پرش به محتوای صفحه

علمی و دانستنی‌ها

این دسته کتاب‌های علمی و دانستنی کودک و نوجوان را در بر دارد؛ کتاب‌هایی که با زبانی ساده و تصویرهای جذاب، به پرسش‌های بی‌پایان کودکان پاسخ می‌دهند.
کتاب‌های این دسته۱٬۶۹۹ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب گونه های شگفت انگیز (راهنمای خلاقیت بشر در بازآفرینی جهان)

آنتونی برندت، دیوید ایگلمن

ترجمه‌ی نازگل عزیزی

سایلاو

۲۰٪۸۷۵٬۰۰۰۷۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چنین کنند جانوران

ویل کاپی

ترجمه‌ی فرزانه احمدی، محمود فرجامی

روزنه

۲۰٪۵۰۰٬۰۰۰۴۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آزمایش های دانشمندان کوچک 2 (59 آزمایش علمی درباره ی زیست شناسی)

گروه نویسندگان

ترجمه‌ی مهرداد عرفانیان

ذکر

۲۰٪۱۲۰٬۰۰۰۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آزمایش های دانشمندان کوچک 6 (63 آزمایش علمی درباره ی آب و هوا)

گروه نویسندگان

ترجمه‌ی مهرداد عرفانیان

ذکر

۲۰٪۱۲۰٬۰۰۰۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آزمایش های دانشمندان کوچک 4 (57 آزمایش علمی درباره ی زمین شناسی و جغرافیا)
۲۰٪۱۲۰٬۰۰۰۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دنیای کودکان باهوش 7 (یاد بگیریم فکر کنیم:ریاضیات پایه)
۲۰٪۱۱۵٬۰۰۰۹۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آموزش ریاضی با قصه ی 1 (مو طلایی)

ییپ بن هار، روت وونگ پینگ لام

ترجمه‌ی شیما فتاحی

ذکر

۲۰٪۸۹٬۰۰۰۷۱٬۲۰۰تومان
جلد کتاب آموزش ریاضی با قصه ی 3 (لاک پشت و خرگوش)

ییپ بن هار

ترجمه‌ی شیما فتاحی

ذکر

۲۰٪۸۹٬۰۰۰۷۱٬۲۰۰تومان
جلد کتاب آموزش ریاضی با قصه ی 5 (ببعی ناز بیشه)

ییپ بن هار

ترجمه‌ی شیما فتاحی

ذکر

۲۰٪۸۹٬۰۰۰۷۱٬۲۰۰تومان
جلد کتاب آموزش ریاضی با قصه ی 4 (جک و لوبیای سحرآمیز)

ییپ بن هار

ترجمه‌ی شیما فتاحی

ذکر

۲۰٪۱۱۹٬۰۰۰۹۵٬۲۰۰تومان
جلد کتاب آموزش ریاضی با قصه ی 6 (یک دو،ببند بند کفشاتو)

ییپ بن هار

ترجمه‌ی شیما فتاحی

ذکر

۲۰٪۹۵٬۰۰۰۷۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دانستنی های علم نجوم 2:کاوش های فضایی (دایره المعارف شگفتی های فضا برای نوجوانان)
۲۰٪۱۳۹٬۰۰۰۱۱۱٬۲۰۰تومان
جلد کتاب هوشمندانه شروع کن 1 (دانش طبیعی:شناخت جانوران،محل زندگی،غذا،اندام...)

تیفانی ریورا، باربارا اولمن

ترجمه‌ی جواد ثابت‌نژاد

ذکر

۲۰٪۱۱۹٬۰۰۰۹۵٬۲۰۰تومان
جلد کتاب هوشمندانه شروع کن 9 (دانش زمین شناسی:شناخت آب ها،خشکی ها،کره ی ماه)

تیفانی ریورا، باربارا اولمن

ترجمه‌ی جواد ثابت‌نژاد

ذکر

۲۰٪۱۱۵٬۰۰۰۹۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دانشمندان کوچک آزمایش می کنند 1 (آزمایش علمی با آهن ربا)

کریستین تیلورباتلر

ترجمه‌ی مهتاب یعقوبی

ذکر

۲۰٪۱۱۵٬۰۰۰۹۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دانشمندان کوچک آزمایش می کنند 2 (آزمایش علمی با جانوران ساکن باغچه)
۲۰٪۱۱۵٬۰۰۰۹۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دانشمندان کوچک آزمایش می کنند 3 (آزمایش علمی با آب و هوا)
۲۰٪۱۱۵٬۰۰۰۹۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دانشمندان کوچک آزمایش می کنند 4 (آزمایش های علمی با انرزی خورشیدی)

کریستین تیلورباتلر

ترجمه‌ی مهتاب یعقوبی

ذکر

۲۰٪۱۱۵٬۰۰۰۹۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دانشمندان کوچک آزمایش می کنند 9 (آزمایش علمی با آب)

آریل کازاناس، چارنان سیمون

ترجمه‌ی آیدیت فرهت

ذکر

۲۰٪۱۷۶٬۰۰۰۱۴۰٬۸۰۰تومان
جلد کتاب دانشمندان کوچک آزمایش می کنند10 (آزمایش علمی با خاک)

آریل کازاناس، چارنان سیمون

ترجمه‌ی آیدیت فرهت

ذکر

۲۰٪۱۷۶٬۰۰۰۱۴۰٬۸۰۰تومان
جلد کتاب دانشمندان کوچک آزمایش می کنند12 (آزمایش علمی با مایعات)
۲۰٪۱۷۶٬۰۰۰۱۴۰٬۸۰۰تومان
جلد کتاب دانشمندان کوچک آزمایش می کنند 7 (آزمایش علمی با سنگ ها)
۲۰٪۱۱۵٬۰۰۰۹۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دانشمندان کوچک آزمایش می کنند 8 (آزمایش علمی با گرما)

سوفی لاک وود

ترجمه‌ی آیدین فرهت

ذکر

۲۰٪۱۱۵٬۰۰۰۹۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دانشمندان کوچک آزمایش می کنند6 ( آزمایش علمی با گیاهان)

سوزان اچ. گری

ترجمه‌ی مهتاب یعقوبی

ذکر

۲۰٪۱۱۵٬۰۰۰۹۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دانشمندان کوچک آزمایش می کنند11 ( آزمایش علمی با جامدات)
۲۰٪۱۱۵٬۰۰۰۹۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه دانشمندان کوچک آزمایش می کنند (12جلدی،باقاب)
۲۰٪۱٬۳۲۰٬۰۰۰۱٬۰۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب 100 حقیقت شگفت انگیز 5 (درباره ی علم)،(گلاسه)

استیو پارکر

ترجمه‌ی مسعود سلطانی

ذکر

۲۰٪۱۹۵٬۰۰۰۱۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب 100 حقیقت شگفت انگیز 4 (درباره ی آب و هوا)،(گلاسه)

کلر الیور

ترجمه‌ی مسعود سلطانی

ذکر

۲۰٪۱۹۵٬۰۰۰۱۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب 100 حقیقت شگفت انگیز 3 (درباره ی اقیانوس ها)،(گلاسه)

کلر الیور

ترجمه‌ی پریسا همایون روز

ذکر

۲۰٪۱۹۵٬۰۰۰۱۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب 100 حقیقت شگفت انگیز 1 (درباره ی کره ی زمین)،(گلاسه)

پیتر ریلی

ترجمه‌ی مسعود سلطانی

ذکر

۲۰٪۱۹۵٬۰۰۰۱۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب 100 حقیقت شگفت انگیز 11 (درباره ی جنگجویان)

جان ملام

ترجمه‌ی امیرحسین میرزائیان

ذکر

۲۰٪۱۹۵٬۰۰۰۱۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دنیای شگفت انگیز حیوانات 2 (چراهایی درباره ی بدن حیوانات)
۲۰٪۱۴۹٬۰۰۰۱۱۹٬۲۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه دانشمندان کوچک آزمایش می کنند

کریستین تیلور

ترجمه‌ی مهتاب یعقوبی، آیدین فرهت

ذکر

۲۰٪۵۳۰٬۰۰۰۴۲۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ماجراجویی در طبیعت با قطب نمای اسرارآمیز 1 (ماجراجویی در کولاک)
۲۰٪۱۴۹٬۰۰۰۱۱۹٬۲۰۰تومان
جلد کتاب گربه کوچولوی سفید و جیرجیرک (آموزش مفهوم حرکت)،(اولین کتاب علمی من 3)
۲۰٪۱۱۹٬۰۰۰۹۵٬۲۰۰تومان
جلد کتاب گربه کوچولوی سفید و حلزون (آموزش مفهوم مواد)،(اولین کتاب علمی من 4)
۲۰٪۱۱۹٬۰۰۰۹۵٬۲۰۰تومان
جلد کتاب اولین کتاب بازی من 3 (بازی کنیم،یاد بگیریم:ریاضی/حساب و کتاب)،(گلاسه)
۲۰٪۲۹۰٬۰۰۰۲۳۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اولین کتاب بازی من 4 (بازی کنیم،یاد بگیریم:فضا و کره ی زمین)،(گلاسه)
۲۰٪۲۹۰٬۰۰۰۲۳۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب جنگل اسرارآمیز (جستجوی گنجینه جوهری و کتاب رنگ آمیزی)

جوآنا بسفورد

ترجمه‌ی ماریانا وظیفه دان

ذهن آویز

۲۰٪۱٬۸۰۰٬۰۰۰۱٬۴۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب زندگی از دریچه حواس پنج گانه (چگونه کاوش در حواس مرا از زندان ذهن رها کرد و جهان واقعی را...)
۲۰٪۵۶۰٬۰۰۰۴۴۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کتابدار نهر ترابل سام

کیم میشل ریچاردسون

ترجمه‌ی پروانه عزیزی

دیدآور

۲۰٪۳۸۰٬۰۰۰۳۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب 365 آزمایش علمی برای روزهای یک سال (سیمی)

گلن سینگلتن

ترجمه‌ی لاله روزبان، نیلوفر پاکزادافشار

دیبایه

۲۰٪۱٬۴۷۰٬۰۰۰۱٬۱۷۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب حل علمی مسئله (چگونه پژوهش را بیاموزیم 3)

جورج میلز، جان آیتکن

ترجمه‌ی هادی حری

دیبایه

۲۰٪۱۱۷٬۰۰۰۹۳٬۶۰۰تومان
جلد کتاب پژوهش های زیستی (چگونه پژوهش بیاموزیم؟ 5)

مریل اینگرام

ترجمه‌ی رضا روحانی، فریبا شریفی

دیبایه

۲۰٪۱۳۰٬۰۰۰۱۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب پژوهش های کارآگاهی (چگونه پژوهش بیاموزیم؟ 4)

الیزابت اسنوک هریس

ترجمه‌ی رضا روحانی، فریبا شریفی

دیبایه

۲۰٪۱۲۵٬۰۰۰۱۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شبیه سازی گوسفند (بهتر بدانیم)

هیزل ریچاردسون

ترجمه‌ی کیان فروزش

دایره

۱۵٪۲۲۵٬۰۰۰۱۹۱٬۲۵۰تومان
جلد کتاب سفر در زمان (بهتر بدانیم)

هیزل ریچاردسون

ترجمه‌ی کیان فروزش

دایره

۱۵٪۲۲۵٬۰۰۰۱۹۱٬۲۵۰تومان
جلد کتاب آرزوهای کودکان مبتلا به اتیسم

الن ناتبم

ترجمه‌ی پرویز شریفی درآمدی

دانژه

۱۰٪۲۸۰٬۰۰۰۲۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کودکان مبتلا به اتیسم (راهنمای والدین،مربیان و درمانگران)

طلعت رافعی

ترجمه‌ی سپیده شایان راد

دانژه

۱۰٪۷۰۰٬۰۰۰۶۳۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب داستان های شاهنامه25 (سلم،تور و ایرج)،(2زبانه،گلاسه)

ابوالقاسم فردوسی

ترجمه‌ی ماناواز الکساندریان

خانه‌ادبیات

۲۰٪۴۵۰٬۰۰۰۳۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب داستان های شاهنامه46 (بازوبند سرخ)،(2زبانه،گلاسه)

ابوالقاسم فردوسی

ترجمه‌ی ماناواز الکساندریان

خانه‌ادبیات

۲۰٪۴۵۰٬۰۰۰۳۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آموزش ریاضی با قصه ی 7 (کلاغ تشنه)

ییپ بن هار

ترجمه‌ی شیما فتاحی

ذکر

۲۰٪۵۹٬۰۰۰۴۷٬۲۰۰تومان
جلد کتاب الکتریسیته (از کاربردهای علوم چه می دانیم؟)،(گلاسه)

کرول بلارد

ترجمه‌ی شهرام رجب زاده

ذکر

۲۰٪۶۲٬۰۰۰۴۹٬۶۰۰تومان
جلد کتاب دنیای شگفت انگیز حیوانات 1 (چراهایی درباره ی رفتار خنده دار حیوانات)
۲۰٪۵۰٬۰۰۰۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ماجراجویی در طبیعت با قطب نمای اسرارآمیز 3 (ماجراجویی در جنگل)

بیر گریلز

ترجمه‌ی امیرحسین میرزائیان

ذکر

۲۰٪۵۹٬۰۰۰۴۷٬۲۰۰تومان
جلد کتاب ماجراجویی در طبیعت با قطب نمای اسرارآمیز 5 (ماجراجویی در رودخانه)
۲۰٪۵۹٬۰۰۰۴۷٬۲۰۰تومان
جلد کتاب ماجراجویی در طبیعت با قطب نمای اسرارآمیز 6 (ماجراجویی در زلزله)
۲۰٪۵۹٬۰۰۰۴۷٬۲۰۰تومان

درباره‌ی علمی و دانستنی‌ها

«چرا آسمان آبی است؟»، «مار چطور بدون پا راه می‌رود؟»، «وقتی بمیریم ستاره‌ها هنوز هستند؟» اگر در خانه‌تان کودکی دارید، احتمالا هر روز چند تا از این پرسش‌ها را می‌شنوید و گاهی جواب‌تان تمام می‌شود. کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها کودک و نوجوان درست برای همین لحظه‌ها ساخته شده‌اند: جواب‌های ساده، تصویرهای روشن و حرف‌هایی که کنجکاوی را خاموش نمی‌کنند، بلکه بیشتر می‌کنند. اگر می‌خواهید بدانید برای چه سنی چه کتابی مناسب است، چطور کتاب علمی کودک را انتخاب کنید و چطور با کودک بخوانید، این صفحه برای شماست.

ما این متن را برای پدر و مادرها و معلم‌ها نوشته‌ایم، نه برای دانشمندها. پس اگر از علم چیز زیادی نمی‌دانید، نگران نباشید. برای شروع فقط کنجکاوی کودک و یک کتاب مناسب لازم است.

کتاب علمی و دانستنی‌ها برای کودک یعنی چه؟

کتاب علمی کودک، کتابی است که مفهوم‌های علمی، جانوران، گیاهان، فضا، بدن انسان، فناوری یا تاریخ را به زبان ساده و با تصویر توضیح می‌دهد. این کتاب‌ها مثل کتاب درسی نیستند. لازم نیست کودک آنها را حفظ کند؛ فقط باید کنجکاوی‌اش را سیر کند. یک کتاب دانستنی خوب او را به فکر می‌اندازد و پرسش‌های تازه در ذهنش می‌سازد.

در دسته‌ی علمی و دانستنی‌ها کتاب‌هایی می‌بینید از اطلس جانوران و فسیل‌ها تا آزمایش‌های ساده، دانش‌نامه‌ی مصور، زندگی دانشمندان و آشنایی با موسیقی. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.

فرق کتاب علمی با کتاب درسی

کتاب درسی هدفش آموزش برنامه‌ی مدرسه است. کتاب علمی کودک هدفش لذت از دانستن است. کودکی که در خانه کتاب علمی می‌خواند، معمولا در کلاس علوم هم راحت‌تر است، چون قبلا با مفهوم‌ها آشنا شده و می‌داند علم می‌تواند سرگرم‌کننده باشد.

چرا کودک باید کتاب دانستنی بخواند؟

کودکان به طور طبیعی پرسشگرند، اما پرسش‌هایشان اگر جواب نگیرند، کم‌کم خاموش می‌شوند. کتاب دانستنی کمک می‌کند این شعله زنده بماند. چند فایده‌ی دیگر هم دارد.

  • واژگان کودک را غنی می‌کند: کلمه‌هایی مثل «فسیل»، «مدار»، «سلول» یا «انرژی» را در بستر معنایشان می‌آموزد.
  • فهمیدن دنیا را ساده می‌کند و ترس‌ها را کم می‌کند؛ کودکی که می‌داند رعد چیست، کمتر از آن می‌ترسد.
  • تفکر علمی را تمرین می‌دهد: پرسیدن، حدس زدن، آزمودن.
  • برای کودکانی که داستان دوست ندارند، راهی به دنیای کتاب است.
  • موضوع گفت‌وگو بین کودک و بزرگ‌تر می‌سازد.

کتاب برای بچه‌هایی که داستان دوست ندارند

همه‌ی بچه‌ها عاشق قصه نیستند. بعضی دنبال «واقعیت» می‌گردند. برای آنها یک کتاب پر از تصویر درباره‌ی حیوانات، فضا یا ماشین‌ها ممکن است اولین کتابی باشد که تا آخر می‌خوانند. اگر کودک شما این‌طور است، او را به خاطر دوست نداشتن داستان سرزنش نکنید. کتاب علمی هم کتاب است.

کتاب علمی برای چه سنی مناسب است؟

گروه سنی مهم‌ترین معیار انتخاب است. کودک اگر با کتابی که بالاتر از سن اوست روبه‌رو شود، ناامید می‌شود و اگر پایین‌تر باشد، حوصله‌اش سر می‌رود. در بسیاری از عنوان‌ها گروه سنی روی جلد یا در مشخصات آمده است و بهتر است اول به آن نگاه کنید.

چهار تا شش سال

در این سن کودک با تصویر یاد می‌گیرد. کتاب‌هایی با تصویر درشت، متن کوتاه و موضوع آشنا مثل حیوان‌ها، خوراکی‌ها و وسیله‌های نقلیه مناسب‌اند. کتاب‌هایی مثل «چون و چرا: خوراکی‌ها» به دنیای روزمره‌ی بچه نزدیک‌اند و از عنوانشان پیداست که به پرسش‌های ساده جواب می‌دهند. برای این سن، دسته‌ی کتاب‌های تصویری هم کنار این دسته مفید است.

هفت تا نه سال

کودک حالا می‌تواند جمله‌های بلندتر را دنبال کند و دوست دارد چیزهای «شگفت‌انگیز» بداند. کتاب‌های دانستنی با جدول، مقایسه و عکس مناسب‌اند. عنوان‌هایی مثل «حیوانات شگفت‌انگیز» و «یک فنجان دانستنی درباره‌ی مارها» با همین ذوق سروکار دارند.

ده تا دوازده سال

در این سن، کودک به توضیح بیشتر و علت‌ها علاقه دارد. کتاب‌هایی با آزمایش، تاریخچه‌ی اختراعات و زندگی دانشمندان جذاب‌اند. «آزمایش با انرژی» یا «الفبای زیست» به همین گروه نزدیک‌اند.

نوجوانان

نوجوان‌ها ممکن است با کتاب‌های مفصل‌تر مانند دانش‌نامه و کتاب‌های موضوعی راحت‌تر باشند. در این سن، اگر علاقه‌ی خاصی مثل نجوم یا زیست‌شناسی دارند، کتاب تخصصی‌تر بدهید.

انواع کتاب علمی و دانستنی‌ها که در این دسته می‌بینید

برای انتخاب راحت‌تر، بهتر است انواع اصلی را بشناسید.

دانش‌نامه‌های مصور

مثل مجموعه‌ی «دانش‌نامه‌ی کودکان» که شماره دارد. هر جلد یک موضوع را پوشش می‌دهد. «یک فنجان دانستنی درباره‌ی قطارها» با شماره‌ی چهل‌وهشت، یکی از همین مجموعه است، و «یک فنجان دانستنی درباره‌ی مارها» هم شماره‌ی نوزده دارد. این مجموعه‌ها را می‌شود به‌تدریج جمع کرد.

کتاب‌های آزمایش

کتاب‌هایی که آزمایش‌های ساده و بی‌خطر را یاد می‌دهند. «آزمایش با انرژی» نمونه‌ای است که عنوانش کار را روشن می‌کند. هنگام انجام آزمایش با کودک، همیشه حضور بزرگ‌تر لازم است.

کتاب‌های موضوعی

درباره‌ی یک موضوع خاص مثل فضا، حیوانات، بدن یا زیست. «ستارگان و سیاره‌های ترسناک» با زیرعنوان علوم ترسناک، ژانری از علم را نشان می‌دهد که شوخ و کمی ترسناک است، و «الفبای زیست» نگاهی سریع و ساده به دنیای زندگی دارد.

زندگی دانشمندان و شخصیت‌ها

بعضی کتاب‌ها به‌جای مفهوم، آدم‌ها را معرفی می‌کنند. «سفرهای پرماجرای داری و ناری» با زیرعنوان دیدار با جمشید کاشانی، شخصیتی تاریخی را به کودک معرفی می‌کند. مجموعه‌ی «کی؟ چی؟ کجا؟» هم، چنان‌که از نام شماره‌های آن مثل «محمدرضا شجریان» پیداست، درباره‌ی شخصیت‌ها و موضوع‌های مختلف است.

کتاب‌های علمی با نگاه شوخ

بعضی کتاب‌ها علم را با طنز می‌گویند. عنوانی مثل «من پلوتو هستم: سیاره بودن یا نبودن؟ مسئله این است!» شوخی با نام معروف یک جمله‌ی ادبی را با یک موضوع علمی ترکیب کرده است. این‌گونه کتاب‌ها برای بچه‌هایی که علم را خشک می‌دانند، جذاب‌اند.

چند نمونه از کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها در کتاب‌جم

در این بخش چند عنوان را می‌آوریم تا تنوع دسته را ببینید. درباره‌ی هر کدام فقط چیزی را می‌گوییم که از نامش پیداست. برای اطلاعات بیشتر، صفحه‌ی خود کتاب را ببینید.

  • «من پلوتو هستم: سیاره بودن یا نبودن؟ مسئله این است!» از مجموعه‌ی من و دنیای علم است و از نام و زیرعنوانش پیداست به یک جرم آسمانی می‌پردازد.
  • «حیوانات شگفت‌انگیز» با زیرعنوان گاوها دندان بالایی ندارند، کتابی درباره‌ی دانستنی‌های جانوران است.
  • «ستارگان و سیاره‌های ترسناک» از مجموعه‌ی علوم ترسناک به موضوع فضا می‌پردازد.
  • «الفبای زیست» درباره‌ی مبانی زیست‌شناسی و علوم است.
  • «یک فنجان دانستنی درباره‌ی قطارها» و «یک فنجان دانستنی درباره‌ی مارها» دو جلد از دانش‌نامه‌ی کودکان‌اند.
  • «چون و چرا: خوراکی‌ها» پرسش‌های کودکان را درباره‌ی خوراکی‌ها جواب می‌دهد.
  • «آزمایش با انرژی» درباره‌ی انرژی و آزمایش است.
  • «سفرهای پرماجرای داری و ناری» با دیدار جمشید کاشانی، علم و تاریخ را کنار هم می‌آورد.

ممکن است کتابی که به دنبالش هستید، همین‌جا نباشد. دسته‌ی کامل را نگاه کنید تا موضوع‌های بیشتری ببینید.

چطور کتاب علمی و دانستنی‌ها را انتخاب کنیم؟

در میان عنوان‌های فراوان، چند معیار ساده به شما کمک می‌کند.

  • گروه سنی را بررسی کنید و از خود کودک بپرسید کدام موضوع را بیشتر دوست دارد.
  • به تصویرها نگاه کنید. تصویر واضح و مرتبط، نصف یادگیری است.
  • متن را چند خط بخوانید. اگر روان و ساده بود، کودک هم خوشش می‌آید.
  • کتاب‌های مجموعه‌ای را از جلدهای اول شروع کنید یا جلدی را بگیرید که موضوعش برای کودک جذاب است.
  • اگر کتاب آزمایش دارد، بررسی کنید که مواد لازم ساده و بی‌خطر باشند.

کاغذ و چاپ

در بسیاری از عنوان‌ها می‌بینید که کنار نام کتاب «گلاسه» نوشته شده. این نوع کاغذ رنگ تصویر را زنده‌تر نشان می‌دهد و برای کتاب علمی کودک مفید است، چون تصویرها بخش مهمی از یادگیری‌اند.

چطور با کودک کتاب علمی بخوانیم؟

خواندن کتاب علمی با کودک کار سختی نیست، ولی چند نکته آن را لذت‌بخش‌تر می‌کند.

  1. اول جلد را با هم ببینید و بپرسید فکر می‌کند کتاب درباره‌ی چیست.
  2. هر صفحه را به اندازه‌ی علاقه‌ی کودک بخوانید. لازم نیست کتاب را از اول تا آخر بخوانید.
  3. اگر پرسشی پرسید که جوابش را نمی‌دانید، بگویید «نمی‌دانم، با هم پیدا می‌کنیم».
  4. جمله‌های تازه را با مثال‌های روزمره توضیح بدهید.
  5. بعد از خواندن بپرسید: «چه چیزی برایت تازه بود؟».

از «نمی‌دانم» نترسید

خیلی از پدر و مادرها فکر می‌کنند باید همه‌چیز را بدانند. این لازم نیست. وقتی بگویید «نمی‌دانم، بیا با هم بخوانیم»، به کودک نشان می‌دهید که دانستن یک فرایند است و فرد بزرگ هم یاد می‌گیرد.

آزمایش‌های ساده در خانه

کتاب‌هایی که آزمایش دارند، یادگیری را از خواندن به عمل می‌برند. برای اینکه تجربه‌ی خوبی داشته باشید، چند نکته را در نظر بگیرید. همیشه یک بزرگ‌تر کنار کودک باشد. مواد را پیش از شروع آماده کنید. آزمایش‌هایی را انتخاب کنید که با آتش، مواد شیمیایی خطرناک یا وسایل تیز سروکار ندارند. بعد از آزمایش درباره‌ی آنچه دیدید حرف بزنید.

اگر آزمایش موفق نشد، ناامید نشوید. در علم هم همین‌طور است و شکست بخش مهمی از یادگیری است. بپرسید چرا اینطور شد و دوباره تلاش کنید.

دفتر آزمایش

یک دفتر کوچک برای کودک تهیه کنید و از او بخواهید آنچه انجام داده و دیده را بنویسد یا بکشد. این دفتر حس دانشمند بودن را در او زنده می‌کند و بعدها یادگاری قشنگی خواهد بود.

کتاب علمی و پروژه‌ی مدرسه

وقتی معلم موضوعی برای پروژه می‌دهد، یک کتاب دانستنی خوب می‌تواند نقطه‌ی شروع باشد. اگر موضوع حیوان‌ها یا فضا یا بدن انسان است، کتابی مرتبط با آن را ببینید. به کودک کمک کنید از کتاب یادداشت بردارد، ولی کار را به جای او انجام ندهید.

برای پروژه‌های مدرسه، معمولا اطلاعات دقیق و قابل اعتماد لازم است. کتاب‌های علمی نوشته‌شده برای کودک، این اطلاعات را در قالب ساده ارائه می‌دهند. مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است و می‌توانید ناشر و سال چاپ آن را بررسی کنید.

مقایسه‌ی منبع‌ها

به کودک یاد بدهید که یک اطلاعات را از چند منبع بخواند. این عادت مهم‌ترین مهارت علمی است و از همین سنین قابل آموزش است.

هدیه دادن کتاب علمی و دانستنی‌ها به کودک

کتاب علمی هدیه‌ی مناسبی برای تولد یا پایان سال تحصیلی است. برای انتخاب، به علاقه‌ی کودک نگاه کنید. اگر عاشق حیوان‌هاست، کتابی درباره‌ی جانوران بگیرید. اگر ستاره‌ها را دوست دارد، کتاب فضا. اگر خودتان نمی‌دانید علاقه‌اش چیست، دانش‌نامه‌ی عمومی انتخاب امنی است.

برای بچه‌هایی که دوست دارند با دست کار کنند، در رنگ‌آمیزی و کاردستی و سرگرمی و بازی هم چیزهایی هست. نسخه چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید.

مسیر خواندن برای کودکی که تازه با علم آشنا می‌شود

یک مسیر پیشنهادی ساده این است: اول کتاب‌های تصویری درباره‌ی موضوع‌های آشنا، بعد دانش‌نامه‌های کوتاه، بعد کتاب‌های آزمایش، و بعد کتاب‌های موضوعی مفصل‌تر. در هر مرحله اگر کودک علاقه‌ی خاصی نشان داد، همان‌جا بیشتر بمانید.

در کنار کتاب علمی، داستان و شعر را هم فراموش نکنید. برای هر دو دسته‌ی قصه و افسانه و شعر کودک هست. برای دیدن همه‌ی گروه‌ها، کودک و نوجوان را باز کنید. برای بچه‌هایی که دوست دارند علم را در قالب داستان مصور بخوانند، داستان مصور و کمیک راه دیگری است.

وقتی کودک تنها یک موضوع را می‌خواهد

بعضی بچه‌ها سال‌ها فقط درباره‌ی دایناسورها یا قطارها می‌خوانند. این طبیعی است و حتی علامت خوبی است. علاقه‌ی عمیق به یک موضوع، پایه‌ی تخصص آینده است. کتاب‌های بیشتری درباره‌ی همان موضوع تهیه کنید و بگذارید کودک عمیق شود.

اشتباه‌های رایج هنگام خرید کتاب علمی کودک

  • انتخاب کتابی که برای سن بالاتر است به امید اینکه «زود بزرگ می‌شود».
  • خرید کتاب فقط به خاطر عنوان جذاب بدون نگاه کردن به متن و تصویر.
  • توقع اینکه کودک کتاب را از اول تا آخر پشت سر هم بخواند. کتاب دانستنی را می‌شود از هر صفحه شروع کرد.
  • سرزنش کردن وقتی کودک به کتاب علمی علاقه ندارد. شاید موضوع مناسب او پیدا نشده باشد.
  • غفلت از سلامت و ایمنی در آزمایش‌ها.

مهم‌ترین نکته این است که علم را به لذت پیوند بزنید. کودکی که علم را دوست دارد، بدون فشار یاد می‌گیرد.

پرسش‌های بزرگ کودکان و کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها

کودکان درباره‌ی چیزهایی می‌پرسند که ما بزرگ‌ترها مدت‌هاست دیگر نمی‌پرسیم. چرا شب می‌شود؟ سیب چرا می‌افتد؟ خواب دیدن یعنی چه؟ بعضی از این پرسش‌ها جواب علمی روشن دارند و بعضی جواب‌شان هنوز بحث است. کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها معمولا برای دسته‌ی اول جواب ساده می‌دهند و برای دسته‌ی دوم به کودک یاد می‌دهند که «هنوز کسی نمی‌داند» هم جواب معتبری است.

این نکته مهم است. علم یعنی همیشه در حال پرسیدن بودن. اگر کودک ببیند که حتی دانشمندها هم پرسش بی‌جواب دارند، دیگر از ندانستن نمی‌ترسد. این ترس نداشتن از مهم‌ترین چیزهایی است که در کودکی می‌توان کاشت.

پرسش را بنویسید

یک روش ساده این است که یک دفتر کوچک برای «پرسش‌های بزرگ» بردارید. هر وقت کودک پرسشی کرد که جواب سریعی نداشتید، آن را بنویسید. آخر هفته با هم دنبال جواب بگردید، در کتاب یا از یک آدم آگاه. بعد از چند هفته، یک دفتر پر از پرسش و پاسخ دارید که کودک به آن افتخار می‌کند.

موضوع‌های پرطرفدار در کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها

وقتی بچه‌ها آزادانه انتخاب می‌کنند، معمولا چند موضوع بیشتر از همه جذبشان می‌کند. آشنایی با این موضوع‌ها به شما کمک می‌کند بدانید در قفسه دنبال چه بگردید.

حیوانات و طبیعت

مار، گاو، پرندگان، حشرات و جانوران دریایی همیشه محبوب‌اند. کودکان عاشق شنیدن حقیقت‌های عجیب درباره‌ی حیوان‌ها هستند. عنوان‌هایی مثل «حیوانات شگفت‌انگیز» با جمله‌ی «گاوها دندان بالایی ندارند» نشان می‌دهند که کتاب با حقیقت‌های کوچک و جالب سروکار دارد.

فضا و ستاره‌ها

آسمان شب کودک را به فکر می‌اندازد. سیاره‌ها، ستاره‌ها و فضانوردها موضوع‌های جذابی‌اند. «ستارگان و سیاره‌های ترسناک» و «من پلوتو هستم» هر دو با همین دنیا سروکار دارند.

بدن انسان و زیست

بچه‌ها از بدن خودشان هم کنجکاوند: قلب چطور کار می‌کند؟ غذا کجا می‌رود؟ کتاب‌هایی مثل «الفبای زیست» می‌توانند اولین قدم به این دنیا باشند.

وسیله‌های نقلیه و ماشین‌ها

قطار، هواپیما، کشتی و ماشین برای خیلی از بچه‌ها هیجان‌انگیزند. دانش‌نامه‌ی «یک فنجان دانستنی درباره‌ی قطارها» برای همین بچه‌هاست.

خوراکی‌ها و زندگی روزمره

«چون و چرا: خوراکی‌ها» نشان می‌دهد که پرسش درباره‌ی چیزهای معمولی مثل نان و شیر هم می‌تواند علمی و جذاب باشد. گاهی نزدیک‌ترین چیزها کمتر از همه دیده می‌شوند.

موسیقی و هنر

در این دسته حتی کتاب‌هایی درباره‌ی موسیقی هم هست. عنوان «کی؟ چی؟ کجا؟ ۷۹ (محمدرضا شجریان)» نشان می‌دهد که آشنایی کودک با یک هنرمند شناخته‌شده نیز در حوزه‌ی دانستنی‌ها جا دارد.

مجموعه‌های شماره‌دار در کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها

در این دسته بسیاری از کتاب‌ها بخشی از مجموعه‌های شماره‌دارند. مثل «دانش‌نامه‌ی کودکان» که تا شماره‌های بالا ادامه دارد یا «کی؟ چی؟ کجا؟» که هر شماره‌اش درباره‌ی یک موضوع یا شخصیت است. برخلاف رمان‌های چندجلدی، معمولا لازم نیست این مجموعه‌ها را به ترتیب بخوانید. هر جلد مستقل است و کودک می‌تواند از هر جلدی شروع کند.

اما اگر دوست دارید مجموعه‌ای را جمع کنید، شماره‌ها راهنمای خوبی‌اند. کودکان جمع‌آوری را دوست دارند و مجموعه‌ی کامل روی قفسه، احساس رضایت خاصی به آنها می‌دهد. البته فشار نیاورید؛ اگر علاقه‌اش کم شد، همان‌جا بایستید.

همراهی با ذوق کودک

اگر کودک مجموعه‌ای را دوست دارد و هر بار جلد تازه‌ای می‌خواهد، اجازه دهید. این نشانه‌ی خوبی است. ولی اگر بعد از چند جلد خسته شد، آن را رها کنید. مهم این است که خواندن لذت‌بخش بماند.

چطور کتاب علمی و دانستنی‌ها در خانه به عادت تبدیل شود؟

خواندن به‌خودی‌خود عادت نمی‌شود. باید برایش زمان و مکان و انگیزه ساخت. چند ایده‌ی ساده وجود دارد.

  • یک گوشه‌ی کوچک برای کتاب‌های کودک درست کنید، با نور کافی و جای راحت.
  • هر روز یک ساعت مشخص برای خواندن بگذارید، حتی اگر فقط ده دقیقه باشد.
  • کتاب‌ها را در دسترس بگذارید، نه بالای قفسه.
  • خودتان هم در همان زمان کتاب بخوانید. کودک از رفتار شما یاد می‌گیرد.
  • بعد از خواندن، درباره‌ی چیزی که یاد گرفته‌اید در سفره یا در ماشین حرف بزنید.

اگر می‌خواهید علاقه‌ی کودک را بیشتر کنید، او را در انتخاب کتاب شریک کنید. با هم در فروشگاه یا سایت نگاه کنید و اجازه دهید خودش یکی را بردارد. کتابی که خودش انتخاب کرده، بیشتر خوانده می‌شود.

وقتی کودک خسته است

در روزهای خسته و پرکار، خواندن کتاب سنگین کار عاقلانه‌ای نیست. یک کتاب کوتاه و پر تصویر یا حتی فقط چند صفحه کافی است. به کودک اجازه دهید هر جا دوست دارد شروع کند و هر جا خسته شد، توقف کند.

کتاب علمی برای بچه‌هایی که سؤال‌های سخت می‌پرسند

بعضی کودکان از هشت سالگی به بعد سؤال‌هایی می‌پرسند که واقعا سخت‌اند: زمان چیست؟ ستاره‌ها تا کجا ادامه دارند؟ مغز چطور فکر می‌کند؟ اگر کودک شما اینطور است، خوش‌شانس هستید و در عین حال کمی هم چالش دارید. در چنین وضعیتی، کتاب‌های موضوعی مفصل‌تر کمک بزرگی هستند. با هم بخوانید و اگر جایی را متوجه نشدید، اعتراف کنید که شما هم نمی‌فهمید.

لازم نیست جواب همه‌ی پرسش‌ها را در همان لحظه بدهید. بگذارید پرسش چند روز در ذهن کودک بماند. کودکی که با یک پرسش زندگی می‌کند، ذهنش فعال می‌ماند.

کتاب و آدم‌های آگاه

گاهی بهترین کمک این است که کودک را با یک آدم آگاه در همان زمینه آشنا کنید: یک دوست پزشک، یک معلم علوم یا یک مهندس. حرف زدن با یک آدم واقعی، حس واقعی بودن علم را زنده می‌کند. کتاب در کنار این ملاقات‌ها حکم دفتر راهنما را دارد.

نگاهی به دسته‌های کنار کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها

کودک فقط علم نمی‌خواند. برای یک قفسه‌ی متعادل، بد نیست از دسته‌های دیگر هم چیزهایی داشته باشید. برای داستان‌های خیال‌انگیز، قصه و افسانه را ببینید. برای رشد مهارت‌های روزمره، آموزشی و مهارت‌های زندگی کتاب دارد. و اگر فرزندتان نوجوان است و رمان می‌خواهد، به رمان نوجوان سر بزنید.

ولی به یاد داشته باشید که این دسته‌بندی‌ها فقط راهنمایند. بعضی کتاب‌ها از چند دسته چیزی دارند: قصه‌ای که علم می‌آموزد، یا کتاب علمی با شخصیت‌های داستانی. اگر کتابی هر دو ویژگی را داشت، احتمالا برای کودک جذاب‌تر است. کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها وقتی با داستان ترکیب شوند، معمولا مخاطب بیشتری پیدا می‌کنند.

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی کتاب علمی و دانستنی‌ها

کتاب علمی برای چه سنی مناسب است؟

از حدود چهار سالگی با کتاب‌های تصویری ساده شروع می‌شود و تا نوجوانی با کتاب‌های مفصل ادامه پیدا می‌کند. گروه سنی را در مشخصات کتاب ببینید.

اگر کودک علاقه ندارد چه کنم؟

موضوعی را پیدا کنید که برایش جذاب باشد: حیوان، فضا، ماشین یا خوراکی. بعد کتاب مرتبط با همان را بگیرید. فشار نیاورید.

دانش‌نامه بهتر است یا کتاب موضوعی؟

هر کدام کاربرد خودش را دارد. دانش‌نامه گستره‌ی وسیعی را در سطح کم‌عمق نشان می‌دهد و کتاب موضوعی عمیق‌تر است. برای شروع، دانش‌نامه راه مناسبی است.

آیا باید مجموعه را کامل بخرم؟

نه، لازم نیست. جلدی را بگیرید که موضوعش برای کودک جذاب است. اگر خوشش آمد، جلدهای دیگر را هم تهیه کنید.

آزمایش‌های کتاب برای کودک خطرناک نیست؟

اگر یک بزرگ‌تر همراه باشد و آزمایش‌ها ساده باشند، خطری نیست. همیشه پیش از شروع آزمایش را بخوانید و مواد را آماده کنید.

آیا قیمت و موجودی کتاب‌ها به‌روز است؟

بله، قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.

کتاب علمی به کودک کمک می‌کند در مدرسه بهتر شود؟

کتاب‌های علمی کنجکاوی و واژگان کودک را غنی می‌کنند و او را برای درس آماده‌تر می‌کنند. اما این جای معلم و برنامه‌ی درسی را نمی‌گیرد.

جمع‌بندی: کنجکاوی را زنده نگه داریم

کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها راهی ساده برای زنده نگه داشتن کنجکاوی کودک‌اند. با انتخاب کتاب مناسب سن و علاقه‌ی او، با خواندن آرام و گفت‌وگو، و با کمی آزمایش در خانه، می‌توانید بذر عادت دانستن را در او بکارید.

حالا می‌توانید کتاب‌های این دسته را ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخه چاپی مورد نظرتان را آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. امیدواریم پرسش بعدی کودک‌تان، شما را به کتابی تازه برساند.