پرش به محتوای صفحه

روانشناسی

این دسته منابع درسی دانشجویان روان‌شناسی و مشاوره را گرد آورده است؛ کتاب‌هایی درباره رشد، سنجش روانی و کاربرد روان‌شناسی در محیط کار.
کتاب‌های این دسته۳۰ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب روان‌شناسی رشد کودک و نوجوان
۱۰٪۴۹۵٬۰۰۰۴۴۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب روان‌شناسی شناختی و کاربردهای آن (جلد اول) اندرسون

جان اندرسون

ترجمه‌ی حبیب هادیان‌فرد، بهناز کیانی

ارجمند

۵٪۱٬۱۰۰٬۰۰۰۱٬۰۴۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روان شناسی

لستر ام. اسدورو

ترجمه‌ی جهانبخش صادقی

سمت

۱٬۵۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روان شناسی فیزیولوژیک

محمدکریم خداپناهی

سمت

۱٬۱۱۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مکتبهای روانشناسی و نقد آن(1)

پژوهشگاه حوزه، دانشگاه

سمت

۱٬۰۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شیوه های تغییر رفتار

ریموند میلتن برگر

ترجمه‌ی علی فتحی آشتیانی

سمت

۱٬۳۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روان شناسی شناختی

مارک اچ. اشکرفت

ترجمه‌ی سید مهران حسینی، حمیدرضا آقامحمدیان شعرباف

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۶۰۰٬۰۰۰۵۷۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روان‌شناسی صنعتی ۱

ترجمه‌ی محمدحسین سروری

بعثت

۱۰٪۳۱۰٬۰۰۰۲۷۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روانشناسی بین فرهنگی

رضا رستمی، محسن جوشن‌لو

ارجمند

۵٪۲۵۵٬۰۰۰۲۴۲٬۲۵۰تومان
جلد کتاب هوش‌آزمای نوین تهران- استانفورد بینه

کامبیز کامکاری

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۱۰۰٬۰۰۰۱٬۰۴۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مقدمات نوروسایکولوژی

سید سعید پورنقاش تهرانی

دانشگاه تهران

۵٪۷۰۰٬۰۰۰۶۶۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مبانی روان‌شناختی مدیریت رفتار کودکان بی‌قرار و بیش‌فعال
۵٪۹۰۰٬۰۰۰۸۵۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روان‌شناسی مربیگری مدیران اجرایی: تئوری و کاربرد The Psychology of Executive Coaching: Theory and Application

بروس پلتیر

ترجمه‌ی قنبر محمدی الیاسی، امیرحسین باقریه مشهدی، احسان چیت ساز

دانشگاه تهران

۱۰٪۱٬۱۲۰٬۰۰۰۱٬۰۰۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روان شناسی جنایی ج 1

مهدی کی نیا

رشد

۵٪۱٬۵۰۰٬۰۰۰۱٬۴۲۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روان شناسی رشد و تحول انسان پاپالیا

سالی وندکاس الدز، دایان ای. پاپالیا، روت داسکین فلدمن

ترجمه‌ی سیامک نقشبندی، هامایاک آوادیس یانس، داود عرب قهستانی، فرزنده داورپناه، افسانه حیات روشنائی، حمیدرضا سهرابی

رشد

۵٪۳٬۳۰۰٬۰۰۰۳٬۱۳۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روان شناسی بالینی فیرس ویراست نهم

تیموتی جی. ترال، میچل جی. پرینستین، جاناتان اس. آبراموویتز

ترجمه‌ی مهرداد فیروزبخت

رشد

۵٪۲٬۲۰۰٬۰۰۰۲٬۰۹۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روان شناسی ژنتیک 2 ویرایش جدید

پریرخ دادستان، محمود منصور

رشد

۵٪۱٬۰۰۰٬۰۰۰۹۵۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روان شناسی رشد (کودکی و نوجوانی) جلد دوم

دیوید شافر

ترجمه‌ی امیر خطیبی

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۱۳۰٬۰۰۰۱۲۳٬۵۰۰تومان
جلد کتاب درآمدی بر روان‌شناسی اجتماعی

کلود تاپیا

ترجمه‌ی مرتضی کتبی

نشر نی

۱۵٪۱٬۲۳۰٬۰۰۰۱٬۰۴۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب استخدامی روان شناسی

جواد تقوی سوره برق

آراه

۱۰٪۱٬۷۵۰٬۰۰۰۱٬۵۷۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب استخدامی کارشناس سلامت روان

لیلی صادقی زرینی

آراه

۱۰٪۱٬۶۵۰٬۰۰۰۱٬۴۸۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روان شناسی فیزیولوژیک جلد دوم

ملیسا بیرکت، نیل کارلسون

ترجمه‌ی یحیی سیدمحمدی

ارسباران

۵٪۱٬۴۰۰٬۰۰۰۱٬۳۳۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روان شناسی شناختی گلدشتاین یحیی سیدمحمدی

بروس گلدشتاین، یوهانا ون هوف

ترجمه‌ی یحیی سیدمحمدی

ارسباران

۵٪۱٬۴۰۰٬۰۰۰۱٬۳۳۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب درآمدی بر نظریه های شخصیت

بی آر هرگنهان، متیو اچ. اولسون، دومنیکا فاورو

ترجمه‌ی یحیی سیدمحمدی

ارسباران

۵٪۱٬۳۰۰٬۰۰۰۱٬۲۳۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب درآمدی بر روان شناسی بالینی برقراری پیوند علم و کاربست داگلاس برنستین ترجمه یحیی سیدمحمدی

داگلاس برنستین، بتانی تیچمن، بانمی اولاتونجی، آندرس د لاس ریس

ترجمه‌ی یحیی سیدمحمدی، ویراست، دهم

ارسباران

۵٪۱٬۶۰۰٬۰۰۰۱٬۵۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روانشناسی سلامت تالیف شلی ای تیلور ترجمه یحیی سید محمدی

شلی ای تیلور

ترجمه‌ی یحیی سیدمحمدی

روان

۵٪۱٬۲۰۰٬۰۰۰۱٬۱۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روان شناسی رشد جلد دوم تالیف نیومن ترجمه شهناز محمدی

باربارا ام. نیومن، فلیپ آر. نیومن

ترجمه‌ی شهناز محمدی

روان

۵٪۹۰۰٬۰۰۰۸۵۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روان شناسی تجربی تالیف نیمتاج سیاح سیاری ، فریبا نبوی آل آقا

فریبا نبوی آل آقا، نیمتاج سیاح سیاری

روان

۵٪۵۰۰٬۰۰۰۴۷۵٬۰۰۰تومان

درباره‌ی روانشناسی

اگر دانشجوی روانشناسی هستید، می‌دانید که هر ترم یک فهرست بلند کتاب جلوی شما می‌گذارند: روانشناسی رشد، روانشناسی شخصیت، روانشناسی شناختی، آمار و روش پژوهش و چندین عنوان دیگر. این صفحه برای همین موقعیت نوشته شده است. اینجا کتاب‌های دانشگاهی و درسی روانشناسی را می‌بینید و یاد می‌گیرید چطور با توجه به ویرایش، سطح و هدف‌تان کتاب مناسب را انتخاب کنید، بی‌آنکه پول و وقت‌تان هدر برود.

مخاطب این دسته فقط دانشجوی کارشناسی نیست. داوطلب کنکور و آزمون‌های استخدامی، دانش‌آموز پایه‌ی یازدهم، دانشجوی ارشد، پژوهشگر و مشاور هم اینجا کتاب پیدا می‌کنند. یک نکته را از ابتدا بگوییم: کتاب روانشناسی آگاهی می‌دهد و آموزش دانشگاهی می‌سازد، ولی جای روانشناس، مشاور یا روانپزشک را نمی‌گیرد.

کتاب روانشناسی دانشگاهی چه فرقی با کتاب عمومی دارد؟

در قفسه‌ی کتاب‌فروشی‌ها دو نوع کتاب روانشناسی هست که ظاهرا شبیه‌اند و در عمل بسیار متفاوت. نوع اول کتاب‌های عمومی و خودیاری‌اند که برای خواندن سرگرم‌کننده و روزمره نوشته می‌شوند. نوع دوم کتاب‌های دانشگاهی‌اند که در این دسته می‌بینید.

کتاب دانشگاهی معمولا فصل‌بندی منظم، تعریف‌های دقیق، اسم پژوهش‌ها و نظریه‌ها و اغلب مرور نظریه‌های رقیب دارد. زبانش رسمی‌تر و حجمش بیشتر است. هدفش این نیست که شما را در یک شب متقاعد یا سرگرم کند؛ می‌خواهد پایه‌ای بسازد که بر آن بتوان درس بعدی را سوار کرد. از این جهت، شاید در نگاه اول خشک‌تر به نظر برسد، ولی اگر برای امتحان، پروژه یا شغل می‌خوانید، همین دقت به کارتان می‌آید.

اگر هنوز نمی‌دانید کدام را می‌خواهید، از خودتان بپرسید: می‌خواهم چیزی را برای امتحان و درس یاد بگیرم یا فقط کنجکاوم؟ اگر جواب اولی است، همین دسته درست است.

شاخه‌های اصلی روانشناسی در کتاب‌های درسی

روانشناسی یک علم واحد نیست، مجموعه‌ای از شاخه‌هاست و هر شاخه کتاب‌های خودش را دارد. آشنایی مختصر با این شاخه‌ها کمک می‌کند بفهمید هر عنوان به چه کار می‌آید.

روانشناسی شناختی

درباره‌ی چگونگی فکر کردن، توجه، حافظه، زبان و حل مسئله. کتابی با عنوان «روانشناسی شناختی» معمولا از درس‌های مهم و پایه‌ی رشته است.

روانشناسی رشد و تحول

بررسی تغییر آدم‌ها از کودکی تا بزرگسالی. عنوانی مثل «دیدگاه پیاژه در گستره‌ی تحول روانی» با نام پیاژه به همین حوزه اشاره می‌کند؛ پیاژه از چهره‌های شناخته‌شده‌ی مطالعه‌ی رشد شناختی کودک است.

روانشناسی شخصیت

بررسی تفاوت‌های فردی و نظریه‌هایی که می‌کوشند شخصیت را توضیح دهند. «روانشناسی شخصیت» از کتاب‌های رایج درس دانشگاهی است.

روانشناسی زیستی

پیوند رفتار با مغز، اعصاب و زیست‌شناسی. «روانشناسی زیستی (جلد دوم) ویراست دوازدهم» نمونه‌ای از این شاخه است که ذکر ویراست در عنوانش نشان می‌دهد چاپ‌های مختلف دارد.

روانشناسی فرهنگی و اجتماعی

نقش فرهنگ و جامعه در شکل دادن به رفتار و اندیشه. «روانشناسی فرهنگی» به همین مبحث می‌پردازد.

روانشناسی جنایی

رفتار مجرمانه و عوامل مرتبط با آن از نگاه روانشناسی. در این دسته عنوان‌هایی مثل «روانشناسی جنایی» و «روانشناسی جنایی ج ۲» دیده می‌شود.

روش پژوهش و آمار

هر رشته‌ای پایه‌ی روشی دارد. «راهنمای عملی فراتحلیل در پژوهش علمی» نمونه‌ای است که برای کسانی است که می‌خواهند پژوهش انجام دهند، نه فقط بخوانند.

ویراست کتاب روانشناسی چرا مهم است؟

یکی از مهم‌ترین نکته‌ها در خرید کتاب روانشناسی درسی، توجه به ویراست است. کتاب‌های دانشگاهی معمولا هر چند سال بازنگری می‌شوند و مطالب تازه، پژوهش‌های جدید و گاهی ساختار فصل‌ها عوض می‌شود. وقتی استاد شما ویراست مشخصی را معرفی می‌کند، دلیلش همین است که شماره‌ی فصل‌ها، تمرین‌ها و حتی بعضی تعریف‌ها بین ویراست‌ها فرق می‌کند.

پس اول از استاد یا سرفصل درس بپرسید کدام ویراست و کدام مترجم یا مولف مورد نظر است. اگر ویراست دقیقا همان را ندارید، کتاب دیگری مشابه به‌جای آن نخرید مگر مطمئن باشید. کتابی مانند «روانشناسی زیستی ویراست دوازدهم» با همین جزییات در عنوانش، نشان می‌دهد که در این حوزه، ویراست اهمیت دارد.

البته برای مطالعه‌ی آزاد یا مرور کلی، ویراست قدیمی‌تر هم مشکلی ندارد؛ فقط بدانید که ممکن است بعضی مطالب به‌روز نباشد. مشخصات هر کتاب، از جمله ویراست و سال چاپ، در صفحه‌ی خودش آمده است.

روانشناسی برای آزمون‌های استخدامی و کنکور

گروهی از خریداران این دسته کسانی هستند که برای آزمون آماده می‌شوند. کتاب‌هایی مثل «استخدامی روانشناسی» برای همین مخاطب‌اند: داوطلبانی که باید در زمان محدود مطالب زیادی را مرور کنند. چنین کتاب‌هایی معمولا خلاصه‌تر، آزمون‌محورتر و شامل نمونه‌سؤال‌اند.

چند توصیه برای داوطلب:

  1. منابع آزمون را با سرفصل‌های رسمی همان آزمون مقایسه کنید، چون هر آزمون تاکید متفاوتی دارد.
  2. کتاب خلاصه فقط برای مرور خوب است؛ برای فهم اولیه به کتاب درسی اصلی برگردید.
  3. سؤال‌ها را حل کنید و علت هر اشتباه را بنویسید. این کار از خواندن دوباره مؤثرتر است.
  4. برنامه‌ی مطالعه را روی چند ماه پخش کنید و شب امتحان جمع نکنید.

دانش‌آموزان پایه‌ی یازدهم هم که درس روانشناسی دارند، کتاب‌های کمک‌آموزشی مثل «بانک نهایی روانشناسی یازدهم» را در این دسته می‌بینند. این کتاب‌ها برای تمرین و آمادگی امتحان نهایی‌اند و باید کنار کتاب درسی رسمی مدرسه استفاده شوند، نه به‌جای آن.

مسیر مطالعه‌ی پیشنهادی برای دانشجوی سال اول

ورود به دانشگاه و مواجهه با انبوه کتاب می‌تواند گیج‌کننده باشد. برای دانشجوی سال اول روانشناسی، یک مسیر ساده هست.

اول، کتاب مقدمه‌ای بر روانشناسی یا روانشناسی عمومی را با دقت بخوانید تا نقشه‌ی کل رشته را ببینید. دوم، همزمان با درس‌ها سراغ کتاب‌های درسی همان ترم بروید و از خرید انبوه پرهیز کنید. سوم، اگر علاقه‌ی خاصی پیدا کردید، مثلا به کودک، مغز یا فرهنگ، کتاب‌های تخصصی‌تر همان شاخه را اضافه کنید. چهارم، از سال دوم به بعد، کتاب‌های روش پژوهش و آمار را جدی بگیرید؛ بسیاری از دانشجوها تا سال آخر به اهمیت آن‌ها پی می‌برند.

مهم‌ترین توصیه این است که هر کتاب را بخوانید، نه فقط جزوه. جزوه چکیده‌ی برداشت استاد است ولی کتاب فضای بحث را نشان می‌دهد.

چطور کتاب درسی روانشناسی را بخوانیم؟

خواندن کتاب درسی مهارت است. چند روش ساده مطالعه را مؤثرتر می‌کند.

پیش از خواندن، مرور کنید

عنوان فصل‌ها، تیترهای فرعی و خلاصه‌ی پایان فصل را نگاه کنید. این کار ذهن را آماده می‌کند و می‌دانید به دنبال چه می‌گردید.

حین خواندن، سؤال بسازید

هر تیتر را به یک سؤال تبدیل کنید و بعد جوابش را در متن پیدا کنید. این روش حافظه را قوی می‌کند.

پس از خواندن، بازگو کنید

بدون نگاه به کتاب، چند دقیقه مطلب را با کلمه‌های خودتان بگویید یا بنویسید. اگر جایی گیر کردید، همان‌جا را دوباره بخوانید.

نظریه‌ها را مقایسه کنید

در روانشناسی، معمولا چند نظریه درباره‌ی یک پدیده هست. جدولی بکشید و نظریه‌ها را کنار هم بگذارید: چه می‌گویند، چه شواهدی دارند، چه نقدی بر آن‌ها وارد است.

روانشناسی فرهنگی و بافت جامعه

در سال‌های اخیر، توجه به فرهنگ در روانشناسی بیشتر شده است. چیزی که در یک جامعه عادی است، در جای دیگر ممکن است معنای دیگری داشته باشد. کتاب‌هایی مثل «روانشناسی فرهنگی» به همین پرسش می‌پردازند که فرهنگ چطور فکر، احساس و رفتار را شکل می‌دهد.

این موضوع برای دانشجوی ایرانی اهمیت مضاعف دارد، چون بسیاری از کتاب‌های درسی از پژوهش‌هایی در جوامع دیگر می‌آیند و پرسش این است که تا چه اندازه در زمینه‌ی فرهنگی ما هم صدق می‌کنند. پاسخ این پرسش را در یک کتاب پیدا نمی‌کنید، ولی خواندن چند کتاب از زاویه‌های مختلف به شما کمک می‌کند نگاه انتقادی و سنجیده داشته باشید.

اگر به مرز روانشناسی با سایر علوم علاقه دارید، به دسته‌ی جامعه‌شناسی و فلسفه هم سر بزنید؛ بسیاری از بحث‌های روانشناسی ریشه در همین دو حوزه دارد.

روانشناسی و دین: یک موضوع حساس

در بعضی کتاب‌های این دسته، رابطه‌ی روانشناسی و معنویت یا دین بررسی می‌شود. مثلا عنوانی مانند «روان‌درمانی مذهبی (کارکردهای معنوی روانی)» به این موضوع می‌پردازد. این حوزه در میان پژوهشگران گوناگون نظرهای متفاوتی دارد و بحث درباره‌اش گسترده است.

ما در کتاب‌جم درباره‌ی این‌گونه مسائل موضع‌گیری نمی‌کنیم. اگر به موضوع علاقه دارید، بهتر است چند کتاب با رویکردهای مختلف بخوانید تا تصویر کامل‌تری داشته باشید. و اگر خودتان یا نزدیکانتان مشکل روانی دارید، کتاب نمی‌تواند جای درمان تخصصی باشد؛ حتما به روانشناس یا روانپزشک مراجعه کنید.

روانشناسی و علوم تربیتی: همسایه‌های نزدیک

روانشناسی با علوم تربیتی مرز مشترک زیادی دارد. مباحثی مثل یادگیری، انگیزش، رشد کودک و سنجش، در هر دو حوزه دیده می‌شود. اگر به این جنبه علاقه دارید، دسته‌ی علوم تربیتی و آموزش را هم ببینید.

همچنین اگر روانشناسی را در کنار مسائل اقتصادی و سیاسی می‌خوانید، مثلا برای فهم رفتار انتخاب‌گر انسان، می‌توانید به اقتصاد و سیاست و علوم سیاسی هم سر بزنید. برای دیدن مجموعه‌ی کامل، صفحه‌ی علوم انسانی و اجتماعی جای مناسبی است.

آمار و روش پژوهش: سنگ زیربنای روانشناسی

خیلی از دانشجوهای روانشناسی با تعجب می‌فهمند که رشته‌شان پر از آمار است. ولی این تصادفی نیست. روانشناسی علمی تجربی است و برای اینکه بدانیم ادعایی درست است یا نه، باید داده را درست جمع کنیم و درست تحلیل کنیم.

اینجاست که کتاب‌های روش پژوهش و آمار اهمیت پیدا می‌کنند. کتابی مثل «راهنمای عملی فراتحلیل در پژوهش علمی» به شیوه‌ای می‌پردازد که در آن نتیجه‌ی چند پژوهش با هم ترکیب می‌شود. چنین کتاب‌هایی بیشتر برای دانشجوی تحصیلات تکمیلی و پژوهشگر مفیدند.

اگر آمار برایتان دشوار است، ناامید نشوید. اول کتابی مقدماتی بردارید، مثال‌ها را با دست حل کنید و بعد سراغ نرم‌افزار بروید. فهم منطق آمار مهم‌تر از حفظ فرمول‌هاست.

ترجمه یا تالیف؟ مترجم و مولف را جدی بگیرید

بخش بزرگی از کتاب‌های درسی این رشته ترجمه‌ی متن‌های خارجی است و بخشی هم تالیف استادان ایرانی. هر دو ارزش خودشان را دارند و انتخاب یکی از آن‌ها به نیاز شما بستگی دارد.

کتاب ترجمه معمولا از منبعی معتبر و پرمخاطب می‌آید ولی کیفیت ترجمه فرق می‌کند. متنی که روان و دقیق ترجمه شده باشد، یادگیری را آسان می‌کند و متنی که با واژه‌های ناآشنا و جمله‌های پیچیده همراه است، فهم را دشوار می‌کند. پیش از خرید، به نام مترجم و ناشر نگاه کنید و اگر استاد یا هم‌کلاسی‌ها ترجمه‌ی خاصی را توصیه می‌کنند، به آن اعتماد کنید.

کتاب تالیفی هم مزیت خودش را دارد: با زمینه‌ی فرهنگی و آموزشی ایران هماهنگ‌تر است و مثال‌هایش برای دانشجوی ایرانی آشناتر است. البته ممکن است از نظر روزآمدی و گستره‌ی منابع با کتاب‌های بین‌المللی تفاوت داشته باشد.

یک روش خوب این است که برای مباحث پایه، کتاب اصلی درس را بخوانید و برای دیدن نگاه دیگر، یک کتاب تالیفی یا ترجمه‌ی دیگر را کنار آن بگذارید. مقایسه‌ی دو متن درباره‌ی یک موضوع، بهتر از هر تمرین فهم را عمیق می‌کند.

داستانک: دانشجویی که خلاصه‌ها را کنار گذاشت

دانشجویی به اسم سارا را در نظر بگیرید که ترم اول همه‌ی درس‌هایش را از روی جزوه‌ی دوستانش می‌خواند و نمره‌اش متوسط بود. ترم دوم تصمیم گرفت فقط برای یک درس، کتاب اصلی را از اول تا آخر بخواند. هر فصل را با مداد خواند، حاشیه نوشت و در پایان هر فصل چند سؤال برای خودش ساخت.

نتیجه چه شد؟ نمره‌ی همان درس بالاتر رفت، ولی مهم‌تر این بود که در جلسه‌ی بعد، وقتی استاد مثال تازه‌ای زد، او توانست ربطش را به مباحث قبل ببیند. جزوه به او اطلاعات داده بود ولی کتاب به او فهم داده بود. سارا کم‌کم برای درس‌های مهم‌تر همین شیوه را به کار برد و کتاب خواندن را از یک تکلیف به عادت تبدیل کرد.

این داستان درباره‌ی هیچ آدم مشخصی نیست و فقط یادآوری می‌کند که کتاب اصلی، اگر خوانده شود، بیش از هر خلاصه‌ای به آدم می‌دهد. البته وقتی زمان کم است، خلاصه هم ابزار ارزشمندی است؛ فقط نباید همه‌چیز باشد.

کتابخانه‌ی دانشجوی ارشد و پژوهشگر

در مقطع تحصیلات تکمیلی، نوع کتاب‌ها عوض می‌شود. دیگر فقط کتاب درسی کافی نیست؛ باید سراغ کتاب‌های تخصصی‌تر، روش‌شناسی، نظریه‌های پیشرفته و منابع پژوهشی رفت. دانشجوی ارشد معمولا در یک حوزه‌ی مشخص عمیق می‌شود، مثلا رشد شناختی کودک یا رفتار مجرمانه، و کتابخانه‌اش را هم بر همین اساس می‌سازد.

برای پایان‌نامه و مقاله، چند دسته کتاب لازم است:

  • کتاب‌های نظری و مبانی حوزه‌ی مورد مطالعه، مثل کتاب‌هایی درباره‌ی دیدگاه پیاژه در رشد شناختی.
  • کتاب‌های روش پژوهش و آمار، برای طراحی و تحلیل درست.
  • کتاب‌های مروری و فراتحلیل، برای دیدن تصویر کلی پژوهش‌های پیشین.
  • کتاب‌های زبان تخصصی، برای خواندن مقاله‌های خارجی.

یک توصیه‌ی عملی هم هست: هر کتاب را با هدف بخوانید. اگر دنبال یک فصل مشخص هستید، لازم نیست کل کتاب را از اول بخوانید. فهرست مطالب و نمایه را ببینید و همان بخش را عمیق بخوانید.

خرید هوشمندانه: بودجه‌ی محدود دانشجو

کتاب‌های دانشگاهی گاهی گران‌اند و دانشجو بودجه‌ی محدود دارد. چند راه ساده هست که هزینه را مدیریت کنید، بی‌آنکه از کیفیت مطالعه کم شود.

  1. اولویت‌بندی. کتاب‌هایی را که همیشه در طول ترم لازم می‌شوند، اول بخرید و بقیه را بعدا.
  2. مشورت با استاد. بپرسید کدام کتاب‌ها ضروری‌اند و کدام مکمل. گاهی فقط چند فصل از یک کتاب لازم است.
  3. شریک شدن. با هم‌کلاسی‌ها می‌توانید برای کتاب‌های کم‌کاربردتر هماهنگ شوید، هرچند برای کتاب اصلی درس بهتر است نسخه‌ی خودتان را داشته باشید.
  4. توجه به جلدها. اگر کتابی دو جلدی است، ببینید آیا درس شما هر دو را می‌خواهد یا فقط یکی.
  5. بررسی قیمت و موجودی. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود؛ پیش از تصمیم، صفحه‌ی همان کتاب را ببینید.

کتاب چاپی برای دانشجو مزیت‌های روشنی دارد: می‌توانید حاشیه‌نویسی کنید، زیر نکته‌ها خط بکشید و هنگام امتحان به همان یادداشت‌ها برگردید. نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید.

چند نمونه‌ی دیگر از کتاب‌های این دسته

برای اینکه حس کنید قفسه‌ی این دسته چقدر متنوع است، چند عنوان دیگر را هم مرور می‌کنیم. فقط از روی عنوان حرف می‌زنیم و هر کتاب جزییات خودش را در صفحه‌ی خودش دارد.

  • روانشناسی جنایی: برای کسی که به رابطه‌ی رفتار و جرم علاقه دارد، چه دانشجوی حقوق و روانشناسی و چه خواننده‌ی کنجکاو.
  • روانشناسی شخصیت: از درس‌های پایه‌ی دانشگاهی که به تفاوت‌های فردی می‌پردازد.
  • روانشناسی شناختی: برای درس‌هایی که درباره‌ی تفکر، حافظه و توجه‌اند.
  • روانشناسی فرهنگی: برای کسانی که می‌خواهند نقش فرهنگ را در شکل‌گیری ذهن بفهمند.
  • دیدگاه پیاژه در گستره‌ی تحول روانی: کتابی متمرکز بر مراحل رشد شناختی از کودکی تا بزرگسالی، از روی عنوانش.

این نمونه‌ها فقط بخشی از قفسه‌اند. هر وقت به دنبال موضوع مشخصی بودید، از فهرست کتاب‌های همین دسته بگردید.

مطالعه‌ی فعال: یادداشت‌برداری که واقعا کار می‌کند

خواندن بدون یادداشت، مثل نگاه کردن به منظره از پنجره‌ی قطار است: قشنگ است ولی چیزی نمی‌ماند. دانشجوی کاربلد از همان روز اول یاد می‌گیرد کنار کتاب بنویسد. اما چه بنویسیم؟

روش ساده‌ای هست: کنار هر نظریه سه چیز یادداشت کنید. اول، ایده‌ی اصلی در یک جمله. دوم، مهم‌ترین شاهد یا آزمایشی که از آن پشتیبانی می‌کند. سوم، مهم‌ترین نقدی که به آن وارد شده است. اگر برای هر نظریه‌ی درس همین سه خط را داشته باشید، شب امتحان یک برگه‌ی مرور بسیار مفید دارید.

برای مفهوم‌های تخصصی هم یک فهرست واژه بسازید. این رشته پر از اصطلاح است و بسیاری از دانشجوها در ترم اول با همین اصطلاح‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کنند. هر بار که به واژه‌ی تازه رسیدید، تعریفش را با زبان خودتان بنویسید و یک مثال از زندگی روزمره کنارش بگذارید. مثال است که مفهوم را در ذهن نگه می‌دارد.

در آخر هر هفته، ده دقیقه یادداشت‌های خودتان را مرور کنید. مرور کوتاه و منظم، از مرور طولانی و یک‌باره مؤثرتر است. این عادت ساده، کم‌کم از شما دانشجویی می‌سازد که هرگز شب امتحان دستپاچه نمی‌شود.

نقد و تفکر انتقادی: از حفظ کردن فراتر بروید

یکی از مهم‌ترین چیزهایی که این رشته به آدم یاد می‌دهد، شک سالم است. هر ادعایی که می‌شنوید، از خودتان بپرسید: شاهدش چیست؟ چه کسی آن را مطالعه کرده؟ آیا در گروه‌های دیگر هم همین نتیجه به دست آمده؟ این پرسش‌ها را باید هنگام خواندن کتاب درسی هم مطرح کنید.

کتاب‌های خوب دانشگاهی معمولا خودشان به این پرسش‌ها کمک می‌کنند: محدودیت‌های پژوهش‌ها را می‌گویند، از نظریه‌های رقیب حرف می‌زنند و نشان می‌دهند که هنوز چه چیزهایی روشن نیست. اگر کتابی همه‌چیز را قطعی و بی‌چون‌وچرا بیان می‌کند، با احتیاط بیشتری بخوانید.

تفکر انتقادی فقط برای دانشگاه لازم نیست. در دنیایی که هر روز درباره‌ی «ذهن و رفتار» ادعاهای فراوانی می‌شنویم، کسی که بتواند ادعا را بسنجد، کمتر فریب می‌خورد. خواندن یک کتاب درسی خوب، تمرین همین مهارت است و این مهارت بعد از پایان دانشگاه هم با شما می‌ماند.

چند اشتباه رایج در خرید کتاب روانشناسی

  1. خرید بدون بررسی ویراست. ممکن است کتاب با ویراست مورد نظر استاد فرق داشته باشد.
  2. اشتباه گرفتن کتاب کمک‌درسی با کتاب اصلی. کتاب‌های خلاصه و بانک سؤال مکمل‌اند.
  3. خرید همه‌ی کتاب‌ها در ابتدای ترم. اغلب همه‌ی آن‌ها در عمل لازم نمی‌شود.
  4. انتظار درمان از کتاب. کتاب دانشگاهی آموزشی است و راهنمای درمانی نیست.
  5. بی‌توجهی به جلد. بعضی کتاب‌ها چند جلدی‌اند؛ مثلا «روانشناسی جنایی ج ۲» جلد دوم است و برای فهم بهتر ممکن است جلد اول هم لازم باشد.

روانشناسی برای علاقه‌مندان غیردانشگاهی

شاید دانشجو نیستید ولی علاقه به روانشناسی دارید. کتاب دانشگاهی می‌تواند برای شما هم مفید باشد، به شرط آنکه انتظار درستی داشته باشید. این کتاب‌ها ممکن است در آغاز سنگین به نظر برسند، ولی اگر صبور باشید، درکی عمیق‌تر و دقیق‌تر از کتاب‌های عمومی می‌دهند. یک راه خوب این است که ابتدا فصل مقدماتی یا فصل مورد علاقه را بخوانید و بعد ببینید ادامه می‌دهید یا نه.

در عین حال، اگر دنبال راهنمای عملی برای مشکلات شخصی هستید، کتاب دانشگاهی معمولا آن نیست. مشورت با متخصص بهترین راه است. کتاب می‌تواند کمک کند بفهمید چه پرسش‌هایی بپرسید، ولی جای گفت‌وگوی حرفه‌ای را نمی‌گیرد.

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی کتاب روانشناسی

برای شروع رشته‌ی روانشناسی کدام کتاب را بخوانم؟

یک کتاب مقدمه‌ای یا روانشناسی عمومی که نقشه‌ی کل رشته را بدهد. بعد بر اساس درس‌های ترم و علاقه‌تان ادامه دهید.

ویراست در کتاب روانشناسی چقدر مهم است؟

برای درس دانشگاهی مهم است، چون تمرین‌ها و شماره‌ی فصل‌ها فرق می‌کند. از استاد بپرسید کدام ویراست مورد نظر است. برای مطالعه‌ی آزاد کمتر مهم است.

کتاب کمک‌آموزشی جای کتاب درسی را می‌گیرد؟

خیر. این کتاب‌ها برای مرور و تمرین‌اند و باید کنار کتاب اصلی به کار بروند.

آیا این کتاب‌ها برای درمان مشکلات روانی مفیدند؟

کتاب دانشگاهی آموزشی است و جای درمان یا مشاوره نیست. برای مشکلات شخصی به روانشناس یا روانپزشک مراجعه کنید.

کتاب برای آزمون استخدامی روانشناسی هست؟

بله، در این دسته کتاب‌هایی برای آمادگی آزمون‌های استخدامی هم دیده می‌شود. سرفصل آزمون خودتان را با مشخصات کتاب مقایسه کنید.

کتاب دانش‌آموزی روانشناسی هم دارید؟

کتاب‌های کمک‌آموزشی برای پایه‌ی یازدهم در این دسته هست. مشخصات هر کتاب، از جمله پایه و سال چاپ، در صفحه‌ی خودش آمده است.

نسخه‌ی چاپی را چطور می‌توانم سفارش دهم؟

نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود.

جمع‌بندی: روانشناسی را با منبع درست بخوانید

روانشناسی علمی زیبا و گسترده است و انتخاب کتاب درست، نیمی از راه یادگیری آن است. با هدف روشن، ویراست درست و نگاه واقع‌بین به توان کتاب، می‌توانید پایه‌ی محکمی بسازید؛ چه برای امتحان دانشگاه، چه برای آزمون استخدامی و چه برای علاقه‌ی شخصی.

حالا کتاب‌های این دسته را مرور کنید، مشخصات هر عنوان را با نیاز خودتان بسنجید و نسخه‌ی چاپی مورد نظرتان را آنلاین سفارش دهید. یادتان باشد که یادگیری روانشناسی با صبر و ممارست به دست می‌آید و هر فصل که تمام می‌شود، دیدتان به آدم‌ها و خودتان کمی عمیق‌تر می‌شود.