پرش به محتوای صفحه

تاریخ

شناخت گذشته به فهم امروز کمک می‌کند؛ این دسته کتاب‌های تاریخ ایران و جهان را، از پژوهش‌های دانشگاهی تا روایت‌های خواندنی برای عموم، در بر می‌گیرد.
کتاب‌های این دسته۴٬۴۳۴ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب دانشنامه دیداری معماری ، احمدی نژاد،خاک اصفهان

ارنست م . بردن

ترجمه‌ی محمد احمدی نژاد

خاک، اصفهان

۵٪۴۸۰٬۰۰۰۴۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اسکیس های مدادی ویراست 2 ،وانگ، احمدی نژاد،خاک

توماس سی وانگ

ترجمه‌ی محمد احمدی نژاد

خاک، اصفهان

۵٪۲۸۰٬۰۰۰۲۶۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اصفهان مروارید ایران ، احمدی نژاد

ویلفرد بلانت

ترجمه‌ی محمدعلی موسوی‌فریدنی، محمد احمدی نژاد

خاک، اصفهان

۵٪۶۸۰٬۰۰۰۶۴۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تهویه طبیعی،احمدی نژاد،خاک اصفهان

هالگر کوخ - نیلسن

ترجمه‌ی محمد احمدی نژاد

خاک، اصفهان

۵٪۲۸۰٬۰۰۰۲۶۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کتاب مرجع طراحی اسکیس ، احمدی نژاد

جان همیلتون، جان مارش، رابرت نورینگتون، شارون فینمارک

ترجمه‌ی محمد احمدی نژاد

خاک، اصفهان

۵٪۴۸۰٬۰۰۰۴۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب گرافیک معماری ، احمدی نژاد،خاک اصفهان

د . ک . چینگ

ترجمه‌ی محمد احمدی نژاد

خاک، اصفهان

۵٪۳۸۰٬۰۰۰۳۶۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مبانی برنامه ریزی معماری،ویلیام،احمدی نژاد،خاک

ویلیام ام . پنیا، استیون ای . پارشال

ترجمه‌ی محمد احمدی نژاد

خاک، اصفهان

۵٪۳۸۰٬۰۰۰۳۶۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب معماری با خاک ، احمدی نژاد،خاک اصفهان

ژان دوتیه

ترجمه‌ی محمد احمدی نژاد

خاک، اصفهان

۵٪۴۸۰٬۰۰۰۴۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دستنامه بازارائه معماری ، احمدی نژاد،خاک

پل لازیو

ترجمه‌ی محمد احمدی نژاد

خاک، اصفهان

۵٪۳۸۰٬۰۰۰۳۶۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب محله اسلامی ، نصیرپور ، د.قم

مرضیه الزهرا نصیرپور

دانشگاه قم

۵٪۱۸۰٬۰۰۰۱۷۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بازخوانی مقدمات تمدنی تشیع در عصر صفویه ، کشاورز

محمد علی چلونگر، زهراسادات کشاورز

پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم

۵٪۲۸۵٬۰۰۰۲۷۰٬۷۵۰تومان
جلد کتاب سیر تحول تاریخ تعلیم و تربیت در ایران پیش و پس از اسلام ، رفیعی ، حوزه ودانشگاه
۵٪۴۵۴٬۰۰۰۴۳۱٬۳۰۰تومان
جلد کتاب ما چگونه ، ما شدیم ؟ زیباکلام ، روزنه

صادق زیباکلام

روزنه، تهران

۲۰٪۶۶۵٬۰۰۰۵۳۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب هیدرولیک صنعتی ج1،مدینه،کانون پژوهش اصفهان

احمدرضا مدینه، حسین دلایلی

کانون پژوهش، اصفهان

۵٪۷۰۰٬۰۰۰۶۶۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب سرخس در تکاپوی توسعه پایدار ، پاپلی یزدی

محمدحسین پاپلی‌یزدی

پاپلی، مشهد

۲۰٪۱۰۰٬۰۰۰۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب سنگ نبشته های کرتیر موبدان موبد ، اکبرزاده ، پازینه
۲۰٪۲۵۰٬۰۰۰۲۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آشتی با تاریخ ، افشاری ، پازینه

علیرضا افشاری

پازینه، تهران

۲۰٪۱۵۰٬۰۰۰۱۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تاریخ اقتصادی - اجتماعی بوشهر ، دشتی ، پازینه
۲۰٪۱۵۰٬۰۰۰۱۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روند طراحی ، میلر ، احمدی نژاد

سام اف. میلر

ترجمه‌ی محمد احمدی نژاد، مهرنوش فخارزاده

خاک، اصفهان

۵٪۲۸۰٬۰۰۰۲۶۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تاریخ سخنوری در ایتالیا ، بصیری ، د.تهران

ایمان منسوب بصیری

دانشگاه تهران

۵٪۲۳۰٬۰۰۰۲۱۸٬۵۰۰تومان
جلد کتاب طراحی فرایندی خلاقه،چینگ،احمدی نژاد،خاک اصفهان

فراسیس د.ک.چینگ

ترجمه‌ی محمد احمدی نژاد

خاک، اصفهان

۵٪۳۸۰٬۰۰۰۳۶۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه مصوبات از سال 1397 تا پایان سال 1398 ، پردیس علم

شورای عالی شهرسازی و معماری ایران

پردیس علم، تهران

۵٪۱۸۰٬۰۰۰۱۷۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه مصوبات از سال 1395 تا پایان سال1396 ، پردیس علم

شورای عالی شهرسازی و معماری ایران

پردیس علم، تهران

۵٪۱۸۰٬۰۰۰۱۷۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب انقلاب بی پایان جلد1 ، 2574

محسن لبخندق - محمدحسین رجبی دوانی - فرزاد جهان بین - علی ذوعلم - حمید شهریاری - میثم لطیفی - نعمت اله کرم الهی - سهیلا صادقی فسایی

سمت، تهران

۵٪۱۱۴٬۰۰۰۱۰۸٬۳۰۰تومان
جلد کتاب مشکل تاریخ نویسی ما ، اسدی ، پادینا

مجید اسدی

پادینا، تهران

۵٪۳۵۰٬۰۰۰۳۳۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب خاطرات سعیدی فیروزآبادی ، میرحسینی ، د.یزد

محمد حسن میر حسینی، مهر انوش فولادگر، رضا سعیدی فیروزآبادی

دانشگاه یزد

۵٪۲۰۰٬۰۰۰۱۹۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مروری بر بیماری کبد چرب غیرالکلی و زمینه های پژوهشی آن ، حسن خان ، جهادتهران
۵٪۳۰۰٬۰۰۰۲۸۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ملی شدن صنعت نفت:یرآغاز کودتای 28مرداد ، وطن دوست ، د.یزد

غلامرضا وطن دوست، مریم شیپری، آفرین توکلی

دانشگاه یزد

۵٪۱۱۶٬۰۰۰۱۱۰٬۲۰۰تومان
جلد کتاب تجارت خارجی ایران (درعهدقاجاروپهلوی) ، موسایی ، جامعه شناسان
۵٪۱۳۰٬۰۰۰۱۲۳٬۵۰۰تومان
جلد کتاب رویه ها و سیاست های نفتی ایران از قاجار تا کودتای 28 مرداد ، وحیدی راد ، د.بهشتی
۵٪۱۱۰٬۰۰۰۱۰۴٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تاریخ خشکسالی در خراسان رضوی ،عباسی ، جهادمشهد

جواد عباسی، میلاد پرنیانی، جمشید قشنگ

جهاد دانشگاهی مشهد، ناشر

۵٪۳۹۵٬۰۰۰۳۷۵٬۲۵۰تومان
جلد کتاب برخی از فرامین و منشآت عصر فتحعلی شاه ، فروزش ، جهادتهران

سینا فروزش، رقیه باباوندگبلو

سازمان جهاددانشگاهی، تهران

۵٪۳۶۲٬۰۰۰۳۴۳٬۹۰۰تومان
جلد کتاب تاریخ سامانیان جلد2 ، هروی ، امیرکبیر

جواد هروی

امیرکبیر، تهران

۱۵٪۱٬۲۵۰٬۰۰۰۱٬۰۶۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب الصرف العربی نظریه و تطبیقا ، ناصری ، د.قم

مهدی ناصری، حسین تک تبارفیروزجائی، رسول دهقان ضاد

دانشگاه قم

۵٪۱۵۰٬۰۰۰۱۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب جهانگردی و جهانگردان غرب و شرق تمدن اسلامی (جهانگردان اندلس) ، رسولی ، د.بهشتی

عبدالواحد ذنون طه

ترجمه‌ی حجت رسولی

دانشگاه شهید بهشتی، تهران

۵٪۱۱۱٬۰۰۰۱۰۵٬۴۵۰تومان
جلد کتاب دیوان سالاری و نظام اداری در روزگار صفویه ، غفاری فرد ، امیرکبیر
۱۵٪۴۹۵٬۰۰۰۴۲۰٬۷۵۰تومان
جلد کتاب هیولا جلد1 ، اوراساوا ، محرابی ، گونیا

نائوکب اوراساوا

ترجمه‌ی ابراهیم عامل محرابی

گونیا، تهران

۵٪۴۰۰٬۰۰۰۳۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب زوال نظام اجتماعی و فروپاشی دولت قاجار ، طوسی ، نی
۱۵٪۶۸۰٬۰۰۰۵۷۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تاریخ یونان و روم ، احمدی

احسان اله سبط الشیخ، فرج اله احمدی

جهاددانشگاهی خوارزمی، تهران

۵٪۲۵۰٬۰۰۰۲۳۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تاریخ ایران کیمبریج (جلد3 بخش1) از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان ، انوشه ، امیرکبیر
۱۵٪۱٬۲۰۰٬۰۰۰۱٬۰۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب جنگ پنهان ، گوردن ، کسمتی ، نی

جوی گوردن

ترجمه‌ی زهرا کسمتی

نشر نی، تهران

۱۵٪۵۸۰٬۰۰۰۴۹۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب زن در تاریخ نگاری صفویه ، غفاری فرد ، امیرکبیر

عباسقلی غفاری‌فرد

امیرکبیر، تهران

۱۵٪۱۴۰٬۰۰۰۱۱۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب حفاظت آب و خاک ، بافکار،رازی کرمانشاه

علیجان بافکار، حمیدرضا مجردی

دانشگاه رازی، کرمانشاه

۵٪۱۵۰٬۰۰۰۱۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تکنیکهای‏چاپ‏درشیمی‏نساجی‏،جهادامیرکبیر

کوتنائی

ترجمه‌ی رشیدی

جهاددانشگاهی امیرکبیر، تهران

۵٪۱۲۰٬۰۰۰۱۱۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چاپ در صنعت نساجی ویرایش2،توانایی،صنعتی اصفهان

حسین توانایی

دانشگاه صنعتی، اصفهان

۵٪۱۵۰٬۰۰۰۱۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب سیر تحول لباس کودکان و نوجوانان در ایران ، محبوبی ، د.پارس
۵٪۴۰۰٬۰۰۰۳۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تاریخ معماری جهان،چنگ،احمدی نژاد،خاک اصفهان

فرانسیس. د. ک. چینگ، ویکرا مادیتیا پراکاش، مارک ام. یارزومبک

ترجمه‌ی محمد احمدی نژاد

خاک، اصفهان

۵٪۲٬۸۰۰٬۰۰۰۲٬۶۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب الکترونیک صنعتی،لندر،تقی آبادی،و جدید،خراسان مشهد

سیریل لندر

ترجمه‌ی محمدرضا موسوی تقی آبادی، حمیدرضا رضایی نیا، مسعود هوشمند، نرجس رهنما

خراسان، مشهد

۵٪۶۸۰٬۰۰۰۶۴۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بیداری مالی ، یعقوبی ، خراسان

اعظم یعقوبی

خراسان، مشهد

۵٪۴۲۰٬۰۰۰۳۹۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب جهان تپه ها ، لورنز ، مصباح زاده ، د.تهران

رالف لورنز، جیمز زیمبلن

ترجمه‌ی طیبه مصباح‌زاده، فرشاد سلیمانی ساردو، زهرا ایازی، طاهره صادقیان

دانشگاه تهران

۵٪۵۱۰٬۰۰۰۴۸۴٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تاریخ شکل شهر تا انقلاب صنعتی،موریس،رضا زاده،علم و صنعت

جیمز موریس

ترجمه‌ی راضیه رضا زاده

دانشگاه علم و صنعت، تهران

۵٪۱٬۴۰۰٬۰۰۰۱٬۳۳۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مجلس خبرگان رهبری ، ساختاروعملکرد ، غفوری ، د.یزد

اکبر غفوری، راضیه قاسمی

دانشگاه یزد

۵٪۱۱۲٬۰۰۰۱۰۶٬۴۰۰تومان
جلد کتاب گفتارهایی پیرامون انقلاب اسلامی ایران ، غفوری ، د.یزد

اکبر غفوری، مسلم زمانیان

دانشگاه یزد

۵٪۴۵۰٬۰۰۰۴۲۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب ماهیت معماری،کلارک،احمدی نژاد،خاک اصفهان

راجر اج. کلارک، مایکل پاوز

ترجمه‌ی محمد احمدی نژاد

خاک، اصفهان

۵٪۹۸۰٬۰۰۰۹۳۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب Hajj Jalal ، جلیلی کیا ، مرکزنشر

لیلا نظری گیلانده، مریم جلیلی کیا

مرکزنشردانشگاهی، تهران

۵٪۴۵۰٬۰۰۰۴۲۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تاریخ تحولات اروپا در قرون جدید،لطفی،660

نقی لطفی، محمد علی علیزاده

سمت، تهران

۵٪۳۵۵٬۰۰۰۳۳۷٬۲۵۰تومان
جلد کتاب درآمدی بر کیهانشناخت کوانتومی،دارابی،د.تبریز
۵٪۱۵۰٬۰۰۰۱۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تشیع و مشروطیت در ایران و نقش ایرانیان مقیم عراق ، حائری ، امیرکبیر
۱۵٪۶۴۵٬۰۰۰۵۴۸٬۲۵۰تومان
جلد کتاب تاریخ‏ و تمدن ‏بین‏النهرین ‏جلد2 ، مجیدزاده ، مرکزنشر

یوسف مجیدزاده

مرکزنشردانشگاهی، تهران

۵٪۲٬۳۰۰٬۰۰۰۲٬۱۸۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تاریخ ‏و تمدن ‏بین‏النهرین جلد1 ، مجیدزاده ، مرکزنشر

یوسف مجیدزاده

مرکزنشردانشگاهی، تهران

۵٪۲٬۳۰۰٬۰۰۰۲٬۱۸۵٬۰۰۰تومان

درباره‌ی تاریخ

چرا خیابانی که هر روز از آن رد می‌شویم این اسم را دارد؟ چرا مرزها این‌جا کشیده شده‌اند؟ چرا نفت این‌قدر در سرنوشت یک منطقه اثر داشته است؟ جواب همه‌ی این پرسش‌ها در کتاب‌های تاریخ است. این صفحه راهنمای خرید کتاب تاریخ ایران و جهان در دسته‌ی علوم انسانی و اجتماعی است؛ برای دانشجو، معلم، علاقه‌مند به گذشته و کسی که فقط می‌خواهد داستان راستین آدم‌ها را بخواند.

در ادامه از انواع کتاب تاریخ، طرز انتخاب، فرق پژوهش و روایت عمومی، خواندن با نگاه نقادانه و پیشنهاد مسیر مطالعه می‌گوییم. هر بخش را می‌توانید جدا بخوانید.

کتاب تاریخ چیست و چه فرقی با داستان دارد؟

کتاب تاریخ می‌کوشد بگوید گذشته واقعا چه بوده است، بر پایه‌ی سند، نوشته‌ی هم‌روزگاران، آثار باستانی و پژوهش. داستان تاریخی هم از گذشته می‌گوید، اما خیال در آن آزاد است. فرق مهم همین‌جاست: مورخ باید ادعایش را با مدرک نشان دهد و نویسنده‌ی رمان لازم نیست.

البته مورخ هم انسان است و انتخاب می‌کند چه چیزی را بگوید و چه چیزی را نه. برای همین دو کتاب تاریخ درباره‌ی یک دوره ممکن است تصویر متفاوتی بدهند. این عیب نیست؛ ماهیت روایت‌نویسی است. خواننده‌ی آگاه چند کتاب می‌خواند و خودش قضاوت می‌کند.

در دسته‌ی تاریخ کتاب‌جم، هم پژوهش‌های دانشگاهی هست، هم کتاب‌های عمومی و خواندنی، هم زندگی‌نامه‌ی تاریخی و هم مجموعه‌های تک‌موضوعی. برای هر کدام خواننده‌ی خودش هست.

چه نوع کتاب تاریخ برای چه کسی؟

پیش از خرید بهتر است بدانید دنبال چه هستید. سه نوع خواننده و سه نوع کتاب را می‌شود از هم جدا کرد.

خواننده‌ی عمومی

اگر فقط کنجکاو هستید و می‌خواهید بدانید فلان دوره چه بود، به کتاب‌های روان و کم‌حجم نیاز دارید که ماجرا را تعریف کنند. کتاب‌هایی که با شخصیت‌ها و رویدادها پیش می‌روند، بیشتر می‌چسبند. عنوانی مثل «خشایارشا، جهان‌گشای ناکام هخامنشی» با همان اسمش نشان می‌دهد که حول یک شخصیت تاریخی می‌گردد.

دانشجو و پژوهشگر

برای کار درسی و پژوهش، کتاب‌های دقیق‌تر با پانوشت، منبع و فهرست لازم است. این کتاب‌ها سخت‌تر خوانده می‌شوند ولی قابل استنادند. عنوانی مانند «جستاری پیرامون جنبش شیخ‌عبیدالله شمدینی» از همین دسته‌ی پژوهشی‌تر به نظر می‌رسد و به یک موضوع محدود و مشخص می‌پردازد.

علاقه‌مند به یک موضوع خاص

بعضی‌ها عاشق یک موضوع‌اند: جنگ‌های صلیبی، تاریخ نفت، باغ‌های ایرانی. برای آن‌ها کتاب‌های تک‌موضوعی بهترین‌اند. «جنگ‌های صلیبی» یا «تاریخ باغ و باغسازی در ایران» از این نوع‌اند.

اگر نمی‌دانید کدام هستید، از کتاب عمومی شروع کنید. اگر علاقه‌تان بیشتر شد، سراغ پژوهش‌های عمیق‌تر بروید.

تاریخ ایران در کتاب: از دوران باستان تا امروز

تاریخ ایران، هزاران سال را در بر می‌گیرد. برای راحتی، معمولا آن را به دوره‌ها تقسیم می‌کنند. دوران باستان با هخامنشیان و دیگر سلسله‌های پیش از اسلام. دوران میانه با تحولات پس از اسلام. و دوران معاصر که به تاریخ نزدیک به ما می‌رسد. هر دوره کتاب‌های مخصوص خودش دارد.

اگر به دوران باستان علاقه دارید، تاریخ ایران باستان کتاب‌هایی درباره‌ی هخامنشیان و دیگر دوره‌های کهن دارد. اگر قرن‌های اخیر را دوست دارید، تاریخ معاصر ایران را ببینید. این تقسیم‌بندی ساده به شما کمک می‌کند بدون گم شدن در حجم کتاب‌ها، مستقیم به سراغ دوره‌ی مورد علاقه‌تان بروید.

یک توصیه: اگر تازه شروع کرده‌اید، ابتدا یک کتاب خلاصه و عمومی درباره‌ی کل تاریخ ایران بخوانید تا نقشه‌ی کلی را بشناسید، بعد سراغ دوره‌ها بروید.

تاریخ جهان و تمدن‌ها: نگاه از بالا

گذشته‌ی ما در خلأ رخ نداده است. همسایه‌ها، تجارت، جنگ و فرهنگ همیشه با آن گره خورده‌اند. برای فهمیدن این پیوندها، تاریخ جهان و تمدن‌ها لازم است. کتاب‌هایی مثل «جنگ‌های صلیبی» نشان می‌دهند رویدادهای یک منطقه چطور بر منطقه‌های دیگر اثر گذاشته‌اند.

اگر می‌خواهید تصویر کلی‌تر داشته باشید، تاریخ جهان را ببینید. و اگر بیشتر به پیدایش و تحول تمدن‌ها، شهرها، نوشتن و کشاورزی علاقه دارید، تاریخ تمدن جای مناسبی است.

کتاب‌های عمومی درباره‌ی جهان معمولا حجیم‌اند. اگر وقت کمی دارید، کتاب‌هایی که یک موضوع یا یک قرن را انتخاب می‌کنند، مثل تاریخ مختصر نفت در خاورمیانه، فشرده‌تر و راحت‌تر خوانده می‌شوند.

نمونه‌هایی از قفسه‌ی کتاب تاریخ کتاب‌جم

موجودی کتاب‌ها هر روز به‌روز می‌شود. این چند عنوان تنوع دسته را نشان می‌دهند و درباره‌ی هر کدام فقط از روی اسم حرف می‌زنیم:

  • «خشایارشا، جهان‌گشای ناکام هخامنشی»: درباره‌ی یک پادشاه هخامنشی و دوره‌ی او.
  • «پیامبر آریایی (ریشه‌های ایرانی در کیش‌های جهانی)»: عنوانی که به ریشه‌های ایرانی در دین‌ها اشاره می‌کند.
  • «امپراتوری‌ها و آنارشی‌ها: تاریخ مختصر نفت در خاورمیانه»: از اسمش پیداست که به تاریخ نفت در یک منطقه می‌پردازد.
  • «جنگ‌های صلیبی» (ققنوس): درباره‌ی رویدادی بزرگ در تاریخ جهان، از یک ناشر مشخص.
  • «عامل چرچیل (چگونه یک انسان تاریخ‌ساز شد)»: عنوانی درباره‌ی یک شخصیت مهم سیاسی قرن بیستم.
  • «تاریخ باغ و باغسازی در ایران»: برای علاقه‌مندان تاریخ فرهنگی و باغ‌ها.
  • «جستاری پیرامون جنبش شیخ‌عبیدالله شمدینی»: پژوهشی درباره‌ی یک جنبش تاریخی مشخص.

مشخصات هر کتاب، از جمله نویسنده و مترجم و ناشر، در صفحه‌ی خودش است. پیش از سفارش بد نیست چند دقیقه صرف خواندن آن کنید.

کتاب ترجمه یا تألیف؟ نکته‌ای برای تاریخ‌خوان‌ها

در این قفسه، چه نویسنده ایرانی باشد و چه غیرایرانی، دو نوع کتاب داریم. تألیف، یعنی نویسنده‌ی ایرانی مستقیم به فارسی نوشته. ترجمه، یعنی نویسنده‌ی خارجی به زبان دیگری نوشته و مترجم آن را به فارسی درآورده. هر دو ارزش دارند. ترجمه‌ها نگاه بیرونی به تاریخ ما یا نگاه دیگران به تاریخ جهان را می‌دهند و تألیف‌ها زاویه‌ی نگاه درونی را.

در ترجمه‌ی چنین کتاب‌هایی، دقت مترجم اهمیت دارد. نام‌های خاص، تاریخ‌ها و اصطلاح‌ها باید درست منتقل شوند. اگر ترجمه‌ی خوبی است، معمولا پانوشت و توضیح برای نام‌های ناآشنا دارد. مشخصات کتاب نام مترجم را نشان می‌دهد.

برای داشتن دید متوازن، سعی کنید هر دو نوع را بخوانید. کسی که فقط تألیف داخلی بخواند یا فقط ترجمه، نگاهش یک‌سویه می‌ماند.

با چشم باز بخوانید: چطور کتاب تاریخ را نقادانه بخوانیم؟

هیچ روایتی حقیقت مطلق نیست؛ روایتی از گذشته است بر پایه‌ی مدارک. چند پرسش ساده به شما کمک می‌کند با هوشیاری بخوانید.

  1. نویسنده کیست و چه زمینه‌ای دارد؟ پژوهشگر است یا نویسنده‌ی عمومی؟
  2. مدارک و منابع کتاب چیست؟ آیا پانوشت و فهرست منابع دارد؟
  3. آیا نویسنده فقط یک نگاه را نشان می‌دهد یا نظرهای مخالف را هم می‌گوید؟
  4. کتاب چه زمانی نوشته شده؟ پژوهش‌های تازه ممکن است برداشت‌های قدیمی را تغییر داده باشند.
  5. آیا لحن کتاب بیش از حد قاطع است؟ ادعاهای بزرگ به مدرک بزرگ نیاز دارند.

این پرسش‌ها به معنای بدگمانی نیستند؛ فقط نشانه‌ی احترام به گذشته‌اند. یک مورخ خوب خودش هم شما را به همین پرسیدن دعوت می‌کند.

تاریخ و موضوع‌های حساس: بی‌طرفی و احترام

تاریخ گاهی به رویدادهایی می‌پردازد که هنوز برای مردم حساس‌اند: جنگ‌ها، تغییر حکومت‌ها، اختلاف‌های دینی و قومی. کتاب‌ها هم نگاه‌های مختلفی دارند. ما به‌عنوان کتاب‌فروش جانب هیچ‌کدام را نمی‌گیریم؛ فقط می‌گوییم پیش از خرید توضیح کتاب و نام ناشر و نویسنده را ببینید و اگر موضوعی برایتان اهمیت دارد، چند کتاب از نگاه‌های مختلف بخوانید.

نوشته‌ی خوب، شفاف و مستند است و با احترام نسبت به همه‌ی گروه‌ها نوشته می‌شود. اگر کتابی از همان صفحه‌ی اول توهین یا تحقیر می‌کند، به احتمال زیاد پژوهش نیست.

و اگر می‌خواهید گذشته را از زبان کسانی بشنوید که آن را زیسته‌اند، تاریخ شفاهی با مصاحبه و روایت شاهدان، تجربه‌ی دیگری می‌دهد.

تاریخ از زبان آدم‌ها: خاطره، زندگی‌نامه و روایت شاهد

گذشته فقط سلسله‌ها و جنگ‌ها نیست. زندگی آدم‌های معمولی هم بخشی از آن است. خاطرات، زندگی‌نامه‌ها و مصاحبه‌ها، از گذشته چیزهایی می‌گویند که در کتاب‌های رسمی نیست: بوی خانه، ترس شب‌ها، شوخی‌های خیابان.

برای این نوع کتاب‌ها، زندگی‌نامه و خاطرات را ببینید. اگر به روزهای جنگ و روایت آن علاقه دارید، دفاع مقدس و خاطرات جنگ هم قفسه‌ی مخصوص خودش را دارد.

این کتاب‌ها معمولا روایت شخصی‌اند و شخصی بودنشان هم ارزش است و هم محدودیت. ارزش، چون صدای واقعی یک آدم است. محدودیت، چون هر کس فقط بخشی از ماجرا را دیده. بهترین کار این است که خاطره را کنار کتاب تاریخ بخوانید.

مسیر مطالعه‌ی پیشنهادی برای تازه‌کار

اگر تازه به گذشته علاقه‌مند شده‌اید و نمی‌دانید از کجا شروع کنید، این مسیر پیشنهاد ماست. ماه اول: یک کتاب عمومی و روان درباره‌ی دوره‌ای که کنجکاوش هستید. این کتاب نباید بیش از حد قطور باشد. ماه دوم: کتابی درباره‌ی یک شخصیت آن دوره، چون شخصیت‌ها ماجرا را زنده می‌کنند. ماه سوم: یک کتاب تک‌موضوعی، مثل تاریخ نفت یا تاریخ باغ، تا ببینید تاریخ در زندگی جاری چطور اثر می‌گذارد.

بعد از سه ماه، می‌توانید تصمیم بگیرید کدام دوره یا موضوع شما را بیشتر می‌گیرد و عمیق‌تر شوید. نقشه هم بخرید یا کنار دست داشته باشید، چون در تاریخ مکان به اندازه‌ی زمان اهمیت دارد.

و یادتان باشد لازم نیست همه‌ی کتاب را با یک نفس بخوانید. تاریخ را می‌شود در چند نشست، با استراحت و مکث خواند. فصل را تمام کنید، یک یادداشت کوتاه بنویسید و بعد ادامه بدهید.

شخصیت‌ها در روایت گذشته: از پادشاه باستانی تا سیاستمدار قرن بیستم

یکی از جذاب‌ترین راه‌های ورود به گذشته، از در شخصیت‌هاست. آدم‌ها را بهتر از رویدادها به خاطر می‌سپاریم. وقتی کتابی درباره‌ی یک پادشاه هخامنشی می‌خوانید، همراه او از دربار و لشکرکشی و تصمیم‌ها سر درمی‌آورید. وقتی کتابی درباره‌ی سیاستمداری از قرن بیستم می‌خوانید، جنگ‌ها و مذاکره‌ها از چشم یک نفر دیده می‌شوند.

البته زندگی‌نامه‌ی یک شخصیت همیشه از دید نویسنده‌اش است. ممکن است نویسنده او را ستایش کند یا نکوهش. برای همین بهتر است درباره‌ی یک شخصیت مهم بیش از یک کتاب بخوانید تا تصویر متعادل‌تری به دست آورید. عنوان‌هایی مثل «خشایارشا، جهان‌گشای ناکام هخامنشی» یا «عامل چرچیل» از اسم‌شان پیداست که حول یک نفر می‌گردند؛ برای اطمینان از نگاه و ادعاهای هر کدام، صفحه‌ی خود کتاب را ببینید.

شخصیت‌ها نقطه‌ی شروع خوبی‌اند، اما فقط شروع. بعد از آشنایی با آدم اصلی، کنجکاو می‌شوید که دورانش چه بود و چه کسان دیگری در آن بودند. همین کنجکاوی، مسیر را به سمت مطالعه‌ی عمیق‌تر می‌برد.

نفت، سیاست و منطقه: فهمیدن یک موضوع پیچیده

بعضی موضوع‌ها را بدون پس‌زمینه نمی‌شود فهمید. نفت در خاورمیانه یکی از آن‌هاست: چگونه کشف شد، چه کسانی بر آن اثر گذاشتند، چه رقابت‌ها و توافق‌هایی شکل گرفت و چه پیامدهایی برای مردم منطقه داشت. عنوانی مثل «امپراتوری‌ها و آنارشی‌ها: تاریخ مختصر نفت در خاورمیانه» با اسم «تاریخ مختصر» خود را کتابی فشرده معرفی می‌کند و برای کسی که وقت کم دارد ولی می‌خواهد تصویر کلی داشته باشد، مناسب به نظر می‌رسد.

این موضوع‌ها مستعد بحث و اختلاف نظرند. بعضی نویسنده‌ها بر نقش قدرت‌های بزرگ تأکید می‌کنند و بعضی بر نقش دولت‌های محلی. بهترین کار این است که کتاب را با ذهن باز بخوانید، نتیجه‌گیری را به عجله نکنید و اگر موضوع برایتان مهم است، کتاب دیگری را هم کنارش بگذارید.

کتاب‌های مختصر برای شروع عالی‌اند، اما کاملا کافی نیستند. اگر بعد از خواندن آن، پرسش‌های تازه‌ای در ذهن‌تان شکل گرفت، یعنی کتاب کار خودش را کرده است؛ حالا سراغ مطالعه‌ی عمیق‌تر بروید.

جنگ‌های صلیبی و دیدار فرهنگ‌ها

برخی رویدادهای بزرگ در دنیا چند قرن ادامه یافته‌اند و روایت آن‌ها بسته به اینکه از کدام سو نگاه شود فرق می‌کند. جنگ‌های صلیبی از همین دسته است. کتابی با نام «جنگ‌های صلیبی» که از یک ناشر شناخته‌شده منتشر شده و شماره‌ی مجموعه هم دارد، بخشی از یک سری کتاب است. پیش از خرید، ببینید نویسنده کیست و مجموعه چه هدفی دارد.

در خواندن چنین موضوعی، توجه به منشأ منبع اهمیت دارد. نویسنده‌ی اروپایی و نویسنده‌ی خاورمیانه‌ای ممکن است تأکیدهای متفاوتی داشته باشند. خواندن هر دو، دید کامل‌تری می‌دهد. این حرف درباره‌ی هر رویداد بزرگی صدق می‌کند: هر چه از منابع بیشتری بخوانید، تصویر کامل‌تر است.

احترام به همه‌ی طرف‌ها هم اصل است. کتابی که با نگاه محترمانه نوشته شده باشد، حتی اگر با آن مخالف باشید، مفیدتر از کتابی است که فقط شما را همراه با احساسات هم‌جهت می‌کند.

گذشته‌ی شهر و خانواده‌ی خودتان را هم بخوانید

گذشته فقط مال پادشاهان و جنگ‌ها نیست. هر شهر، محله و خانواده گذشته‌ی خودش را دارد. بسیاری از خوانندگان کنجکاو می‌شوند بدانند شهرشان چه بوده، چه کسانی در آن زندگی می‌کردند و چه چیزهایی تغییر کرده است. کتاب‌هایی درباره‌ی باغ‌ها، بناها و زندگی روزمره، این کنجکاوی را جواب می‌دهند.

اگر بخواهید گذشته‌ی خانواده‌تان را هم ثبت کنید، از بزرگ‌ترها بخواهید خاطراتشان را تعریف کنند و یادداشت کنید. این روایت‌ها گنجی است که با رفتن آدم‌ها از بین می‌رود. کتاب‌های درباره‌ی روش نگارش خاطره و مصاحبه هم به شما راه می‌دهند.

یک ایده‌ی ساده: هر بار که کتابی درباره‌ی دوره‌ای می‌خوانید، از خودتان بپرسید «در آن دوره، خانواده‌ی من کجا بود و چه می‌کرد؟» این سؤال گذشته را شخصی و ملموس می‌کند.

نقشه، تصویر و پانوشت: نشانه‌های یک چاپ خوب

یک کتاب تاریخ خوب فقط متن نیست. نقشه‌ها نشان می‌دهند رویدادها کجا رخ داده‌اند. جدول‌های زمانی و فهرست پادشاهان یا رویدادها به یادسپاری کمک می‌کنند. تصویرها فضای دوره را زنده می‌کنند. پانوشت‌ها و فهرست منابع به شما اجازه می‌دهند خودتان هم بروید و بخوانید.

هنگام خرید، به این چیزها نگاه کنید. کتابی که نقشه ندارد در حالی که درباره‌ی جنگ و مرز و سفر است، خواندنش سخت‌تر می‌شود. کتابی که فهرست نام‌ها دارد، برای پژوهش بسیار مفیدتر است. در توضیح کتاب یا مشخصات آن، گاهی به این‌ها اشاره می‌شود.

کیفیت چاپ هم مهم است. نقشه‌ی رنگی که با چاپ بد ناخوانا شده، فایده‌ای ندارد. اگر کتاب برای مطالعه‌ی دقیق است، به چاپ و کاغذ توجه کنید.

ابزار کنار کتاب: یادداشت، نقشه و خط زمان

خواندن کتاب درباره‌ی گذشته وقتی عمیق می‌شود که ابزار ساده‌ای کنارش داشته باشید. اول، یک دفتر کوچک برای یادداشت. نام‌های مهم، سال‌ها و نکته‌هایی که برایتان جالب بود را بنویسید. اسم‌ها در این کتاب‌ها زیادند و بدون یادداشت به‌سرعت قاطی می‌شوند.

دوم، یک نقشه. نقشه‌ی ایران و منطقه، یا نقشه‌ی جهان، را کنار دست بگذارید و هر جا نام مکانی آمد، پیدایش کنید. چیزی که فقط در ذهن بود، با نگاه به نقشه ملموس می‌شود. سوم، یک خط زمان ساده. روی کاغذ خطی بکشید و رویدادهای مهم را روی آن علامت بزنید. بعد از چند کتاب، این خط پر می‌شود و ارتباط رویدادها را می‌بینید.

چهارم، حوصله. کتاب‌های این دسته گاهی سنگین‌اند و بهتر است هر بار یک فصل بخوانید و بعد استراحت کنید. کسی که سعی کند در یک نشست صد صفحه را ببلعد، چیز زیادی به یاد نمی‌آورد. کسی که با آرامش می‌خواند و یادداشت می‌کند، چند ماه بعد هم همه‌چیز را به یاد دارد.

پنجم، بحث. اگر دوستی یا هم‌کلاسی دارید که به همین موضوع علاقه دارد، درباره‌ی آنچه خوانده‌اید با هم حرف بزنید. توضیح دادن یک موضوع به دیگری بهترین راه فهمیدن آن است.

این ابزارها هزینه‌ی چندانی ندارند اما تجربه‌ی خواندن را کاملا عوض می‌کنند. کتاب خوب به تنهایی کافی نیست؛ خواننده هم باید همراهی کند.

چرا خواندن درباره‌ی گذشته برای امروز مهم است؟

شاید بپرسید این همه وقت گذاشتن برای گذشته چه فایده‌ای دارد. جواب ساده است: بسیاری از پرسش‌های امروز ریشه در دیروز دارند. چرا مرزها این‌طورند؟ چرا بعضی رسم‌ها ماندند و بعضی رفتند؟ چرا فلان صنعت یا فلان شهر اهمیت پیدا کرد؟ کسی که از گذشته خبر دارد، امروز را عمیق‌تر می‌بیند.

خواندن این کتاب‌ها به ما تواضع هم یاد می‌دهد. می‌بینیم که آدم‌های پیش از ما هم با مشکل‌های بزرگ روبه‌رو بودند و هر کدام به شکلی از پسشان برآمدند. می‌بینیم که بسیاری از چیزهایی که امروز ثابت به نظر می‌رسند، روزی تازه بودند و روزی هم عوض می‌شوند. این نگاه، آدم را از عجله و قضاوت زودهنگام دور می‌کند.

ضمن اینکه خواندن گذشته لذت دارد. ماجراها واقعی‌اند و همین واقعی بودن، کشش عجیبی می‌دهد. گاهی حقیقت از هر قصه‌ای عجیب‌تر است.

اشتباه‌های رایج در خرید کتاب تاریخ

  1. خرید کتاب پژوهشی سنگین به‌عنوان اولین کتاب و دلسرد شدن.
  2. غفلت از سال نگارش و نسخه‌ی کتاب. پژوهش‌های تازه‌تر ممکن است تصویر را عوض کرده باشند.
  3. باور کردن هر ادعای بزرگی که در جلد یا عنوان آمده، بدون توجه به منبع.
  4. خواندن فقط یک کتاب درباره‌ی یک موضوع حساس و نتیجه‌گیری از آن.
  5. خرید جلد وسط یک مجموعه‌ی چندجلدی.
  6. بی‌توجهی به نام مترجم در کتاب‌های ترجمه.

با یک نگاه به مشخصات کتاب و کمی دقت، از همه‌ی این‌ها جلوگیری می‌شود.

کتاب تاریخ به‌عنوان هدیه

کتاب تاریخ هدیه‌ی پرمعنایی است، به شرط اینکه به موضوع مورد علاقه‌ی گیرنده بخورد. برای پدر و مادرها یا بزرگ‌ترها، کتابی درباره‌ی دورانی که خودشان زیسته‌اند یا شهر و منطقه‌ی خودشان، معمولا خاطره‌ها را زنده می‌کند. برای دانشجو، کتابی که به رشته‌اش مربوط است. برای علاقه‌مند عمومی، کتابی روان و تصویری.

اگر موضوع را نمی‌دانید، کتاب‌هایی درباره‌ی باغ و معماری یا شخصیت‌های شناخته‌شده انتخاب امنی هستند، چون برای بیشتر سلیقه‌ها جذاب‌اند. و هدیه‌دادن یک مجموعه‌ی چندجلدی را فقط وقتی انجام دهید که مطمئن باشید گیرنده به آن علاقه دارد.

برای همراهی، یک جمله‌ی دست‌نویس داخل کتاب بگذارید. این کار ساده، هدیه را شخصی می‌کند.

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی کتاب تاریخ

برای شروع تاریخ کدام کتاب را بخوانم؟

یک کتاب روان و کم‌حجم درباره‌ی دوره‌ای که به آن علاقه دارید. کتاب‌های درباره‌ی یک شخصیت یا یک رویداد مشخص برای شروع خوب‌اند. مشخصات و توضیح ناشر را ببینید.

فرق کتاب تاریخ و رمان تاریخی چیست؟

کتاب پژوهشی بر پایه‌ی سند است. رمانی که در گذشته می‌گذرد الهام می‌گیرد ولی خیال در آن آزاد است. اگر دقت می‌خواهید، کتاب پژوهشی بخوانید.

چطور بفهمم یک کتاب تاریخ قابل اعتماد است؟

ببینید نویسنده چه زمینه‌ای دارد، منابع را آورده یا نه، و آیا نظرهای مخالف را هم بیان کرده است. این‌ها راه‌های ساده‌ی ارزیابی‌اند و جایگزین بررسی دقیق پژوهشگر نیستند.

آیا کتاب‌های ترجمه‌شده‌ی تاریخ مناسب‌اند؟

بله، مخصوصا برای دیدن نگاه دیگران به رویدادها. به نام مترجم و ناشر توجه کنید تا ترجمه دقیق باشد.

آیا می‌توانم نسخه‌ی چاپی را آنلاین سفارش بدهم؟

بله. نسخه چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.

کتاب تاریخ برای نوجوان هم هست؟

بعضی کتاب‌های عمومی مناسب نوجوان‌اند. برای کودکان و نوجوانان، بهتر است پیش از خرید توضیح ناشر درباره‌ی گروه سنی را بخوانید.

کتاب‌های چندجلدی را باید به ترتیب خواند؟

در تاریخ معمولا بله، چون رویدادها به ترتیب زمانی می‌آیند. اما مجموعه‌هایی هم هستند که هر جلدشان موضوع مستقلی دارد. توضیحات کتاب را ببینید.

جمع‌بندی: گذشته را با دقت و کنجکاوی بخوانید

تاریخ به ما کمک می‌کند امروز را بفهمیم. برای انتخاب کتاب مناسب، نوع خواننده بودنتان را بشناسید، به نویسنده و ناشر و مترجم و منابع نگاه کنید، از کتاب عمومی شروع کنید و با نگاه نقادانه بخوانید. تاریخ خوب، هم جذاب است و هم صادق.

حالا می‌توانید کتاب‌های همین دسته را ببینید و نسخه‌ی چاپی کتاب دلخواه را آنلاین سفارش بدهید. برای دیدن دسته‌های دیگر این حوزه هم می‌توانید به علوم انسانی و اجتماعی سر بزنید. خواندن‌تان خوش.