این کتاب پیش از آن که زندگی نامه ی کوروش باشد، درس نامه ی زندگی ست که در کنار داستانی شیرین و خواندنی می آموزد چه گونه راه های خوشبختی را هموار کنیم. کزنوفون در این کتاب برای زبردستان، آیین سروری را برمی شمارد و به زیردستان شیوه های فرمان گزاری را می نماید. بر سپهبدان رازهای لشکرکشی، لشکربری، و پیروزی بر دشمن را آشکار می کند؛ و به سربازان فضیلت دلیری تعلیم می دهد؛ و به شهریار جوان می آموزد که دادگری چیست و راه کشورداری و رهبری مردمان کدام.