پرش به محتوای صفحه

علمی و دانستنی‌ها

این دسته کتاب‌های علمی و دانستنی کودک و نوجوان را در بر دارد؛ کتاب‌هایی که با زبانی ساده و تصویرهای جذاب، به پرسش‌های بی‌پایان کودکان پاسخ می‌دهند.
کتاب‌های این دسته۱٬۶۹۹ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب جزیره هوش مصنوعی دنیایی پر از شگفتی

لیلا مهرآقایی

آفرینش مهر

۱۲٪۴۶۰٬۰۰۰۴۰۴٬۸۰۰تومان
جلد کتاب مکعب روبیک به زبان ساده: همه چیز درباره مشهورترین معمای جهان
۱۲٪۵۷۰٬۰۰۰۵۰۱٬۶۰۰تومان
جلد کتاب سفری هیجان‌انگیز به دنیای ربات‌ها و خلاقیت

افسانه رستمی، عبدالحسین رضائی

دانشگاه غیر دولتی غیر انتفاعی علم و فرهنگ

۱۲٪۱٬۲۰۵٬۰۰۰۱٬۰۶۰٬۴۰۰تومان
جلد کتاب طراحی خیابان ها برای کودکان

دانشگاه هنر اسلامی تبریز

۱۲٪۲٬۰۰۰٬۰۰۰۱٬۷۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نوئل و دنیای شگفت‌انگیز دایناسورها

ترجمه‌ی مرضیه گودرزی

عصر ترجمه

۱۲٪۱٬۵۸۵٬۰۰۰۱٬۳۹۴٬۸۰۰تومان
جلد کتاب الكتروشيمي و علوم خوردگي

ترجمه‌ی بهروز شایق

دانشگاه شهرکرد

۱۲٪۲٬۹۴۰٬۰۰۰۲٬۵۸۷٬۲۰۰تومان
جلد کتاب مکانیک جامع اتومبیل 1

ویلیام‌هری کراوس، دونالد آنجلین

ترجمه‌ی محمدرضا افضلی

فنی ایران

۱۲٪۳٬۶۱۵٬۰۰۰۳٬۱۸۱٬۲۰۰تومان
جلد کتاب سوپ جلبک دریایی

استوارت‌ج. مورفی

ترجمه‌ی هایده کروبی

نردبان

۱۲٪۴۰۰٬۰۰۰۳۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بهترین رژه حشرات

استوارت‌ج. مورفی

ترجمه‌ی هایده کروبی

نردبان

۱۲٪۴۰۰٬۰۰۰۳۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بیمار یا بیمارنما در جهان شگفت‌انگیز اختلالات ساختگی

چارلز فورد، مارک فلدمن، تونی راینهولد

ترجمه‌ی فرزانه طاهری

ققنوس

۱۲٪۱٬۱۷۰٬۰۰۰۱٬۰۲۹٬۶۰۰تومان
جلد کتاب آلودگی هوا

ترجمه‌ی شهرزاد فتوحی

نردبان

۱۲٪۳۵۵٬۰۰۰۳۱۲٬۴۰۰تومان
جلد کتاب انرژی و صرفه‌جویی به روایت آزمایش

بوفی سیلور‌من

ترجمه‌ی محمدابراهیم ابوکاظمی

نردبان

۱۲٪۴۰۰٬۰۰۰۳۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طبقه‌بندی مهندسی سنگها و ارتباط با طراحی فضاهای زیرزمینی
۱۲٪۸۸۵٬۰۰۰۷۷۸٬۸۰۰تومان
جلد کتاب جوشکاری قوس الکتریکی

نورمن هنتورن، کنت لیک

ترجمه‌ی محمدرضا افضلی

فنی ایران

۱۲٪۷۰۵٬۰۰۰۶۲۰٬۴۰۰تومان
جلد کتاب مبانی برق برای برقکاران و نوآموزان

رولاند پالمکوییست

ترجمه‌ی محمدحسین میرزا

فنی ایران

۱۲٪۱٬۹۴۰٬۰۰۰۱٬۷۰۷٬۲۰۰تومان
جلد کتاب عصر دایناسورها

جکی بیلی

ترجمه‌ی محمدرضا داهی

نردبان

۱۲٪۴۱۵٬۰۰۰۳۶۵٬۲۰۰تومان
جلد کتاب الکترونیک نوری

محمدحسین میرزا، سیدامین لاجوردی‌زاده

فنی ایران

۱۲٪۱٬۰۸۵٬۰۰۰۹۵۴٬۸۰۰تومان
جلد کتاب مرگ یک دایناسور

مارک براون، لوری کرزنی

ترجمه‌ی هایده کروبی

نردبان

۱۲٪۴۶۰٬۰۰۰۴۰۴٬۸۰۰تومان
جلد کتاب آیا عمر خورشید به پایان خواهد رسید؟

رزا لیندمیست

ترجمه‌ی مجید عمیق

مهاجر

۱۲٪۶۲۵٬۰۰۰۵۵۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چرا حیوانات دهان و دندان دارند؟ دهان و دندان

الیزابت مایلز

ترجمه‌ی مجید عمیق

مهاجر

۱۲٪۴۱۰٬۰۰۰۳۶۰٬۸۰۰تومان
جلد کتاب چرا حیوانات گوش دارند؟ گوش

الیزابت مایلز

ترجمه‌ی مجید عمیق

مهاجر

۱۲٪۵۱۰٬۰۰۰۴۴۸٬۸۰۰تومان
جلد کتاب زیست‌شناسی ماهی‌ها

بون کیو، نورمن‌برترام مارشال، جی.اچ.اس. بلاکستر

ترجمه‌ی یزدان کیوانی

دانشگاه صنعتی اصفهان

۱۲٪۱٬۴۲۰٬۰۰۰۱٬۲۴۹٬۶۰۰تومان
جلد کتاب بازی و سرگرمی در شهر خالق، هوشمند و زیست محیطی
۱۲٪۱٬۲۱۰٬۰۰۰۱٬۰۶۴٬۸۰۰تومان
جلد کتاب نخستین اطلس جانوران (کتاب مرجع کودک و نوجوان 5)

دیوید برنی، لیندا گملین

ترجمه‌ی حسین الوندی

قدیانی

۲۰٪۹۰۰٬۰۰۰۷۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چراهای شگفت انگیز (سیاره زمین)

آنیتا گانری

ترجمه‌ی رویا خوئی

محراب قلم

۲۰٪۳۰۰٬۰۰۰۲۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چراهای شگفت انگیز (حشرات)

آماندا اونیل

ترجمه‌ی رویا خوئی

محراب قلم

۲۰٪۳۰۰٬۰۰۰۲۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چرا؟

لیلا پراپ

ترجمه‌ی شیوا حریری

کتاب چ

۲۰٪۴۹۰٬۰۰۰۳۹۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کولاک شیشه: انفجار هلیفکس در 1917

سالی ام. واکر

ترجمه‌ی مهرناز مرادی

کتاب چ

۲۰٪۱۸۰٬۰۰۰۱۴۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موجودات حال به هم زن 4: حلزون بی صدف

الیس گراول

ترجمه‌ی نسترن فتحی

کتاب چ

۲۰٪۱۲۰٬۰۰۰۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موجودات حال به هم زن 10: خفاش

الیس گراول

ترجمه‌ی نسترن فتحی

کتاب چ

۲۰٪۲۸۰٬۰۰۰۲۲۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موجودات حال به هم زن 2: کرم

الیس گراول

ترجمه‌ی نسترن فتحی

کتاب چ

۲۰٪۱۲۰٬۰۰۰۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موجودات حال به هم زن 9: سوسک

الیس گراول

ترجمه‌ی نسترن فتحی

کتاب چ

۲۰٪۲۸۰٬۰۰۰۲۲۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موجودات حال به هم زن 1: مگس

الیس گراول

ترجمه‌ی نسترن فتحی

کتاب چ

۲۰٪۱۲۰٬۰۰۰۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موجودات حال به هم زن! 6: عنکبوت

الیس گراول

ترجمه‌ی نسترن فتحی

کتاب چ

۲۰٪۱۲۰٬۰۰۰۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب باشگاه میکروب‌ها

الیس گراول

ترجمه‌ی نسترن فتحی

کتاب چ

۲۰٪۲۲۰٬۰۰۰۱۷۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دوست داشتید در مصر باستان بودید؟

کلایو گیفورد

ترجمه‌ی بیتا ابراهیمی

کتاب چ

۲۰٪۲۲۰٬۰۰۰۱۷۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موجودات حال به هم زن 3: موش فاضلاب

الیس گراول

ترجمه‌ی نسترن فتحی

کتاب چ

۲۰٪۱۲۰٬۰۰۰۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موجودات حال به هم زن 7: وزغ

الیس گراول

ترجمه‌ی نسترن فتحی

کتاب چ

۲۰٪۱۲۰٬۰۰۰۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نکته‌های داغ برای بچه‌های عصبانی: مهارت‌هایی برای کنترل خشم
۲۰٪۱۵۰٬۰۰۰۱۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب افلاطون‌های کوچک: غرغرو و مارتین هایدگر

یان مارشان

ترجمه‌ی شیرین کریمی

کتاب چ

۲۰٪۲۲۰٬۰۰۰۱۷۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دوست داشتید کاشف بودید؟

کلایو گیفورد

ترجمه‌ی بیتا ابراهیمی

کتاب چ

۲۰٪۱۹۰٬۰۰۰۱۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آخرین زنبور عسل

برن مک‌دیبل

ترجمه‌ی حشمت سادات میرعابدینی

کتاب چ

۲۰٪۸۲٬۰۰۰۶۵٬۶۰۰تومان
جلد کتاب باشگاه حشره‌ها

الیس گراول

ترجمه‌ی نسترن فتحی

کتاب چ

۲۰٪۲۳۰٬۰۰۰۱۸۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دایناسورها: از دم تا دندان

لیلا پراپ

ترجمه‌ی آنیتا یارمحمدی

کتاب چ

۲۰٪۲۳۰٬۰۰۰۱۸۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب زیک هواشناس کنجکاو 1: کولاک در کولاک

جمعی از نویسندگان

ترجمه‌ی فرمهر منجزی

کتاب چ

۲۰٪۲۹۰٬۰۰۰۲۳۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه ماجراهای گربه کوچولوی سفید (اولین کتاب علمی من)
۲۰٪۴۸۰٬۰۰۰۳۸۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کودک باهوش (3سال) بازی‌بازی‌ریاضی (کتاب‌پرنده)
۲۰٪۱۸۰٬۰۰۰۱۴۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کودک باهوش (3سال) شناخت‌مفاهیم‌ (کتاب‌پرنده)
۲۰٪۱۸۰٬۰۰۰۱۴۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب پیش دبستانی (33) بدن‌انسان (نیستان)
۱۵٪۱۳۰٬۰۰۰۱۱۰٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تست های هوش چهار سالگی (دیداری) نیستان
۱۵٪۹۰٬۰۰۰۷۶٬۵۰۰تومان
جلد کتاب کودک باهوش (5سال) مفاهیم‌ساده‌علوم‌ (کتاب‌پرنده)
۲۰٪۱۸۰٬۰۰۰۱۴۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کودک باهوش (5سال) مفاهیم‌ساده‌ریاضی‌ (کتاب‌پرنده)
۲۰٪۱۸۰٬۰۰۰۱۴۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب داستان جهان (پیدایش‌جهان) روشنگران

محمد حسین محمد زاده

روشنگران و مطالعات زنان

۲۰٪۴۵۰٬۰۰۰۳۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شیموی خیلی چیزدان (این چی چیه؟کی می دونه؟)

لوسی کازینس

ترجمه‌ی زهرا موسوی

کتاب پنجره

۲۰٪۱۷۰٬۰۰۰۱۳۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دنیای دیجیتال با تاکید بر نوجوانان

اسماعیل سعدی پور

جامعه شناسان

۵٪۳۰۰٬۰۰۰۲۸۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چارلز دیکنز و بچه‌های خیابانی لندن

آندرآ وارن

ترجمه‌ی ریحانه یوسفی

کتاب چ

۲۰٪۵۶٬۰۰۰۴۴٬۸۰۰تومان
جلد کتاب بهترین کتابخانه آموزشی-اسباب کشی

استفانی لودو

ترجمه‌ی پریسا قبادی اصل

اعجاز علم

۲۰٪۵۰٬۰۰۰۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بهترین کتابخانه آموزشی-سینما

استفانی لودو

ترجمه‌ی پریسا قبادی اصل

اعجاز علم

۲۰٪۵۰٬۰۰۰۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بهترین کتابخانه آموزشی-جنگ جهانی دوم

استفانی لودو

ترجمه‌ی زهرا غریب دوست

اعجاز علم

۲۰٪۵۰٬۰۰۰۴۰٬۰۰۰تومان

درباره‌ی علمی و دانستنی‌ها

«چرا آسمان آبی است؟»، «مار چطور بدون پا راه می‌رود؟»، «وقتی بمیریم ستاره‌ها هنوز هستند؟» اگر در خانه‌تان کودکی دارید، احتمالا هر روز چند تا از این پرسش‌ها را می‌شنوید و گاهی جواب‌تان تمام می‌شود. کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها کودک و نوجوان درست برای همین لحظه‌ها ساخته شده‌اند: جواب‌های ساده، تصویرهای روشن و حرف‌هایی که کنجکاوی را خاموش نمی‌کنند، بلکه بیشتر می‌کنند. اگر می‌خواهید بدانید برای چه سنی چه کتابی مناسب است، چطور کتاب علمی کودک را انتخاب کنید و چطور با کودک بخوانید، این صفحه برای شماست.

ما این متن را برای پدر و مادرها و معلم‌ها نوشته‌ایم، نه برای دانشمندها. پس اگر از علم چیز زیادی نمی‌دانید، نگران نباشید. برای شروع فقط کنجکاوی کودک و یک کتاب مناسب لازم است.

کتاب علمی و دانستنی‌ها برای کودک یعنی چه؟

کتاب علمی کودک، کتابی است که مفهوم‌های علمی، جانوران، گیاهان، فضا، بدن انسان، فناوری یا تاریخ را به زبان ساده و با تصویر توضیح می‌دهد. این کتاب‌ها مثل کتاب درسی نیستند. لازم نیست کودک آنها را حفظ کند؛ فقط باید کنجکاوی‌اش را سیر کند. یک کتاب دانستنی خوب او را به فکر می‌اندازد و پرسش‌های تازه در ذهنش می‌سازد.

در دسته‌ی علمی و دانستنی‌ها کتاب‌هایی می‌بینید از اطلس جانوران و فسیل‌ها تا آزمایش‌های ساده، دانش‌نامه‌ی مصور، زندگی دانشمندان و آشنایی با موسیقی. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.

فرق کتاب علمی با کتاب درسی

کتاب درسی هدفش آموزش برنامه‌ی مدرسه است. کتاب علمی کودک هدفش لذت از دانستن است. کودکی که در خانه کتاب علمی می‌خواند، معمولا در کلاس علوم هم راحت‌تر است، چون قبلا با مفهوم‌ها آشنا شده و می‌داند علم می‌تواند سرگرم‌کننده باشد.

چرا کودک باید کتاب دانستنی بخواند؟

کودکان به طور طبیعی پرسشگرند، اما پرسش‌هایشان اگر جواب نگیرند، کم‌کم خاموش می‌شوند. کتاب دانستنی کمک می‌کند این شعله زنده بماند. چند فایده‌ی دیگر هم دارد.

  • واژگان کودک را غنی می‌کند: کلمه‌هایی مثل «فسیل»، «مدار»، «سلول» یا «انرژی» را در بستر معنایشان می‌آموزد.
  • فهمیدن دنیا را ساده می‌کند و ترس‌ها را کم می‌کند؛ کودکی که می‌داند رعد چیست، کمتر از آن می‌ترسد.
  • تفکر علمی را تمرین می‌دهد: پرسیدن، حدس زدن، آزمودن.
  • برای کودکانی که داستان دوست ندارند، راهی به دنیای کتاب است.
  • موضوع گفت‌وگو بین کودک و بزرگ‌تر می‌سازد.

کتاب برای بچه‌هایی که داستان دوست ندارند

همه‌ی بچه‌ها عاشق قصه نیستند. بعضی دنبال «واقعیت» می‌گردند. برای آنها یک کتاب پر از تصویر درباره‌ی حیوانات، فضا یا ماشین‌ها ممکن است اولین کتابی باشد که تا آخر می‌خوانند. اگر کودک شما این‌طور است، او را به خاطر دوست نداشتن داستان سرزنش نکنید. کتاب علمی هم کتاب است.

کتاب علمی برای چه سنی مناسب است؟

گروه سنی مهم‌ترین معیار انتخاب است. کودک اگر با کتابی که بالاتر از سن اوست روبه‌رو شود، ناامید می‌شود و اگر پایین‌تر باشد، حوصله‌اش سر می‌رود. در بسیاری از عنوان‌ها گروه سنی روی جلد یا در مشخصات آمده است و بهتر است اول به آن نگاه کنید.

چهار تا شش سال

در این سن کودک با تصویر یاد می‌گیرد. کتاب‌هایی با تصویر درشت، متن کوتاه و موضوع آشنا مثل حیوان‌ها، خوراکی‌ها و وسیله‌های نقلیه مناسب‌اند. کتاب‌هایی مثل «چون و چرا: خوراکی‌ها» به دنیای روزمره‌ی بچه نزدیک‌اند و از عنوانشان پیداست که به پرسش‌های ساده جواب می‌دهند. برای این سن، دسته‌ی کتاب‌های تصویری هم کنار این دسته مفید است.

هفت تا نه سال

کودک حالا می‌تواند جمله‌های بلندتر را دنبال کند و دوست دارد چیزهای «شگفت‌انگیز» بداند. کتاب‌های دانستنی با جدول، مقایسه و عکس مناسب‌اند. عنوان‌هایی مثل «حیوانات شگفت‌انگیز» و «یک فنجان دانستنی درباره‌ی مارها» با همین ذوق سروکار دارند.

ده تا دوازده سال

در این سن، کودک به توضیح بیشتر و علت‌ها علاقه دارد. کتاب‌هایی با آزمایش، تاریخچه‌ی اختراعات و زندگی دانشمندان جذاب‌اند. «آزمایش با انرژی» یا «الفبای زیست» به همین گروه نزدیک‌اند.

نوجوانان

نوجوان‌ها ممکن است با کتاب‌های مفصل‌تر مانند دانش‌نامه و کتاب‌های موضوعی راحت‌تر باشند. در این سن، اگر علاقه‌ی خاصی مثل نجوم یا زیست‌شناسی دارند، کتاب تخصصی‌تر بدهید.

انواع کتاب علمی و دانستنی‌ها که در این دسته می‌بینید

برای انتخاب راحت‌تر، بهتر است انواع اصلی را بشناسید.

دانش‌نامه‌های مصور

مثل مجموعه‌ی «دانش‌نامه‌ی کودکان» که شماره دارد. هر جلد یک موضوع را پوشش می‌دهد. «یک فنجان دانستنی درباره‌ی قطارها» با شماره‌ی چهل‌وهشت، یکی از همین مجموعه است، و «یک فنجان دانستنی درباره‌ی مارها» هم شماره‌ی نوزده دارد. این مجموعه‌ها را می‌شود به‌تدریج جمع کرد.

کتاب‌های آزمایش

کتاب‌هایی که آزمایش‌های ساده و بی‌خطر را یاد می‌دهند. «آزمایش با انرژی» نمونه‌ای است که عنوانش کار را روشن می‌کند. هنگام انجام آزمایش با کودک، همیشه حضور بزرگ‌تر لازم است.

کتاب‌های موضوعی

درباره‌ی یک موضوع خاص مثل فضا، حیوانات، بدن یا زیست. «ستارگان و سیاره‌های ترسناک» با زیرعنوان علوم ترسناک، ژانری از علم را نشان می‌دهد که شوخ و کمی ترسناک است، و «الفبای زیست» نگاهی سریع و ساده به دنیای زندگی دارد.

زندگی دانشمندان و شخصیت‌ها

بعضی کتاب‌ها به‌جای مفهوم، آدم‌ها را معرفی می‌کنند. «سفرهای پرماجرای داری و ناری» با زیرعنوان دیدار با جمشید کاشانی، شخصیتی تاریخی را به کودک معرفی می‌کند. مجموعه‌ی «کی؟ چی؟ کجا؟» هم، چنان‌که از نام شماره‌های آن مثل «محمدرضا شجریان» پیداست، درباره‌ی شخصیت‌ها و موضوع‌های مختلف است.

کتاب‌های علمی با نگاه شوخ

بعضی کتاب‌ها علم را با طنز می‌گویند. عنوانی مثل «من پلوتو هستم: سیاره بودن یا نبودن؟ مسئله این است!» شوخی با نام معروف یک جمله‌ی ادبی را با یک موضوع علمی ترکیب کرده است. این‌گونه کتاب‌ها برای بچه‌هایی که علم را خشک می‌دانند، جذاب‌اند.

چند نمونه از کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها در کتاب‌جم

در این بخش چند عنوان را می‌آوریم تا تنوع دسته را ببینید. درباره‌ی هر کدام فقط چیزی را می‌گوییم که از نامش پیداست. برای اطلاعات بیشتر، صفحه‌ی خود کتاب را ببینید.

  • «من پلوتو هستم: سیاره بودن یا نبودن؟ مسئله این است!» از مجموعه‌ی من و دنیای علم است و از نام و زیرعنوانش پیداست به یک جرم آسمانی می‌پردازد.
  • «حیوانات شگفت‌انگیز» با زیرعنوان گاوها دندان بالایی ندارند، کتابی درباره‌ی دانستنی‌های جانوران است.
  • «ستارگان و سیاره‌های ترسناک» از مجموعه‌ی علوم ترسناک به موضوع فضا می‌پردازد.
  • «الفبای زیست» درباره‌ی مبانی زیست‌شناسی و علوم است.
  • «یک فنجان دانستنی درباره‌ی قطارها» و «یک فنجان دانستنی درباره‌ی مارها» دو جلد از دانش‌نامه‌ی کودکان‌اند.
  • «چون و چرا: خوراکی‌ها» پرسش‌های کودکان را درباره‌ی خوراکی‌ها جواب می‌دهد.
  • «آزمایش با انرژی» درباره‌ی انرژی و آزمایش است.
  • «سفرهای پرماجرای داری و ناری» با دیدار جمشید کاشانی، علم و تاریخ را کنار هم می‌آورد.

ممکن است کتابی که به دنبالش هستید، همین‌جا نباشد. دسته‌ی کامل را نگاه کنید تا موضوع‌های بیشتری ببینید.

چطور کتاب علمی و دانستنی‌ها را انتخاب کنیم؟

در میان عنوان‌های فراوان، چند معیار ساده به شما کمک می‌کند.

  • گروه سنی را بررسی کنید و از خود کودک بپرسید کدام موضوع را بیشتر دوست دارد.
  • به تصویرها نگاه کنید. تصویر واضح و مرتبط، نصف یادگیری است.
  • متن را چند خط بخوانید. اگر روان و ساده بود، کودک هم خوشش می‌آید.
  • کتاب‌های مجموعه‌ای را از جلدهای اول شروع کنید یا جلدی را بگیرید که موضوعش برای کودک جذاب است.
  • اگر کتاب آزمایش دارد، بررسی کنید که مواد لازم ساده و بی‌خطر باشند.

کاغذ و چاپ

در بسیاری از عنوان‌ها می‌بینید که کنار نام کتاب «گلاسه» نوشته شده. این نوع کاغذ رنگ تصویر را زنده‌تر نشان می‌دهد و برای کتاب علمی کودک مفید است، چون تصویرها بخش مهمی از یادگیری‌اند.

چطور با کودک کتاب علمی بخوانیم؟

خواندن کتاب علمی با کودک کار سختی نیست، ولی چند نکته آن را لذت‌بخش‌تر می‌کند.

  1. اول جلد را با هم ببینید و بپرسید فکر می‌کند کتاب درباره‌ی چیست.
  2. هر صفحه را به اندازه‌ی علاقه‌ی کودک بخوانید. لازم نیست کتاب را از اول تا آخر بخوانید.
  3. اگر پرسشی پرسید که جوابش را نمی‌دانید، بگویید «نمی‌دانم، با هم پیدا می‌کنیم».
  4. جمله‌های تازه را با مثال‌های روزمره توضیح بدهید.
  5. بعد از خواندن بپرسید: «چه چیزی برایت تازه بود؟».

از «نمی‌دانم» نترسید

خیلی از پدر و مادرها فکر می‌کنند باید همه‌چیز را بدانند. این لازم نیست. وقتی بگویید «نمی‌دانم، بیا با هم بخوانیم»، به کودک نشان می‌دهید که دانستن یک فرایند است و فرد بزرگ هم یاد می‌گیرد.

آزمایش‌های ساده در خانه

کتاب‌هایی که آزمایش دارند، یادگیری را از خواندن به عمل می‌برند. برای اینکه تجربه‌ی خوبی داشته باشید، چند نکته را در نظر بگیرید. همیشه یک بزرگ‌تر کنار کودک باشد. مواد را پیش از شروع آماده کنید. آزمایش‌هایی را انتخاب کنید که با آتش، مواد شیمیایی خطرناک یا وسایل تیز سروکار ندارند. بعد از آزمایش درباره‌ی آنچه دیدید حرف بزنید.

اگر آزمایش موفق نشد، ناامید نشوید. در علم هم همین‌طور است و شکست بخش مهمی از یادگیری است. بپرسید چرا اینطور شد و دوباره تلاش کنید.

دفتر آزمایش

یک دفتر کوچک برای کودک تهیه کنید و از او بخواهید آنچه انجام داده و دیده را بنویسد یا بکشد. این دفتر حس دانشمند بودن را در او زنده می‌کند و بعدها یادگاری قشنگی خواهد بود.

کتاب علمی و پروژه‌ی مدرسه

وقتی معلم موضوعی برای پروژه می‌دهد، یک کتاب دانستنی خوب می‌تواند نقطه‌ی شروع باشد. اگر موضوع حیوان‌ها یا فضا یا بدن انسان است، کتابی مرتبط با آن را ببینید. به کودک کمک کنید از کتاب یادداشت بردارد، ولی کار را به جای او انجام ندهید.

برای پروژه‌های مدرسه، معمولا اطلاعات دقیق و قابل اعتماد لازم است. کتاب‌های علمی نوشته‌شده برای کودک، این اطلاعات را در قالب ساده ارائه می‌دهند. مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است و می‌توانید ناشر و سال چاپ آن را بررسی کنید.

مقایسه‌ی منبع‌ها

به کودک یاد بدهید که یک اطلاعات را از چند منبع بخواند. این عادت مهم‌ترین مهارت علمی است و از همین سنین قابل آموزش است.

هدیه دادن کتاب علمی و دانستنی‌ها به کودک

کتاب علمی هدیه‌ی مناسبی برای تولد یا پایان سال تحصیلی است. برای انتخاب، به علاقه‌ی کودک نگاه کنید. اگر عاشق حیوان‌هاست، کتابی درباره‌ی جانوران بگیرید. اگر ستاره‌ها را دوست دارد، کتاب فضا. اگر خودتان نمی‌دانید علاقه‌اش چیست، دانش‌نامه‌ی عمومی انتخاب امنی است.

برای بچه‌هایی که دوست دارند با دست کار کنند، در رنگ‌آمیزی و کاردستی و سرگرمی و بازی هم چیزهایی هست. نسخه چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید.

مسیر خواندن برای کودکی که تازه با علم آشنا می‌شود

یک مسیر پیشنهادی ساده این است: اول کتاب‌های تصویری درباره‌ی موضوع‌های آشنا، بعد دانش‌نامه‌های کوتاه، بعد کتاب‌های آزمایش، و بعد کتاب‌های موضوعی مفصل‌تر. در هر مرحله اگر کودک علاقه‌ی خاصی نشان داد، همان‌جا بیشتر بمانید.

در کنار کتاب علمی، داستان و شعر را هم فراموش نکنید. برای هر دو دسته‌ی قصه و افسانه و شعر کودک هست. برای دیدن همه‌ی گروه‌ها، کودک و نوجوان را باز کنید. برای بچه‌هایی که دوست دارند علم را در قالب داستان مصور بخوانند، داستان مصور و کمیک راه دیگری است.

وقتی کودک تنها یک موضوع را می‌خواهد

بعضی بچه‌ها سال‌ها فقط درباره‌ی دایناسورها یا قطارها می‌خوانند. این طبیعی است و حتی علامت خوبی است. علاقه‌ی عمیق به یک موضوع، پایه‌ی تخصص آینده است. کتاب‌های بیشتری درباره‌ی همان موضوع تهیه کنید و بگذارید کودک عمیق شود.

اشتباه‌های رایج هنگام خرید کتاب علمی کودک

  • انتخاب کتابی که برای سن بالاتر است به امید اینکه «زود بزرگ می‌شود».
  • خرید کتاب فقط به خاطر عنوان جذاب بدون نگاه کردن به متن و تصویر.
  • توقع اینکه کودک کتاب را از اول تا آخر پشت سر هم بخواند. کتاب دانستنی را می‌شود از هر صفحه شروع کرد.
  • سرزنش کردن وقتی کودک به کتاب علمی علاقه ندارد. شاید موضوع مناسب او پیدا نشده باشد.
  • غفلت از سلامت و ایمنی در آزمایش‌ها.

مهم‌ترین نکته این است که علم را به لذت پیوند بزنید. کودکی که علم را دوست دارد، بدون فشار یاد می‌گیرد.

پرسش‌های بزرگ کودکان و کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها

کودکان درباره‌ی چیزهایی می‌پرسند که ما بزرگ‌ترها مدت‌هاست دیگر نمی‌پرسیم. چرا شب می‌شود؟ سیب چرا می‌افتد؟ خواب دیدن یعنی چه؟ بعضی از این پرسش‌ها جواب علمی روشن دارند و بعضی جواب‌شان هنوز بحث است. کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها معمولا برای دسته‌ی اول جواب ساده می‌دهند و برای دسته‌ی دوم به کودک یاد می‌دهند که «هنوز کسی نمی‌داند» هم جواب معتبری است.

این نکته مهم است. علم یعنی همیشه در حال پرسیدن بودن. اگر کودک ببیند که حتی دانشمندها هم پرسش بی‌جواب دارند، دیگر از ندانستن نمی‌ترسد. این ترس نداشتن از مهم‌ترین چیزهایی است که در کودکی می‌توان کاشت.

پرسش را بنویسید

یک روش ساده این است که یک دفتر کوچک برای «پرسش‌های بزرگ» بردارید. هر وقت کودک پرسشی کرد که جواب سریعی نداشتید، آن را بنویسید. آخر هفته با هم دنبال جواب بگردید، در کتاب یا از یک آدم آگاه. بعد از چند هفته، یک دفتر پر از پرسش و پاسخ دارید که کودک به آن افتخار می‌کند.

موضوع‌های پرطرفدار در کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها

وقتی بچه‌ها آزادانه انتخاب می‌کنند، معمولا چند موضوع بیشتر از همه جذبشان می‌کند. آشنایی با این موضوع‌ها به شما کمک می‌کند بدانید در قفسه دنبال چه بگردید.

حیوانات و طبیعت

مار، گاو، پرندگان، حشرات و جانوران دریایی همیشه محبوب‌اند. کودکان عاشق شنیدن حقیقت‌های عجیب درباره‌ی حیوان‌ها هستند. عنوان‌هایی مثل «حیوانات شگفت‌انگیز» با جمله‌ی «گاوها دندان بالایی ندارند» نشان می‌دهند که کتاب با حقیقت‌های کوچک و جالب سروکار دارد.

فضا و ستاره‌ها

آسمان شب کودک را به فکر می‌اندازد. سیاره‌ها، ستاره‌ها و فضانوردها موضوع‌های جذابی‌اند. «ستارگان و سیاره‌های ترسناک» و «من پلوتو هستم» هر دو با همین دنیا سروکار دارند.

بدن انسان و زیست

بچه‌ها از بدن خودشان هم کنجکاوند: قلب چطور کار می‌کند؟ غذا کجا می‌رود؟ کتاب‌هایی مثل «الفبای زیست» می‌توانند اولین قدم به این دنیا باشند.

وسیله‌های نقلیه و ماشین‌ها

قطار، هواپیما، کشتی و ماشین برای خیلی از بچه‌ها هیجان‌انگیزند. دانش‌نامه‌ی «یک فنجان دانستنی درباره‌ی قطارها» برای همین بچه‌هاست.

خوراکی‌ها و زندگی روزمره

«چون و چرا: خوراکی‌ها» نشان می‌دهد که پرسش درباره‌ی چیزهای معمولی مثل نان و شیر هم می‌تواند علمی و جذاب باشد. گاهی نزدیک‌ترین چیزها کمتر از همه دیده می‌شوند.

موسیقی و هنر

در این دسته حتی کتاب‌هایی درباره‌ی موسیقی هم هست. عنوان «کی؟ چی؟ کجا؟ ۷۹ (محمدرضا شجریان)» نشان می‌دهد که آشنایی کودک با یک هنرمند شناخته‌شده نیز در حوزه‌ی دانستنی‌ها جا دارد.

مجموعه‌های شماره‌دار در کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها

در این دسته بسیاری از کتاب‌ها بخشی از مجموعه‌های شماره‌دارند. مثل «دانش‌نامه‌ی کودکان» که تا شماره‌های بالا ادامه دارد یا «کی؟ چی؟ کجا؟» که هر شماره‌اش درباره‌ی یک موضوع یا شخصیت است. برخلاف رمان‌های چندجلدی، معمولا لازم نیست این مجموعه‌ها را به ترتیب بخوانید. هر جلد مستقل است و کودک می‌تواند از هر جلدی شروع کند.

اما اگر دوست دارید مجموعه‌ای را جمع کنید، شماره‌ها راهنمای خوبی‌اند. کودکان جمع‌آوری را دوست دارند و مجموعه‌ی کامل روی قفسه، احساس رضایت خاصی به آنها می‌دهد. البته فشار نیاورید؛ اگر علاقه‌اش کم شد، همان‌جا بایستید.

همراهی با ذوق کودک

اگر کودک مجموعه‌ای را دوست دارد و هر بار جلد تازه‌ای می‌خواهد، اجازه دهید. این نشانه‌ی خوبی است. ولی اگر بعد از چند جلد خسته شد، آن را رها کنید. مهم این است که خواندن لذت‌بخش بماند.

چطور کتاب علمی و دانستنی‌ها در خانه به عادت تبدیل شود؟

خواندن به‌خودی‌خود عادت نمی‌شود. باید برایش زمان و مکان و انگیزه ساخت. چند ایده‌ی ساده وجود دارد.

  • یک گوشه‌ی کوچک برای کتاب‌های کودک درست کنید، با نور کافی و جای راحت.
  • هر روز یک ساعت مشخص برای خواندن بگذارید، حتی اگر فقط ده دقیقه باشد.
  • کتاب‌ها را در دسترس بگذارید، نه بالای قفسه.
  • خودتان هم در همان زمان کتاب بخوانید. کودک از رفتار شما یاد می‌گیرد.
  • بعد از خواندن، درباره‌ی چیزی که یاد گرفته‌اید در سفره یا در ماشین حرف بزنید.

اگر می‌خواهید علاقه‌ی کودک را بیشتر کنید، او را در انتخاب کتاب شریک کنید. با هم در فروشگاه یا سایت نگاه کنید و اجازه دهید خودش یکی را بردارد. کتابی که خودش انتخاب کرده، بیشتر خوانده می‌شود.

وقتی کودک خسته است

در روزهای خسته و پرکار، خواندن کتاب سنگین کار عاقلانه‌ای نیست. یک کتاب کوتاه و پر تصویر یا حتی فقط چند صفحه کافی است. به کودک اجازه دهید هر جا دوست دارد شروع کند و هر جا خسته شد، توقف کند.

کتاب علمی برای بچه‌هایی که سؤال‌های سخت می‌پرسند

بعضی کودکان از هشت سالگی به بعد سؤال‌هایی می‌پرسند که واقعا سخت‌اند: زمان چیست؟ ستاره‌ها تا کجا ادامه دارند؟ مغز چطور فکر می‌کند؟ اگر کودک شما اینطور است، خوش‌شانس هستید و در عین حال کمی هم چالش دارید. در چنین وضعیتی، کتاب‌های موضوعی مفصل‌تر کمک بزرگی هستند. با هم بخوانید و اگر جایی را متوجه نشدید، اعتراف کنید که شما هم نمی‌فهمید.

لازم نیست جواب همه‌ی پرسش‌ها را در همان لحظه بدهید. بگذارید پرسش چند روز در ذهن کودک بماند. کودکی که با یک پرسش زندگی می‌کند، ذهنش فعال می‌ماند.

کتاب و آدم‌های آگاه

گاهی بهترین کمک این است که کودک را با یک آدم آگاه در همان زمینه آشنا کنید: یک دوست پزشک، یک معلم علوم یا یک مهندس. حرف زدن با یک آدم واقعی، حس واقعی بودن علم را زنده می‌کند. کتاب در کنار این ملاقات‌ها حکم دفتر راهنما را دارد.

نگاهی به دسته‌های کنار کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها

کودک فقط علم نمی‌خواند. برای یک قفسه‌ی متعادل، بد نیست از دسته‌های دیگر هم چیزهایی داشته باشید. برای داستان‌های خیال‌انگیز، قصه و افسانه را ببینید. برای رشد مهارت‌های روزمره، آموزشی و مهارت‌های زندگی کتاب دارد. و اگر فرزندتان نوجوان است و رمان می‌خواهد، به رمان نوجوان سر بزنید.

ولی به یاد داشته باشید که این دسته‌بندی‌ها فقط راهنمایند. بعضی کتاب‌ها از چند دسته چیزی دارند: قصه‌ای که علم می‌آموزد، یا کتاب علمی با شخصیت‌های داستانی. اگر کتابی هر دو ویژگی را داشت، احتمالا برای کودک جذاب‌تر است. کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها وقتی با داستان ترکیب شوند، معمولا مخاطب بیشتری پیدا می‌کنند.

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی کتاب علمی و دانستنی‌ها

کتاب علمی برای چه سنی مناسب است؟

از حدود چهار سالگی با کتاب‌های تصویری ساده شروع می‌شود و تا نوجوانی با کتاب‌های مفصل ادامه پیدا می‌کند. گروه سنی را در مشخصات کتاب ببینید.

اگر کودک علاقه ندارد چه کنم؟

موضوعی را پیدا کنید که برایش جذاب باشد: حیوان، فضا، ماشین یا خوراکی. بعد کتاب مرتبط با همان را بگیرید. فشار نیاورید.

دانش‌نامه بهتر است یا کتاب موضوعی؟

هر کدام کاربرد خودش را دارد. دانش‌نامه گستره‌ی وسیعی را در سطح کم‌عمق نشان می‌دهد و کتاب موضوعی عمیق‌تر است. برای شروع، دانش‌نامه راه مناسبی است.

آیا باید مجموعه را کامل بخرم؟

نه، لازم نیست. جلدی را بگیرید که موضوعش برای کودک جذاب است. اگر خوشش آمد، جلدهای دیگر را هم تهیه کنید.

آزمایش‌های کتاب برای کودک خطرناک نیست؟

اگر یک بزرگ‌تر همراه باشد و آزمایش‌ها ساده باشند، خطری نیست. همیشه پیش از شروع آزمایش را بخوانید و مواد را آماده کنید.

آیا قیمت و موجودی کتاب‌ها به‌روز است؟

بله، قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.

کتاب علمی به کودک کمک می‌کند در مدرسه بهتر شود؟

کتاب‌های علمی کنجکاوی و واژگان کودک را غنی می‌کنند و او را برای درس آماده‌تر می‌کنند. اما این جای معلم و برنامه‌ی درسی را نمی‌گیرد.

جمع‌بندی: کنجکاوی را زنده نگه داریم

کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها راهی ساده برای زنده نگه داشتن کنجکاوی کودک‌اند. با انتخاب کتاب مناسب سن و علاقه‌ی او، با خواندن آرام و گفت‌وگو، و با کمی آزمایش در خانه، می‌توانید بذر عادت دانستن را در او بکارید.

حالا می‌توانید کتاب‌های این دسته را ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخه چاپی مورد نظرتان را آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. امیدواریم پرسش بعدی کودک‌تان، شما را به کتابی تازه برساند.