاب‌های این دسته در چند گروه اصلی‌اند: چاپ‌های کامل شاهنامه، گزیده‌ها و بازنویسی‌ها، شرح و گزارش بیت‌ها، تصحیح انتقادی متن و پژوهش‌های مربوط به فردوسی. در هر بخش از همین صفحه به یکی از آن‌ها می‌رسیم.
فردوسی در یک نگاه کوتاه
درباره‌ی زندگی فردوسی اطلاعات قطعی زیاد نیست و بخش بزرگی از آنچه در قصه‌ها درباره‌اش می‌شنویم روایت‌هایی است که سال‌ها بعد نوشته شده. آنچه مطمئن است این است: او اهل طوس در خراسان بود، سال‌های بسیار عمر خود را صرف سرودن شاهنامه کرد و کار را در آغاز سده‌ی پنجم هجری به پایان رساند. خود او در ابیاتی از شاهنامه از سختی این راه و از تنهایی‌اش نوشته است.
اگر می‌خواهید فردوسی را بشناسید، راه اصلی خواندن خود شعر اوست، اما کتاب‌های زندگینامه و پژوهش هم کمک می‌کنند که بدانید او در چه زمانه‌ای زندگی می‌کرد و چرا ایرانیان به زبان فارسی و یادگارهای باستانی‌شان این‌قدر بها می‌دادند. در بخش کتاب‌های پژوهشی، از این گروه بیشتر می‌گوییم.
یک نکته‌ی مهم برای خریدار: هر جا کتابی ادعای «زندگی‌نامه‌ی کامل و قطعی فردوسی» دارد، با احتیاط بخوانید. منابع تاریخی درباره‌ی او کم است و پژوهشگران خوب، جای حدس و یقین را در کتابشان جدا می‌کنند.
ساختار شاهنامه: سه بخش که بدانیم کجای کار ایستاده‌ایم
شاهنامه را معمولا سه بخش بزرگ می‌کنند و دانستن این تقسیم به شما کمک می‌کند بدانید کتابی که خریده‌اید از کجای داستان است.
بخش اسطوره‌ای
این بخش با نخستین شاهان آغاز می‌شود، با آفرینش تمدن و آتش و پوشاک و شهر، و به داستان ضحاک و کاوه‌ی آهنگر و فریدون می‌رسد. لحنش به قصه‌های اساطیری نزدیک است و کودکان و نوجوانان معمولا با همین بخش به شاهنامه دل می‌بندند.
بخش پهلوانی
این بخش قلب شاهنامه است. رستم، زال، سهراب، سیاوش، کیخسرو و افراسیاب در آن رو به روی هم می‌ایستند. داستان‌هایی مثل رستم و سهراب، سیاوش و سودابه، و رستم و اسفندیار در این بخش‌اند. اگر فقط یک بخش از شاهنامه را بخوانید، احتمالا باید همین را انتخاب کنید.
بخش تاریخی
بخش پایانی به پادشاهان تاریخی‌تر می‌رسد و با ساسانیان پایان می‌یابد. لحنش آرام‌تر است و بیشتر شرح حکومت و اندرز پادشاهان است. خواننده‌ای که زمانی برای خواندن همه‌ی کتاب دارد، با این بخش به یک پایان اندوهگین و درس‌آموز می‌رسد.
بعضی چاپ‌ها شاهنامه را در چند جلد جدا منتشر می‌کنند. در فهرست کتاب‌ها می‌بینید عنوان‌هایی مانند «شاهنامه ۱ (از دیباچه تا پادشاهی کیقباد)». چنین کتابی یک جلد از مجموعه است، نه کل شاهنامه. عنوان را تا آخر بخوانید.
کدام شاهنامه فردوسی را بخرم؟ سه نوع کتاب که باید بشناسید
پرسش شماره‌ی یک خریداران این است که کدام چاپ بهتر است. جواب به هدف شما بستگی دارد. کتاب‌های شاهنامه‌ی این دسته را می‌توان در سه نوع دسته‌بندی کرد.
- متن کامل به شعر: تمام یا بخش بزرگی از بیت‌های فردوسی با همان زبان اصلی. برای خواندن جدی و نگه‌داشتن در کتابخانه.
- گزیده‌ی شعر: داستانهای منتخب با همان بیت‌ها. برای کسی که می‌خواهد بدون خواندن هزاران بیت، شعر فردوسی را بچشد.
- بازنویسی به نثر: قصه‌های شاهنامه به زبان امروز. برای کودک، نوجوان و بزرگسالی که فقط می‌خواهد ماجرا را بداند.
هیچ‌کدام بر دیگری برتری مطلق ندارد. کسی که نثر را می‌خواند شعر فردوسی را نخوانده و این را باید بداند. اما کسی که خواندن شعر را خسته‌کننده می‌داند، با نثر می‌تواند دوباره به شاهنامه برگردد و بعدا سراغ اصل برود.
پیش از خرید، مشخصات هر کتاب را در صفحه‌ی خودش نگاه کنید: تعداد جلد، قطع، نوع کاغذ و جلد، و این‌که کتاب متن کامل است یا گزیده. این اطلاعات فرق بین دو چاپ با یک نام را روشن می‌کند.
قطع، جلد و چاپ: نسخه‌ی خواندن یا نسخه‌ی هدیه؟
در عنوان کتاب‌های شاهنامه‌ی این دسته اصطلاح‌هایی می‌بینید که شاید برای همه آشنا نباشد. خلاصه‌ی معنی‌شان را اینجا می‌آوریم تا وقت خرید سردرگم نشوید.
- وزیری: قطع متوسط و رایج کتاب، مناسب دست و خواندن روزانه.
- رحلی: قطع بزرگ‌تر و سنگین‌تر. بیشتر برای نمایش و ورق زدن روی میز.
- گلاسه: کاغذ براق و صاف که برای چاپ تصویرهای رنگی مناسب است.
- قابدار: کتاب با قاب یا جعبه‌ی جداگانه که برای نگهداری و هدیه دادن خوب است.
- چرم و برجسته: نوع جلد که ظاهری تزئینی می‌دهد و گاهی با ترکیب رنگ و طلا همراه است.
نسخه‌ای با جلد چرم و قاب، تصویر گرانبهایی از یک شاهنامه‌ی هدیه است. اما اگر می‌خواهید هر شب چند صفحه از آن بخوانید، ممکن است قطع رحلی و جلد سنگین خسته‌تان کند و نسخه‌ی وزیری بهتر باشد. برای خواندن طولانی، قطع کوچک‌تر و حروف خوانا مهم‌تر از زیبایی جلد است.
یک نکته‌ی دیگر درباره‌ی چاپ‌های دو جلدی و چند رنگ: تصویرهای شاهنامه گاهی از نگاره‌های قدیمی گرفته شده و گاهی کار هنرمندان امروز است. اگر تصویر برایتان مهم است، در صفحه‌ی کتاب ببینید هنرمند کیست.
تصحیح و شرح: وقتی می‌خواهید دقیق بخوانید
شاهنامه در طول قرن‌ها به دست کاتبان رونویسی شده و در نسخه‌های خطی تفاوت‌هایی پیدا کرده. به همین دلیل پژوهشگران متن را «تصحیح» می‌کنند، یعنی نسخه‌ها را با هم می‌سنجند و خوانش درست‌تر هر بیت را برمی‌گزینند. اگر دانشجوی ادبیات هستید یا برای پژوهش شاهنامه می‌خواهید، به سراغ چاپ‌هایی بروید که تصحیح‌کننده‌شان معلوم است و روش کارشان را توضیح داده.
در فهرست این دسته عنوانی مثل «شاهنامه‌ی فردوسی: تصحیح انتقادی و شرح یک‌یک ابیات» دیده می‌شود که در دفترهای جدا منتشر می‌شود. چنین کتابی برای خواندن سرسری نیست. دنبال این است که هر بیت را با اختلاف نسخه‌ها و توضیح واژه‌ها بررسی کند. اگر تازه‌کارید، پیش از آن یک چاپ ساده بخوانید.
کتاب دیگری در همین فهرست «گزارش شاهنامه» نام دارد که بنا بر عنوانش معنی واژه‌ها، وجه دستوری و شرح و تفسیر بیت‌ها را همراه می‌آورد. این نوع کتاب برای کسی خوب است که می‌خواهد شعر را واقعا بفهمد نه فقط بشنود. البته شرح‌ها از نگاه شارحشان نوشته می‌شوند. اگر دو شرح متفاوت خواندید تعجب نکنید؛ درباره‌ی معنی بعضی بیت‌ها اختلاف نظر واقعی هست.
شاهنامه برای کودک و نوجوان: از کجا شروع کنیم؟
پدر و مادرهایی که می‌خواهند فرزندشان با فردوسی آشنا شود، معمولا نگران دو چیزند: زبان سنگین و صحنه‌های جنگ. راه حل مشخص است. برای کودک، بازنویسی داستان‌ها به نثر ساده با تصویر مناسب است. برای نوجوان، گزیده‌ی شعر همراه با معنی واژه‌ها.
کتابی مانند «داستانهای شاهنامه فردوسی» با جلد برجسته و قاب در فهرست هست و کتاب «رستم و سهراب» از مجموعه‌ی داستانهای شاهنامه هم برای همین منظور است. عنوان‌ها نشان می‌دهند که قصه‌ها جدا و کوتاه‌تر روایت شده‌اند. سن مناسب هر کتاب را در صفحه‌ی همان کتاب و از روی توضیحات ناشر ببینید و اگر شک داشتید، اول صفحه‌های نمونه را با فرزندتان مرور کنید.
چند پیشنهاد عملی برای خواندن مشترک:
- شب‌ها یک داستان کوتاه بخوانید و درباره‌اش حرف بزنید. پرسش‌هایی مثل «تو جای رستم چه می‌کردی؟» بهتر از سؤال‌های امتحانی است.
- بخش‌هایی که خشونت جنگ در آن زیاد است را مطابق سن فرزندتان انتخاب کنید یا با هم درباره‌اش گفت‌وگو کنید.
- اگر فرزندتان دوست دارد، بعد از داستان نقاشی یا نمایش کوچک بسازید. شاهنامه برای تصویرسازی بسیار مناسب است.
پنج داستان شاهنامه که خواندنشان با هیچ پیش‌زمینه‌ای دشوار نیست
اگر نمی‌دانید از کجای شاهنامه شروع کنید، این پنج داستان راه خوبی هستند. هر کدام مستقل است و می‌توانید بدون خواندن بقیه‌ی کتاب سراغش بروید.
زال و سیمرغ
نوزادی که به دلیل موی سپیدش رها می‌شود و پرنده‌ای افسانه‌ای او را بزرگ می‌کند. قصه‌ای درباره‌ی پذیرفته‌شدن و حکمت.
کاوه‌ی آهنگر و ضحاک
قیام مردم عادی علیه ستم. کوتاه است و تصویرهای قوی دارد.
رستم و سهراب
پدر و پسری که همدیگر را نمی‌شناسند و به رویارویی می‌رسند. غمگین‌ترین قصه‌ی شاهنامه شمرده می‌شود و بسیاری از خوانندگان همین را اول می‌خوانند.
سیاوش
جوانی پاک که قربانی حسادت و دسیسه می‌شود. داستان آزمون آتش از همین‌جاست.
رستم و اسفندیار
رویارویی دو پهلوان که هر دو حق دارند و هر دو راهی جز جنگ نمی‌بینند. فکر می‌کنید کدام حق داشت؟ بحث درباره‌ی این داستان پایان ندارد.
این پنج قصه در بسیاری از چاپ‌های گزیده و مجموعه‌های نثر هم آمده‌اند. هنگام خرید بررسی کنید که کتاب چه داستان‌هایی دارد.
کتاب‌های پژوهشی و نقد درباره‌ی فردوسی
بخش دیگر دسته‌ی فردوسی به کتاب‌هایی اختصاص دارد که درباره‌ی شاهنامه نوشته شده‌اند، نه خود شاهنامه. نمونه‌اش «حماسه‌ی فردوسی» با زیرعنوان نقد و تفسیر نامه که در فهرست هست، و «شاهنامه خردنامه‌ی جهانی» که عنوانش نشان می‌دهد شاهنامه را از زاویه‌ی خرد و اندیشه نگاه می‌کند. درباره‌ی محتوای دقیق هر کدام باید صفحه‌ی خودشان را ببینید.
این نوع کتاب‌ها معمولا به یکی از این پرسش‌ها جواب می‌دهند: فردوسی از چه منابعی استفاده کرد؟ ساختار روایی شاهنامه چگونه است؟ اندیشه‌ی سیاسی و اخلاقی آن چیست؟ زبان و واژگانش چه ویژگی‌هایی دارد؟ اگر برای پایان‌نامه یا مقاله می‌خوانید، به نام نویسنده، ناشر و سال چاپ توجه کنید و از یک منبع بسنده نکنید.
یک توصیه به کسانی که تازه با پژوهش‌های شاهنامه آشنا می‌شوند: اول خود شاهنامه را بخوانید و بعد سراغ نقد بروید. نقد بدون آشنایی با متن، مثل خواندن نقد فیلمی است که هنوز ندیده‌اید.
راهنمای خرید کتاب فردوسی: پنج اشتباه رایج
در خرید شاهنامه چند خطا زیاد تکرار می‌شود. اگر پیش از سفارش به آن‌ها فکر کنید، بعدا پشیمان نمی‌شوید.
- خریدن جلد اول به گمان کل شاهنامه. عنوان و تعداد جلد را بخوانید.
- انتخاب بر اساس زیبایی جلد برای خواندن. جلد چرم و رحلی برای خواندن شبانه ممکن است خسته‌کننده باشد.
- خریدن بازنویسی نثر به جای متن اصلی. اگر شعر فردوسی را می‌خواهید، مطمئن شوید کتاب شعر است، نه بازگویی.
- نادیده‌گرفتن معنی واژه‌ها. برای اولین بار، چاپی که پاورقی و معنی واژه‌ها دارد خواندن را بسیار آسان می‌کند.
- مقایسه نکردن مشخصات. دو کتاب با اسم «شاهنامه فردوسی» ممکن است در قطع، تعداد جلد و نوع متن تفاوت زیاد داشته باشند.
قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است. پس اگر نسخه‌ی موردنظرتان الان موجود نیست، چند روز بعد دوباره سر بزنید.
شاهنامه به عنوان هدیه
شاهنامه یکی از هدیه‌های مورد علاقه‌ی ایرانی‌هاست، برای نوزاد خانواده، برای کسی که به کشور دیگری می‌رود، برای پدربزرگی که فردوسی را از حفظ می‌خواند. اما هدیه دادن هم نکته دارد.
اگر گیرنده اهل خواندن است، نسخه‌ای با متن خوانا و کاغذ خوب بهتر از یک جلد پرزرق‌وبرق است. اگر هدیه برای دکور خانه یا کتابخانه‌ی شخصی است، نسخه‌ی قابدار و چرم معمولا انتخاب دلپسندی است. برای کودک هم مجموعه‌ی داستانهای مصور که سن او را در نظر گرفته باشد مناسب‌تر است.
اگر شاهنامه را به کسی می‌دهید که در خارج از ایران زندگی می‌کند، نسخه‌ی دوزبانه یا کتابی که معنی واژه‌ها را دارد می‌تواند کمک بزرگی باشد. برای این کار عنوان کتاب و توضیحات صفحه را بررسی کنید.
یک ماه با فردوسی: مسیر خواندن پیشنهادی
برای کسی که هرگز شاهنامه را کامل نخوانده، یک برنامه‌ی ساده پیشنهاد می‌کنیم. لازم نیست آن را دقیق اجرا کنید؛ فقط نمونه‌ای است تا بدانید چه‌طور می‌شود شروع کرد.
- هفته‌ی اول: یک بازنویسی نثر یا گزیده‌ی سبک و چند داستان کوتاه مثل کاوه و ضحاک و زال و سیمرغ.
- هفته‌ی دوم: رستم و سهراب را به شعر بخوانید، با یک چاپ دارای معنی واژه‌ها.
- هفته‌ی سوم: سیاوش و رستم و اسفندیار. اگر خواستید یکی را با نسخه‌ی نثر مقایسه کنید.
- هفته‌ی چهارم: یک کتاب کوتاه درباره‌ی فردوسی یا شاهنامه بخوانید تا تصویر کلی‌تری پیدا کنید.
بعد از یک ماه معمولا می‌دانید که آیا می‌خواهید کل شاهنامه را بخوانید یا نه. و اگر بخواهید، حالا می‌دانید کدام چاپ به کارتان می‌آید.
زبان فردوسی: واژه‌های دشوار و راه‌های آسان کردنشان
بزرگ‌ترین ترس تازه‌کارها از شاهنامه، زبان آن است. فارسی فردوسی برای ما ناآشنا نیست، اما واژه‌ها و ساختار جمله‌ها گاهی با فارسی امروز فرق دارند. خبر خوب این است که بعد از چند صفحه گوش آدم عادت می‌کند و ریتم بیت‌ها خودش کمک می‌کند بفهمید جمله کجا تمام می‌شود.
چند راه ساده برای راحت‌تر خواندن:
- چاپی بخرید که معنی واژه‌ها را در حاشیه یا پاورقی آورده باشد. دائم به فرهنگ لغت رجوع کردن کلافه‌کننده است.
- بیت‌ها را بلند بخوانید. شاهنامه برای شنیده‌شدن ساخته شده و صدا خیلی از گره‌ها را باز می‌کند.
- هر بار فقط یک داستان را بخوانید و بعد از آن مکث کنید. سعی نکنید در یک نشست چند ده صفحه جلو بروید.
- اگر جایی گیر کردید، معنی آن بخش را از یک شرح یا گزارش نگاه کنید و ادامه بدهید. لازم نیست هر بیت را کامل بفهمید تا داستان را دنبال کنید.
کسانی که شعر فردوسی را در مدرسه خوانده‌اند معمولا بیت‌های معروف‌شان را به یاد دارند. همین بیت‌های آشنا می‌توانند نقطه‌ی شروع باشند: برگردید به همان داستانی که آن بیت از آن است و ادامه‌اش را بخوانید.
شاهنامه در خانه: چرا بعضی خانواده‌ها آن را نسل به نسل نگه می‌دارند؟
در بسیاری از خانواده‌های ایرانی شاهنامه فقط یک کتاب نیست، یادگاری است که دست به دست می‌شود. شاید پدربزرگ‌تان شب‌ها از روی آن می‌خواند یا در خانه‌شان بالای قفسه بود و کسی جرئت نمی‌کرد دست بزند. همین حس باعث می‌شود بعضی خانواده‌ها هر چند سال نسخه‌ی تازه‌ای بخرند یا برای فرزندانشان چاپ مناسب سن آن‌ها را تهیه کنند.
اگر می‌خواهید این رسم را در خانه‌ی خودتان شروع کنید، چند پیشنهاد داریم. یک نسخه‌ی خواندنی و ساده کنار تخت یا روی میز نشیمن بگذارید تا در دسترس باشد. یک نسخه‌ی مصور برای بچه‌ها انتخاب کنید و شب‌های جمعه با هم چند صفحه بخوانید. اگر خانه جایی برای یک نسخه‌ی رحلی و قابدار دارد، همان را به عنوان تکیه‌گاه خانوادگی نگه دارید و مناسبت‌ها از آن بخوانید.
کتاب‌ها فقط با خوانده‌شدن زنده می‌مانند. نسخه‌ای که هیچ‌وقت باز نمی‌شود، هر قدر زیبا باشد، کارش را نکرده. پس پیش از خرید از خودتان بپرسید چه کسی و کی آن را باز می‌کند، و بر اساس همین جواب انتخاب کنید.
چند دقیقه در روز کافی است
لازم نیست وقت زیادی بگذارید. ده دقیقه‌ی روزانه، در یک سال، شما را به جاهایی از شاهنامه می‌رساند که خیلی‌ها هرگز نرسیده‌اند. عادت کوچک از تصمیم بزرگ ماندگارتر است.
فردوسی کنار دیگر شاعران کلاسیک
فردوسی در میان شاعران کلاسیک جایگاه ویژه‌ای دارد چون حماسه می‌سراید نه غزل. اگر می‌خواهید ادبیات کلاسیک را بیشتر بشناسید، دسته‌ی شعر کلاسیک همه‌ی این شاعران را کنار هم دارد.
وقتی از حماسه به غزل می‌روید، دنیا عوض می‌شود. با حافظ و مولانا به عرفان و عشق می‌رسید، با سعدی به اندرز و لطافت نثر و نظم، و با نظامی دوباره به قصه‌گویی منظوم که به فردوسی نزدیک‌تر است. خیام هم با رباعی‌هایش راه دیگری دارد.
اگر می‌خواهید شاعران دیگر را ببینید و در فهرست بالا نیستند، به سایر شاعران کلاسیک سر بزنید. خواندن چند شاعر در کنار هم کمک می‌کند بفهمید سبک فردوسی چه تفاوتی با بقیه دارد.
پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی کتاب فردوسی
شاهنامه کامل چند جلد است؟
تعداد جلد به قطع و چاپ بستگی دارد. بعضی ناشران کل متن را در یک جلد بزرگ می‌آورند، بعضی در دو جلد و بعضی در چند دفتر. تعداد جلد هر کتاب در مشخصاتش نوشته شده.
شاهنامه‌ی نثر همان شاهنامه‌ی فردوسی است؟
نثر بازنویسی ماجراهاست و شعر فردوسی نیست. برای آشنایی با قصه‌ها عالی است اما زیبایی زبان شعر را ندارد.
برای دانش‌آموز کدام کتاب مناسب‌تر است؟
گزیده‌ای با معنی واژه‌ها و توضیحات، یا مجموعه‌ی داستانهای شاهنامه. سن و توانایی خواندن او را در نظر بگیرید و اگر مطمئن نیستید، ابتدا نمونه‌ای ساده انتخاب کنید.
فرق شاهنامه‌ی وزیری و رحلی چیست؟
وزیری کوچک‌تر و سبک‌تر است و برای خواندن راحت‌تر. رحلی بزرگ‌تر است و بیشتر برای نمایش و تصویرهای بزرگ.
تصحیح انتقادی به چه دردی می‌خورد؟
برای پژوهشگر و دانشجو است که می‌خواهد بداند متن از روی چه نسخه‌هایی ساخته شده. خواننده‌ی عادی معمولا به آن نیاز ندارد.
آیا کتاب‌ها را می‌توانم آنلاین سفارش بدهم؟
بله، نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.
شاهنامه‌ی جیبی هم هست؟
بسته به موجودی گاهی چاپ‌هایی با قطع کوچک‌تر هم دیده می‌شود. برای پیدا کردن آن‌ها، در فهرست به عنوان و قطع کتاب دقت کنید.
جمع‌بندی: از فردوسی شروع کنید، از هر جا که راحت‌ترید
شاهنامه کتابی نیست که باید حتما از صفحه‌ی اول تا آخر خوانده شود. می‌شود با یک داستان کوتاه شروع کرد، با یک گزیده، با نسخه‌ی نثر برای کودک یا با یک شرح دقیق برای پژوهش. مهم این است که کتابی را انتخاب کنید که با هدف و زمان شما جور باشد.
حالا می‌دانید نسخه‌ی خواندنی با نسخه‌ی هدیه چه فرقی دارد، چرا عنوان جلد مهم است و برای هر سن چه کتابی مناسب است. به کتاب‌های دسته‌ی فردوسی نگاه کنید، مشخصات هر کدام را در صفحه‌ی خودش بخوانید و نسخه‌ی چاپی موردنظرتان را آنلاین سفارش بدهید.
