نظریه سیاسی و فیلم از آدورنو تا ژیژک

نظریۀ سیاسی سنتاً بر روند شکل‌گیری و نحوۀ عمل دولت‌ها تمرکز می‌کرده است، اما درضمن می‌کوشد روابط قدرت موجود درون جامعۀ مدنی را نیز شناسایی کند. این بسط مفهوم نظریۀ سیاسی می‌تواند بصیرت‌های ارزشمندی برای درک معنا و اهمیت اجتماعی فیلم‌های سینمایی به ما ببخشد. در مقابل، فیلم‌ها هم خیلی‌وقت‌ها ممکن است عقاید و نظراتی را به تصویر کشند و روی پردۀ سینما نمایان سازند که در نظریۀ سیاسی مدرن مطرح شده و بسط یافته‌اند. برای توضیح این امر، نویسندۀ کتاب حاضر، نظریۀ سیاسی فیلم را در کار هشت نظریه‌پرداز رادیکال سیاست بررسی می‌کند و از آراء ایشان مدد می‌گیرد تا به فهم سیاسی‌مان، از هشت فیلمی که برگزیده‌ است، غنا بخشد. این فیلم‌ها گسترۀ زمانی و مکانی وسیعی را در بر می‌گیرند: از دههٔ ١٩٤٠ تا اکنون و از چند قارۀ جهان. نظریه‌پردازان و فیلم‌هایی که در این کتاب بررسی می‌شوند این‌هایند: تئودور آدورنو: فیلم موسیو وردو ( Monsieur Verdoux ) اثر چارلی چاپلین، والتر بنیامین: فیلم زمین و آزادی ( Land and Freedom ) اثر کن لوچ، ارنست بلوخ: فیلم نیمه‌شب در پاریس (Midnight In Paris) اثر وودی آلن، ژیل دلوز: فیلم صداهای اطراف ( Neighbouring Sounds) اثر کلبر مندونسا فیلیو، آلن بدیو: فیلم نشانی از گناه ( A Touch of Sin ) اثر جیا ژانکو، ژاک رانسیر: فیلم استرداد ( Rendition ) اثر گوین هود، ژولیا کریستوا: فیلم باشگاه مبارزه ( Fight Club ) اثر دیوید فینچر، و اسلاوی ژیژک: فیلم مارجین کال ( Margin Call ) اثر جی.سی.چاندور. نظریه‌پردازانی که در این کتاب مطرح شده‌اند به‌گونه‌ای گزین شده‌اند که خواننده با شکوفایی و سرزندگی چندین و چند رهیافت نظری دربارۀ معنای سیاسی فیلم‌های سینمایی و نقش آن‌ها در نظریه‌پردازی آشنا گردد. از نظر تمام این نظریه‌پردازان، مناسبات اجتماعی حاکم در جوامع سرمایه‌سالار، از بسیاری جهات، ظالمانه است و ایشان، در رهیافت‌های از بیخ‌وبن متفاوتشان، به‌دنبال جلوه‌هایی از مقاومت یا مخالفت با نظم موجود و امکان رهایی می‌گردند.