پرش به محتوای صفحه

فیزیک

فیزیک بنیادی‌ترین قوانین جهان را کاوش می‌کند؛ این دسته کتاب‌های درسی، تخصصی و ترویجی فیزیک را برای دانشجویان و علاقه‌مندان یکجا آورده است.
کتاب‌های این دسته۴۸۴ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب کتاب تست فیزیک دوازدهم تجربی جلد سوال

مهدی هاشمی، ایمان سلیمان زاده، نوید شاهی، علیرضا گونه، رضا سبزمیدانی

خیلی سبز

۱۸٪۱٬۵۵۰٬۰۰۰۱٬۲۷۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موج آزمون جامع فیزیک (تجربی)

رضا خالو، امیرعلی میری

الگو

۲۰٪۱٬۸۰۰٬۰۰۰۱٬۴۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک پایه کنکور تجربی جلد 2 سری میکرو طبقه بندی برای کنکور 1405

سعید احمدی، محمد آهنگر، سجاد صادقی‌زاده، بهروز نادری‌نژاد

گاج

۲۰٪۱٬۵۵۰٬۰۰۰۱٬۲۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نردبام فیزیک یازدهم تجربی

احمد مصلایی، جمال خم خاجی، شاهین اقبال

خیلی سبز

۱۸٪۱٬۷۹۰٬۰۰۰۱٬۴۶۷٬۸۰۰تومان
جلد کتاب فصل آزمون فیزیک تجربی

فرزاد نامی، مجید ساکی، سعید منبری، بهادر کامران، روح‌الله علی‌پور

خیلی سبز

۱۸٪۶۴۵٬۰۰۰۵۲۸٬۹۰۰تومان
جلد کتاب نردبام فیزیک دوازدهم تجربی

احمد مصلایی، جمال خم خاجی، شاهین اقبال، محسن توانا

خیلی سبز

۱۸٪۲٬۰۳۰٬۰۰۰۱٬۶۶۴٬۶۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک ۳ دوازدهم (تجربی) جلد 2 ویراست چهارم (پاسخ‌نامه)
۲۰٪۱٬۴۰۰٬۰۰۰۱٬۱۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب جامع فیزیک پایه (تجربی) جلد 1 (درس‌نامه و تست) ویراست دوم
۲۰٪۱٬۶۰۰٬۰۰۰۱٬۲۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دهم تست (تجربی) ویراست سوم

رضا خالو، امیرعلی میری، سیروس یعقوبی

الگو

۲۰٪۱٬۵۰۰٬۰۰۰۱٬۲۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک هشتم علامه حلی

یحیی طباطبایی، حسین حنیفی، مهدی قهرمانی

علامه حلی

۲۵٪۱٬۱۴۶٬۰۰۰۸۵۹٬۵۰۰تومان
جلد کتاب آموزش فیزیک دهم تجربی

فرید شهریاری

خیلی سبز

۱۸٪۱٬۴۳۰٬۰۰۰۱٬۱۷۲٬۶۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دوازدهم ریاضی جلد 1 سری میکرو طبقه بندی برای کنکور 1405

سعید احمدی، علیرضا ایدلخانی، محمد آهنگر، بهروز نادری‌نژاد

گاج

۲۰٪۱٬۷۵۰٬۰۰۰۱٬۴۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک هفتم علامه حلی

مهدی قهرمانی، پوریا دیارکجوری، حسین حنیفی یزدی

علامه حلی

۲۵٪۱٬۰۵۴٬۰۰۰۷۹۰٬۵۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک جامع دوازدهم (ریاضی) جلد ۱ ویراست سوم (درس‌نامه و تست)
۲۰٪۲٬۰۰۰٬۰۰۰۱٬۶۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک پایه کنکور ریاضی جلد 2 سری میکرو طبقه بندی برای کنکور 1406

سعید احمدی، محمد آهنگر، سجاد صادقی‌زاده، بهروز نادری‌نژاد

گاج

۲۰٪۱٬۸۵۰٬۰۰۰۱٬۴۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دهم تست (ریاضی) ویراست سوم

رضا خالو، امیرعلی میری، سیروس یعقوبی

الگو

۲۰٪۱٬۹۰۰٬۰۰۰۱٬۵۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب لقمه طلایی مرور سریع فیزیک پایه کنکور

مجید ساکی، نصرالله افاضل

مهروماه

۲۰٪۲۹۰٬۰۰۰۲۳۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آبی فیزیک کنکور تجربی (جلد دوم)
۲۰٪۱٬۸۰۰٬۰۰۰۱٬۴۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کتاب جیبی موضوعی فرمولهای فیزیک، تصاویر و مفاهیم تجربی
۱۸٪۲۹۰٬۰۰۰۲۳۷٬۸۰۰تومان
جلد کتاب نردبام فیزیک دهم ریاضی

احمد مصلایی، جمال خم خاجی، شاهین اقبال، علی حاجی باقری

خیلی سبز

۱۸٪۱٬۶۷۰٬۰۰۰۱٬۳۶۹٬۴۰۰تومان
جلد کتاب جامع فیزیک پایه (ریاضی) جلد 1 (درس‌نامه و تست)
۲۰٪۲٬۰۰۰٬۰۰۰۱٬۶۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آموزش فیزیک یازدهم ریاضی

فرید شهریاری

خیلی سبز

۱۸٪۲٬۰۳۰٬۰۰۰۱٬۶۶۴٬۶۰۰تومان
جلد کتاب ایران من 7 (مبانی تفکر در علوم فیزیکی)
۲۰٪۵۷۰٬۰۰۰۴۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب لقمه فیزیک یازدهم

گروه مولفان

مهروماه

۲۰٪۲۹۰٬۰۰۰۲۳۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب جامع فیزیک پایه (ریاضی) جلد 2 (پاسخ‌نامه)

رضا خالو، امیرعلی میری

الگو

۲۰٪۱٬۹۰۰٬۰۰۰۱٬۵۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آموزش فیزیک دوازدهم ریاضی

فرید شهریاری

خیلی سبز

۱۸٪۲٬۲۷۰٬۰۰۰۱٬۸۶۱٬۴۰۰تومان
جلد کتاب لقمه فیزیک دوازدهم تجربی

حسن محمدی

مهروماه

۲۰٪۲۹۰٬۰۰۰۲۳۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک یازدهم ریاضی سری سیر تا پیاز

هادی حمزه‌پور، امیرحسن محمد‌پور

گاج

۲۰٪۱٬۷۰۰٬۰۰۰۱٬۳۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک (3) رشته تجربی (پایه دوازدهم)
۲۵٪۱٬۱۸۸٬۰۰۰۸۹۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب جیبی نکته باز فیزیک تجربی جامع کنکور
۱۸٪۲۹۰٬۰۰۰۲۳۷٬۸۰۰تومان
جلد کتاب درباره‌ی زمان

اتی ین کلن

ترجمه‌ی ماندانا فرهادیان، قاسم مومنی

ماهی

۲۰٪۳۷۰٬۰۰۰۲۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آبی فیزیک (3) دوازدهم ریاضی
۲۰٪۸۵۰٬۰۰۰۶۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دوازدهم جلد دوم رشته ریاضی 1404

علی پیمانی، مهدی شیرزاد، امید برزوئی، احمد سیدی، علیرضا رمضانی

مبتکران

۲۰٪۳۳۰٬۰۰۰۲۶۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب سوال‌های پرتکرار فیزیک دهم رشته ریاضی
۲۰٪۷۸۰٬۰۰۰۶۲۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دوازدهم جلد سوم رشته ریاضی 1404

علی پیمانی، مهدی شیرزاد، امید برزوئی، احمد سیدی، علیرضا رمضانی

مبتکران

۲۰٪۲۸۰٬۰۰۰۲۲۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب سه سطحی فیزیک (2) یازدهم ریاضی و فیزیک
۲۰٪۱٬۳۸۰٬۰۰۰۱٬۱۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دوازدهم غول امتحان رشته تجربی 1404
۲۰٪۲۱۰٬۰۰۰۱۶۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شب امتحان فیزیک دهم تجربی

سعید فرهادی جهرودی

خیلی سبز

۱۸٪۲۸۰٬۰۰۰۲۲۹٬۶۰۰تومان
جلد کتاب هشتگ امتحان فیزیک دهم رشته ریاضی
۲۵٪۹۹٬۰۰۰۷۴٬۲۵۰تومان
جلد کتاب تار و پود جهان هستی

برایان گرین

ترجمه‌ی ابراهیم رفرف

علمی و فرهنگی

۱۰٪۵۰۰٬۰۰۰۴۵۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نسبیت (یک‌معرفی‌بسیار‌کوتاه) جهان‌کتاب

راسل استانارد

ترجمه‌ی شیرین شاطرزاده یزدی

موسسه فرهنگی هنری جهان کتاب

۲۰٪۲۰۰٬۰۰۰۱۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تست فیزیک پایه تجربی جلد سوال

امین امینی، ایمان سلیمان زاده، رضا سبزمیدانی، ایمان شاهی

خیلی سبز

۱۸٪۱٬۶۲۰٬۰۰۰۱٬۳۲۸٬۴۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دانشگاهی ج1:مکانیک

سیرز زیمانسکی، هیو.دی یانگ، راجر ای.فریدمن

ترجمه‌ی حسین صالحی، حمیدرضا مشایخی، رامین صفائیان بلداجی

دانش نگار

۵٪۱٬۵۰۰٬۰۰۰۱٬۴۲۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دانشگاهی ج2:شاره و گرما

سیرز زیمانسکی، هیو.دی یانگ، راجر ای.فریدمن

ترجمه‌ی حسین صالحی، محمد مرادی

دانش نگار

۵٪۵۰۰٬۰۰۰۴۷۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مبانی ریاضی نظریه الکترومغناطیس

دونالد. جی.ددلی

ترجمه‌ی اسداله جوع عطا بیرمی، حیدر گورانی زاده

دانش نگار

۵٪۳۰۰٬۰۰۰۲۸۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مهندسی پلاسما

مایکل کایدر، آیزاک‌آی. بیلیس

ترجمه‌ی بابک شکری

دانشگاه شهید بهشتی

۵٪۱٬۰۰۰٬۰۰۰۹۵۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فینال فیزیک دهم تجربی مشاوران

منصور داودوندی

مشاوران آموزش

۲۰٪۹۰۰٬۰۰۰۷۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک ناممکن ها

میچیو کاکو

ترجمه‌ی رامین رامبد

مازیار

۱۲٪۱٬۳۳۰٬۰۰۰۱٬۱۷۰٬۴۰۰تومان
جلد کتاب نور و اپتیک
۱۲٪۷۰۵٬۰۰۰۶۲۰٬۴۰۰تومان
جلد کتاب ابن هیثم و دانش نور‌شناسی آراء و اکتشافات

ترجمه‌ی فاطمه موحدی محصل‌طوسی، زیر نظر محمدعلی آذرشب

دانشگاه تهران

۱۲٪۲٬۶۱۰٬۰۰۰۲٬۲۹۶٬۸۰۰تومان
جلد کتاب دینامیک سیالات برای فیزیک دانان

تام ای.فیبر

ترجمه‌ی محمدباقرفتحی

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۸۵۰٬۰۰۰۸۰۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب جهان ریاضی ما

مکس تگمارک

ترجمه‌ی میثم محمد‌امینی

فرهنگ نشر نو

۱۰٪۲٬۲۰۰٬۰۰۰۱٬۹۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب عرفان و فیزیک جدید

مایکل تالبوت

ترجمه‌ی محسن فرشاد

علم

۲۰٪۴۵۰٬۰۰۰۳۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اصول نسبیت (مجموعه مقالات اصلی در نظریه نسبیت خاص و عام)

آلبرت آینشتاین

ترجمه‌ی بهنام شیخ باقری

نشر نی

۱۲٪۱٬۷۱۵٬۰۰۰۱٬۵۰۹٬۲۰۰تومان
جلد کتاب مبانی فلسفی مکانیک کوانتوم

علیرضا منصوری

ترجمه‌ی محمدجعفر پوینده

نشر نی

۱۲٪۱٬۱۴۰٬۰۰۰۱٬۰۰۳٬۲۰۰تومان
جلد کتاب چه چیزی واقعی است؟ (جستجویی بی پایان در معنای فیزیک کوانتوم)
۲۰٪۵۸۵٬۰۰۰۴۶۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آبی فیزیک کنکور رشته ریاضی فیزیک(جلد دوم)
۲۰٪۲٬۱۰۰٬۰۰۰۱٬۶۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب امتحانت فیزیک 3 دوازدهم ریاضی

رضا عابدی منش

مهروماه

۲۰٪۶۰٬۰۰۰۴۸٬۰۰۰تومان

درباره‌ی فیزیک

چرا آسمان روز آبی است و شب سیاه؟ چرا یخ روی آب شناور می‌ماند؟ چرا زمان برای کسی که با سرعت زیاد حرکت می‌کند کندتر می‌گذرد؟ همه‌ی این پرسش‌ها به یک علم برمی‌گردند: فیزیک. دسته‌ی فیزیک در بخش علم و فناوری کتاب‌جم، جایی برای کتاب‌های فیزیک است، از آشنایی ساده با مکانیک و نور تا نسبیت، کوانتوم و فیزیک نظری. در این صفحه می‌خوانید کتاب فیزیک را با چه هدفی و از کجا شروع کنید، کتاب ترویجی با کتاب دانشگاهی چه فرقی دارد و برای چه کسی کدام مناسب‌تر است.

یک توضیح لازم: در کتاب‌جم دسته‌ای دیگر هم با نام فیزیک در بخش کتاب‌های درسی مدرسه و کنکور هست. این صفحه درباره‌ی فیزیک به‌عنوان یک علم است، یعنی زیر شاخه‌ی علم و فناوری، نه فقط تست و جزوه‌ی امتحان. البته گاهی بین این دو مرز محو می‌شود و کتاب‌های کمک‌درسی هم در فهرست دیده می‌شوند.

فیزیک چیست و چرا ارزش خواندن دارد؟

فیزیک علم شناخت ماده، انرژی، فضا و زمان است. می‌خواهد بداند جهان چطور کار می‌کند و قانون‌هایش چیست. از حرکت یک توپ تا گردش سیارات، از جریان برق تا نور، همه در قلمرو فیزیک‌اند. دانستن فیزیک به شما کمک می‌کند دنیای اطراف را عمیق‌تر ببینید. وقتی می‌فهمید چرا پل‌ها فرو نمی‌ریزند و چرا هواپیما پرواز می‌کند، همه‌چیز کمی جادویی‌تر و در عین حال قابل‌فهم‌تر می‌شود.

فیزیک در زندگی روزمره هم حضور دارد. تلفن همراه، اینترنت، دستگاه‌های پزشکی و خودروها همگی بر پایه‌ی فیزیک ساخته شده‌اند. کسی که فیزیک می‌داند، از فناوری هم بیشتر سر درمی‌آورد.

خواننده‌ی کتاب فیزیک کیست؟

  • دانشجوی رشته‌های علوم پایه و مهندسی که منبع درسی می‌خواهد.
  • دانش‌آموزی که می‌خواهد فراتر از کتاب مدرسه چیزی بداند.
  • کسی که در مدرسه فیزیک را دوست نداشت و حالا می‌خواهد بدون امتحان دوباره امتحانش کند.
  • علاقه‌مند به کیهان، نسبیت و کوانتوم که کتاب ترویجی می‌خواهد.
  • مهندس و فنی‌کاری که مرجع کاربردی لازم دارد.
  • معلم فیزیک که دنبال منبع غنی‌تر و مثال‌های تازه است.

مهم است بدانید در کدام گروه هستید، چون فاصله‌ی کتاب فیزیک ترویجی و کتاب دانشگاهی بسیار زیاد است.

سه دسته‌ی اصلی کتاب فیزیک

کتاب‌های ترویجی و روایی

این کتاب‌ها فیزیک را بی‌فرمول یا با فرمول اندک بیان می‌کنند و بیشتر داستان یک ایده را روایت می‌کنند. «سرگذشت کوانتوم» از نامش پیداست که ماجرای پیدایش نظریه‌ی کوانتوم را دنبال می‌کند. «میراث اینشتین: وحدت فضا و زمان» هم به موضوع فضا و زمان و نسبیت می‌پردازد. «زبان طبیعت» و «فیزیک و متافیزیک» هم عنوان‌هایی هستند که با نگاه فلسفی‌تر و عمومی‌تر به فیزیک نزدیک می‌شوند.

کتاب‌های دانشگاهی و درسی

این‌ها با ریاضیات پیش می‌روند و مثال و مسئله‌ی زیاد دارند. «آشنایی با مکانیک» را می‌توان نمونه‌ای از کتاب‌هایی دانست که مکانیک را از پایه توضیح می‌دهند. برای خواندن آن‌ها به حساب دیفرانسیل و انتگرال و کمی جبر خطی نیاز دارید.

کتاب‌های کاربردی و مهندسی

گروهی از کتاب‌ها فیزیک را در خدمت فناوری نشان می‌دهند. «ماشین‌های الکتریکی» و «بلورشناسی» نمونه‌هایی از موضوع‌های کاربردی‌ترند که با فیزیک و مهندسی ارتباط دارند. اگر رشته‌ی شما فنی است، این کتاب‌ها می‌توانند برایتان مفیدتر باشند تا کتاب‌های نظری.

برای شروع کتاب فیزیک، از کجا شروع کنیم؟

پاسخ کوتاه: به سطح ریاضی‌تان نگاه کنید. اگر ریاضی‌تان قوی نیست، نگران نباشید؛ فیزیک بدون فرمول هم می‌شود فهمید. با یک کتاب ترویجی شروع کنید و ببینید کدام بخش‌ها شما را بیشتر جذب می‌کند.

  1. اگر کنجکاو هستید: کتاب ترویجی درباره‌ی نسبیت یا کوانتوم بردارید.
  2. اگر دانشجو هستید: منبع درسی که استادتان معرفی می‌کند را تهیه کنید و کتاب مرجع دوم را برای تمرین بخرید.
  3. اگر دانش‌آموز هستید: کتاب درسی را خوب بخوانید و بعد از آن برای جذابیت، یک کتاب ترویجی هم کنارش داشته باشید.
  4. اگر مهندس هستید: کتاب کاربردی با مثال‌های حل‌شده انتخاب کنید.

نگاهی به کتاب‌های نمونه‌ی فیزیک

چند عنوان از این دسته را فقط از روی نامشان معرفی می‌کنیم. برای اطلاع دقیق درباره‌ی محتوا و سطح هر کتاب، صفحه‌ی خودش را ببینید.

  • میراث اینشتین: وحدت فضا و زمان: کتابی درباره‌ی نسبیت و پیوند فضا و زمان، به گمان از روی عنوان.
  • سرگذشت کوانتوم: روایت پیدایش و رشد فیزیک کوانتومی.
  • زبان طبیعت: عنوانی عمومی که به قانون‌های طبیعت اشاره دارد.
  • فیزیک و متافیزیک: برای کسانی که به مرز فیزیک و فلسفه علاقه دارند.
  • آشنایی با مکانیک: مقدمه‌ای بر مکانیک.
  • ماشین‌های الکتریکی: موضوعی کاربردی از فیزیک و مهندسی برق.

نسخه‌ی چاپی این کتاب‌ها را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید و قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود.

نسبیت و کوانتوم: دو ستون فیزیک جدید

فیزیک جدید روی دو ایده‌ی بزرگ بنا شده است. اولی نسبیت است که درباره‌ی فضا، زمان و گرانش صحبت می‌کند. دومی کوانتوم است که رفتار ذره‌های بسیار کوچک را توضیح می‌دهد. هر دو با شهود روزمره‌ی ما فرق دارند و همین آن‌ها را جذاب می‌کند.

کتاب‌های ترویجی این دو موضوع معمولا با مثال‌های ساده شروع می‌کنند: قطاری که با سرعت زیاد حرکت می‌کند، یا ذره‌ای که همزمان در دو جا به نظر می‌رسد. اگر خواندن چنین کتابی را شروع کردید و بخشی را نفهمیدید، نگران نباشید. حتی خود فیزیک‌دان‌ها هم با این ایده‌ها سال‌ها کلنجار رفته‌اند. آرام بخوانید، بخش‌های سخت را دوباره ببینید و در پایان یک جمع‌بندی بنویسید.

در فیزیک، نفهمیدن اولین بار عیب نیست؛ نپرسیدن عیب است.

مکانیک و الکتریسیته: پایه‌ی فیزیک دانشگاهی

پیش از نسبیت و کوانتوم، باید مکانیک کلاسیک را بشناسید. مکانیک درباره‌ی حرکت، نیرو و انرژی است و پایه‌ی بقیه‌ی شاخه‌هاست. بعد از آن الکتریسیته و مغناطیس می‌آید که پایه‌ی فناوری برق و الکترونیک است. در بیشتر رشته‌های مهندسی، همین دو موضوع اول تدریس می‌شوند.

اگر می‌خواهید این بخش‌ها را خودتان مطالعه کنید، بهتر است یک کتاب مرجع خوب انتخاب کنید و مسئله‌ها را حتما حل کنید. فیزیک با خواندن یاد گرفته نمی‌شود؛ با حل کردن یاد گرفته می‌شود. یک دفتر مخصوص داشته باشید و هر روز چند مسئله بنویسید. در ابتدا ممکن است سخت باشد، اما بعد از مدتی، الگوها را می‌شناسید.

ریاضیات چقدر لازم است؟

فیزیک و ریاضی دو رفیق قدیمی‌اند. برای فهم ایده‌های فیزیک ترویجی لازم نیست ریاضی زیادی بدانید. اما برای فهم دقیق مسئله‌ها، حداقل آشنایی با جبر و مثلثات لازم است و برای فیزیک دانشگاهی، حساب دیفرانسیل و انتگرال. اگر ریاضی‌تان ضعیف است، نگران نشوید؛ می‌توانید کنار فیزیک، ریاضی را هم تقویت کنید. برای این کار دسته‌ی ریاضیات منبع‌های خوبی دارد.

یک نکته‌ی مهم: بسیاری از بچه‌ها فیزیک را دوست ندارند چون فکر می‌کنند باید فرمول حفظ کنند. اما فیزیک اصلا حفظ کردن نیست. اگر مفهوم را بفهمید، فرمول خودش پیدا می‌شود. کتاب‌های خوب همین کار را می‌کنند: اول مفهوم، بعد فرمول.

فیزیک در امتحان و کنکور

در فهرست این صفحه، کتاب‌های آزمون و کمک‌درسی فیزیک هم دیده می‌شوند، مثل مجموعه‌های تست و کتاب‌های جامع مخصوص پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم. اگر دانش‌آموز یا معلم هستید و به دنبال چنین کتاب‌هایی می‌گردید، بهتر است پایه و رشته‌ی تحصیلی را در نظر بگیرید، چون ریاضی و تجربی محتوای متفاوتی دارند.

نکته‌ی مهم این است که کتاب تست بدون درک مفهومی، معمولا به کار نمی‌آید. اول کتاب درسی را خوب بخوانید و بعد سراغ تمرین بروید. همچنین به سال چاپ و نظام آموزشی توجه کنید، چون هر چند سال کتاب‌های درسی تغییر می‌کنند.

فیزیک و فناوری: از ماشین تا بلور

فیزیک به آزمایشگاه محدود نیست. موتور برقی که در خودروها و ماشین‌های صنعتی می‌چرخد، طراحی‌اش بر پایه‌ی قانون‌های الکترومغناطیس است. بلورها و کانی‌ها، ساختار منظم اتم‌ها را نشان می‌دهند و هم در زمین‌شناسی و هم در فیزیک ماده‌ی چگال مطالعه می‌شوند. این نمونه‌ها نشان می‌دهند که فیزیک چطور با رشته‌های دیگر گره می‌خورد.

اگر علاقه‌مند به کاربرد هستید، ببینید کدام رشته به دلتان می‌نشیند. دسته‌ی کامپیوتر و فناوری و شیمی هم پیوندهای زیادی با فیزیک دارند.

فیزیک و کیهان

یکی از جذاب‌ترین کاربردهای فیزیک، شناخت آسمان است. ستاره‌ها چرا می‌درخشند؟ سیاه‌چاله چیست؟ جهان از کجا آمده؟ همه‌ی این پرسش‌ها با فیزیک ارتباط دارند. اگر به این موضوع‌ها علاقه دارید، کتاب‌های نسبیت و کوانتوم پایه‌ی خوبی هستند و بعد می‌توانید به نجوم و کیهان‌شناسی بروید.

نور، صدا و گرما: سه موضوع آشنا از زندگی روزمره

بخش بزرگی از این علم با چیزهایی سروکار دارد که هر روز می‌بینیم و می‌شنویم. نور را در نظر بگیرید: از خورشید می‌آید، از آینه بازتاب می‌شود و در منشور به رنگ‌های مختلف تجزیه می‌شود. این ساده‌ترین مثال برای دیدن یک قانون طبیعی است. صدا هم موجی است که در هوا حرکت می‌کند و در خلأ منتشر نمی‌شود. و گرما شکلی از انرژی است که همیشه از جای گرم به جای سرد می‌رود.

کتاب‌های خوب این حوزه از همین مثال‌ها شروع می‌کنند. بعد کم‌کم می‌پرسند: چرا؟ و چگونه می‌دانیم؟ این پرسش‌ها دروازه‌ی تفکر علمی‌اند. اگر می‌خواهید به فرزندتان یا دانش‌آموزی کمک کنید که به علم علاقه‌مند شود، از همین موضوع‌های آشنا شروع کنید: یک قاشق داخل لیوان آب، یک سایه روی دیوار، یک سیم‌کارت که گرم می‌شود.

آزمایش‌های ساده در خانه

یکی از لذت‌های خواندن کتاب علمی این است که بعضی ایده‌ها را می‌توانید خودتان امتحان کنید. لازم نیست آزمایشگاه داشته باشید.

  • آونگ ساده: یک نخ و یک وزنه بردارید، آن را آویزان کنید و ببینید چقدر طول می‌کشد تا یک رفت‌وبرگشت کامل شود. بعد نخ را کوتاه‌تر کنید و دوباره بسنجید.
  • سایه و نور: یک چراغ‌قوه و یک شیء کوچک بردارید و ببینید سایه با نزدیک و دور شدن چه تغییری می‌کند.
  • شناوری: چند شیء مختلف را داخل آب بیندازید و پیش‌بینی کنید کدام شناور می‌ماند.
  • آهنربا: ببینید آهنربا چه چیزهایی را جذب می‌کند و چه چیزهایی را نه.

این آزمایش‌ها ساده‌اند، اما همان روش علمی را نشان می‌دهند: حدس بزن، امتحان کن، نتیجه را بنویس. کتاب می‌تواند توضیح بدهد چرا نتیجه این‌طور شد.

تاریخ یک علم: از گالیله تا امروز

کسی که تاریخ یک علم را بداند، خود علم را بهتر می‌فهمد. این علم قصه‌ی پرفرازونشیبی دارد: از یونان باستان که به حرکت و ماده فکر می‌کردند، تا دوره‌ی گالیله و نیوتن که قانون‌های حرکت را ریاضی کردند، تا قرن بیستم و انقلاب نسبیت و کوانتوم. کتاب‌های ترویجی که مانند «سرگذشت کوانتوم» از عنوانشان پیداست تاریخ یک ایده را روایت می‌کنند، به شما نشان می‌دهند که علم همیشه پیش نرفته و اشتباه‌ها و بحث‌ها هم داشته است.

این نگاه تاریخی چند فایده دارد. اول، ایده‌ها را انسانی‌تر می‌کند: پشت هر قانون یک نفر یا چند نفر بوده‌اند که سال‌ها فکر کرده‌اند. دوم، نشان می‌دهد چرا بعضی مفهوم‌ها سخت‌اند: چون حتی بزرگ‌ترین ذهن‌ها هم سال‌ها با آن‌ها دست‌وپنجه نرم کرده‌اند. سوم، خواندن را لذت‌بخش‌تر می‌کند، چون داستان دارد. برای ادامه‌ی این مسیر، دسته‌ی تاریخ علم را هم ببینید.

چند مفهوم پایه که باید بدانید

نیرو و حرکت

چیزی که اجسام را به حرکت درمی‌آورد یا متوقف می‌کند. اولین درس هر کتاب مکانیک همین‌جاست: جسمی که نیرو به آن وارد نشود، یا ساکن می‌ماند یا با سرعت ثابت حرکت می‌کند.

انرژی

توانایی انجام کار. انرژی از شکلی به شکل دیگر تبدیل می‌شود، اما در کل همان مقدار می‌ماند. این یکی از اساسی‌ترین اصل‌هاست.

موج

اختلالی که در محیط یا در فضا پخش می‌شود. نور و صدا هر دو موج‌اند، هرچند نوعشان فرق دارد.

بار الکتریکی و میدان

پایه‌ی برق و مغناطیس. ذره‌ها می‌توانند بار داشته باشند و بارها بر یکدیگر نیرو وارد می‌کنند.

اتم و ذره

همه‌ی مواد از اتم ساخته شده‌اند و اتم‌ها هم از ذره‌های کوچک‌تر. شناخت رفتار این ذره‌ها یکی از موضوع‌های اصلی علم جدید است.

اگر این مفهوم‌ها را بشناسید، خواندن هر کتاب دیگری در این حوزه آسان‌تر می‌شود. پیشنهاد می‌کنیم هر بار که به یکی برخوردید، آن را با زبان خودتان بنویسید.

فرق یادگیری از کتاب و از فیلم و کلاس

امروز درباره‌ی این علم ویدیو و کلاس آنلاین هم زیاد است. اما کتاب هنوز جای خودش را دارد. کتاب به شما اجازه می‌دهد با سرعت خودتان بروید، هر جا خواستید مکث کنید، برگردید و دوباره بخوانید و در حاشیه یادداشت بنویسید. کتاب خوب ذهن شما را وادار می‌کند خودش فکر کند، نه فقط ببیند.

پیشنهاد ما ترکیب است: اگر مفهومی را در کتاب نفهمیدید، یک بار با معلم یا هم‌کلاسی گفت‌وگو کنید. اگر در کلاس چیزی را سریع گذراندند، کتاب کمک می‌کند دوباره مرورش کنید. این دو مکمل یکدیگرند.

چند توصیه به والدین و معلم‌ها

اگر می‌خواهید کودک یا نوجوان را به علم علاقه‌مند کنید، سه توصیه کمک می‌کند.

  1. به پرسش‌های کودک احترام بگذارید. اگر جواب را نمی‌دانید، بگویید «بیا با هم پیدا کنیم».
  2. کتاب مناسب سن انتخاب کنید. کتاب سنگین علاقه را می‌کشد و کتاب بسیار ساده کسل‌کننده است.
  3. به‌جای فشار برای نمره، به کنجکاوی جایزه بدهید.

نوجوانی که کنجکاوی‌اش زنده بماند، خودش راه را پیدا می‌کند. کتاب‌های علمی هدیه‌ی خوبی هستند، مخصوصا وقتی با یک آزمایش ساده یا یک گردش علمی همراه شوند.

چرا بعضی از ما از این علم می‌ترسیم؟

خیلی‌ها خاطره‌ی خوبی از درس مدرسه‌ی این علم ندارند. مسئله‌های سخت، فرمول‌های زیاد و امتحان‌های پراسترس، بسیاری را از آن دور کرده است. اما کتاب‌های خارج از مدرسه می‌توانند تصویر دیگری بدهند. در این کتاب‌ها خبری از نمره و رقابت نیست و می‌توانید با آرامش و از سر کنجکاوی بخوانید.

اگر ترس دارید، از کتاب‌های تصویری و روایی شروع کنید. هر بار یک فصل بخوانید و اگر نفهمیدید، بگذارید کنار و فردا دوباره امتحان کنید. آدم‌ها با سرعت‌های متفاوتی یاد می‌گیرند و سرعت کمتر به معنای هوش کمتر نیست.

چگونه مسئله‌ی علمی حل کنیم؟

حل مسئله مهارتی است که با تمرین رشد می‌کند و چند قدم ساده دارد. اول مسئله را دو بار بخوانید و بنویسید چه چیزهایی معلوم است و چه چیزی را می‌خواهند. دوم، یک شکل ساده بکشید. خیلی از مسئله‌ها با یک نقاشی کوچک نصف حل می‌شوند. سوم، ببینید کدام قانون یا رابطه به مسئله ربط دارد. چهارم، اول با حرف و نماد حل کنید و در آخر عدد بگذارید. پنجم، جواب را بررسی کنید: آیا واحدش درست است؟ آیا اندازه‌اش منطقی است؟

این قدم‌ها ساده به نظر می‌رسند، ولی نادیده گرفتنشان دلیل بسیاری از اشتباه‌هاست. کتاب‌های خوب مسئله‌ی حل‌شده دارند تا این روش را ببینید. پیش از نگاه کردن به پاسخ، خودتان چند دقیقه تلاش کنید. تقلب از جواب، بزرگ‌ترین دشمن یادگیری است.

واحدها و اندازه‌گیری: آنچه اغلب فراموش می‌شود

هر عدد در این علم واحد دارد و بی‌واحد معنی ندارد. «پنج» چیزی نمی‌گوید، اما «پنج متر بر ثانیه» یک سرعت است. یکی از رایج‌ترین اشتباه‌ها، قاطی کردن واحدهاست، مثلا سانتی‌متر با متر یا ساعت با ثانیه. عادت کنید همه‌چیز را به یک دستگاه واحد ببرید و بعد حساب کنید.

کتاب‌های آموزشی معمولا در ابتدا به واحدها و پیشوندها می‌پردازند. اگر این بخش را رد کردید، برگردید و بخوانید. بعدها خیلی کمک می‌کند. اندازه‌گیری دقیق هم یکی از پایه‌های روش علمی است: بدون سنجش، نمی‌شود درباره‌ی طبیعت چیزی گفت.

چند نکته برای دانشجوها

دانشجوی رشته‌های علمی و مهندسی اغلب با حجم زیادی از درس و مسئله روبه‌رو است. سه توصیه کمک می‌کند. اول، همیشه یک کتاب اصلی داشته باشید و کتاب‌های دیگر را فقط برای دیدن روش دیگر استفاده کنید. دوم، در گروه مطالعه شرکت کنید؛ توضیح دادن به دیگران بهترین راه برای فهمیدن است. سوم، به سراغ استاد بروید و بپرسید. بیشتر استادها از پرسش دانشجو خوشحال می‌شوند.

اگر کتاب درسی شما ترجمه است و بخشی را نفهمیدید، شاید مشکل از ترجمه باشد نه از شما. در این حالت یک کتاب دیگر با همان موضوع بخوانید و ببینید بخش مبهم را چطور توضیح می‌دهد. و اگر می‌خواهید پایه‌ی ریاضی‌تان را محکم کنید، پیش از ادامه‌ی درس این کار را انجام دهید.

یک داستانک درباره‌ی مسیر کنجکاوی

فرض کنید سپیده معلم ادبیات است و هیچ‌وقت فکر نمی‌کرد به علم علاقه‌مند شود. یک روز پسرش از او می‌پرسد «چرا ماه دنبال ماست می‌آید؟» و سپیده جواب نمی‌داند. کتابی ترویجی می‌خرد تا جواب را پیدا کند. کم‌کم می‌بیند که خواندن آن برایش لذت‌بخش است. هر شب یک فصل می‌خواند و صبح برای پسرش تعریف می‌کند.

بعد از چند ماه، آن‌ها با هم آزمایش‌های ساده‌ای انجام می‌دهند و شب‌ها به آسمان نگاه می‌کنند. این داستان ساختگی است و برای تصویر کردن یک مسیر آمده، ولی چنین مسیرهایی واقعا وجود دارند. علم به هیچ رشته‌ی خاصی اختصاص ندارد؛ برای هر که کنجکاو باشد باز است.

نگهداری و استفاده‌ی درست از کتاب علمی

کتاب علمی را مثل یک دفتر کار ببینید، نه یک شیء مقدس. در حاشیه‌اش یادداشت بنویسید، زیر جمله‌های مهم خط بکشید و صفحه‌هایی را که مرجع شما هستند نشانه بگذارید. کتابی که با مداد پر از نکته شده باشد، از کتاب تمیز و دست‌نخورده باارزش‌تر است. اگر کتاب گران است و نمی‌خواهید بنویسید، از برچسب‌های کوچک استفاده کنید.

یک دفترچه‌ی مستقل هم داشته باشید و فرمول‌ها و مفهوم‌های اصلی را در آن بنویسید. نوشتن با دست به حافظه کمک می‌کند. بعد از هر فصل، یک صفحه خلاصه بنویسید، بی‌آنکه به کتاب نگاه کنید. هر جا نتوانستید بنویسید، همان‌جا باید دوباره بخوانید.

اشتباه‌های رایج در انتخاب کتاب فیزیک

  • شروع با کتاب سنگین: کسی که ریاضی قوی ندارد، بهتر است از کتاب ترویجی شروع کند.
  • خرید کتاب قدیمی برای امتحان: کتاب کمک‌درسی باید با کتاب درسی سال جاری هماهنگ باشد.
  • حفظ فرمول: مفهوم را بفهمید تا فرمول را به یاد بیاورید.
  • ندیدن سطح کتاب: توضیح ناشر و مقدمه را ببینید تا بدانید کتاب برای چه کسی نوشته شده.
  • تمرین نکردن: فیزیک با حل مسئله رشد می‌کند.
  • ترجمه‌ی ضعیف: اگر کتاب ترجمه است، به مترجم و ناشر توجه کنید. مشخصات در صفحه‌ی هر کتاب هست.

یک مسیر مطالعه‌ی پیشنهادی برای علاقه‌مند عمومی

اگر می‌خواهید بدون فشار امتحان و بدون پیش‌زمینه‌ی ریاضی فیزیک بخوانید، این مسیر را امتحان کنید.

  1. یک کتاب ترویجی درباره‌ی مکانیک و قانون‌های حرکت.
  2. یک کتاب درباره‌ی نور و الکتریسیته و مغناطیس.
  3. یک کتاب درباره‌ی نسبیت، با مثال‌های ساده از فضا و زمان.
  4. یک کتاب درباره‌ی کوانتوم و تاریخچه‌ی آن.
  5. سرانجام، یک کتاب فلسفی‌تر که ارتباط فیزیک را با اندیشه بررسی کند.

این مسیر ممکن است چند ماه یا یک سال طول بکشد. اشکالی ندارد. فیزیک علمی نیست که بخواهید یک‌شبه یاد بگیرید.

پرسش‌های پرتکرار

برای شروع فیزیک چه کتابی بخوانم؟

اگر ریاضی‌تان قوی نیست، یک کتاب ترویجی بردارید. اگر دانشجو هستید، کتاب معرفی‌شده‌ی استادتان را بخرید.

کتاب فیزیک ترویجی با درسی چه فرقی دارد؟

ترویجی داستان و ایده را بیان می‌کند و کم‌فرمول است. درسی مفصل و پر از مسئله است و برای یادگیری دقیق و امتحان نوشته می‌شود.

آیا بدون ریاضی می‌شود فیزیک فهمید؟

ایده‌های کلی را بله، اما فهم دقیق و حل مسئله به ریاضی نیاز دارد. بسیاری از خواننده‌ها با کتاب‌های ترویجی شروع می‌کنند و بعد ریاضی را می‌آموزند.

برای کنکور چه کتابی مناسب است؟

بستگی به پایه و رشته دارد. کتاب باید با نظام آموزشی روز و با کتاب درسی سازگار باشد. مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.

کتاب فلسفه‌ی فیزیک برای چه کسی است؟

برای کسی که می‌خواهد بداند فیزیک درباره‌ی واقعیت چه می‌گوید و چه مرزهایی دارد. لازم نیست فیزیک‌دان باشید، ولی صبر و دقت لازم است.

آیا ترجمه‌ی کتاب‌های فیزیک قابل‌اعتماد است؟

بستگی به مترجم و ناشر دارد. اگر مترجم متخصص فیزیک است، معمولا نتیجه بهتر است. برای اطمینان، توضیحات کتاب را ببینید.

آیا نسخه‌ی چاپی را می‌توانم آنلاین سفارش بدهم؟

بله، نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید.

جمع‌بندی

فیزیک زبان طبیعت است و کتاب‌ها دروازه‌ی یادگیری آن‌اند. چه دانشجو باشید، چه کنجکاو، چه مهندس، در این دسته کتابی هست که با سطح و هدف شما بخواند. کتاب ترویجی برای شروع بدون فشار خوب است، کتاب درسی برای یادگیری دقیق، و کتاب کاربردی برای کار.

حالا می‌توانید کتاب‌های همین دسته را ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخه‌ی چاپی دلخواه‌تان را آنلاین سفارش بدهید. برای دیدن رشته‌های دیگر هم صفحه‌ی علم و فناوری و علم عمومی و ترویج علم و تاریخ علم را مرور کنید.