نقاشی و طراحی
محمدعلی کشاورز
ترجمهی نوشین شاهنده
فرهنگسرای میردشتی
لوسی وانگ
ترجمهی گلناز کشاورز
قدیانی، بنفشه
محمدعلی کشاورز
ترجمهی نوشین شاهنده
فرهنگسرای میردشتی
لوسی وانگ
ترجمهی گلناز کشاورز
قدیانی، بنفشه
خیلی از ما بچه که بودیم همهجا نقاشی میکشیدیم: حاشیهی دفتر، پشت در، کنار کتاب درسی. بعد یک جایی کسی گفت «نقاشیات خوب نیست» و مداد را کنار گذاشتیم. اگر بخواهید دوباره شروع کنید، یا اگر میخواهید فرزندتان با رنگ و خط دوست شود، دستهی نقاشی و طراحی کتابجم جای مناسبی است. اینجا کتابهای آموزش نقاشی و طراحی را میبینید: از کارگاههای قدمبهقدم مدادرنگی و آکریلیک تا طراحی چهره، حیوانات و کتابهای نقاشی کودکان. در این صفحه میخوانید کدام کتاب به کدام هنرجو میخورد، از کجا شروع کنید و چطور با کتاب، دست و چشمتان را تمرین بدهید.
برای نقاشی و طراحی لازم نیست «استعداد» داشته باشید. لازم است چشمتان را تمرین بدهید تا دقیقتر ببیند و دستتان را تمرین بدهید تا آنچه میبیند را روی کاغذ بیاورد. کتاب خوب در همین دو مرحله همراه شماست.
این دو کلمه معمولا کنار هم میآیند و به هم گره خوردهاند، اما یکی نیستند. طراحی بیشتر با خط، سایه و شکل سروکار دارد و ابزارش معمولا مداد، ذغال، قلم و مرکب است. نقاشی با رنگ کار میکند: آبرنگ، آکریلیک، رنگ روغن، مدادرنگی و گواش. در عمل، یک نقاش خوب باید طراحی هم بلد باشد، چون زیر هر تابلوی رنگی معمولا یک طرح محکم هست.
به همین دلیل بسیاری از معلمها توصیه میکنند اول طراحی را یاد بگیرید. اگر میتوانید یک سیب یا یک لیوان را با مداد درست بکشید، رنگآمیزیاش هم آسانتر میشود. کتابهای این دسته را هم میشود بر همین اساس دید: بخشی به طراحی میپردازند، بخشی به رنگ، و بخشی به هر دو.
هر گروه کتاب خودش را دارد. بزرگسال تازهکار با کتاب مدادرنگی مرحلهای راحتتر شروع میکند، و کودک با کتابهای پر از تصویر و خطهای ساده.
اگر تا حالا جدی نقاشی نکردهاید، ترسناکترین بخش شروع است. قلم و بوم و رنگ زیاد میبینید و نمیدانید از کجا بروید. سه توصیه برای تازهکارها کمک میکند.
در ادامه چند عنوان از این دسته را فقط از روی نامشان معرفی میکنیم. دربارهی محتوای دقیق هر کتاب، مشخصات و توضیح خود کتاب را بخوانید.
نسخهی چاپی این کتابها را میتوانید آنلاین سفارش بدهید و قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود.
برای بچهها، نقاشی بازی است و هدف اصلی لذت بردن است، نه زیبا کشیدن. در این دسته کتابهای کودکانهی زیادی هست: «الفبای نقاشی آسان ۶ (دایناسورها)» که موضوعش را از عنوانش میفهمیم، «نقاشیهای ساده با دست: حیوانات، همراه شعر» که نقاشی را با شعر ترکیب میکند، و «مجموعه نقاشیهای تاتی رنگهای قاتی پاتی» که برای کودکان کمسنتر است.
سن مناسب هر کتاب را در توضیح آن ببینید و اگر شک دارید، کتابی را انتخاب کنید که سادهتر است. کتابی که کودک بتواند خودش انجام دهد، انگیزهی بیشتری میدهد.
بعضی از ما با دیدن یک تصویر مرحلهای، یعنی اول دایره، بعد گوشها، بعد چشمها، حال میکنیم. بعضی دیگر از این روش خسته میشوند و میخواهند آزاد باشند. هر دو راه درست است.
مناسب شروع. دستتان را به شکلها عادت میدهد و موفقیت زودرس، انگیزه میدهد. ضعفش این است که ممکن است وابسته شوید و بدون کتاب نتوانید بکشید. برای جلوگیری، بعد از هر تمرین یک بار همان موضوع را از حافظه بکشید.
مناسب کسانی که کمی تجربه دارند. نگاه کردن به طراحیهای استادان، مثل مجموعههای طراحی چهره و پیکره، به شما یاد میدهد خط چطور جان پیدا میکند. ضعفش این است که ممکن است در ابتدا ناامیدتان کند.
بهترین ترکیب، به نظر بسیاری از معلمها، این است که در ابتدا مرحلهای بروید و کمکم آزادتر شوید.
خیلیها فکر میکنند نقاشی و طراحی یعنی هزینهی زیاد. اما شروع آنقدر گران نیست. یک مداد دو بی، یک مداد شش بی، پاککن نرم، دفتر طراحی و یک تراش، همهی چیزی است که برای طراحی لازم دارید. برای مدادرنگی، یک جعبهی معمولی و کاغذ مناسب کافی است. رنگ آکریلیک و بوم را میتوانید بعد از مدتی تمرین بخرید.
کتابهای آموزشی معمولا فهرست وسایل را در ابتدای هر فصل میآورند. پیش از خرید ابزار، همین فهرست را بخوانید تا پول اضافه خرج نکنید. نکتهی دیگر این است که کاغذ خوب تفاوت بزرگی میسازد. کاغذ خیلی نازک با آبرنگ یا آکریلیک موج میافتد و کار خراب میشود.
یکی از دلایلی که تابلوی یک نقاش حرفهای دلنشین است، انتخاب درست رنگهاست. آدم تازهکار معمولا رنگها را تکتک از تیوپ بیرون میآورد و کنار هم میگذارد و تعجب میکند که چرا نتیجه «کثیف» شده است. رنگها اثر یکدیگر را عوض میکنند و شناخت این رابطه بخش مهم آموزش نقاشی است.
کتابی که دربارهی ترکیب رنگ باشد، به شما نشان میدهد رنگهای گرم و سرد چطور کنار هم مینشینند، چطور سایهی رنگی بسازید و چرا نباید همهی رنگها را با هم قاطی کرد. برای شروع، یک چرخهی رنگ بکشید و هر رنگ را با همسایههایش ترکیب کنید. این تمرین ساده وقتی شما را از چند دست رنگبندی آشنا میکند که آن را با دست خودتان انجام بدهید و فقط نگاه نکنید.
کشیدن چهرهی آدم از سختترین کارهاست، چون ما به دیدن چهرهها حساسایم و کوچکترین خطا را میفهمیم. طراحیهای هنرمندان بزرگ، مثل مجموعهی طراحیهای سارجنت که چهره و پیکره را در بر میگیرد، مثل کلاس درس باز هستند. میتوانید آنها را ورق بزنید و ببینید هنرمند چطور با چند خط ساده شخصیت میسازد.
پیشنهاد میکنیم چیزی را که میبینید کپی کنید. کپی کردن از استادان روش قدیمی و سالم یادگیری است. بعد از آن، خودتان به یک چهرهی واقعی نگاه کنید: دوست، عضو خانواده، یا حتی خودتان جلوی آینه. خواهید دید که چشمهایتان کمکم دقیقتر میشوند.
حیوانها موضوع محبوبی هستند، مخصوصا برای بچهها. اما کشیدنشان هم ساده نیست. توصیهی معمول این است که ابتدا حیوان را با شکلهای ساده بشکنید: بدن یک بیضی، سر یک دایره، پاها چند خط. بعد جزئیات را اضافه کنید. کتابهایی مثل «طراحی و نقاشی حیوانات» همین روش را دنبال میکنند.
اگر میخواهید حیوان را واقعی بکشید، به آناتومیاش هم دقت کنید. مثلا استخوانبندی پاهای اسب با گربه فرق دارد. برای شروع، از حیوان خانگیتان عکس بگیرید یا کنار او بنشینید و بکشید.
منظرهنگاری یکی از دوستداشتنیترین شاخههای نقاشی است، چون موضوعش همهجا هست: کوه، آسمان، درخت، دریا یا حتی حیاط خانهتان. کتابهایی مثل کارگاههای آکریلیک که به تکنیکهای نقاشی منظره میپردازند، معمولا از آسمان شروع میکنند، بعد سراغ زمین و درخت میروند و در آخر جزئیات کوچک را اضافه میکنند. این ترتیب منطقی است، چون در منظره اول زمینه را میسازیم و بعد چیزهای جلوتر را.
آکریلیک دو مزیت دارد: زود خشک میشود و روی هم میشود رنگ گذاشت. یعنی اگر اشتباه کردید، میتوانید رویش را بپوشانید. اما همین زود خشک شدن ممکن است شما را غافلگیر کند، و بهتر است رنگ را کمکم روی پالت بریزید. نکتهی دیگر شستن قلممو است؛ آکریلیک وقتی روی قلم خشک شود، کار را خراب میکند. پس بعد از هر جلسه قلمها را کامل بشویید.
مدادرنگی برای بسیاری از ما اولین ابزار رنگی است و بیدلیل نیست: ارزان است، تمیز است و کنترلش آسان. اما نقاشی حرفهای با مدادرنگی صبر میخواهد. رمز کار این است که رنگ را در لایههای نازک روی هم بگذارید، نه یکباره پرفشار. هر لایه رنگ بعدی را غنیتر میکند. کتابهایی که از پیشطرح تا نقاشی کامل مراحل را نشان میدهند، همین چیز را یاد میدهند: اول یک طرح سبک، بعد لایههای اول رنگ، بعد سایه و در آخر جزئیات.
برای شروع، یک موضوع ساده مثل برگ یا میوه را انتخاب کنید. نور را ببینید: کجا روشنتر است و کجا تیرهتر. بعد سعی کنید همان را با رنگها بازآفرینی کنید. اگر رنگتان کدر شد، اشکالی ندارد. بعدا یاد میگیرید فشار دست را کنترل کنید.
یکی از مهارتهای خوب برای هر هنرجو، طراحی سریع است. یعنی در چند دقیقه یک صحنه یا آدم را با چند خط بکشید. هدف زیبایی نیست، هدف گرفتن حالت اصلی است: ژست بدن، شکل کلی، احساس صحنه. این تمرین دست را روان میکند و ترس از کاغذ سفید را از بین میبرد.
یک دفتر کوچک همیشه همراه داشته باشید. در مترو، کافه یا پارک از آدمها و اشیا چند خط بکشید. اگر این کار را هر روز انجام بدهید، بعد از چند ماه تفاوت را احساس میکنید. لازم نیست کسی این طرحها را ببیند؛ آنها دفتر تمرین شما هستند، نه نمایشگاه.
در این دسته کتابهای زیادی هستند که بخشی از یک مجموعهاند و شماره دارند: کارگاه نقاشی آکریلیک ۱۲، کارگاه مدادرنگی ۴، الفبای نقاشی آسان ۶. هنگام خرید ممکن است بپرسید آیا باید از جلد اول شروع کنم؟ پاسخ بستگی به مجموعه دارد. بعضی مجموعهها هر شماره را مستقل نوشتهاند و هر کدام موضوع جداگانهای دارند، مثلا منظره یا حیوان یا گل. بعضی دیگر پیوستهاند و به ترتیب سختتر میشوند.
راه مطمئن این است که توضیح هر کتاب را بخوانید و ببینید موضوعش چیست و برای چه سطحی است. اگر موضوع همان چیزی است که دوست دارید، سطح را با خودتان بسنجید و خرید کنید. لازم نیست همهی مجموعه را بخرید. یک جلد که خوب کار کنید، بیشتر از ده جلد نگاهشده ارزش دارد.
فرض کنید یک بعدازظهر جمعه است و میخواهید با کودک پنج شش سالهتان نقاشی کنید. کاغذ بزرگ پهن کنید، چند مداد رنگی یا مداد شمعی بگذارید و کتابی مثل نقاشیهای ساده با دست را باز کنید. با هم یک حیوان را انتخاب کنید و مرحله به مرحله بکشید. اگر کودک از خطها بیرون زد، اشکالی ندارد. اگر خواست نقاشی را متفاوت کند، بگذارید. مهم این است که با هم وقت بگذرانید.
در پایان، از او بخواهید داستان نقاشیاش را تعریف کند. بچهها عاشق این کارند و زبان و تخیلشان هم رشد میکند. این داستان ساختگی است و برای تجسم یک تجربهی ساده آمده، ولی بسیاری از والدین چنین لحظههایی را دارند. کتاب فقط بهانهای برای این با هم بودن است.
هر نقاشی یا طرحی که میکشید، بخشی از مسیر یادگیری شماست. پس آنها را دور نریزید. یک پوشه بخرید و کارها را با تاریخ بایگانی کنید. بعد از چند ماه، وقتی کارهای قدیمی را با جدیدها مقایسه کنید، پیشرفت را میبینید و انگیزه میگیرید.
برای طرحهای مدادی، یک لایهی نازک کاغذ بین صفحهها بگذارید تا لکه نشود. رنگهای مرطوب را کامل خشک کنید و بعد بایگانی کنید. اگر اثری را دوست دارید، آن را قاب کنید و به دیوار بزنید. این کار به شما احساس خوبی میدهد و به اطرافیان هم میفهماند که هنر برایتان جدی است.
وقتی میخواهید ابزاری انتخاب کنید، خوب است بدانید هر کدام چه ویژگیای دارند.
سادهترین و مناسبترین برای شروع طراحی. پاک شدنی است و اشتباه را میبخشد. ذغال نرمتر و پرسایهتر است، اما لکه میکند.
تمیز و کنترلپذیر. برای جزئیات عالی است. ضعفش این است که پرکردن سطح بزرگ وقت زیادی میگیرد.
پرقدرت و زود خشک. برای سطحهای بزرگ و منظره مناسب است. باید سریع کار کرد و قلمها را بیدرنگ شست.
لطیف و شفاف، اما اشتباهبخش نیست، چون رنگ روی کاغذ نفوذ میکند. کاغذ مناسب لازم دارد و برای تازهکار چالشبرانگیز است.
اگر مطمئن نیستید، از مداد شروع کنید و بعد مدادرنگی را امتحان کنید. همین دو ابزار پایهی محکمی میسازند.
پیش از خرید کتاب نقاشی و طراحی، شاید این پرسشها به شما کمک کنند تصمیم بهتری بگیرید.
پاسخ صادقانه به این پرسشها انتخاب کتاب را ساده میکند. مثلا کسی که هر روز فقط ده دقیقه وقت دارد، کتابهای کوتاه و تمرینهای سریع را ترجیح میدهد.
فرض کنید نیما، مهندسی سیوچند ساله، سالهاست دلش میخواهد نقاشی یاد بگیرد اما همیشه میگفت «من دستم نمیآید». یک روز یک کتاب مدادرنگی مرحلهای میخرد و شبها بعد از کار بیست دقیقه وقت میگذارد. اولین برگی که میکشد، کج و معوج است. اما ادامه میدهد.
بعد از دو ماه، میبیند خطوطش پایدارتر شدهاند. در پایان ماه سوم، یک منظرهی کوچک با مدادرنگی کامل میکند و آن را قاب میکند و بالای میز کارش میزند. این داستان ساختگی است و برای نشان دادن یک مسیر معمول آمده. آنچه در آن مهم است، استمرار است: هیچ معجزهای رخ نداد، فقط هر شب بیست دقیقه.
برای دانشآموزان و هنرجویان هنرستان، کتابهای نقاشی و طراحی میتوانند مکمل کلاس باشند. معمولا کلاس هنر مدرسه محدود است و خیلی از بچهها دوست دارند بیشتر تمرین کنند. کتابهای مرحلهای به آنها اجازه میدهند در خانه هم پیش بروند. برای هنرجویان جدیتر، کتابهای طراحی چهره و پیکره یا ترکیب رنگ، پایهای برای درسهای دانشگاهی میسازد.
اگر معلم هستید، میتوانید از کتابهای کودکانه برای کلاس ایده بگیرید. تمرینهای ساده مثل نقاشی حیوانات با شعر، برای دانشآموزان دبستانی جذاب است. و اگر میخواهید بچهها با آثار یک نقاش آشنا شوند، کتاب برگزیدهی آثار او میتواند دیوار کلاس را هم پر کند.
وقتی از یک کتاب طرح میکشید یا از اثر یک استاد کپی میکنید، برای تمرین اشکالی ندارد. اما اگر میخواهید اثر را به نام خودتان نمایش بدهید یا بفروشید، باید اصالت داشته باشد. پیشنهاد میشود از تمرینهای کپی برای یادگیری استفاده کنید و بعد سبک خودتان را پیدا کنید. اگر اثری را از روی کتابی کشیدید و به نمایش گذاشتید، نام هنرمند اصلی را ذکر کنید. این کار هم رعایت اخلاق هنری است و هم اعتماد دیگران را به شما بیشتر میکند.
اگر دوست دارید منظم شروع کنید، این برنامهی ساده را امتحان کنید. هر روز فقط بیست تا سی دقیقه.
در پایان ماه، کارهای اولیه و آخر را کنار هم بگذارید. بیشتر آدمها از پیشرفت خودشان شگفتزده میشوند.
خیلیها نقاشی را نه برای حرفه که برای آرامش میکشند. وقتی روی کاغذ خم میشوید و به خط و رنگ فکر میکنید، ذهن از نگرانیهای روز جدا میشود. این حالت را بعضیها با تمرکز در مراقبه مقایسه میکنند. نیازی نیست اثرتان را کسی ببیند؛ نقاشی برای خودتان کافی است.
اگر دنبال همین حس هستید، کتابهایی را انتخاب کنید که موضوعهای ساده و روشن دارند، مثل منظره یا طبیعت بیجان. کتابهای مرحلهای رنگی و مدادرنگی هم آرامکنندهاند، چون قدمبهقدم میروند و فشار ذهنی ندارند. برای ادامهی مسیر هنر، دستهی هنر را هم ببینید و اگر به دیدن آثار کهن علاقه دارید، تاریخ هنر ادامهی خوبی است. علاقهمندان به قاب و ثبت لحظهها هم میتوانند عکاسی را مرور کنند.
کسی که به نقاشی و طراحی علاقه دارد، معمولا به هنرهای دیگر هم نگاه میکند. خوشنویسی هم با خط و تعادل سروکار دارد و دست را برای کنترل خط ورزیده میکند. صنایع دستی نقاشی را به شکلهای تازهای مثل قلمکار و سفال میبرد. و سینما و تئاتر جهان تصویر و حرکت را نشان میدهد. هر کدام از اینها میتواند نگاه شما را به نقاشی تازه کند.
یک کتاب مرحلهای ساده و چند وسیلهی ابتدایی مثل مداد و دفتر طراحی. لازم نیست ابزار گران بخرید.
بیشتر از استعداد، تمرین میخواهد. با تمرین مرتب و دیدن کارهای دیگران، هر کسی میتواند مهارتهایش را بهتر کند.
بسیاری از معلمها توصیه میکنند از طراحی شروع کنید، چون پایهی هر نقاشی است. اما اگر رنگ بیشتر شما را انگیزه میدهد، با مدادرنگی شروع کنید.
کتابی که خطهای ساده و بزرگ دارد و کودک بتواند خودش انجامش بدهد. سن مناسب را در توضیح کتاب ببینید.
برای دیدن، الهام گرفتن و شناخت سبک آن هنرمند. آموزش مرحلهای ندارند، اما چشم شما را تربیت میکنند.
کتاب میتواند خیلی چیزها بیاموزد، اما یک معلم میتواند اشتباههای شما را ببیند و اصلاح کند. اگر امکانش هست، کتاب را با کلاس ترکیب کنید.
بله. نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید و مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش است.
نقاشی و طراحی مهارتی است که با نگاه کردن، تمرین کردن و صبر کردن رشد میکند. کتابهای این دسته، از کارگاههای مرحلهای تا مجموعهی آثار استادان و کتابهای کودکانه، برای هر سن و سطحی چیزی دارند. مهم این است که کتابی را انتخاب کنید که با هدف و سطح شما بخواند، و بعد مداد به دست بگیرید.
حالا میتوانید کتابهای همین دسته را ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخهی چاپی دلخواهتان را آنلاین سفارش بدهید. اولین خط را همین امروز بکشید.